Could, Was Able To आणि Managed To: इंग्रजीत भूतकाळ आणि भविष्यातली क्षमता
Could, Was Able To, Managed To: Ability in Other Times
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही इंग्रजीत सांगू शकाल की पूर्वी तुम्हाला काय येत होतं, एखाद्या ठरावीक प्रसंगी तुम्हाला काय जमलं, आणि पुढे तुम्हाला काय करता येईल. त्यासाठी could, was able to, managed to, couldn't आणि be able to लागतात.
मुख्य कल्पना
Can हे क्षमतेचं क्रियापद आहे, पण ते फक्त वर्तमानकाळात राहतं A1-17. क्षमता इतर काळांत नेण्यासाठी इंग्रजीकडे दोन साधनं आहेत.
पहिलं आहे could, can चा भूतकाळ. ते भूतकाळातली सर्वसाधारण क्षमता सांगतं – जी गोष्ट तुम्ही कधीही करू शकत होता: When I was five, I could swim. याला शर्टवरचा बॅज समजा: तुमच्याकडे असलेलं कौशल्य.
पण शर्टवरचा बॅज वेगळा आणि एखाद्या कठीण दिवशी जिंकलेली ट्रॉफी वेगळी. एका ठरावीक प्रसंगी मिळालेल्या यशासाठी इंग्रजी was able to किंवा managed to वापरतं: The water was rough, but I managed to swim to the boat. ही एका विजयाची ट्रॉफी आहे. Managed to मधून असंही कळतं की ते कठीण होतं.
नकार सोपा आहे: couldn't दोन्ही अर्थांसाठी चालतं.
आणि शेवटी: can ला -ing रूप, to रूप किंवा will रूप नाही. इतर काळांत be able to वापरा: will be able to, have been able to, want to be able to.
मराठी आणि इंग्रजी
चांगली बातमी: मराठीत हा फरक आधीपासूनच आहे. सर्वसाधारण क्षमता आपण “येत होतं / यायचं” ने सांगतो: “मला लहानपणी पोहता यायचं” – हे इंग्रजीत could. एका प्रसंगी मिळालेलं यश आपण “करता आलं”, “जमलं” किंवा “शक्य झालं” ने सांगतो: “शेवटी मला ट्रेन पकडता आली” – हे इंग्रजीत managed to किंवा was able to. सापळा इथे आहे: “आलं” हा can चा भूतकाळ वाटतो, म्हणून could येतं. पण एका प्रसंगीच्या यशासाठी होकारार्थी वाक्यात could नैसर्गिक नाही.
दुसरी गोष्ट: मराठी “शकणे”, “येणे”, “जमणे” ही सामान्य क्रियापदं आहेत – त्यांना सगळे काळ आहेत (“शकेन”, “करता आलेलं नाही”) आणि “करता यावं” असं रूपही. इंग्रजी can असं बदलत नाही. जिथे मराठीत भविष्यकाळ, पूर्ण वर्तमानकाळ किंवा “-ता यावं” आहे, तिथे इंग्रजीत be able to: “मी उद्या येऊ शकेन” → I'll be able to come tomorrow. आणि can able किंवा could able असं होत नाही: एक निवडा.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| आजीला तीन भाषा येत होत्या. | My grandmother could speak three languages. | सर्वसाधारण क्षमता → could – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| शेवटी तिला प्रिंटर दुरुस्त करता आला. | She finally managed to fix the printer. | एका प्रसंगीचं यश → managed to, could नाही |
| आम्हाला शेवटच्या शोची तिकिटं मिळाली. | We were able to get tickets for the last show. | एका प्रसंगी जमलं → were able to |
| आम्हाला टॅक्सी मिळाली नाही. | We couldn't find a taxi. | नकार: couldn't नेहमी चालतं – सारखंच |
| हॉटेलच्या खिडकीतून डोंगर दिसत होते. | From the hotel window, we could see the mountains. | see, hear, understand → एका प्रसंगीही could |
| दिवसभर मला चष्मा सापडलेला नाही. | I haven't been able to find my glasses all day. | पूर्ण वर्तमानकाळ → have been able to |
| काही महिन्यांत तुला साधं संभाषण करता येईल. | In a few months, you'll be able to have a simple conversation. | “करता येईल” → will be able to, will can नाही |
| बाबांसारखा स्वयंपाक करता यावा असं वाटतं. | I'd love to be able to cook like my dad. | “करता यावं” → to be able to |
थोडक्यात: “येत होतं / यायचं” = could, एका प्रसंगी “करता आलं / जमलं” = managed to / was able to, “जमलं नाही” = couldn't. can चं रूप नसेल तिथे be able to – आणि can able किंवा could able कधीच नाही.
रचना
भूतकाळातली क्षमता
| अर्थ | होकारार्थी | नकारार्थी |
|---|---|---|
| सर्वसाधारण क्षमता | I could read when I was four. | I couldn't read until I was six. |
| एका प्रसंगीचं यश | We were able to / managed to fix it. | We couldn't / weren't able to / didn't manage to fix it. |
प्रश्न
| रचना | उदाहरण |
|---|---|
| Could + कर्ता + मूळ रूप? | Could you swim when you were a child? |
| Was / Were + कर्ता + able to + मूळ रूप? | Were you able to find a parking space? |
| Did + कर्ता + manage to + मूळ रूप? | Did you manage to finish the report? |
इतर काळांत आणि रूपांत be able to
| रूप | उदाहरण |
|---|---|
| भविष्यकाळ: will be able to | You'll be able to drive after a few lessons. |
| भविष्यकाळ, नकार: won't be able to | I won't be able to come tomorrow. |
| Present Perfect (पूर्ण वर्तमानकाळ): have / has been able to | She hasn't been able to sleep this week. |
| दुसऱ्या क्रियापदानंतर: to be able to | I'd like to be able to play the guitar. |
| modal verb नंतर: might / should be able to | We might be able to help. |
एका नजरेत
| could | was able to | managed to | |
|---|---|---|---|
| भूतकाळ: सर्वसाधारण क्षमता | हो | हो | नाही |
| भूतकाळ: एका प्रसंगीचं यश (होकारार्थी) | नाही (see, hear, understand… सोडून) | हो | हो |
| भूतकाळ: नकार (दोन्ही अर्थ) | हो | हो | हो |
वापर
1Could – भूतकाळातली सर्वसाधारण क्षमता
भूतकाळात काही काळ एखाद्याकडे असलेल्या कौशल्यासाठी आणि क्षमतेसाठी could + मूळ रूप वापरा. मराठीत हे सहसा “येत होतं”, “यायचं” किंवा “शकत होतो”.
2Was able to / managed to – एका प्रसंगीचं यश
भूतकाळातला एखादा प्रसंग यशस्वीपणे पार पडला, तर could नाही, तर was / were able to किंवा managed to वापरा. Managed to मधून कळतं की ते कठीण होतं. मराठीत आपण “करता आलं”, “जमलं”, “शक्य झालं” किंवा “शेवटी … केलंच” म्हणतो.
3Couldn't – दोन्ही अर्थांसाठी
नकारात couldn't सर्वसाधारण क्षमतेसाठी आणि एका प्रसंगासाठी, दोन्हींसाठी बरोबर आहे. wasn't able to आणि didn't manage to सुद्धा चालतात. मराठीत: “येत नव्हतं”, “जमलं नाही”, “करता आलं नाही”.
4Could बरोबर see, hear, smell, understand, remember
इंद्रिये आणि विचार दाखवणाऱ्या क्रियापदांबरोबर could एका ठरावीक प्रसंगासाठीही नेहमीचं आहे. मराठीत इथे आपण अनेकदा “दिसत होते”, “ऐकू येत होतं” किंवा “समजलं” म्हणतो.
5इतर काळांत be able to
can ला भविष्यकाळ नाही, to रूप नाही, आणि ते Present Perfect मध्ये वापरता येत नाही, म्हणून be able to वापरा. (भविष्यातल्या ठरलेल्या भेटीसाठी can चालतं: I can see you tomorrow at ten. पण अजून न आलेल्या नव्या कौशल्यासाठी will be able to.)
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “शेवटी आम्हाला शेवटची लोकल पकडता आली” → could catch. मराठीत “करता आलं” हे “करता येतं” चा भूतकाळ वाटतं, म्हणून could येतं. पण मराठीतच फरक आहे: “यायचं / येत होतं” म्हणजे सर्वसाधारण क्षमता, आणि “आलं / जमलं” म्हणजे एका प्रसंगी मिळालेलं यश. दुसऱ्या अर्थासाठी होकारार्थी वाक्यात managed to किंवा was able to.
2. “मी मीटिंगला येऊ शकलो नाही” → could not able to. मराठीत “शकलो नाही” आणि “मला शक्य झालं नाही” दोन्ही सहज म्हणतो, आणि इंग्रजीत दोन्ही एकत्र येतात: could + able. इंग्रजीत यांपैकी एकच निवडा: couldn't किंवा wasn't able to. can able to सुद्धा चूक आहे.
3. “बांधकाम सुरू झाल्यापासून अभ्यास करता येत नाही” → am not able to … since. मराठीत “-पासून” बरोबर वर्तमानकाळ येतो: “महिन्याभरापासून मला लक्ष देता येत नाही”. इंग्रजीत भूतकाळात सुरू होऊन आत्तापर्यंत चालू असलेल्या परिस्थितीसाठी Present Perfect लागतो: haven't been able to … since / for.
4. “तुला वेळेवर पोहोचता आलं का?” → Did you able to…? मराठीत “आलं का?”, “जमलं का?” मध्ये भूतकाळ क्रियापदातच असतो, म्हणून इंग्रजीत भूतकाळाच्या प्रश्नासाठी did येतं. पण able हे विशेषण आहे, क्रियापद नाही: त्याच्याबरोबर did नाही, तर was / were लागतं – Were you able to…? – किंवा Did you manage to…?
गोंधळ करू नका
could (सर्वसाधारण क्षमता) आणि was able to (एका प्रसंगीचं यश) – कल्पना तीच, पण वेळेकडे बघण्याची पद्धत वेगळी. मराठीत: “यायचं” आणि “जमलं”.
भूतकाळातल्या क्षमतेचं could आणि शक्यतेचं could – could म्हणजे “शक्य आहे” पण A2-22, आणि विनम्र विनंतीसाठी पण A2-23.
couldn't (क्षमता) आणि couldn't have (भूतकाळाबद्दल अनुमान) – She couldn't have known हे कौशल्य नाही, तर तर्क आहे: “तिला ते कळणं शक्यच नव्हतं”. पाहा B2-06.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- could /kʊd/: l उच्चारत नाहीत. वाक्यात ते अनेकदा कमकुवत होतं: /kəd/ – आखूड आणि सैल /ə/. शेवटचा /d/ घोष ठेवा, नाहीतर ते /kʊt/ सारखं ऐकू येतं.
- couldn't /ˈkʊdnt/ मध्ये दोन syllables. d आणि n मध्ये स्वर नाही: हवा नाकातून बाहेर पडते (“कुडन्ट” नाही).
- able /ˈeɪbl/: /eɪ/ हा जोडस्वर आहे, “ए” पासून “इ” कडे सरकतो – मराठी “एबल” मधला सरळ “ए” नाही. दुसरा syllable फक्त /bl/, मध्ये स्वर नाही. was able to मध्ये शब्द जोडून म्हणतात: /wəz ˈeɪbl tə/.
- managed /ˈmænɪdʒd/: दोन syllables, जोर पहिल्या syllable वर – MAN-aged, “मॅनेज्ड” मधला जोर शेवटी नको. /æ/ मराठी “ॅ” सारखा. शेवटी दोन घोष आवाज /dʒ/ आणि /d/: त्यांचा “च” किंवा “ट” करू नका.
- I'll be able to /aɪl bi ˈeɪbl tə/; won't be able to /wəʊnt bi ˈeɪbl tə/ (UK), /woʊnt bi ˈeɪbl tə/ (US). won't /w/ ने सुरू होतं: ओठ गोल, दात ओठाला लागत नाहीत – मराठी “व” सारखा नाही.
सुवर्णनियम
Could = भूतकाळातली सर्वसाधारण क्षमता (“येत होतं / यायचं”). Was able to / managed to = एका प्रसंगीचं यश (“करता आलं”, “जमलं”) – पण could see / hear / understand चालतं. Couldn't = दोन्ही. can चं रूप नसेल तिथे – will, have किंवा to नंतर – be able to वापरा. आणि can able / could able कधीच नाही.
सराव
A. रचना
रिकाम्या जागी योग्य शब्द किंवा रूप लिहा.
-
Next year, I'll able to drive.
-
She hasn't able to visit us since she moved.
-
After an hour, we (manage) to fix the car.
-
भूतकाळातला प्रश्न तयार करा: you / be able to / find / a parking space?
-
He tried, but he (not / manage) to open the jar.
-
I'd like to able to speak Japanese.
B. अर्थ
परिस्थितीला योग्य असा पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: When I was six, I … count to a hundred.
-
योग्य पर्याय निवडा: The door was locked, but we … get in through the window.
-
योग्य पर्याय निवडा: I looked everywhere, but I find my keys.
-
योग्य पर्याय निवडा: From our hotel room, we … see the sea.
-
योग्य पर्याय निवडा: I'm sorry, I come on Friday.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
I will can help you on Monday.
-
He managed to passing the test.
-
I haven't could sleep this week.
-
My grandfather could speak four languages.
D. संदर्भात
कंसातल्या शब्दांची योग्य रूपं लिहून मजकूर पूर्ण करा.
Last winter there was a big snowstorm. No trains were running, so I 16 (not / can) get to work by train. I waited for an hour, and in the end I 17 (manage) to find a taxi. The roads were terrible, but the driver 18 (be able to) get me to the office by ten. From my desk, I 19 (can) see the snow all day. Good news: tomorrow I 20 (be able to) work from home.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
तुमच्या कौशल्यांबद्दल आणि यशाबद्दल इंग्रजीत लिहा.
-
लहानपणी तुम्हाला येत असलेली एक गोष्ट आणि येत नसलेली एक गोष्ट लिहा.
-
एका कठीण प्रसंगाबद्दल लिहा, जेव्हा तुम्हाला काहीतरी जमलं.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-22 May, Might आणि Could: इंग्रजीत “कदाचित” कसं म्हणायचं योग्य पर्याय निवडा: I'm not sure, but I … be at the meeting tomorrow.
-
A2-23 Could you, Can I आणि Shall I: इंग्रजीत विनंती, परवानगी आणि मदत कशी विचारायची विनम्र करा: Help me with this box.
-
A2-19 Present Perfect की Past Simple? फरक मराठीत सोप्या भाषेत We (move) to this town in 2018.
उत्तरे
A. रचना
- be
- been
- managed
- Were you able to find a parking space?
- didn't manage / did not manage
- be
B. अर्थ
- could
- managed to
- all three are correct
- could
- won't be able to
C. चूक शोधा
- I will be able to help you on Monday. / I'll be able to help you on Monday. / I can help you on Monday.
- He managed to pass the test.
- I haven't been able to sleep this week.
- ✓ My grandfather could speak four languages.
D. संदर्भात
- couldn't / could not
- managed
- was able to
- could
- 'll be able to / will be able to / 'm going to be able to / am going to be able to
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- I could swim when I was five. I couldn't ride a bike until I was nine.
- Last year I lost my passport, but I managed to get a new one in two days.
F. मिश्र उजळणी
- might not
- Could you help me with this box, please? / Could you please help me with this box? / Could you help me with this box? / Would you help me with this box, please? / Can you help me with this box, please? / Would you mind helping me with this box?
- moved
