Could, Was Able To සහ Managed To: අතීත සහ අනාගත හැකියාව — සරල සිංහලෙන්
Could, Was Able To, Managed To: Ability in Other Times
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට අතීතයේ ඔබට කරන්න පුළුවන් වුණු දේවල්, එක අවස්ථාවක ඔබ සාර්ථකව කරගත්ත දේවල්, සහ අනාගතයේ ඔබට කරන්න පුළුවන් වෙන දේවල් ගැන කතා කරන්න පුළුවන් වෙනවා — could, was able to, managed to සහ be able to විවිධ කාලවල පාවිච්චි කරලා.
ප්රධාන අදහස
Can කියන්නේ හැකියාවේ ක්රියාපදය, නමුත් ඒක ජීවත් වෙන්නේ වර්තමානයේ විතරයි A1-17. හැකියාව වෙනත් කාලවලට ගෙනියන්න ඉංග්රීසිය මෙවලම් දෙකක් පාවිච්චි කරනවා.
පළවෙනි එක could, ඒ කියන්නේ can වල අතීත රූපය. ඒකෙන් කියන්නේ අතීතයේ තිබුණු සාමාන්ය හැකියාවක් — ඕනෑම වෙලාවක කරන්න පුළුවන් වුණු දෙයක්: When I was five, I could swim. ඒක ජැකට් එකේ ගහපු ලාංඡනයක් (badge) වගේ හිතන්න: ඔබ ළඟ තිබුණු කුසලතාවක්.
නමුත් ලාංඡනයක් තියෙන එකයි, එක අමාරු දවසක දිනන එකයි දෙකක්. එක නිශ්චිත සාර්ථකත්වයකට ඉංග්රීසිය was able to හෝ managed to පාවිච්චි කරනවා: The water was rough, but I managed to swim to the boat. ඒක එක ජයග්රහණයකට ලැබෙන කුසලානයක් (trophy). Managed to වලින් ඒක අමාරු වුණා කියන අදහසත් එකතු වෙනවා.
නිෂේධාත්මක රූපය ලේසියි: couldn't දෙකටම හරි.
අන්තිමට, can වලට -ing රූපයක්, to-infinitive රූපයක් හෝ will රූපයක් නැහැ. ඒ නිසා වෙනත් කාලවලට be able to පාවිච්චි කරන්න: will be able to, have been able to, want to be able to.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ පුළුවන් වුණා කියන එක අතීතයේ සාමාන්ය හැකියාවටත් (“පොඩි කාලේ මට ගහට නගින්න පුළුවන් වුණා”), එක අවස්ථාවක සාර්ථකත්වයටත් (“විභාගයේ හැම ප්රශ්නෙටම උත්තර ලියන්න පුළුවන් වුණා”) එකයි. ඉංග්රීසියේ මේ දෙක වෙනස්: සාමාන්ය හැකියාවට could, එක සාර්ථකත්වයකට was able to / managed to. හොඳ සමානකමක් තියෙනවා: අන්තිමට / කොහොම හරි … -ගත්තා (“අන්තිමට ප්රින්ටරය හදාගත්තා”) කියන්නේ managed to වලට හරිම ළඟයි — අමාරුවෙන් කරගත්තා. බැරි වුණා couldn't වගේම දෙකටම හරි. ඒ වගේම සිංහලේ පෙනුණා, ඇහුණා, තේරුණා කියන ක්රියාපද ඉංග්රීසියේ could see / could hear / could understand — මෙතන එක අවස්ථාවකටත් could හරි. අනාගතයට සිංහලේ පුළුවන් වෙනවා කියනවා; ඉංග්රීසියේ will can නැහැ: will be able to. තවත් වැදගත් දෙයක්: සිංහලෙන් “සතියක ඉඳන් නිදාගන්න බැහැ” කියන්නේ සාමාන්ය වර්තමාන රූපයෙන්; ඉංග්රීසියේ ඒ තැනට haven't been able to.
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| මගේ ආච්චිට භාෂා තුනක් කතා කරන්න පුළුවන් වුණා. | අතීතයේ සාමාන්ය හැකියාව | My grandmother could speak three languages. |
| විභාගය අමාරුයි, නමුත් මට හැම ප්රශ්නෙටම උත්තර ලියන්න පුළුවන් වුණා. | එක අවස්ථාවක සාර්ථකත්වය | I was able to answer all the questions. |
| පැය තුනකට පස්සේ එයා අන්තිමට ප්රින්ටරය හදාගත්තා. | අමාරුවෙන් කරගත්තා | She finally managed to fix the printer. |
| අපිට ටැක්සියක් හොයාගන්න බැරි වුණා. | නිෂේධය (දෙකටම) | We couldn't find a taxi. |
| හෝටලයේ ජනේලෙන් අපිට කඳු පෙනුණා. | ඉන්ද්රිය ක්රියාපද | We could see the mountains. |
| මාස කිහිපයකින් ඔබට ඉංග්රීසියෙන් සංවාදයක් කරන්න පුළුවන් වෙනවා. | අනාගතය | You'll be able to have a conversation in English. |
| දවස පුරාම මට කණ්ණාඩිය හොයාගන්න බැරි වුණා. | තවම ඉවර නැති කාලය | I haven't been able to find my glasses all day. |
| තාත්තා වගේ උයන්න පුළුවන් වෙන්න මට හරිම ආසයි. | වෙනත් ක්රියාපදයකට පස්සේ | I'd love to be able to cook like my dad. |
ව්යුහය
අතීත හැකියාව
| තේරුම | ධනාත්මක | නිෂේධාත්මක |
|---|---|---|
| සාමාන්ය හැකියාව | I could read when I was four. | I couldn't read until I was six. |
| එක නිශ්චිත සාර්ථකත්වයක් | We were able to / managed to fix it. | We couldn't / weren't able to / didn't manage to fix it. |
ප්රශ්න
| රූපය | උදාහරණය |
|---|---|
| Could + උක්තය + මූල රූපය? | Could you swim when you were a child? |
| Was / Were + උක්තය + able to + මූල රූපය? | Were you able to find a parking space? |
| Did + උක්තය + manage to + මූල රූපය? | Did you manage to finish the report? |
වෙනත් කාලවල සහ රූපවල be able to
| රූපය | උදාහරණය |
|---|---|
| අනාගතය: will be able to | You'll be able to drive after a few lessons. |
| අනාගත නිෂේධය: won't be able to | I won't be able to come tomorrow. |
| Present Perfect: have / has been able to | She hasn't been able to sleep this week. |
| වෙනත් ක්රියාපදයකට පස්සේ: to be able to | I'd like to be able to play the guitar. |
| modal verb එකකට පස්සේ: might / should be able to | We might be able to help. |
රූප එක බැල්මකින්
| could | was able to | managed to | |
|---|---|---|---|
| අතීතය: සාමාන්ය හැකියාව | ඔව් | ඔව් | නැහැ |
| අතීතය: එක සාර්ථකත්වයක් (ධනාත්මක) | නැහැ (see, hear, understand… හැර) | ඔව් | ඔව් |
| අතීතය: නිෂේධය (තේරුම් දෙකටම) | ඔව් | ඔව් | ඔව් |
භාවිතය
1Could — අතීතයේ සාමාන්ය හැකියාව
අතීතයේ කාලයක් පුරා කෙනෙකුට තිබුණු කුසලතා හෝ හැකියා ගැන කියන්න could + මූල රූපය පාවිච්චි කරන්න.
2Was able to / managed to — එක අවස්ථාවක සාර්ථකත්වය
සාර්ථකව ඉවර වුණු එක අතීත තත්ත්වයකට was / were able to හෝ managed to පාවිච්චි කරන්න, could නෙවෙයි. Managed to වලින් ඒක අමාරු වුණා කියලා හැඟෙනවා.
3Couldn't — දෙකටම හරි
නිෂේධාත්මක වාක්යවල couldn't සාමාන්ය හැකියාවටත් එක අවස්ථාවකටත් හරි. Wasn't able to සහ didn't manage to කියන්නත් පුළුවන්.
4see, hear, smell, understand, remember එක්ක could
ඉන්ද්රිය ක්රියාපද සහ හිතන ක්රියාපද එක්ක එක නිශ්චිත අවස්ථාවකටත් could සාමාන්යයි. සිංහලේ “පෙනුණා, ඇහුණා, තේරුණා” මෙතනට හොඳට ගැළපෙනවා.
5වෙනත් කාලවල be able to
Can වලට අනාගත, perfect හෝ to-infinitive රූපයක් නැහැ, ඒ නිසා be able to පාවිච්චි කරන්න. (අනාගතයේ ස්ථිර කරපු කටයුත්තකට can හරි: I can see you tomorrow at ten. ඔබට තවම නැති අලුත් හැකියාවකට will be able to.)
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “පුළුවන් වුණා” → could (එක අවස්ථාවකට). සිංහලේ “පුළුවන් වුණා” සාමාන්ය හැකියාවටත් එක සාර්ථකත්වයටත් එකයි, ඉස්කෝලෙදී අපි ඉගෙන ගන්නේ “could = පුළුවන් වුණා” කියලා. ඒ නිසා එක අමාරු අවස්ථාවක සාර්ථකත්වයටත් could එනවා. එතනට managed to / was able to.
2. “… ඉඳන් … බැහැ” → can't + since. සිංහලේ “ගිය මාසේ ඉඳන් ආච්චිට හරියට ඇවිදින්න බැහැ” කියන්නේ සාමාන්ය වර්තමාන රූපයෙන්. ඉංග්රීසියේ අතීතයේ පටන් අරන් දැනටත් තියෙන තත්ත්වයකට haven't / hasn't been able to.
3. “පුළුවන් වෙනවා” → will can. සිංහලේ “පුළුවන්” එක්ක “වෙනවා” එකතු කරලා අනාගතය හදනවා: “කෝස් එක ඉවර වුණාම කසුන්ට ඉංග්රීසියෙන් කතා කරන්න පුළුවන් වෙනවා”. ඒ නිසා ඉංග්රීසියේ can එක්ක will හෝ to එනවා. Can වලට එහෙම රූප නැහැ: will be able to, to be able to.
4. “හොයාගත්තා” → managed to found. සිංහලේ කාලය පේන්නේ ප්රධාන ක්රියාපදයේ (“අන්තිමට ගෙදර හොයාගත්තා”). ඉංග්රීසියේ අතීතය පේන්නේ managed හෝ was / were වල; ඊට පස්සේ එන ක්රියාපදය මූල රූපය.
පටලවා ගන්න එපා
could (සාමාන්ය කුසලතාවක්) සහ was able to (එක සාර්ථකත්වයක්) — හැකියාව කියන අදහස එකයි, කාලය බලන විදිහ වෙනස්.
අතීත හැකියාවට could සහ සමහරවිට කියන could — Could වලට “වෙන්න පුළුවන්” කියන තේරුමත් තියෙනවා A2-22, ඒ වගේම ඒකෙන් ආචාරශීලී ඉල්ලීම් හැදෙනවා A2-23.
couldn't (හැකියාව) සහ couldn't have (අතීතය ගැන අනුමානයක්) — She couldn't have known කියන්නේ තර්කානුකූල අනුමානයක්, හැකියාව නෙවෙයි. B2-06 බලන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- could /kʊd/: l උච්චාරණය කරන්නේ නැහැ. වාක්යවල බොහෝ විට දුර්වලයි: /kəd/. මුලට එන /k/ එකට පොඩි හුළං පිඹීමක් ඕනෑ.
- couldn't /ˈkʊdnt/ අක්ෂර දෙකයි. /d/ සහ /n/ අතර ස්වරයක් නැහැ: දිව එකම තැන තියාගෙන හුළඟ නාසයෙන් යවන්න.
- able /ˈeɪbl/ — "AY-bl". /b/ සහ /l/ අතර ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා. was able to වල වචන එකට සම්බන්ධ වෙනවා: /wəz ˈeɪbl tə/.
- managed /ˈmænɪdʒd/ අක්ෂර දෙකයි, අවධාරණය පළවෙනි අක්ෂරයේ. -ed මෙතන /d/ විතරයි: "man-a-ged" කියලා අලුත් අක්ෂරයක් හදන්න එපා. managed to ඇහෙන්නේ "MAN-ijd-tuh" වගේ. පළවෙනි ස්වරය /æ/ සිංහලේ “ඇ” ට ළඟයි.
- I'll be able to /aɪl bi ˈeɪbl tə/; won't be able to /wəʊnt bi ˈeɪbl tə/ (UK), /woʊnt bi ˈeɪbl tə/ (US).
රන් රීතිය
Could = අතීතයේ සාමාන්ය කුසලතාවක්. Was able to / managed to = එක සාර්ථකත්වයක් (නමුත් could see / hear / understand හරි). Couldn't = දෙකටම. can වලට රූපයක් නැති තැන — will, have හෝ to වලින් පස්සේ — be able to පාවිච්චි කරන්න.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
හරි වචනය දාන්න, නැත්නම් වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපදයේ හරි රූපය දාන්න.
-
Next year, I'll able to drive.
-
She hasn't able to visit us since she moved.
-
After an hour, we (manage) to fix the car.
-
අතීත ප්රශ්නයක් හදන්න: you / be able to / find / a parking space?
-
He tried, but he (not / manage) to open the jar.
-
I'd like to able to speak Japanese.
B. අර්ථය
තේරුම අනුව නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: When I was six, I … count to a hundred.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: The door was locked, but we … get in through the window.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I looked everywhere, but I find my keys.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: From our hotel room, we … see the sea.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I'm sorry, I come on Friday.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
I will can help you on Monday.
-
He managed to passing the test.
-
I haven't could sleep this week.
-
My grandfather could speak four languages.
D. පාඨය තුළ
වරහන් ඇතුළේ තියෙන යෙදුමේ හරි රූපය දාලා පාඨය සම්පූර්ණ කරන්න.
Last winter there was a big snowstorm. No trains were running, so I 16 (not / can) get to work by train. I waited for an hour, and in the end I 17 (manage) to find a taxi. The roads were terrible, but the driver 18 (be able to) get me to the office by ten. From my desk, I 19 (can) see the snow all day. Good news: tomorrow I 20 (be able to) work from home.
E. ඔබේ වාරය
ඔබ ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
පොඩි කාලේ ඔබට කරන්න පුළුවන් වුණු එක දෙයක් සහ කරන්න බැරි වුණු එක දෙයක් ලියන්න.
-
අමාරු මොහොතක ඔබ යමක් සාර්ථකව කරගත්ත අවස්ථාවක් ගැන ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-22 May, Might, Could: “වෙන්න පුළුවන්” කියන හැටි — සරල සිංහලෙන් නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I'm not sure, but I … be at the meeting tomorrow.
-
A2-23 ඉල්ලීම්, උදව් සහ අවසරය: Could you, May I, Shall I — සරල සිංහලෙන් ආචාරශීලී කරන්න: Help me with this box.
-
A2-19 Present Perfect සහ Past Simple අතර වෙනස — සරල සිංහලෙන් We (move) to this town in 2018.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- be
- been
- managed
- Were you able to find a parking space?
- didn't manage / did not manage
- be
B. අර්ථය
- could
- managed to
- all three are correct
- could
- won't be able to
C. වැරැද්ද සොයන්න
- I will be able to help you on Monday. / I'll be able to help you on Monday. / I can help you on Monday.
- He managed to pass the test.
- I haven't been able to sleep this week.
- ✓ My grandfather could speak four languages.
D. පාඨය තුළ
- couldn't / could not
- managed
- was able to
- could
- 'll be able to / will be able to / 'm going to be able to / am going to be able to
E. ඔබේ වාරය
- I could swim when I was five. I couldn't ride a bike until I was nine.
- Last year I lost my passport, but I managed to get a new one in two days.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- might not
- Could you help me with this box, please? / Could you please help me with this box? / Could you help me with this box? / Would you help me with this box, please? / Can you help me with this box, please? / Would you mind helping me with this box?
- moved
