Still, yet, already, even, only, also: πού μπαίνουν τα επιρρήματα στα αγγλικά
Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα βάζετε μικρά επιρρήματα όπως τα still, already, also, even, only και no longer στη μέση της πρότασης, θα διαλέγετε ανάμεσα σε still, yet και already, θα λέτε ότι κάτι σταμάτησε (not… any more, no longer) και θα χρησιμοποιείτε τα even και only για να δείξετε τη λέξη που εννοείτε.
Η βασική ιδέα
Πολλά μικρά επιρρήματα στα αγγλικά θέλουν να κάθονται σε μία συγκεκριμένη θέση: τη μεσαία θέση της πρότασης. Την ξέρετε ήδη από τα always, usually, never (A1-15). Είναι:
- πριν από το κύριο ρήμα: She still lives with her parents.
- μετά το be: She's still at work.
- μετά το πρώτο βοηθητικό ρήμα ή modal: I've already eaten. You can also pay by card.
Ένα πράγμα δεν γίνεται ποτέ: το επίρρημα δεν κάθεται ανάμεσα στο ρήμα και στο αντικείμενό του. Λέμε She also plays the piano, όχι She plays also the piano.
Μερικές λέξεις προτιμούν άλλες θέσεις. Τα yet, too, as well και any more μπαίνουν συνήθως στο τέλος. Και τα even και only είναι ειδική περίπτωση: λειτουργούν σαν δείκτης. Αν τα μετακινήσετε, δείχνετε άλλη λέξη, και η σημασία αλλάζει: Only I saw her (κανείς άλλος δεν την είδε) και I saw only her (δεν είδα κανέναν άλλον).
Ελληνικά και αγγλικά
Στα ελληνικά η σειρά των λέξεων είναι πιο ελεύθερη: λέμε και «Παίζει επίσης πιάνο» και «Επίσης παίζει πιάνο» και «Παίζει και πιάνο». Στα αγγλικά η θέση είναι πιο αυστηρή: η μεσαία θέση, ποτέ ανάμεσα στο ρήμα και στο αντικείμενο.
Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι το «ακόμα». Μία ελληνική λέξη κάνει τρεις δουλειές: «είναι ακόμα στο κρεβάτι» (still), «δεν ήρθε ακόμα» (yet) και «ακόμα και η γιαγιά μου» (even). Επίσης, το «πια / πλέον» κάθεται στη μέση της ελληνικής πρότασης («Δεν μένουμε πια εκεί»), ενώ το any more πάει στο τέλος. Ευτυχώς, το «μόνο» δουλεύει όπως και στα ελληνικά: μπαίνει δίπλα στη λέξη που δείχνει, και η σημασία αλλάζει ανάλογα.
| Ελληνικά | Σημασία | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Είναι ακόμα στο κρεβάτι. | συνεχίζεται | He's still in bed. |
| Ακόμα δεν έχω πληρώσει τον λογαριασμό. | συνεχίζεται, με ανυπομονησία | I still haven't paid the bill. |
| Ήρθε το δέμα; Όχι ακόμα. | το περιμένουμε | Has the parcel arrived yet? Not yet. |
| Ακόμα και η γιαγιά μου έχει smartphone. | κάτι που μας εκπλήσσει | Even my grandmother has a smartphone. |
| Μπορεί ήδη να διαβάζει. | νωρίτερα από ό,τι περιμέναμε | She can already read. |
| Δεν μένουμε πια στη Μαδρίτη. | σταμάτησε | We don't live in Madrid any more. |
| Το προϊόν δεν είναι πλέον διαθέσιμο. | σταμάτησε (επίσημο) | This product is no longer available. |
| Παίζει επίσης πιάνο. / Παίζει και πιάνο. | προσθήκη | She also plays the piano. / She plays the piano too. |
| Μόνο η Μαρία πίνει τσάι. | κανείς άλλος | Only Maria drinks tea. |
Δομή
Η μεσαία θέση
| Ρήμα στην πρόταση | Θέση | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| ένα κύριο ρήμα | πριν από αυτό | She still works here. / I also play tennis. |
| be (κύριο ρήμα) | μετά από αυτό | He's already at the airport. / It's no longer open. |
| βοηθητικό / modal + κύριο ρήμα | μετά το πρώτο βοηθητικό | I have already paid. / We can even stay longer. |
| αρνητικό βοηθητικό + still | το still πριν από αυτό | I still haven't finished. |
Θέση στο τέλος
| Λέξη | Παράδειγμα |
|---|---|
| yet (αρνήσεις, ερωτήσεις) | Have you finished yet? / I haven't finished yet. |
| any more / any longer (αρνήσεις) | She doesn't live here any more. |
| too / as well | I play tennis too. / I play tennis as well. |
| already (γίνεται και στο τέλος) | Are you leaving already? |
Still, yet, already: η σημασία
| Λέξη | Σημασία | Συνηθισμένο είδος πρότασης |
|---|---|---|
| still | μια κατάσταση συνεχίζεται, ίσως περισσότερο από ό,τι περιμέναμε | καταφατική, ερώτηση· πριν από αρνητικό βοηθητικό για έκπληξη ή ανυπομονησία |
| yet | κάτι που περιμένουμε δεν έχει γίνει ως τώρα | αρνητική, ερώτηση |
| already | κάτι έγινε νωρίτερα από ό,τι περιμέναμε | καταφατική (σε ερωτήσεις: έκπληξη) |
| not… any more / any longer | μια κατάσταση σταμάτησε | αρνητική |
| no longer | μια κατάσταση σταμάτησε (πιο επίσημο) | καταφατικό ρήμα |
Το any more γράφεται συχνά anymore, ειδικά στα αμερικανικά αγγλικά.
Χρήση
1Ο κανόνας της μεσαίας θέσης
Μικρά επιρρήματα όπως still, already, also, even, just, only και no longer μπαίνουν πριν από το κύριο ρήμα, μετά το be ή μετά το πρώτο βοηθητικό. Δεν μπαίνουν ανάμεσα στο ρήμα και στο αντικείμενο. Τα επιρρήματα συχνότητας (A1-15) πάνε στην ίδια θέση, μαζί και το rarely και το πιο επίσημο seldom.
2still, yet και already
Still = κάτι συνεχίζεται. Yet = περιμένουμε κάτι, αλλά δεν έχει γίνει ως τώρα· συνήθως μπαίνει στο τέλος αρνητικών προτάσεων και ερωτήσεων (στα επίσημα αγγλικά γίνεται και I haven't yet decided). Already = νωρίτερα από ό,τι περιμέναμε. Το still πριν από αρνητικό βοηθητικό δείχνει έκπληξη ή ανυπομονησία. Για τα already και yet με τον Present Perfect, δείτε A2-17.
3not… any more, not… any longer, no longer
Αυτά λένε ότι μια κατάσταση σταμάτησε. Τα not… any more και not… any longer μπαίνουν στο τέλος μιας αρνητικής πρότασης. Το no longer είναι πιο επίσημο· μπαίνει στη μεσαία θέση, και το ρήμα είναι καταφατικό.
4even: κάτι που μας εκπλήσσει
Το even δείχνει ότι κάτι μας εκπλήσσει ή είναι περισσότερο από ό,τι περιμέναμε. Στη μεσαία θέση συνήθως δείχνει το ρήμα ή ό,τι ακολουθεί· πριν από το υποκείμενο ή άλλη λέξη, δείχνει εκείνη τη λέξη. Το not even / didn't even = ούτε καν αυτό το μικρό πράγμα που περιμέναμε.
5only: ο δείκτης που μετακινείται
Το only δείχνει τη λέξη στην οποία εστιάζει, και η σημασία αλλάζει με τη θέση του. Στον γραπτό λόγο βάλτε το only ακριβώς πριν από τη λέξη που εννοείτε. Στον προφορικό λόγο το only κάθεται συνήθως στη μεσαία θέση, και ο τονισμός δείχνει την εστίαση. Το ελληνικό «μόνο» δουλεύει με τον ίδιο τρόπο.
6also, too, as well
Το also μπαίνει στη μεσαία θέση. Τα too και as well μπαίνουν στο τέλος της πρότασης και είναι πιο συχνά στον προφορικό λόγο. Δείτε A1-29. Το ελληνικό «και» (με τη σημασία «επίσης») μπαίνει μπροστά στη λέξη· στα αγγλικά, προτιμήστε too ή as well στο τέλος.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. Το επίρρημα μετά το ρήμα. Στα ελληνικά λέμε άνετα «Επισκεφτήκαμε επίσης το μουσείο» ή «Να καλέσω και τον Νίκο;». Στα αγγλικά το επίρρημα δεν μπαίνει ανάμεσα στο ρήμα και στο αντικείμενο: βάλτε το στη μεσαία θέση, ή βάλτε too / as well στο τέλος.
2. Ένα «ακόμα», τρεις αγγλικές λέξεις. Το «ακόμα δεν» βγαίνει εύκολα haven't still, γιατί στα ελληνικά το «ακόμα» μπαίνει όπου θέλουμε. Στα αγγλικά: still πριν από το αρνητικό βοηθητικό, ή yet στο τέλος. Και το «ακόμα και» είναι even, όχι still: Even on holiday he answers work emails.
3. Αόριστος με το «ακόμα». Λέμε «Δεν αποφάσισα ακόμα», με αόριστο. Στα βρετανικά αγγλικά, με το yet ο φυσικός χρόνος είναι ο Present Perfect.
4. Το «πια» στη μέση της πρότασης. Στα ελληνικά το «πια» κάθεται στη μέση: «Δεν πίνω πια καφέ το βράδυ». Το any more όμως πάει στο τέλος. Αν θέλετε λέξη για τη μέση, βάλτε το no longer, με καταφατικό ρήμα.
Μην τα μπερδεύετε
still και yet — Και τα δύο λένε «ως τώρα», και στα ελληνικά και τα δύο είναι «ακόμα». Το still λέει ότι μια κατάσταση συνεχίζεται· το yet λέει ότι κάτι που περιμένουμε δεν έχει γίνει. Το still + άρνηση ακούγεται πιο ανυπόμονο.
Only I… και I only… — Αν μετακινήσετε το only, αλλάζει η σημασία.
already και all ready — Το already = ήδη, νωρίτερα από ό,τι περιμέναμε· το all ready = όλοι ή όλα εντελώς έτοιμα (all + επίθετο).
Για τα only, even και also στον επίσημο γραπτό λόγο, δείτε C2-06.
Ορθογραφία και προφορά
- Το already είναι μία λέξη με ένα l· το all ready είναι δύο λέξεις.
- Το any more (δύο λέξεις) είναι το συνηθισμένο στα βρετανικά αγγλικά· το anymore (μία λέξη) στα αμερικανικά. Και τα δύο είναι σωστά.
- still /stɪl/: σύντομο, χαλαρό φωνήεν, με τη γλώσσα λίγο πιο χαμηλά από το ελληνικό ι. Αν το κάνετε μακρύ και τεντωμένο, ακούγεται σαν steal (κλέβω).
- yet /jet/: ο πρώτος ήχος είναι απαλός, σαν ένα πολύ σύντομο «ι» που γλιστράει στο φωνήεν, χωρίς τριβή. Είναι σαν το yes με t στο τέλος αντί για s.
- even /ˈiːvn/: μακρύ, τεντωμένο /iː/ και μετά /vn/ χωρίς φωνήεν ανάμεσα· η γλώσσα πάει κατευθείαν στο /n/.
- only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US): ο τόνος στην πρώτη συλλαβή. Το πρώτο φωνήεν είναι δίφθογγος που γλιστράει προς το «ου», όχι ένα καθαρό ελληνικό «ο».
- Στον προφορικό λόγο τονίζουμε τη λέξη που δείχνει το only ή το even: I only had a ticket / Even my grandmother has one.
Χρυσός κανόνας
Βάλτε τα μικρά επιρρήματα στη μεσαία θέση: πριν από το κύριο ρήμα, μετά το be, μετά το πρώτο βοηθητικό· ποτέ ανάμεσα στο ρήμα και στο αντικείμενο. Τα yet, any more, too και as well πάνε συνήθως στο τέλος. Βάλτε τα only και even δίπλα στη λέξη που θέλετε να δείξετε, ειδικά στον γραπτό λόγο. Και θυμηθείτε: το «ακόμα» μπορεί να είναι still, yet ή even.
Ασκήσεις
A. Δομή
Βάλτε τη λέξη στη σωστή θέση ή ξαναγράψτε την πρόταση όπως ζητείται.
-
Βάλτε το still στην πρόταση: She lives in the same flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Βάλτε το already στην πρόταση: I've booked the tickets.
-
Βάλτε το also στην πρόταση: He can play the guitar.
-
Βάλτε το still στην πρόταση: They haven't replied.
-
Ξαναγράψτε με no longer: She doesn't work here any more.
-
Ξαναγράψτε με any more: The café is no longer open.
B. Σημασία
Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Διαλέξτε: Have you sent the email …?
-
Διαλέξτε: It's midnight and the neighbours are … having a party.
-
Διαλέξτε: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
-
Ποια πρόταση σημαίνει «δεν ήρθε κανείς άλλος»;
-
Διαλέξτε: He didn't … say thank you.
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
I like also jazz.
-
I don't work there no longer.
-
My parents still haven't sold their old car.
-
Is the bus yet here?
D. Μέσα σε κείμενο
Λέξεις: still, any more, yet, already, too, even (μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μια λέξη περισσότερες από μία φορές).
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε δύο προτάσεις για τη ζωή σας: κάτι που κάνετε ακόμα και κάτι που δεν κάνετε πια.
-
Γράψτε μία πρόταση με even για κάτι που σας εκπλήσσει.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A1-15 Always, usually, never: επιρρήματα συχνότητας και πού μπαίνουν στην πρόταση Βάλτε το never στην πρόταση: She is late for work.
-
A2-17 Present Perfect με just, already, yet: μόλις, ήδη, ακόμα στα αγγλικά I haven't finished my homework ___. …
-
A2-19 Present Perfect ή Past Simple; Η διαφορά απλά I (see) that film last week.
Λύσεις
A. Δομή
- She still lives in the same flat.
- I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
- He can also play the guitar.
- They still haven't replied.
- She no longer works here.
- The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.
B. Σημασία
- yet
- still
- already
- Only Tom came to the party.
- even
C. Βρείτε το λάθος
- I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
- I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
- ✓ My parents still haven't sold their old car.
- Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?
D. Μέσα σε κείμενο
- still
- any more / anymore / any longer
- yet / already
- still
- already / even
- too / as well
- even
E. Σειρά σας
- I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
- My dog is very clever — he can even open the fridge.
F. Μικτή επανάληψη
- She is never late for work.
- yet
- saw
