İngilizce Relative Clauses: Whose, Where, When ve Zamirin Düşmesi
Relative Clauses: Whose, Where, When and Leaving Out the Pronoun
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda whose, where, when ve why ile tanımlayıcı relative clause'lar (sıfat cümlecikleri) kurabilecek, ilgi zamiri nesne olduğunda onu cümleden çıkarabilecek ve edatları cümleciğin sonuna koyabileceksiniz.
Temel Fikir
Tanımlayıcı relative clause (defining relative clause), tam olarak hangisini kastettiğinizi söylemek için bir ismin arkasına yerleştirilen küçük bir cümledir: the woman who lives next door (yan evde oturan kadın), the café where we met (buluştuğumuz kafe). Bu cümlecik olmadan dinleyen sorar: "Hangi kadın? Hangi kafe?"
Bir fermuarla birleştirilen iki cümle düşünün. This is the café. We met there. Fermuar kapanır, tekrar eden there kelimesi düşer ve yerini where alır: This is the café where we met. Her ilgi kelimesi tek bir şeyin yerini alır: who / which / that bir kişinin ya da şeyin A2-29, whose bir iyelik kelimesinin (his, her, its, their), where bir yer ifadesinin (there, in it), when bir zaman ifadesinin (then, on that day), why bir sebebin.
İlgi kelimesi o yeri zaten aldığı için, o yer bir daha doldurulamaz: the book that I bought it yanlıştır. İlgi kelimesi nesne olduğunda ise İngilizce onu çoğu zaman tamamen atar: the book I bought.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede bu işi bir ek yapar ve açıklama ismin önüne gelir: "buluş-tuğ-umuz kafe", "yan evde otur-an kadın". İngilizcede ise açıklama ismin arkasına gelir ve çoğu zaman bir ilgi kelimesiyle başlar (who, which, that, whose, where, when).
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Yan evde otur-an adam pilot. | The man who lives next door is a pilot. |
| Al-dığ-ım kitap sıkıcı. | The book (that) I bought is boring. |
| Kız kardeş-i hastanede çalış-an bir arkadaşım var. | I've got a friend whose sister works at the hospital. |
| İlk randevumuza çık-tığ-ımız restoran bu. | This is the restaurant where we had our first date. |
| Venedik'te kaybol-duğ-umuz günü hatırlıyor musun? | Do you remember the day when we got lost in Venice? |
| Birlikte çalış-tığ-ım insanlar | the people I work with |
Bu yapıda Türkçede ilgi kelimesi yoktur; ek her şeyi halleder. Bu yüzden İngilizcede iki şeye dikkat edin: özne durumundaki who / that atılamaz (the man who lives next door), ve "birlikte çalıştığım", "içinde oturduğumuz" gibi yapılardaki edat (with, in) cümleciğin sonunda kalmalıdır.
Yapı
İlgi kelimeleri
| Kelime | Neyin yerini alır? | Örnek |
|---|---|---|
| who / that | bir kişi (özne ya da nesne) | the man who called |
| which / that | bir şey (özne ya da nesne) | the bus that goes to the airport |
| whose | his / her / its / their + isim | the girl whose bike was stolen |
| where | there / in it / at it… (bir yer) | the hotel where we stayed |
| when | then / on that day… (bir zaman) | the year when we met |
| why | for that reason (bir sebep) | the reason why I left |
| whom | nesne olan bir kişi (resmî) | the candidate whom we interviewed |
Cümlecik kurmak
| İki cümle | Tek cümle |
|---|---|
| That's the man. His dog bit me. | That's the man whose dog bit me. |
| This is the café. We met there. | This is the café where we met. |
| I remember the day. We moved on that day. | I remember the day (when) we moved. |
| She's the person. I spoke to her. | She's the person (who / that) I spoke to. |
Özne mi, nesne mi? Zamiri atabilir miyim?
| Zamirin görevi | Örnek | Atılabilir mi? |
|---|---|---|
| özne | the man who called you | Hayır |
| nesne | the man (who) you called | Evet |
Test: İlgi kelimesinden hemen sonra yeni bir özne geliyorsa (who you called), zamir nesnedir ve atılabilir.
Kullanımlar
1Whose — iyelik
Whose, his, her, its, their kelimelerinin yerini alır ve arkasından her zaman bir isim gelir. Türkçedeki "kız kardeşi … olan", "çantası … olan" yapısının karşılığıdır. İnsanlar için olduğu kadar eşyalar, şirketler ve yerler için de kullanılır.
2Where — yerler
Where kelimesini A2-29'da gördünüz; işte önemli test. Cümlecik yer olmadan da tamamsa where kullanın: we stayed ✓, I can work quietly ✓. Fiil yeri nesne olarak istiyorsa (visit, see, like), where yerine that / which kullanın ya da hiçbir şey kullanmayın. Where, "in / at / on which" demektir.
3When — zamanlar
Bir zaman isminden (day, year, time, moment) sonra when kullanın. That de kullanabilir ya da kelimeyi tamamen atabilirsiniz.
4Why — sebepler
The reason'dan sonra why, that kullanın ya da hiçbir şey kullanmayın.
5Nesne zamirini atmak
Who, which ya da that cümleciğin nesnesi olduğunda atılabilir. Konuşmada bu çok yaygındır. Özne olduğunda ise kalmak zorundadır.
6Sondaki edatlar
Gündelik İngilizcede fiile ait bir edat (talk to, live in, work for) relative clause'un sonuna gider ve zamir genellikle atılır. Türkçede "bahsettiğim", "oturduğumuz", "çalıştığım" derken ayrı bir edat kullanmayız; İngilizcede ise fiilin edatı cümleciğin sonunda kalır.
7Who ve whom (kısaca)
Whom, who'nun resmî nesne halidir. Daha çok resmî yazıda kullanılır. Standart İngilizcede bir edattan hemen sonra who değil whom gelir (to whom). Gündelik konuşmada who, that kullanın ya da zamiri atın. Ayrıntılar C1-15'te.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Özne zamirini de atmak. Türkçede "benimle konuşan adam" derken hiçbir ilgi kelimesi kullanmayız. Nesne zamirinin atılabildiğini öğrenince özne zamirini de atmak çok kolaydır. Ama ilgi kelimesi öznese mutlaka kalır.
2. "Arabası bozulan adam" yapısını who + his / her ile çevirmek. Türkçede iyelik eki ismin üstündedir: "araba-sı". Bu yüzden who his car demek doğal gelir. İngilizcede bu iş için tek bir kelime vardır: whose.
3. Her yer için where kullanmak. "Ziyaret ettiğim şehir", "gördüğümüz müze" Türkçede "kaldığım otel" ile aynı yapıdadır; bu yüzden hepsinde where kullanmak kolaydır. Ama visit, see, like gibi fiiller yeri nesne olarak ister; o zaman that / which kullanın ya da zamiri atın.
4. Sondaki edatı unutmak. Türkçede "birlikte çalıştığım", "oturduğumuz" gibi yapılarda ayrı bir edat ya hiç yoktur ya da başta kalır. İngilizcede fiilin edatı (work with, live in, talk about) cümleciğin sonunda mutlaka kalır.
Karıştırılmasın
whose ve who's — whose = iyelik A2-13; who's = who is ya da who has. Aynı okunurlar.
Yerler için where ve which / that — Cümlecik yer olmadan tamamsa where kullanın. Yer cümleciğin öznesi ya da nesnesiyse which / that kullanın (ya da hiçbir şey kullanmayın).
Tanımlayıcı ve tanımlayıcı olmayan cümlecikler — Bu ders, hangisinin kastedildiğini belirleyen cümlecikleri (virgülsüz) anlatıyor. Sadece ek bilgi veren, virgüllü cümlecikler B2-08'de.
Yazım ve Telaffuz
- whose ve who's ikisi de /huːz/ okunur — "huuz".
- Relative clause'lardaki that genellikle zayıf okunur: /ðət/ — "dhıt" (the car that I bought).
- Tanımlayıcı relative clause'un etrafına virgül konmaz: The man who called you is here.
- Konuşmada isim ve relative clause'u duraksamadan tek bir birim gibi söylenir: the woman I work with.
Altın Kural
Bir ilgi kelimesi cümleciğin bir parçasının yerini alır; o yeri asla iki kez doldurmayın. Zamir nesneyse atabilirsiniz: the film (that) we saw; özneyse atamazsınız. Where kelimesini yalnızca cümlecik yer olmadan da tamamsa kullanın. İyelik için whose kullanın, who + her değil.
Alıştırmalar
A. Yapı
Boşlukları doldurun ya da cümleleri birleştirin.
-
That's the actor films I love.
-
Is this the beach you lost your ring?
-
I'll never forget the day my son was born.
-
whose ile birleştirin: I know a woman. Her husband is a chef.
-
Birleştirin: The man was very friendly. I met him at the party.
-
Edatı sona koyarak birleştirin: This is the flat. We live in it.
-
Gündelik İngilizceyle yeniden yazın: the people with whom I work
B. Anlam
Doğru seçeneği işaretleyin.
-
Zamiri atabilir misiniz? "the bus that goes to the centre" …
-
Zamiri atabilir misiniz? "the cake that you made" …
-
Doğru olanı seçin: That's the museum … we visited last summer.
-
Doğru olanı seçin: That's the museum … we saw the dinosaur bones.
-
Doğru olanı seçin: Here's the colleague … organising the trip.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
The laptop that I bought it last week has stopped working.
-
The town where I visited was crowded.
-
That's the girl who her bag was stolen.
-
The woman answered the phone was very helpful.
-
The reason I'm late is the traffic.
D. Bağlam İçinde
Metni uygun ilgi kelimeleriyle tamamlayın. Kelime gerekmiyorsa "(no word)" yazabilirsiniz.
My grandmother grew up in a small village 18 everybody knew everybody. She often talks about the year 19 the river flooded the main street. Her best friend was a girl 20 father owned the only shop. That shop, she says, was a little room 21 all the village news started! The friend 22 she shared all her secrets with still writes to her today.
E. Sıra Sende
-
Sizin için önemli bir yeri where cümleciğiyle anlatın.
-
Tanıdığınız insanlar hakkında iki cümle yazın: biri whose ile, biri ilgi zamiri olmadan.
F. Karışık Tekrar
-
B1-19 İngilizce Gerund: İsim Gibi Kullanılan -ing ve Edatlardan Sonra -ing I'm interested in (learn) Spanish.
-
B1-12 İngilizce Reported Speech (Dolaylı Anlatım): Düz Cümleleri Aktarmak "I'm tired," she said. Aktarın.
-
A2-13 İngilizce Possessive Pronouns: Mine, Yours ve Whose Kullanımı ___ is this coat? Is it yours? …
Cevap anahtarı
A. Yapı
- whose
- where
- when / that
- I know a woman whose husband is a chef.
- The man I met at the party was very friendly. / The man who I met at the party was very friendly. / The man that I met at the party was very friendly. / The man whom I met at the party was very friendly.
- This is the flat we live in. / This is the flat that we live in. / This is the flat which we live in.
- the people I work with / the people who I work with / the people that I work with
B. Anlam
- no
- yes
- that
- where
- who's
C. Hatayı Bul
- The laptop I bought last week has stopped working. / The laptop that I bought last week has stopped working. / The laptop which I bought last week has stopped working.
- The town I visited was crowded. / The town that I visited was crowded. / The town which I visited was crowded.
- That's the girl whose bag was stolen.
- The woman who answered the phone was very helpful. / The woman that answered the phone was very helpful.
- ✓ The reason I'm late is the traffic.
D. Bağlam İçinde
- where
- when / that
- whose
- where
- who / that / whom
E. Sıra Sende
- The park near my flat is the place where I go to think.
- I have a cousin whose dog can open doors. The colleague I sit next to is very funny.
F. Karışık Tekrar
- learning
- She said she was tired. / She said that she was tired.
- Whose
