Đại từ phản thân myself, yourself và each other (Reflexive Pronouns)
Myself, Yourself and Each Other
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể dùng myself, yourself, himself… (đại từ phản thân) khi chủ ngữ và tân ngữ là cùng một người, nói by myself hoặc on my own với nghĩa "một mình / tự làm, không cần ai giúp", tránh dùng đại từ phản thân với những động từ không cần nó, và chọn đúng giữa themselves và each other.
Ý chính
Thông thường, một hành động đi từ người này sang người khác: I cut the bread. She called him. Nhưng đôi khi hành động quay trở lại chính người làm: I cut myself. Người làm hành động và người nhận hành động là một.
Hãy nghĩ đến một tấm gương. Đại từ phản thân — myself, herself, themselves — là hình ảnh của chủ ngữ trong gương. Hành động rời khỏi chủ ngữ, chạm vào gương, rồi quay ngay trở lại.
Bây giờ, hãy hình dung hai người, mỗi người đứng trước một tấm gương. They looked at themselves — mỗi người nhìn hình ảnh của chính mình. Cất gương đi, hai người quay mặt vào nhau: They looked at each other — hành động đi từ người này sang người kia, rồi ngược lại. Vẫn là hai người đó, nhưng hai bức tranh hoàn toàn khác nhau.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Ở điểm này, tiếng Việt khá giống tiếng Anh. Tiếng Việt dùng tự và mình (hoặc bản thân) khi hành động quay về chính người làm, và dùng nhau cho hành động hai chiều — đúng như -self và each other. Một mình tương ứng với by myself / on my own. Khó khăn nằm ở chỗ khác: tiếng Việt hay bỏ tân ngữ (Đi chơi vui không?, Cẩn thận kẻo đứt tay!), còn một số động từ tiếng Anh như enjoy, hurt, cut thì bắt buộc phải có tân ngữ.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tôi bị đứt tay khi nấu ăn. | I cut myself while I was cooking. | tiếng Việt không cần "mình"; tiếng Anh cần myself |
| Cô ấy tự ngắm mình trong gương. | She looked at herself in the mirror. | |
| Tôi sống một mình. | I live by myself. / I live on my own. | |
| Bạn tự sơn phòng à? | Did you paint the room by yourself? | tự làm = không có ai giúp |
| Họ tự trách mình. / Họ trách nhau. | They blamed themselves. / They blamed each other. | giống hệt sự phân biệt trong tiếng Việt |
| Các bạn đi chơi vui không? | Did you enjoy yourselves? | enjoy cần tân ngữ |
| Tôi muốn thư giãn. | I want to relax. | không có -self |
Cấu trúc
Đại từ phản thân
| Chủ ngữ | Đại từ phản thân |
|---|---|
| I | myself |
| you (một người) | yourself |
| he | himself |
| she | herself |
| it | itself |
| we | ourselves |
| you (nhiều người) | yourselves |
| they | themselves |
Số ít: -self. Số nhiều: -selves. Lưu ý himself và themselves (từ him, them) — không phải hisself hay theirselves.
Các cấu trúc
| Cấu trúc | Ví dụ |
|---|---|
| động từ + đại từ phản thân | I hurt myself. |
| động từ + đại từ phản thân + danh từ | We're teaching ourselves photography. |
| giới từ + đại từ phản thân (cùng một người) | He talks to himself. |
| by + đại từ phản thân = một mình / không cần ai giúp | I live by myself. |
| on + my / your / his… + own = cùng nghĩa | I live on my own. |
| each other / one another (hành động hai chiều) | They help each other. |
Cách dùng
1Chủ ngữ và tân ngữ là cùng một người
Dùng đại từ phản thân khi người làm hành động cũng chính là người chịu hành động đó. Quy tắc này áp dụng sau động từ và sau các giới từ như to, at, with, for. (Sau giới từ chỉ nơi chốn, ta thường dùng đại từ tân ngữ bình thường: She put the bag next to her.)
2Những động từ thường đi với đại từ phản thân
Một số cụm từ hằng ngày dùng đại từ phản thân: enjoy yourself (chơi vui vẻ), help yourself (cứ tự nhiên lấy), hurt yourself (bị thương), introduce yourself (giới thiệu bản thân), behave yourself (ngoan, cư xử đàng hoàng).
3By myself / on my own = một mình, hoặc tự làm không cần ai giúp
By + đại từ phản thân có nghĩa "một mình" hoặc "không cần ai giúp". On + my, your, his, her, our, their + own có nghĩa giống hệt. Lưu ý: by myself, nhưng on my own (không nói on myself hay by my own).
4Những động từ không dùng đại từ phản thân trong tiếng Anh
Nhiều động từ về cơ thể và cảm xúc không đi với đại từ phản thân trong tiếng Anh: relax, feel, meet, concentrate, wake up, get up, sit down. Wash, shave và dress cũng thường dùng không có đại từ phản thân; với ba động từ này, chỉ thêm đại từ phản thân khi muốn cho thấy hành động khó khăn hoặc khác thường.
5Each other / one another và themselves
Each other (và one another, trang trọng hơn một chút) chỉ hành động hai chiều: A làm với B, và B làm với A — giống chữ "nhau". Themselves / ourselves nghĩa là mỗi người tự làm với chính mình.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. Bỏ tân ngữ sau enjoy. Tiếng Việt hỏi Đi chơi vui không?, Bữa tiệc vui chứ? mà không cần tân ngữ. Nhưng enjoy trong tiếng Anh luôn cần một tân ngữ: một danh từ, hoặc đại từ phản thân.
2. "Giới thiệu về bản thân" thành introduce about myself. Tiếng Việt nói giới thiệu về bản thân, nên người Việt hay thêm about. Introduce đi thẳng với tân ngữ: introduce myself.
3. "Tự + động từ" thành self + động từ. Tự học, tự nấu, tự lái rất tự nhiên trong tiếng Việt. Tiếng Anh không ghép self với động từ như vậy; hãy dùng đại từ phản thân hoặc by myself / on my own.
4. "Tự làm" thành by my own. Tiếng Anh có hai cách, và không thể trộn lẫn: by + đại từ phản thân, hoặc on + my / his… + own.
Đừng nhầm lẫn
themselves và each other — Hai bức tranh khác nhau: tấm gương (mỗi người với chính mình) và hai người quay mặt vào nhau (mỗi người với người kia). Tiếng Việt phân biệt y hệt: "tự … mình" và "nhau".
him và himself — Chọn đại từ nào sẽ thay đổi hành động hướng về ai.
đại từ phản thân (làm tân ngữ) và myself để nhấn mạnh — Trong bài này, đại từ phản thân là tân ngữ của động từ. Myself cũng có thể dùng để nhấn mạnh (I made this cake myself — Chính tôi làm cái bánh này). Cách dùng này được học trong C1-06.
Chính tả và phát âm
- Trọng âm rơi vào -self / -selves: my-SELF, your-SELVES, them-SELVES. Âm tiết đầu đọc nhẹ.
- -self → -selves ở số nhiều, giống shelf → shelves và wolf → wolves A1-05.
- yourself (một người) và yourselves (nhiều người): hãy nghe cụm âm cuối /selvz/. Tiếng Việt không có cụm phụ âm cuối, nên người Việt hay đọc -selves thành -self hoặc bỏ hẳn âm cuối. Hãy giữ đủ: /l/ — /v/ (răng trên chạm môi dưới) — /z/ (rung nhẹ).
- -self kết thúc bằng /lf/: đầu lưỡi chạm lợi trên cho âm /l/, rồi răng trên chạm môi dưới, thổi hơi cho âm /f/. Đừng biến /l/ thành một nguyên âm.
- themselves bắt đầu bằng /ð/: đầu lưỡi đặt nhẹ giữa hai hàm răng, rung dây thanh — không phải chữ "đ" của tiếng Việt.
- each other đọc gần như một từ: /iːtʃ ˈʌðə/ (Anh), /iːtʃ ˈʌðər/ (Mỹ). Âm /tʃ/ cuối each nối thẳng sang other.
Quy tắc vàng
Hành động quay về chính người làm → -self / -selves. Một mình hoặc không cần ai giúp → by myself hoặc on my own. Hành động hai chiều giữa hai người ("nhau") → each other. Những động từ như relax, feel, meet và concentrate thường không đi với đại từ phản thân; còn enjoy thì luôn cần tân ngữ.
Luyện tập
A. Hình thức
Điền một từ thích hợp. Gợi ý trong ngoặc (nếu có) cho biết người được nói đến.
-
Be careful with that knife — don't cut . (you, một người)
-
She looked at in the mirror.
-
We really enjoyed on holiday.holiday (Anh), vacation (Mỹ)
-
My grandfather lives by .
-
The heating switches on at 6 am.
-
Viết dạng số nhiều: yourself
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng hoặc viết lại câu theo yêu cầu.
-
Chọn đáp án đúng: Anna and Leo text … every night.
-
Chọn đáp án đúng: I need to … after work.
-
Chọn đáp án đúng: Children, please help … to cake.
-
Viết lại câu, dùng each other: Mia helps Jack, and Jack helps Mia.
-
Chọn đáp án đúng: I don't like walking home … at night.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
They built the house by theirselves.
-
I looked at me in the mirror.
-
I feel myself very happy today.
-
He taught himself the guitar.
D. Trong ngữ cảnh
Điền một từ tận cùng bằng -self / -selves, hoặc each other, để hoàn thành đoạn hội thoại.
Teacher: Good morning, everyone! First, let's introduce 16. I'm Mr Park.
Students: Good morning!
Teacher: Please work in pairs and ask 17 three questions.
Lena: Hi, I'm Lena. Do you live with your family?
Omar: No, I live by 18. My family is in Cairo.
Lena: Wow! Do you cook for 19?
Omar: Yes, but I often burn 20!
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh về bản thân bạn.
-
Viết về một việc bạn đã tự làm, không cần ai giúp, dùng by myself hoặc on my own.
-
Viết về hai người bạn biết, họ thường làm gì cho nhau.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A1-09 Đại từ tân ngữ trong tiếng Anh: me, him, her, us, them (Object Pronouns) Can you help ? (I)
-
A2-13 Đại từ sở hữu mine, yours, hers và câu hỏi whose (Possessive Pronouns) This isn't my bag. is red.
-
A2-12 Phân biệt another, other, the other, others trong tiếng Anh Some students walked home. took the bus.
Đáp án
A. Hình thức
- yourself
- herself
- ourselves
- himself
- itself
- yourselves
B. Ý nghĩa
- each other
- relax
- yourselves
- Mia and Jack help each other. / Jack and Mia help each other.
- on my own
C. Tìm lỗi sai
- They built the house by themselves.
- I looked at myself in the mirror.
- I feel very happy today.
- ✓ He taught himself the guitar.
D. Trong ngữ cảnh
- ourselves
- each other / one another
- myself
- yourself
- myself
E. Đến lượt bạn
- Last year I painted my bedroom by myself.
- My sister and I help each other with homework.
F. Ôn tập tổng hợp
- me
- Mine
- Others / The others / Other students / The other students
