SlowingoNgữ pháp
B2 8 / 30

Mệnh đề quan hệ không xác định: thêm thông tin với dấu phẩy (Non-Defining Relative Clauses)

Non-Defining Relative Clauses

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể thêm thông tin phụ về một người, một vật, một nơi chốn hay một thời điểm bằng dấu phẩy — My sister, who lives in Oslo, is a pilot — hiểu dấu phẩy làm thay đổi nghĩa như thế nào, dùng which để bình luận về cả một mệnh đề, và dùng some of whom / most of which.

Ý chính

Một mệnh đề quan hệ (relative clause) có thể làm hai việc rất khác nhau.

Mệnh đề xác định (defining, A2-29, B1-20) cho bạn biết cái nào, người nào. Thiếu nó, người nghe không biết bạn đang nói về ai, về cái gì: The woman who called you is my boss. — Người phụ nữ nào? Người đã gọi cho bạn.

Mệnh đề không xác định (non-defining) thêm thông tin phụ về một thứ đã rõ ràng rồi. Hãy nghĩ đến một diễn viên trên sân khấu quay ra nói nhỏ với khán giả một câu, rồi quay lại vở diễn. Vở kịch không cần câu nói ấy, nhưng nó thêm một chút gì đó: My boss, who is from Ireland, called today. Tôi chỉ có một sếp; mệnh đề chỉ cho bạn biết thêm về bà ấy. Bỏ nó đi, câu vẫn hoàn toàn có nghĩa.

Dấu phẩy đánh dấu phần "nói thêm" ấy. Khi nói, chúng thành những quãng ngừng ngắn, và giọng hạ xuống một chút. Vì mệnh đề là một lời bình riêng, nó có luật chặt hơn: không dùng that, và không bao giờ được bỏ đại từ quan hệ.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt nối mệnh đề quan hệ bằng mà — và thường bỏ luôn chữ "mà": cuốn sách (mà) bạn cho tôi mượn. Khi muốn thêm thông tin phụ, tiếng Việt viết thường dùng dấu phẩy với người, nơi, hoặc tách thành một câu riêng với điều đó, trong số đó. Tiếng Anh thì luôn cần một đại từ quan hệ, và chọn từ theo loại danh từ.

Tiếng ViệtTiếng Anh
Bà tôi, năm nay 92 tuổi, sáng nào cũng đi bơi.My grandmother, who is 92, still swims every morning.
Tôi vừa đọc xong cuốn tiểu thuyết bạn cho mượn, đọc mất sáu tháng đấy.I've just finished the novel you lent me, which took me six months.
Anh ấy lại trượt, điều đó làm mọi người ngạc nhiên.He failed again, which surprised everyone.
Cô ấy có hai con trai, cả hai đều là bác sĩ.She has two sons, both of whom are doctors.
Chúng tôi ăn trưa ở Brighton, nơi anh họ tôi mở quán.We had lunch in Brighton, where my cousin runs a café.

Câu tiếng Việt có thể ghép hai ý bằng dấu phẩy và "điều đó", "cả hai", "trong đó". Trong tiếng Anh, dấu phẩy không đủ để nối hai mệnh đề: bạn cần which, of whom, of which.

Cấu trúc

Đại từ quan hệ trong mệnh đề không xác định

TừThay choVí dụ
whongười (chủ ngữ hoặc tân ngữ)My uncle, who is a chef, cooked dinner.
whomngười (tân ngữ; trang trọng)The director, whom I met last year, has retired.
whichvật, con vật, cả một mệnh đềThe museum, which opened in 2019, is free.
whosesở hữu (người và vật)Our neighbour, whose dog barks all night, is moving.
wherenơi chốnWe stayed in Porto, where my parents met.
whenthời gianI'll call you on Friday, when I'm less busy.

Quy tắc

Quy tắc✅❌
Dấu phẩy bao quanh mệnh đề (hoặc một dấu phẩy nếu mệnh đề ở cuối câu)My car, which is ten years old, still runs well.My car which is ten years old still runs well.
Không dùng thatParis, which I love, is expensive.Paris, that I love, is expensive.
Không được bỏ đại từ quan hệThe film, which I saw yesterday, was great.The film, I saw yesterday, was great.

Từ chỉ số lượng + of whom / of which

Từ chỉ số lượngNgườiVật
some / many / most / all / none / both / neither / one / two…+ of whom+ of which
Ví dụI have three brothers, all of whom live abroad.She wrote five novels, two of which became films.

Mệnh đề bình luận

Mệnh đề chính, which … (nói về cả mệnh đề)
The train was cancelled,which meant we had to take a taxi.

Cách dùng

1Xác định hay không xác định — dấu phẩy thay đổi nghĩa

Không có dấu phẩy, mệnh đề cho biết cái nào, người nào. Có dấu phẩy, mệnh đề thêm thông tin về một thứ đã xác định. Nghĩa có thể khác hẳn.

My brother who lives in Toronto is an architect.
Người anh trai sống ở Toronto của tôi là kiến trúc sư.
tôi có nhiều hơn một anh trai
My brother, who lives in Toronto, is an architect.
Anh trai tôi, hiện sống ở Toronto, là kiến trúc sư.
tôi chỉ có một anh trai
The students who passed the exam got a certificate.
Những sinh viên thi đỗ thì được nhận chứng chỉ.
chỉ một số đỗ
The students, who passed the exam, got a certificate.
Các sinh viên, ai cũng thi đỗ, đều được nhận chứng chỉ.
tất cả đều đỗ
Mount Everest, which is on the border of Nepal and China, attracts thousands of climbers.
Đỉnh Everest, nằm trên biên giới Nepal và Trung Quốc, thu hút hàng nghìn nhà leo núi.
vật duy nhất: mệnh đề luôn là không xác định

2Thêm thông tin phụ — who, which, whom

Dùng who cho người và which cho vật. Trong văn viết trang trọng, whom được dùng khi người đó là tân ngữ; khi nói chuyện, phần lớn mọi người dùng who. Mệnh đề có thể đứng giữa hoặc cuối câu.

Our new manager, who started on Monday, seems very friendly.
Quản lý mới của chúng tôi, bắt đầu làm từ thứ Hai, có vẻ rất thân thiện.
I've just finished the novel you lent me, which took me six months.
Tôi vừa đọc xong cuốn tiểu thuyết bạn cho mượn
mất sáu tháng đấy.
Dr Patel, whom many patients ask for by name, works only on Tuesdays.
Bác sĩ Patel, người được nhiều bệnh nhân hỏi tìm đích danh, chỉ làm việc vào thứ Ba.
trang trọng
We're flying with SkyLink, which I've never used before.
Chúng tôi bay với hãng SkyLink, hãng mà tôi chưa đi bao giờ.
My grandmother, who is 92, still swims every morning.
Bà tôi, năm nay 92 tuổi, sáng nào cũng vẫn đi bơi.

3Which thay cho cả một mệnh đề

Which có thể bình luận về cả ý của mệnh đề phía trước, không chỉ một danh từ. Mệnh đề này đứng sau mệnh đề mà nó bình luận, sau một dấu phẩy. Không dùng what ở đây.

He failed his driving test again, which surprised everyone.
Anh ấy lại thi trượt bằng lái, điều đó khiến mọi người ngạc nhiên.
The flight was delayed by six hours, which meant we missed our connection.
Chuyến bay bị hoãn sáu tiếng, thế là chúng tôi lỡ chuyến nối tiếp.
She offered to drive me home, which was really kind of her.
Cô ấy đề nghị chở tôi về, cô ấy thật tốt bụng.
Prices have gone up again, which is why we're eating out less.
Giá cả lại tăng, vì thế dạo này chúng tôi ít ăn ngoài hơn.

4Từ chỉ số lượng + of whom / of which

Sau một con số hoặc một từ chỉ số lượng, dùng of whom cho người và of which cho vật. Cấu trúc này nối hai ý thành một câu trôi chảy, và rất phổ biến trong văn viết.

About fifty people applied, most of whom had no experience.
Khoảng năm mươi người nộp đơn, phần lớn trong số họ chưa có kinh nghiệm.
I bought three plants, none of which survived the winter.
Tôi mua ba chậu cây, không cây nào sống qua được mùa đông.
She has two sons, both of whom are doctors.
Cô ấy có hai con trai, cả hai đều là bác sĩ.
The report makes several suggestions, some of which are quite expensive.
Bản báo cáo đưa ra một số đề xuất, trong đó có vài đề xuất khá tốn kém.
We visited four cities, the last of which was Kraków.
Chúng tôi đi bốn thành phố, thành phố cuối cùng là Kraków.

5Whose, where và when trong mệnh đề không xác định

Whose chỉ sự sở hữu, where thêm thông tin về nơi chốn, when về thời gian.

Maya, whose sister I went to school with, has just got engaged.
Maya, người có chị gái từng học cùng trường với tôi, vừa đính hôn.
The company, whose profits doubled last year, is hiring 200 people.
Công ty này, năm ngoái lợi nhuận tăng gấp đôi, đang tuyển 200 người.
We had lunch in Brighton, where my cousin runs a café.
Chúng tôi ăn trưa ở Brighton, nơi anh họ tôi mở một quán cà phê.
Come in August, when the weather is at its best.
Hãy đến vào tháng Tám, lúc thời tiết đẹp nhất.
In 2010, when I first moved to the city, rents were much lower.
Năm 2010, hồi tôi mới chuyển lên thành phố, tiền thuê nhà rẻ hơn nhiều.

Lỗi thường gặp

❌My father, that is a teacher, loves football.
✅My father, who is a teacher, loves football.
Không dùng that trong mệnh đề không xác định.
❌The book, I borrowed from you, is brilliant.
✅The book, which I borrowed from you, is brilliant.
Không được bỏ đại từ quan hệ.
❌He was late again, what annoyed his boss.
✅He was late again, which annoyed his boss.
Bình luận về cả mệnh đề = which.
❌I have two cousins, both of them live in Dubai.
✅I have two cousins, both of whom live in Dubai.
Hai mệnh đề nối bằng dấu phẩy cần of whom (hoặc: …cousins, and both of them live in Dubai).
❌The hotel, which we stayed in it, was lovely.
✅The hotel, which we stayed in, was lovely.
which đã thay cho it: đừng lặp lại it.
❌I spoke to Mr Lee, who his son is in my class.
✅I spoke to Mr Lee, whose son is in my class.
Sở hữu = whose.
❌My mother who is 60 has just retired.
✅My mother, who is 60, has just retired.
Lỗi dấu câu: không có dấu phẩy, câu nghe như bạn có nhiều hơn một mẹ.

Bẫy dành cho người Việt

1. Bỏ đại từ quan hệ như bỏ "mà". Trong tiếng Việt, chị tôi, làm ở ngân hàng, … nghe hoàn toàn tự nhiên. Trong tiếng Anh, giữa hai dấu phẩy phải có who / which; nếu không, câu có hai động từ chính mà không có từ nối.

❌My sister, works in a bank, can help you with the loan.
✅My sister, who works in a bank, can help you with the loan.
❌Da Lat, is famous for its flowers, is cool all year round.
✅Da Lat, which is famous for its flowers, is cool all year round.

2. "Điều đó / điều này" → this, it. Tiếng Việt hay nói …, điều đó làm mọi người bực mình. Dịch thẳng thành this hoặc it sau dấu phẩy sẽ thành hai câu dính vào nhau. Hãy dùng which, hoặc tách thành hai câu.

❌The printer broke down again, this made everyone angry.
✅The printer broke down again, which made everyone angry. hoặc The printer broke down again. This made everyone angry.

3. "Trong đó / trong số đó" → in which. Tôi có ba chị gái, trong đó hai người đã lập gia đình — chữ "trong" dẫn nhiều bạn đến in which hoặc in them. Với số lượng, tiếng Anh dùng of whom / of which.

❌I have three sisters, in which two are married.
✅I have three sisters, two of whom are married.
❌We tried five restaurants, in which only one was good.
✅We tried five restaurants, only one of which was good.

4. Lặp lại "ở đó" sau where. Tiếng Việt hay nói Chúng tôi chuyển về Huế, bố tôi lớn lên ở đó, với "ở đó" ở cuối câu. Khi đổi sang where, nhiều bạn vẫn giữ lại there. Nhưng where đã có nghĩa "ở đó", nên không thêm there hay in it.

❌We moved to Hue, where my father grew up there.
✅We moved to Hue, where my father grew up.

Đừng nhầm lẫn

xác định hay không xác định — xem A2-29 và B1-20.

The phone that I bought last week has stopped working.
Cái điện thoại tôi mua tuần trước đã hỏng rồi.
chỉ rõ cái nào; dùng that được
My phone, which I bought last week, has stopped working.
Điện thoại của tôi, mới mua tuần trước, đã hỏng rồi.
thông tin phụ; which, không dùng that

which (một danh từ) hay which (cả mệnh đề)

She sent me a long email, which I haven't read yet.
Cô ấy gửi cho tôi một email dài, mà tôi vẫn chưa đọc.
which = cái email
She sent me a long email, which was unusual.
Cô ấy gửi cho tôi một email dài, điều này thật khác thường.
which = việc cô ấy gửi email

which hay what — which chỉ ngược về một thứ đứng trước nó; what nghĩa là "cái mà" và phía trước không có gì. Xem B2-20.

He said nothing, which was strange.
Anh ấy chẳng nói gì, điều đó thật lạ.
What he said was strange.
Điều anh ấy nói thật lạ.

Các cấu trúc trang trọng có giới từ đứng trước whom hoặc which (the colleague to whom I spoke) được dạy ở bài C1-15. Thêm quy tắc về dấu phẩy ở bài B2-27.

Chính tả và phát âm

  • Khi nói, mệnh đề không xác định có một quãng ngừng ngắn trước và sau, và được đọc thấp giọng hơn, nhanh hơn một chút, như một lời nói thêm: My brother | who lives in Toronto | is an architect.
  • Mệnh đề xác định không có quãng ngừng: My brother who lives in Toronto is an architect được đọc liền một mạch.
  • Khi mệnh đề nằm giữa câu, bạn cần hai dấu phẩy — một trước và một sau. Quên dấu phẩy thứ hai là lỗi rất hay gặp.
  • whose (sở hữu) và who's (= who is / who has) phát âm giống nhau: /huːz/. Âm /z/ cuối phải rung và kéo nhẹ; nếu bỏ mất, từ này nghe như who. Who's that? / The man whose car…
  • whom /huːm/ trang trọng và ít dùng khi nói. Khép môi lại ở cuối cho âm /m/.

Quy tắc vàng

Thông tin phụ? Đặt nó giữa hai dấu phẩy và dùng who / whom / which / whose / where / when — không dùng that — và không bao giờ bỏ đại từ quan hệ như bỏ chữ "mà". "Điều đó" → which; "trong số đó" → of whom / of which.

Luyện tập

A. Hình thức

Điền đại từ quan hệ thích hợp, hoặc nối câu theo yêu cầu.

  1. My best friend, lives next door, is a nurse.
  2. The castle, was built in 1250, is now a hotel.
  3. Our teacher, husband is a famous chef, invited us to dinner.
  4. We went to Lisbon, we ate the best seafood of our lives.
  5. The company has 300 employees, most of work from home.
  6. I've read his three books, none of I enjoyed.
  7. Nối hai câu, biến một câu thành thông tin phụ: Rome has nearly three million people. It is the capital of Italy.

B. Ý nghĩa

Đọc kỹ và trả lời câu hỏi.

  1. Ai bị ốm? "The guests, who ate the fish, got sick."
  2. Ai bị ốm? "The guests who ate the fish got sick."
  3. Trong câu "He forgot my birthday, which hurt me", which chỉ điều gì?
  4. Chọn đáp án đúng: I missed the bus, … meant I was late.

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. My car, that is very old, broke down again.
  2. She has two daughters, both of them are lawyers.
  3. The restaurant, we went to last night, was excellent.
  4. Our flat, which has two bedrooms, is near the station.

D. Trong ngữ cảnh

Mỗi vị trí cần một đại từ quan hệ (who, whom, which, whose, where, when) hoặc một từ chỉ số lượng.

A family email
Hi Ana! We're having a great time in Edinburgh, 16 it hasn't stopped raining since Monday! We're staying with Uncle Tom, 17 house is right in the old town. His two sons, 18 of 19 study music, play the piano every evening. Yesterday we visited the castle, 20 was built on top of an old volcano. Then Tom's car broke down, 21 meant we had to walk home in the rain!

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh về cuộc sống của bạn.

  1. Viết một câu về một người thân hoặc một người bạn, thêm thông tin phụ với who hoặc whose.
  2. Viết một câu về một chuyện vừa xảy ra gần đây, rồi bình luận về nó với which.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A2-29 Mệnh đề quan hệ xác định với who, which, that và where (Defining Relative Clauses)
    A dentist is someone ___ looks after your teeth. …
  2. B1-20 Mệnh đề quan hệ xác định với whose, where, when và cách lược bỏ đại từ quan hệ (Relative Clauses)
    That's the woman son plays in my team.
  3. B2-07 Need, needn't have và be supposed to: diễn đạt sự cần thiết và bắt buộc (Obligation in Depth)
    We (needn't bring) our umbrellas — it was sunny all day.
  4. B2-06 Phỏng đoán về quá khứ với must have, can't have, might have (Past Deduction)
    She (can't see) the message — her phone was off.
Đáp án

A. Hình thức

  1. who
  2. which
  3. whose
  4. where
  5. whom
  6. which
  7. Rome, which is the capital of Italy, has nearly three million people. / Rome, which has nearly three million people, is the capital of Italy.

B. Ý nghĩa

  1. all the guests
  2. only some of the guests
  3. the fact that he forgot
  4. which

C. Tìm lỗi sai

  1. My car, which is very old, broke down again.
  2. She has two daughters, both of whom are lawyers. / She has two daughters, and both of them are lawyers.
  3. The restaurant, which we went to last night, was excellent. / The restaurant we went to last night was excellent.
  4. ✓ Our flat, which has two bedrooms, is near the station.

D. Trong ngữ cảnh

  1. where
  2. whose
  3. both
  4. whom
  5. which
  6. which

E. Đến lượt bạn

  1. My cousin Lara, who works in a hospital, is coming to visit next week.
  2. My phone fell in the sink, which meant I had to buy a new one.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. who
  2. whose
  3. needn't have brought / didn't need to bring
  4. can't have seen / couldn't have seen
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play