Phân biệt could, was able to, managed to: nói về khả năng trong quá khứ và tương lai
Could, Was Able To, Managed To: Ability in Other Times
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói về những gì bạn đã có khả năng làm trong quá khứ, những gì bạn đã làm được vào một lần cụ thể, và những gì bạn sẽ làm được trong tương lai, bằng could, was able to, managed to và be able to ở các thì khác nhau.
Ý chính
Can là động từ chỉ khả năng, nhưng nó chỉ sống ở hiện tại A1-17. Để đưa khả năng sang những thời điểm khác, tiếng Anh dùng hai công cụ.
Công cụ thứ nhất là could, dạng quá khứ của can. Nó mô tả một khả năng chung trong quá khứ — một việc bạn làm được bất cứ lúc nào: When I was five, I could swim. Hãy coi nó như một tấm huy hiệu trên áo: một kỹ năng bạn từng có.
Nhưng có huy hiệu khác với chiến thắng trong một ngày khó khăn. Với một thành công cụ thể, tiếng Anh dùng was able to hoặc managed to: The water was rough, but I managed to swim to the boat. Đó là chiếc cúp cho một lần thắng. Managed to còn cho biết việc đó khó khăn.
Dạng phủ định thì dễ hơn: couldn't dùng được cho cả hai.
Cuối cùng, can không có dạng -ing, không có dạng to + động từ và không đi sau will. Vì vậy, ở các thì khác, hãy dùng be able to: will be able to, have been able to, want to be able to.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt nói về khả năng bằng biết (kỹ năng: biết bơi), có thể và được (kết quả: tìm được, làm được). Động từ không đổi theo thời gian; ta chỉ thêm "hồi đó", "hôm qua", đã, sẽ. Tiếng Anh thì phải chọn dạng: could cho kỹ năng chung trong quá khứ, was able to / managed to cho một lần làm được, và be able to ở những chỗ can không đứng được.
| Tiếng Việt | Ý nghĩa | Tiếng Anh |
|---|---|---|
| Hồi bốn tuổi mình đã biết đi xe đạp. | kỹ năng chung trong quá khứ | I could ride a bike when I was four. |
| Bài thi khó, nhưng mình đã trả lời được hết. | làm được một lần cụ thể | I was able to answer all the questions. |
| Cuối cùng cô ấy cũng sửa được cái máy in. | làm được, dù khó | She finally managed to fix the printer. |
| Bọn mình không bắt được taxi. | không làm được | We couldn't find a taxi. |
| Vài tháng nữa bạn sẽ nói chuyện được. | tương lai | You'll be able to have a conversation. |
| Cả ngày nay mình không tìm được kính. | từ trước đến giờ | I haven't been able to find my glasses. |
Hãy chú ý: "cuối cùng cũng … được" gần như chính là managed to. Còn "sẽ có thể" không dịch thành will can, mà là will be able to.
Cấu trúc
Khả năng trong quá khứ
| Ý nghĩa | Khẳng định | Phủ định |
|---|---|---|
| khả năng chung | I could read when I was four. | I couldn't read until I was six. |
| một thành công cụ thể | We were able to / managed to fix it. | We couldn't / weren't able to / didn't manage to fix it. |
Câu hỏi
| Dạng | Ví dụ |
|---|---|
| Could + chủ ngữ + base form? | Could you swim when you were a child? |
| Was / Were + chủ ngữ + able to + base form? | Were you able to find a parking space? |
| Did + chủ ngữ + manage to + base form? | Did you manage to finish the report? |
Be able to ở các thì và dạng khác
| Dạng | Ví dụ |
|---|---|
| Tương lai: will be able to | You'll be able to drive after a few lessons. |
| Tương lai phủ định: won't be able to | I won't be able to come tomorrow. |
| Hiện tại hoàn thành: have / has been able to | She hasn't been able to sleep this week. |
| Sau một động từ khác: to be able to | I'd like to be able to play the guitar. |
| Sau động từ khuyết thiếu: might / should be able to | We might be able to help. |
Tóm tắt các dạng
| could | was able to | managed to | |
|---|---|---|---|
| Quá khứ: khả năng chung | có | có | không |
| Quá khứ: một lần thành công (khẳng định) | không (trừ see, hear, understand…) | có | có |
| Quá khứ: phủ định (cả hai nghĩa) | có | có | có |
Cách dùng
1Could — khả năng chung trong quá khứ
Dùng could + động từ nguyên mẫu cho kỹ năng hay khả năng mà ai đó có trong một khoảng thời gian trong quá khứ.
2Was able to / managed to — thành công vào một lần
Với một tình huống cụ thể trong quá khứ kết thúc thành công, dùng was / were able to hoặc managed to, không dùng could. Managed to cho thấy việc đó khó khăn.
3Couldn't — dùng được cho cả hai
Ở dạng phủ định, couldn't đúng cho cả khả năng chung lẫn một lần cụ thể. Wasn't able to và didn't manage to cũng dùng được.
4Could với see, hear, smell, understand, remember
Với các động từ chỉ giác quan và suy nghĩ, could vẫn dùng bình thường, kể cả cho một lần cụ thể.
5Be able to ở các thì khác
Can không có dạng tương lai, hoàn thành hay to + động từ, nên ta dùng be able to. (Với một việc đã sắp xếp trong tương lai, can vẫn được: I can see you tomorrow at ten. Với một khả năng mới mà bạn chưa có, hãy dùng will be able to.)
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Biết" dịch thành know. Tiếng Việt nói biết bơi, biết nấu ăn, hồi đó đã biết lái xe. Nhưng know không đi thẳng với động từ. Với kỹ năng, tiếng Anh dùng can / could (hoặc know how to).
2. Quên chuyển sang quá khứ. Tiếng Việt chỉ cần "hôm qua" là đủ; "không … được" giữ nguyên. Tiếng Anh thì can't phải thành couldn't.
3. "Cuối cùng cũng … được" dịch thành could. Với một lần thành công sau nhiều cố gắng, could nghe như một kỹ năng chung. Hãy dùng managed to hoặc was able to.
4. "Sẽ có thể" dịch thành will can. "Sẽ" = will, "có thể" = can, nhưng hai động từ khuyết thiếu không đi liền nhau.
5. "Từ … đến giờ không … được" dùng can't. Khi một việc không làm được kéo dài đến bây giờ, tiếng Anh dùng thì hiện tại hoàn thành: haven't been able to.
Đừng nhầm lẫn
could (kỹ năng chung) và was able to (một lần thành công) — Cùng nói về khả năng, nhưng nhìn thời gian theo cách khác.
could chỉ khả năng trong quá khứ và could chỉ khả năng xảy ra — Could cũng có nghĩa là "có thể xảy ra" A2-22, và dùng để nhờ vả lịch sự A2-23.
couldn't (khả năng) và couldn't have (suy đoán về quá khứ) — She couldn't have known là một suy luận logic ("Cô ấy không thể nào biết được"), không phải khả năng. Xem B2-06.
Chính tả và phát âm
- could /kʊd/: chữ l câm. Trong câu thường đọc yếu: /kəd/. Âm /d/ cuối: chạm đầu lưỡi vào lợi phía sau răng trên; đừng bỏ hẳn.
- couldn't /ˈkʊdnt/ có hai âm tiết. Đừng bỏ âm /t/ cuối — thiếu nó, người nghe khó phân biệt could và couldn't.
- able /ˈeɪbl/ — "AY-bl". Âm /l/ cuối: đầu lưỡi chạm lợi trên và giữ lại; tiếng Việt không có âm "l" ở cuối âm tiết. Trong was able to, các từ nối liền: /wəz ˈeɪbl tə/.
- managed /ˈmænɪdʒd/ có hai âm tiết, nhấn ở âm tiết đầu. managed to nghe như "MAN-ijd-tuh". Đuôi -ed ở đây là /d/, không thêm âm tiết.
- I'll be able to /aɪl bi ˈeɪbl tə/; won't be able to /wəʊnt bi ˈeɪbl tə/ (Anh), /woʊnt bi ˈeɪbl tə/ (Mỹ).
Quy tắc vàng
Could = kỹ năng chung trong quá khứ. Was able to / managed to = một lần thành công ("cuối cùng cũng … được"; nhưng could see / hear / understand vẫn đúng). Couldn't = cả hai. Ở chỗ can không đứng được — sau will, have hoặc to — hãy dùng be able to.
Luyện tập
A. Hình thức
Điền một từ hoặc dạng đúng của động từ.
-
Next year, I'll able to drive.
-
She hasn't able to visit us since she moved.
-
After an hour, we (manage) to fix the car.
-
Đặt câu hỏi ở quá khứ: you / be able to / find / a parking space?
-
He tried, but he (not / manage) to open the jar.
-
I'd like to able to speak Japanese.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.
-
Chọn đáp án đúng: When I was six, I … count to a hundred.
-
Chọn đáp án đúng: The door was locked, but we … get in through the window.
-
Chọn đáp án đúng: I looked everywhere, but I find my keys.
-
Chọn đáp án đúng: From our hotel room, we … see the sea.
-
Chọn đáp án đúng: I'm sorry, I come on Friday.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
I will can help you on Monday.
-
He managed to passing the test.
-
I haven't could sleep this week.
-
My grandfather could speak four languages.
D. Trong ngữ cảnh
Điền dạng đúng của từ trong ngoặc.
Last winter there was a big snowstorm. No trains were running, so I 16 (not / can) get to work by train. I waited for an hour, and in the end I 17 (manage) to find a taxi. The roads were terrible, but the driver 18 (be able to) get me to the office by ten. From my desk, I 19 (can) see the snow all day. Good news: tomorrow I 20 (be able to) work from home.
E. Đến lượt bạn
Viết về bản thân bạn bằng tiếng Anh.
-
Viết một việc bạn làm được và một việc bạn chưa làm được khi còn nhỏ.
-
Viết về một lúc khó khăn mà bạn vẫn làm được một việc gì đó.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A2-22 Cách dùng may, might, could để nói về khả năng (có thể, có lẽ) Chọn đáp án đúng: I'm not sure, but I … be at the meeting tomorrow.
-
A2-23 Cách nhờ vả, xin phép và đề nghị giúp đỡ lịch sự trong tiếng Anh (Could you, May I, Shall I) Viết lại cho lịch sự: Help me with this box.
-
A2-19 Phân biệt thì hiện tại hoàn thành và quá khứ đơn (Present Perfect vs Past Simple) We (move) to this town in 2018.
Đáp án
A. Hình thức
- be
- been
- managed
- Were you able to find a parking space?
- didn't manage / did not manage
- be
B. Ý nghĩa
- could
- managed to
- all three are correct
- could
- won't be able to
C. Tìm lỗi sai
- I will be able to help you on Monday. / I'll be able to help you on Monday. / I can help you on Monday.
- He managed to pass the test.
- I haven't been able to sleep this week.
- ✓ My grandfather could speak four languages.
D. Trong ngữ cảnh
- couldn't / could not
- managed
- was able to
- could
- 'll be able to / will be able to / 'm going to be able to / am going to be able to
E. Đến lượt bạn
- I could swim when I was five. I couldn't ride a bike until I was nine.
- Last year I lost my passport, but I managed to get a new one in two days.
F. Ôn tập tổng hợp
- might not
- Could you help me with this box, please? / Could you please help me with this box? / Could you help me with this box? / Would you help me with this box, please? / Can you help me with this box, please? / Would you mind helping me with this box?
- moved
