SlowingoՔերականություն
A2 26 / 38

Could, Was Able To, Managed To. կարողությունն անցյալում և ապառնիում՝ հայերենով

Could, Was Able To, Managed To: Ability in Other Times

Այս էջում
  1. Նպատակ
  2. Հիմնական գաղափար
  3. Հայերեն և անգլերեն
  4. Կառուցվածք
  5. Գործածություն
  6. Հաճախակի սխալներ
  7. Թակարդներ հայախոսների համար
  8. Մի՛ շփոթեք
  9. Ուղղագրություն և արտասանություն
  10. Ոսկե կանոն
  11. Վարժություններ

Նպատակ

Այս դասից հետո կկարողանաք պատմել, թե ինչ էիք կարողանում անել անցյալում, ինչին հաջողվեց հասնել մեկ կոնկրետ դեպքում, և ինչ կկարողանաք անել ապագայում՝ օգտագործելով could, was able to, managed to և be able to՝ տարբեր ժամանակներում։

Հիմնական գաղափար

Can-ը կարողության բայն է, բայց այն ապրում է միայն ներկայում A1-17։ Կարողությունը այլ ժամանակներ տեղափոխելու համար անգլերենը երկու գործիք ունի։

Առաջինը could-ն է՝ can-ի անցյալը։ Այն նկարագրում է անցյալի ընդհանուր կարողություն՝ մի բան, որ կարող էիք անել ցանկացած ժամանակ. When I was five, I could swim. Պատկերացրեք այն որպես կրծքանշան ձեր բաճկոնին՝ հմտություն, որ ունեիք։

Բայց կրծքանշան ունենալը մի բան է, իսկ մի դժվար օր հաղթելը՝ այլ։ Մեկ կոնկրետ հաջողության համար անգլերենը օգտագործում է was able to կամ managed to. The water was rough, but I managed to swim to the boat. Սա գավաթ է մեկ հաղթանակի համար։ Managed to-ն ավելացնում է այն միտքը, որ դժվար էր։

Ժխտականն ավելի հեշտ է. couldn't-ը աշխատում է երկու դեպքում էլ։

Եվ վերջապես, can-ը չունի -ing ձև, to-ով անորոշ դերբայ և will-ով ձև։ Այդ պատճառով մյուս ժամանակների համար օգտագործեք be able to. will be able to, have been able to, want to be able to։

Հայերեն և անգլերեն

Այստեղ հայերենը շատ է օգնում, քանի որ նույն տարբերությունն ունի։ Ընդհանուր կարողության համար ասում ենք «կարողանում էի», «կարող էի» կամ «գիտեի» («Վեց տարեկանում արդեն լողալ գիտեի»), իսկ մեկ հաջողության համար՝ «կարողացա», «հաջողվեց» («Վերջապես կարողացա տաքսի գտնել»)։ Խնդիրն այն է, որ շատերը «կարողացա»-ն էլ ինքնաբերաբար թարգմանում են could, որովհետև դպրոցում սովորել են՝ could = can-ի անցյալ։ Իրականում «կարողացա» / «հաջողվեց» = was able to / managed to։

Երկրորդ տարբերությունը. հայերեն «կարողանալ» բայը ունի բոլոր ձևերը՝ «կկարողանամ», «չեմ կարողացել», «ուզում եմ կարողանալ»։ Անգլերեն can-ը այդ ձևերը չունի, ուստի այստեղ միշտ be able to է։ Եվ «գիտեմ»-ը հմտության իմաստով («Լողալ գիտեմ») անգլերենում can է, ոչ թե know to։

ՀայերենԻմաստըԱնգլերեն
Տատիկս երեք լեզու գիտեր։ընդհանուր կարողությունMy grandmother could speak three languages.
Չորս տարեկանում հեծանիվ քշել կարողանում էի։ընդհանուր կարողությունI could ride a bike when I was four.
Վերջապես կարողացավ տպիչը սարքել։մեկ հաջողություն (դժվար)She finally managed to fix the printer.
Տաքսի չկարողացանք գտնել։ժխտական (երկու իմաստով էլ)We couldn't find a taxi.
Պատուհանից սարերը երևում էին։see, hear, understandWe could see the mountains.
Մի քանի ամսից կկարողանաք խոսել։ապառնիYou'll be able to have a conversation.
Ամբողջ օրը ակնոցս չեմ կարողացել գտնել։Present PerfectI haven't been able to find my glasses.
Կուզեի հայրիկիս պես եփել կարողանալ։to-ից հետոI'd love to be able to cook like my dad.

Կարճ ասած՝ «կարողանում էի / գիտեի» = could, «կարողացա / հաջողվեց» = was able to / managed to, «չկարողացա» = couldn't, իսկ «կկարողանամ», «չեմ կարողացել», «կարողանալ» = be able to։

Կառուցվածք

Կարողություն անցյալում

ԻմաստըՀաստատականԺխտական
ընդհանուր կարողությունI could read when I was four.I couldn't read until I was six.
մեկ կոնկրետ հաջողությունWe were able to / managed to fix it.We couldn't / weren't able to / didn't manage to fix it.

Հարցեր

ՁևՕրինակ
Could + ենթակա + բայի հիմնական ձև?Could you swim when you were a child?
Was / Were + ենթակա + able to + բայի հիմնական ձև?Were you able to find a parking space?
Did + ենթակա + manage to + բայի հիմնական ձև?Did you manage to finish the report?

Be able to այլ ժամանակներում և ձևերում

ՁևՕրինակ
Ապառնի. will be able toYou'll be able to drive after a few lessons.
Ապառնի ժխտական. won't be able toI won't be able to come tomorrow.
Present Perfect. have / has been able toShe hasn't been able to sleep this week.
Մեկ այլ բայից հետո. to be able toI'd like to be able to play the guitar.
Եղանակավորող բայից հետո. might / should be able toWe might be able to help.

Ձևերը մեկ հայացքով

couldwas able tomanaged to
Անցյալ. ընդհանուր կարողությունայոայոոչ
Անցյալ. մեկ հաջողություն (հաստատական)ոչ (բացի see, hear, understand…)այոայո
Անցյալ. ժխտական (երկու իմաստով էլ)այոայոայո

Գործածություն

1Could. ընդհանուր կարողություն անցյալում

Could + բայի հիմնական ձևն օգտագործեք այն հմտությունների կամ կարողությունների համար, որ ինչ-որ մեկն ունեցել է անցյալում որոշ ժամանակահատվածում։ Հայերենում՝ «կարողանում էր», «կարող էր», «գիտեր»։

My grandmother could speak three languages.
Տատիկս երեք լեզու գիտեր։
«գիտեր» → could speak, ոչ թե knew to
I could ride a bike when I was four.
Չորս տարեկանում արդեն հեծանիվ քշել կարողանում էի։
Before the accident, he could run ten kilometres easily.
Վթարից առաջ նա հեշտությամբ տասը կիլոմետր վազել կարողանում էր։
Could you read before you started school?
Մինչև դպրոց գնալը կարդալ գիտեի՞ր։

2Was able to / managed to. հաջողություն մեկ դեպքում

Անցյալի մեկ իրավիճակի համար, որը հաջողությամբ ավարտվեց, օգտագործեք was / were able to կամ managed to, ոչ թե could։ Managed to-ն ցույց է տալիս, որ դժվար էր։ Հայերենում՝ «կարողացա», «հաջողվեց»։

The exam was hard, but I was able to answer all the questions.
Քննությունը դժվար էր, բայց կարողացա բոլոր հարցերին պատասխանել։
«կարողացա» → was able to, ոչ թե could
The fire spread quickly, but everyone managed to get out.
Կրակն արագ տարածվեց, բայց բոլորին հաջողվեց դուրս գալ։
We were able to get tickets for the last show.
Կարողացանք վերջին ներկայացման տոմսեր գտնել։
After three hours, she finally managed to fix the printer.
Երեք ժամ հետո նա վերջապես կարողացավ տպիչը սարքել։
managed to = դժվարությամբ
Did you manage to talk to the manager?
Հաջողվե՞ց ղեկավարի հետ խոսել։

3Couldn't. աշխատում է երկու դեպքում էլ

Ժխտականում couldn't-ը ճիշտ է և՛ ընդհանուր կարողության, և՛ մեկ դեպքի համար։ Wasn't able to-ն և didn't manage to-ն նույնպես հնարավոր են։

I couldn't swim until I was ten.
Մինչև տասը տարեկանը լողալ չգիտեի։
ընդհանուր
I'm sorry I couldn't come to your party.
Ներիր, որ չկարողացա գալ քո խնջույքին։
մեկ դեպք
We couldn't find a taxi, so we walked home.
Տաքսի չկարողացանք գտնել, դրա համար ոտքով տուն գնացինք։
He tried for an hour, but he didn't manage to open the jar.
Մի ժամ փորձեց, բայց չկարողացավ բանկան բացել։

4Could՝ see, hear, smell, understand, remember բայերի հետ

Զգայական և մտածողության բայերի հետ could-ը սովորական է նույնիսկ մեկ կոնկրետ դեպքի համար։ Հայերենում այստեղ հաճախ ասում ենք «երևում էր», «լսվում էր»։

From the hotel window, we could see the mountains.
Հյուրանոցի պատուհանից սարերը երևում էին։
I could hear music from next door.
Հարևաններից երաժշտություն էր լսվում։
She spoke very fast, but I could understand most of it.
Նա շատ արագ էր խոսում, բայց մեծ մասը հասկանում էի։

5Be able to այլ ժամանակներում

Can-ը չունի ապառնի, Present Perfect (ներկա կատարյալ) կամ to-ով անորոշ դերբայի ձև, ուստի օգտագործեք be able to։ (Ապագայի պայմանավորվածության համար can-ը ճիշտ է. I can see you tomorrow at ten. Նոր կարողության համար, որ դեռ չունեք, ասեք will be able to։)

In a few months, you'll be able to have a simple conversation in English.
Մի քանի ամսից կկարողանաք անգլերենով պարզ զրույց վարել։
«կկարողանաք» → will be able to, ոչ թե will can
I won't be able to call you tonight. My battery is almost dead.
Այսօր չեմ կարողանա քեզ զանգել։ Հեռախոսիս լիցքը գրեթե վերջացել է։
I haven't been able to find my glasses all day.
Ամբողջ օրը ակնոցս չեմ կարողանում գտնել։
հայերենում ներկա, անգլերենում Present Perfect. been able to
I'd love to be able to cook like my dad.
Շատ կուզեի հայրիկիս պես եփել կարողանալ։
to-ից հետո՝ be able to
Ask Jenny. She might be able to help you.
Ջենիին հարցրու։ Գուցե նա կարողանա օգնել։

Հաճախակի սխալներ

⚠️The road was icy, but I could drive home safely.
✅… but I managed to drive home safely.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց այստեղ իմաստը սխալ է. could-ը ընդհանուր հմտություն է ենթադրում։ Մեկ հաջողության համար՝ managed to / was able to։
❌I will can come tomorrow.
✅I will be able to come tomorrow.
Երկու եղանակավորող բայ միասին չեն գալիս։ (I can come tomorrow-ն էլ է ճիշտ պայմանավորվածության համար։)
❌I haven't could sleep.
✅I haven't been able to sleep.
Present Perfect՝ been able to։
❌I want to can play the piano.
✅I want to be able to play the piano.
to-ից հետո՝ be able to։
❌She managed to finishing the work.
✅She managed to finish the work.
managed to + բայի հիմնական ձև։
❌I could to swim when I was young.
✅I could swim when I was young.
could-ից հետո to չի դրվում։
❌We are able to won the game.
✅We were able to win the game.
Անցյալ՝ were able to + բայի հիմնական ձև։
❌He didn't managed to call.
✅He didn't manage to call.
didn't-ից հետո՝ բայի հիմնական ձև։

Թակարդներ հայախոսների համար

1. «Կարողացա» → could. Հայերենում մեկ հաջողությունը հստակ է՝ «Հեռախոսի լիցքը գրեթե վերջացել էր, բայց Նարեկը կարողացավ նկարներն ուղարկել ղեկավարին»։ Բայց շատերը «կարողացա»-ն թարգմանում են could, որովհետև could = «can-ի անցյալ»։ Հաստատական նախադասության մեջ մեկ դժվար դեպքի համար could-ը հնչում է որպես ընդհանուր հմտություն։

⚠️His phone battery was almost dead, but Narek could send the photos to his boss.
✅His phone battery was almost dead, but Narek managed to send the photos to his boss. կամ His phone battery was almost dead, but Narek was able to send the photos to his boss.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց could-ը այստեղ ընդհանուր հմտություն է ենթադրում. մեկ հաջողություն → managed to / was able to

2. «Կկարողանամ» → will can. Հայերենում «կարողանալ»-ը սովորական բայ է և ունի ապառնի՝ «Երբ տատիկը նոր ակնոց ունենա, նորից կկարողանա իր սիրած գրքերը կարդալ»։ Անգլերեն can-ը will-ից հետո չի գալիս։

❌Once Grandma gets her new glasses, she will can read her favourite books again.
✅Once Grandma gets her new glasses, she will be able to read her favourite books again. կամ Once Grandma gets her new glasses, she'll be able to read her favourite books again.
will-ից հետո՝ be able to

3. «Չեմ կարողացել» → haven't could. «Ձեռքը կոտրելուց հետո Դավիթը դաշնամուր նվագել չի կարողացել»։ Հայերենում «կարողացել» ձևը կա, իսկ անգլերենում can-ը երրորդ ձև (past participle) չունի։

❌Davit hasn't could play the piano since he broke his arm.
✅Davit hasn't been able to play the piano since he broke his arm.
have-ից հետո՝ been able to

4. «Ուզում եմ կարողանալ» → want to can. «Ուզում եմ կարողանալ հյուրերի հետ անգլերենով խոսել». հայերենում «կարողանալ»-ը սովորական անորոշ դերբայ է։ Անգլերենում to-ից հետո can չի դրվում։

❌Anahit works at a guesthouse in Dilijan, and she wants to can talk to the guests in English.
✅Anahit works at a guesthouse in Dilijan, and she wants to be able to talk to the guests in English.
to-ից հետո՝ be able to

5. «Լողալ գիտեի» → knew to swim. Հմտության մասին հայերենում հաճախ ասում ենք «գիտեմ», «գիտեի»՝ «Պապիկս ոչ մի գործիք նվագել չգիտեր, բայց հրաշալի երգում էր»։ Անգլերենում հմտությունը can / could է. know to-ն նշանակում է «գիտեմ, որ պետք է անել», ոչ թե «կարողանում եմ»։

⚠️My grandfather didn't know to play any instrument, but he sang beautifully.
✅My grandfather couldn't play any instrument, but he sang beautifully.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց know to = գիտեր, որ պետք է անել. հմտություն → could / couldn't

Մի՛ շփոթեք

could (ընդհանուր հմտություն), թե was able to (մեկ հաջողություն) – Կարողության նույն գաղափարն է, բայց ժամանակին այլ կերպ ենք նայում։ Հայերենում՝ «կարողանում էի», թե «կարողացա»։

I could ski well when I was younger.
Ավելի երիտասարդ ժամանակ լավ դահուկ էի քշում։
ընդհանուր հմտություն
It was foggy, but I was able to ski down safely.
Մառախուղ էր, բայց կարողացա անվտանգ իջնել։
մեկ դժվար օր

could՝ անցյալի կարողություն, թե could՝ հնարավորություն – Could-ը նշանակում է նաև «հնարավոր է» A2-22, իսկ քաղաքավարի խնդրանքներում էլ է օգտագործվում A2-23։

When I was a kid, I could climb any tree.
Երեխա ժամանակ ցանկացած ծառ կարող էի բարձրանալ։
անցյալի կարողություն
It could rain later.
Ավելի ուշ կարող է անձրև գա։
հնարավորություն

couldn't (կարողություն), թե couldn't have (ենթադրություն անցյալի մասին) – She couldn't have known-ը տրամաբանական ենթադրություն է, ոչ թե կարողություն։ Տե՛ս B2-06։

Ուղղագրություն և արտասանություն

  • could /kʊd/. l-ը չի արտասանվում։ Նախադասության մեջ հաճախ թուլանում է՝ /kəd/. թույլ /ə/-ն մոտ է հայերեն «ը»-ին։
  • couldn't /ˈkʊdnt/-ն երկու վանկ ունի։ d-ի և n-ի միջև «ը» մի՛ ավելացրեք։
  • able /ˈeɪbl/. շեշտը առաջին վանկին է (AY-bl), իսկ վերջում ձայնավոր չկա. մի՛ ասեք «էյբըլ» հստակ «ը»-ով։ was able to-ում բառերը միանում են՝ /wəz ˈeɪbl tə/։
  • managed /ˈmænɪdʒd/-ն երկու վանկ ունի, շեշտը առաջինին է. managed to հնչում է MAN-ijd-tuh։ Վերջի -ed-ը առանձին վանկ չէ։ /æ/-ն հայերենում չկա. «է» մի՛ ասեք, բերանն ավելի լայն բացեք։ /dʒ/-ն հայերեն «ջ»-ն է։
  • I'll be able to /aɪl bi ˈeɪbl tə/. won't be able to /wəʊnt bi ˈeɪbl tə/ (UK), /woʊnt bi ˈeɪbl tə/ (US)։ won't-ի /w/-ն «վ» չէ. շրթունքները կլորացրեք։

Ոսկե կանոն

Could = ընդհանուր հմտություն անցյալում («կարողանում էի», «գիտեի»)։ Was able to / managed to = մեկ հաջողություն («կարողացա», «հաջողվեց»), բայց could see / hear / understand-ը ճիշտ է։ Couldn't = երկու դեպքում էլ։ Որտեղ can-ը ձև չունի՝ will-ից, have-ից կամ to-ից հետո, օգտագործեք be able to։

Վարժություններ

A. Կառուցվածք

Լրացրեք։

  1. Next year, I'll able to drive.
  2. She hasn't able to visit us since she moved.
  3. After an hour, we (manage) to fix the car.
  4. Կազմեք հարց անցյալում: you / be able to / find / a parking space?
  5. He tried, but he (not / manage) to open the jar.
  6. I'd like to able to speak Japanese.

B. Իմաստ

Ընտրեք իրավիճակին համապատասխան տարբերակը։

  1. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: When I was six, I … count to a hundred.
  2. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: The door was locked, but we … get in through the window.
  3. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I looked everywhere, but I find my keys.
  4. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: From our hotel room, we … see the sea.
  5. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I'm sorry, I come on Friday.

C. Գտեք սխալը

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։

  1. I will can help you on Monday.
  2. He managed to passing the test.
  3. I haven't could sleep this week.
  4. My grandfather could speak four languages.

D. Համատեքստում

Կարդացեք պատմությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։

A snowy day
Last winter there was a big snowstorm. No trains were running, so I 16 (not / can) get to work by train. I waited for an hour, and in the end I 17 (manage) to find a taxi. The roads were terrible, but the driver 18 (be able to) get me to the office by ten. From my desk, I 19 (can) see the snow all day. Good news: tomorrow I 20 (be able to) work from home.

E. Ձեր հերթն է

Գրեք անգլերենով։

  1. Գրեք մեկ բան, որ կարողանում էիք անել երեխա ժամանակ, և մեկ բան, որ չէիք կարողանում։
  2. Գրեք մի դժվար պահի մասին, երբ ձեզ հաջողվեց ինչ-որ բան անել։

F. Խառը կրկնություն

Կրկնեք նախորդ դասերը։

  1. A2-22 May, Might, Could. հնարավորություն անգլերենում՝ բացատրված հայերենով
    Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I'm not sure, but I … be at the meeting tomorrow.
  2. A2-23 Could you, Can I, Shall I. խնդրանք, առաջարկ և թույլտվություն անգլերենով
    Դարձրեք քաղաքավարի: Help me with this box.
  3. A2-19 Present Perfect, թե Past Simple. տարբերությունը հայերենով
    We (move) to this town in 2018.
Պատասխաններ

A. Կառուցվածք

  1. be
  2. been
  3. managed
  4. Were you able to find a parking space?
  5. didn't manage / did not manage
  6. be

B. Իմաստ

  1. could
  2. managed to
  3. all three are correct
  4. could
  5. won't be able to

C. Գտեք սխալը

  1. I will be able to help you on Monday. / I'll be able to help you on Monday. / I can help you on Monday.
  2. He managed to pass the test.
  3. I haven't been able to sleep this week.
  4. ✓ My grandfather could speak four languages.

D. Համատեքստում

  1. couldn't / could not
  2. managed
  3. was able to
  4. could
  5. 'll be able to / will be able to / 'm going to be able to / am going to be able to

E. Ձեր հերթն է

  1. I could swim when I was five. I couldn't ride a bike until I was nine.
  2. Last year I lost my passport, but I managed to get a new one in two days.

F. Խառը կրկնություն

  1. might not
  2. Could you help me with this box, please? / Could you please help me with this box? / Could you help me with this box? / Would you help me with this box, please? / Can you help me with this box, please? / Would you mind helping me with this box?
  3. moved
Android հավելվածՍովորեք ընթացքում Google Play