SlowingoNgữ pháp
B1 22 / 39

Mệnh đề quan hệ xác định với whose, where, when và cách lược bỏ đại từ quan hệ (Relative Clauses)

Relative Clauses: Whose, Where, When and Leaving Out the Pronoun

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể tạo mệnh đề quan hệ xác định (defining relative clauses) với whose, where, when và why, lược bỏ đại từ quan hệ khi nó là tân ngữ, và đặt giới từ ở cuối mệnh đề.

Ý chính

Mệnh đề quan hệ xác định là một câu nhỏ đặt sau danh từ để nói rõ bạn đang nói về người nào, cái nào: the woman who lives next door, the café where we met. Không có nó, người nghe sẽ hỏi: "Người phụ nữ nào? Quán cà phê nào?"

Hãy hình dung hai câu được nối với nhau bằng một chiếc khóa kéo. This is the café. We met there. Khóa kéo đóng lại, từ bị lặp there rơi ra, và từ quan hệ where thế vào chỗ đó: This is the café where we met. Mỗi từ quan hệ thay cho một thứ: who / which / that thay cho người hoặc vật A2-29, whose thay cho tính từ sở hữu (his, her, its, their), where thay cho cụm chỉ nơi chốn (there, in it), when thay cho cụm chỉ thời gian (then, on that day), why thay cho lý do.

Vì từ quan hệ đã chiếm chỗ đó rồi, không có gì được điền vào chỗ đó lần nữa — the book that I bought it là sai. Và khi từ quan hệ là tân ngữ, tiếng Anh thường bỏ hẳn nó: the book I bought.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tin vui: trật tự giống nhau. Cả tiếng Việt và tiếng Anh đều đặt mệnh đề sau danh từ: cuốn sách tôi mua = the book I bought. Tiếng Việt có mà và thường bỏ nó đi, giống như tiếng Anh bỏ that khi nó là tân ngữ. Khác biệt nằm ở ba chỗ: tiếng Việt bỏ được "mà" cả khi nó làm chủ ngữ, còn tiếng Anh thì không; tiếng Việt diễn đạt sở hữu bằng mà … của + đại từ, còn tiếng Anh gói gọn trong whose; và động từ tiếng Việt như ở, đến không cần giới từ, còn tiếng Anh có thể cần giới từ ở cuối mệnh đề.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
cuốn sách (mà) tôi đang đọcthe book (that) I'm readingtân ngữ: cả hai ngôn ngữ đều bỏ được
người phụ nữ (mà) nghe điện thoạithe woman who answered the phonechủ ngữ: tiếng Việt bỏ được, tiếng Anh phải giữ who
người bạn mà chị của bạn ấy làm ở bệnh việna friend whose sister works at the hospitalmà … của bạn ấy → whose
nhà hàng nơi chúng tôi hẹn hò lần đầuthe restaurant where we had our first datenơi (mà) → where
cái ngày (mà) chúng tôi bị lạcthe day (when) we got lostngày (mà) → when, có thể bỏ
lý do (tại sao) tôi gọithe reason (why) I calledlý do (tại sao) → why, có thể bỏ
căn hộ chúng tôi đang ởthe flat we're living intiếng Anh live in: giới từ ra cuối

Lưu ý: "nơi mà" không phải lúc nào cũng là where. Nếu động từ cần tân ngữ (visit, like, see), tiếng Anh dùng that / which hoặc bỏ trống: the city I visited.

Cấu trúc

Các từ quan hệ

TừThay choVí dụ
who / thatngười (chủ ngữ hoặc tân ngữ)the man who called
which / thatvật (chủ ngữ hoặc tân ngữ)the bus that goes to the airport
whosehis / her / its / their + danh từthe girl whose bike was stolen
wherethere / in it / at it… (nơi chốn)the hotel where we stayed
whenthen / on that day… (thời gian)the year when we met
whyfor that reason (lý do)the reason why I left
whomngười, làm tân ngữ (trang trọng)the candidate whom we interviewed

Ghép hai câu thành một

Hai câuMột câu
That's the man. His dog bit me.That's the man whose dog bit me.
This is the café. We met there.This is the café where we met.
I remember the day. We moved on that day.I remember the day (when) we moved.
She's the person. I spoke to her.She's the person (who / that) I spoke to.

Chủ ngữ hay tân ngữ? Có bỏ được đại từ không?

Vai trò của đại từVí dụBỏ được không?
chủ ngữthe man who called youKhông
tân ngữthe man (who) you calledCó

Mẹo kiểm tra: nếu ngay sau từ quan hệ là một chủ ngữ mới (who you called), thì đại từ đó là tân ngữ và có thể bỏ.

Cách dùng

1Whose — sở hữu

Whose thay cho his, her, its, their và luôn có danh từ theo sau. Nó dùng cho người, và cả cho vật, công ty, nơi chốn.

I've got a friend whose sister works at the new hospital.
Tôi có một người bạn có chị gái làm ở bệnh viện mới.
tiếng Việt tự nhiên không cần "mà … của"
We need a babysitter whose English is really good.
Chúng tôi cần một người trông trẻ nói tiếng Anh thật giỏi.
Students whose essays are late will lose marks.
Học sinh nào nộp bài luận muộn sẽ bị trừ điểm.
marks (UK), points (US)
It's a company whose products are sold all over the world.
Đó là một công ty có sản phẩm được bán khắp thế giới.
whose dùng cho vật

2Where — nơi chốn

Bạn đã gặp where ở A2-29; đây là phép thử quan trọng. Dùng where khi mệnh đề đã đủ nghĩa mà không cần nơi chốn: we stayed ✓, I can work quietly ✓. Nếu động từ cần nơi chốn làm tân ngữ (visit, see, like), hãy dùng that / which hoặc bỏ trống. Where nghĩa là "in / at / on which".

This is the restaurant where we had our first date.
Đây là nhà hàng nơi chúng tôi hẹn hò lần đầu.
Do you know a shop where I can buy a good umbrella?
Bạn có biết cửa hàng nào bán ô tốt không?
ô = dù
The village where my grandparents lived has changed a lot.
Ngôi làng nơi ông bà tôi từng sống đã thay đổi nhiều.
I need a room where I can work quietly.
Tôi cần một căn phòng để có thể làm việc yên tĩnh.

3When — thời gian

Dùng when sau danh từ chỉ thời gian (day, year, time, moment). Bạn cũng có thể dùng that, hoặc bỏ trống.

Do you remember the day when we got lost in Venice?
Bạn có nhớ cái ngày chúng ta bị lạc ở Venice không?
Summer is the time when hotels are most expensive.
Mùa hè là lúc giá khách sạn đắt nhất.
That was the moment I realised my mistake.
Đó là lúc tôi nhận ra sai lầm của mình.
when đã được bỏ

4Why — lý do

Sau the reason, dùng why, that, hoặc bỏ trống.

The reason why I called was to say sorry.
Lý do tôi gọi là để xin lỗi.
That's the reason I didn't apply.
Đó là lý do tôi không nộp đơn.
why đã được bỏ
Nobody knows the reason that the meeting was cancelled.
Không ai biết lý do tại sao cuộc họp bị hủy.

5Lược bỏ đại từ quan hệ làm tân ngữ

Khi who, which hoặc that là tân ngữ của mệnh đề, bạn có thể bỏ nó. Điều này rất phổ biến trong văn nói. Khi nó là chủ ngữ, nó phải ở lại.

The book I'm reading at the moment is brilliant.
Cuốn sách tôi đang đọc hay tuyệt.
Is this the phone you wanted?
Đây có phải cái điện thoại bạn muốn không?
Everyone I met at the conference was really friendly.
Mọi người tôi gặp ở hội nghị đều rất thân thiện.
The film we saw last night was too long.
Bộ phim chúng tôi xem tối qua dài quá.
The woman who answered the phone was very helpful.
Người phụ nữ nghe điện thoại rất nhiệt tình.
chủ ngữ: tiếng Việt không cần "mà", nhưng tiếng Anh phải giữ who

6Giới từ ở cuối mệnh đề

Trong tiếng Anh hằng ngày, giới từ đi với động từ (talk to, live in, work for) được đặt ở cuối mệnh đề quan hệ, và đại từ thường được bỏ.

That's the guy I was telling you about.
Đó là anh chàng mà mình kể với bạn đấy.
The flat we're living in is quite small.
Căn hộ chúng tôi đang ở khá nhỏ.
"ở" không cần giới từ, nhưng live cần in; flat (UK), apartment (US)
This is the company I used to work for.
Đây là công ty tôi từng làm việc.
Is that the song you were listening to?
Đó có phải bài hát bạn vừa nghe không?

7Who và whom (ngắn gọn)

Whom là dạng tân ngữ trang trọng của who. Nó chủ yếu dùng trong văn viết trang trọng. Ngay sau giới từ, tiếng Anh chuẩn dùng whom, không dùng who (to whom). Trong giao tiếp hằng ngày, hãy dùng who, that hoặc bỏ đại từ. Xem thêm ở C1-15.

The person to whom this letter is addressed has moved.
Người nhận lá thư này đã chuyển đi nơi khác.
trang trọng
The person this letter is addressed to has moved.
Người nhận lá thư này đã chuyển đi nơi khác.
hằng ngày
The manager whom I contacted never replied.
Người quản lý mà tôi liên hệ không bao giờ trả lời.
trang trọng; hằng ngày: the manager I contacted

Lỗi thường gặp

❌The book that I bought it is boring.
✅The book (that) I bought is boring.
that đã thay cho "it" rồi
❌The man who he lives next door is a pilot.
✅The man who lives next door is a pilot.
who là chủ ngữ: không thêm chủ ngữ thứ hai
❌The city where I visited last year was beautiful.
✅The city (that) I visited last year was beautiful.
visit cần tân ngữ: dùng that / which hoặc bỏ trống
❌That's the girl who her bag was stolen.
✅That's the girl whose bag was stolen.
sở hữu = whose
❌The man spoke to me was rude.
✅The man who spoke to me was rude.
không được bỏ đại từ làm chủ ngữ
❌The hotel where we stayed in was lovely.
✅The hotel where we stayed was lovely. hoặc The hotel we stayed in was lovely.
where đã bao gồm "in"
❌The person with that I work is kind.
✅The person I work with is kind. hoặc The person with whom I work is kind.
that không đứng sau giới từ

Bẫy dành cho người Việt

1. Bỏ đại từ làm chủ ngữ. Tiếng Việt nói Cô gái ngồi cạnh tôi là người Nhật — không cần "mà". Nhiều bạn dịch thẳng, tạo ra một câu có hai động từ chính. Khi đại từ là chủ ngữ của mệnh đề, tiếng Anh bắt buộc phải có who / which / that.

❌The girl sits next to me in class is Japanese.
✅The girl who sits next to me in class is Japanese.
❌The man runs this shop is my uncle.
✅The man who runs this shop is my uncle.

2. "Mà … của bạn ấy" → who his / who her. Tiếng Việt nói một người bạn mà bố của bạn ấy là bác sĩ. Dịch từng chữ sẽ ra who his father. Tiếng Anh gói "mà … của bạn ấy" vào một từ: whose.

❌I have a classmate who his father is a famous singer.
✅I have a classmate whose father is a famous singer.

3. "Nơi mà" → where, với mọi động từ. Đà Lạt là nơi mà tôi thích nhất — vì có "nơi", nhiều bạn dùng ngay where. Nhưng like cần tân ngữ, nên mệnh đề chưa đủ nghĩa nếu thiếu nơi chốn.

❌Da Lat is the place where I like most.
✅Da Lat is the place (that) I like most.

So sánh: Da Lat is the place where I spent my honeymoon là đúng, vì I spent my honeymoon đã đủ nghĩa.

4. Quên giới từ cuối mệnh đề. Trong mệnh đề kiểu này, tiếng Việt thường nói gọn mà không cần giới từ: ngôi nhà tôi lớn lên, công ty bố tôi làm. Vì vậy nhiều bạn bỏ mất giới từ mà động từ tiếng Anh cần (grow up in, work for).

❌This is the house I grew up.
✅This is the house I grew up in. hoặc This is the house where I grew up.
❌The company my father works is in District 1.
✅The company my father works for is in District 1.

Đừng nhầm lẫn

whose và who's — whose = sở hữu A2-13; who's = who is hoặc who has. Hai từ đọc giống nhau.

That's the student whose phone rang in the exam.
Đó là cậu học sinh có điện thoại reo lên trong giờ thi.
điện thoại của cậu ấy
That's the student who's always late.
Đó là cậu học sinh lúc nào cũng đi muộn.
who's = who is

where và which / that cho nơi chốn — Dùng where khi mệnh đề đã đủ nghĩa mà không cần nơi chốn. Dùng which / that (hoặc bỏ trống) khi nơi chốn là chủ ngữ hoặc tân ngữ của mệnh đề.

That's the museum where we saw the dinosaur bones.
Đó là bảo tàng nơi chúng tôi xem xương khủng long.
"we saw the bones" đã đủ nghĩa
That's the museum that we visited.
Đó là bảo tàng chúng tôi đã tham quan.
tham quan cái gì? → bảo tàng = tân ngữ

Mệnh đề quan hệ xác định và không xác định — Bài này nói về mệnh đề giúp xác định người, vật nào (không có dấu phẩy). Mệnh đề chỉ bổ sung thông tin, có dấu phẩy, được học ở B2-08.

Chính tả và phát âm

  • whose và who's đều đọc là /huːz/: nguyên âm /uː/ dài, kết thúc bằng /z/ rung. Người Việt hay bỏ âm cuối hoặc đọc thành /s/; hãy giữ tiếng rung của /z/ ở cuối.
  • that trong mệnh đề quan hệ thường đọc yếu: /ðət/ (the car that I bought). Âm /ð/: đặt đầu lưỡi nhẹ giữa hai hàm răng và rung dây thanh — không phải "đ" của tiếng Việt.
  • Không dùng dấu phẩy quanh mệnh đề quan hệ xác định: The man who called you is here.
  • Khi nói, danh từ và mệnh đề quan hệ của nó là một khối, không ngắt hơi giữa chừng: the woman I work with. Giới từ cuối câu (with, to, in) đọc nhẹ, nhưng đừng bỏ đi.

Quy tắc vàng

Từ quan hệ thay cho một phần của mệnh đề — vì vậy không bao giờ điền vào chỗ đó hai lần. Nếu đại từ là tân ngữ, bạn có thể bỏ nó: the film (that) we saw. Nếu nó là chủ ngữ, phải giữ lại. Chỉ dùng where khi mệnh đề đã đủ nghĩa mà không cần nơi chốn.

Luyện tập

A. Hình thức

Điền từ quan hệ thích hợp, hoặc ghép hai câu thành một.

  1. That's the actor films I love.
  2. Is this the beach you lost your ring?
  3. I'll never forget the day my son was born.
  4. Ghép hai câu với whose: I know a woman. Her husband is a chef.
  5. Ghép hai câu: The man was very friendly. I met him at the party.
  6. Ghép hai câu, đặt giới từ ở cuối: This is the flat. We live in it.
  7. Viết lại theo cách nói hằng ngày: the people with whom I work

B. Ý nghĩa

Trả lời câu hỏi hoặc chọn đáp án đúng.

  1. Có bỏ được đại từ quan hệ không? "the bus that goes to the centre" …
  2. Có bỏ được đại từ quan hệ không? "the cake that you made" …
  3. Chọn đáp án đúng: That's the museum … we visited last summer.
  4. Chọn đáp án đúng: That's the museum … we saw the dinosaur bones.
  5. Chọn đáp án đúng: Here's the colleague … organising the trip.

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. The laptop that I bought it last week has stopped working.
  2. The town where I visited was crowded.
  3. That's the girl who her bag was stolen.
  4. The woman answered the phone was very helpful.
  5. The reason I'm late is the traffic.

D. Trong ngữ cảnh

Điền từ quan hệ thích hợp để hoàn thành đoạn văn.

My grandmother's village
My grandmother grew up in a small village 18 everybody knew everybody. She often talks about the year 19 the river flooded the main street. Her best friend was a girl 20 father owned the only shop. That shop, she says, was a little room 21 all the village news started! The friend 22 she shared all her secrets with still writes to her today.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh.

  1. Mô tả một nơi quan trọng với bạn bằng một mệnh đề với where.
  2. Viết hai câu về những người bạn quen: một câu với whose và một câu không có đại từ quan hệ.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. B1-19 Danh động từ V-ing làm chủ ngữ và sau giới từ (Gerund Subjects and Prepositions)
    I'm interested in (learn) Spanish.
  2. B1-12 Câu tường thuật dạng câu kể (Reported Speech: Statements)
    "I'm tired," she said. Hãy thuật lại câu này.
  3. A2-13 Đại từ sở hữu mine, yours, hers và câu hỏi whose (Possessive Pronouns)
    ___ is this coat? Is it yours? …
Đáp án

A. Hình thức

  1. whose
  2. where
  3. when / that
  4. I know a woman whose husband is a chef.
  5. The man I met at the party was very friendly. / The man who I met at the party was very friendly. / The man that I met at the party was very friendly. / The man whom I met at the party was very friendly.
  6. This is the flat we live in. / This is the flat that we live in. / This is the flat which we live in.
  7. the people I work with / the people who I work with / the people that I work with

B. Ý nghĩa

  1. no
  2. yes
  3. that
  4. where
  5. who's

C. Tìm lỗi sai

  1. The laptop I bought last week has stopped working. / The laptop that I bought last week has stopped working. / The laptop which I bought last week has stopped working.
  2. The town I visited was crowded. / The town that I visited was crowded. / The town which I visited was crowded.
  3. That's the girl whose bag was stolen.
  4. The woman who answered the phone was very helpful. / The woman that answered the phone was very helpful.
  5. ✓ The reason I'm late is the traffic.

D. Trong ngữ cảnh

  1. where
  2. when / that
  3. whose
  4. where
  5. who / that / whom

E. Đến lượt bạn

  1. The park near my flat is the place where I go to think.
  2. I have a cousin whose dog can open doors. The colleague I sit next to is very funny.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. learning
  2. She said she was tired. / She said that she was tired.
  3. Whose
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play