Could, was able to en managed to: kunnen in het verleden en de toekomst
Could, Was Able To, Managed To: Ability in Other Times
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je zeggen wat je vroeger kon, wat je op één bepaald moment is gelukt en wat je in de toekomst zult kunnen – met could, was able to, managed to en be able to in verschillende tijden.
Het idee
Can is het werkwoord van wat je kunt, maar het bestaat alleen in de tegenwoordige tijd A1-17. Om ‘kunnen’ naar andere tijden te verplaatsen, heeft het Engels twee hulpmiddelen.
Het eerste is could, de verleden tijd van can. Het beschrijft een algemeen vermogen in het verleden – iets wat je altijd kon: When I was five, I could swim. Zie het als een insigne op je jas: een vaardigheid die je had.
Maar een insigne hebben is iets anders dan op één moeilijke dag winnen. Voor één bepaald succes gebruikt het Engels was able to of managed to: The water was rough, but I managed to swim to the boat. Dat is een beker voor één overwinning. Managed to voegt eraan toe dat het moeilijk was – net als ‘het lukte me (uiteindelijk)’.
De ontkenning is makkelijker: couldn't past bij allebei.
En tot slot: can heeft geen -ing-vorm, geen to-infinitief en geen vorm met will. Voor andere tijden gebruik je daarom be able to: will be able to, have been able to, want to be able to.
Nederlands en Engels vergeleken
Het Nederlandse kunnen is een volledig werkwoord: kunnen, kon, heb gekund, zal kunnen, wil kunnen, heb niet kunnen slapen. Het Engelse can is een modaal werkwoord en heeft alleen can en could. In alle andere vormen neem je be able to. Daarnaast gebruik je in het Nederlands kon ook voor één gelukte poging (‘Ik kon nog net de trein halen’). In een bevestigende zin over één succes kiest het Engels liever was able to of managed to – het Nederlandse ‘het lukte me’ past daar precies bij. In de ontkenning zijn de talen weer gelijk: kon niet = couldn't.
| Nederlands | Betekenis | Engels |
|---|---|---|
| Mijn oma kon drie talen spreken. | algemeen vermogen | My grandmother could speak three languages. |
| Na drie uur lukte het haar eindelijk om de printer te repareren. | één succes | She finally managed to fix the printer. |
| We konden geen taxi vinden. | lukte niet | We couldn't find a taxi. |
| Vanuit het hotel konden we de bergen zien. | zien, horen, begrijpen | We could see the mountains. |
| Over een paar maanden kun je een eenvoudig gesprek voeren. | toekomst (nieuw vermogen) | You'll be able to have a simple conversation. |
| Ik heb mijn bril de hele dag niet kunnen vinden. | Present Perfect | I haven't been able to find my glasses. |
| Ik zou net zo goed willen kunnen koken als mijn vader. | na een ander werkwoord | I'd love to be able to cook like my dad. |
Vorm
Kunnen in het verleden
| Betekenis | Bevestigend | Ontkennend |
|---|---|---|
| algemeen vermogen | I could read when I was four. | I couldn't read until I was six. |
| één bepaald succes | We were able to / managed to fix it. | We couldn't / weren't able to / didn't manage to fix it. |
Vragen
| Vorm | Voorbeeld |
|---|---|
| Could + onderwerp + basisvorm? | Could you swim when you were a child? |
| Was / Were + onderwerp + able to + basisvorm? | Were you able to find a parking space? |
| Did + onderwerp + manage to + basisvorm? | Did you manage to finish the report? |
Be able to in andere tijden en vormen
| Vorm | Voorbeeld |
|---|---|
| Toekomst: will be able to | You'll be able to drive after a few lessons. |
| Toekomst ontkennend: won't be able to | I won't be able to come tomorrow. |
| Present Perfect: have / has been able to | She hasn't been able to sleep this week. |
| Na een ander werkwoord: to be able to | I'd like to be able to play the guitar. |
| Na een modaal werkwoord: might / should be able to | We might be able to help. |
De vormen in één overzicht
| could | was able to | managed to | |
|---|---|---|---|
| Verleden: algemeen vermogen | ja | ja | nee |
| Verleden: één succes (bevestigend) | nee (behalve bij see, hear, understand…) | ja | ja |
| Verleden: ontkennend (beide betekenissen) | ja | ja | ja |
Gebruik
1Could – algemeen vermogen in het verleden
Gebruik could + basisvorm voor vaardigheden die iemand in een periode in het verleden had.
2Was able to / managed to – één keer gelukt
Voor één situatie in het verleden die goed afliep, gebruik je was / were able to of managed to, niet could. Managed to laat horen dat het moeilijk was.
3Couldn't – past bij allebei
In de ontkenning is couldn't goed voor een algemeen vermogen én voor één situatie. Wasn't able to en didn't manage to kunnen ook.
4Could bij see, hear, smell, understand, remember
Bij werkwoorden van de zintuigen en van het denken is could normaal, ook voor één bepaald moment.
5Be able to in andere tijden
Can heeft geen toekomende tijd, geen voltooide vorm en geen to-infinitief, dus gebruik je be able to. (Voor een afspraak in de toekomst is can prima: I can see you tomorrow at ten. Voor een nieuw vermogen dat je nu nog niet hebt, gebruik je will be able to.)
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. Kon voor één gelukte poging. In het Nederlands zeg je zonder problemen: ‘De winkel ging bijna dicht, maar ik kon nog brood kopen.’ In het Engels klinkt could in zo'n bevestigende zin als een algemene vaardigheid. Denk aan ‘het lukte me’ – dan kies je vanzelf managed to of was able to.
2. ‘Zal kunnen’ wordt will can. In het Nederlands combineer je zullen en kunnen zonder moeite. In het Engels kan can niet na will staan. Gebruik will be able to.
3. ‘Wil kunnen’ en ‘hoop te kunnen’. Na willen, hopen of proberen gebruik je in het Nederlands gewoon kunnen. In het Engels kan can niet na to staan: daar moet to be able to staan.
4. ‘Ik kan goed Engels’ wordt I can good English. In het Nederlands mag je bij kunnen het werkwoord weglaten: ‘Ik kan Engels’, ‘Hij kan goed Frans’. In het Engels heeft can altijd een werkwoord nodig.
Niet verwarren
could (algemene vaardigheid) en was able to (één succes) – Hetzelfde idee van kunnen, een andere blik op de tijd.
could voor vermogen in het verleden en could voor een mogelijkheid – Could betekent ook ‘het kan / het zou kunnen’ A2-22, en je maakt er beleefde verzoeken mee A2-23.
couldn't (vermogen) en couldn't have (een conclusie over het verleden) – She couldn't have known (‘Ze kan het niet geweten hebben’) is een logische conclusie, geen vermogen. Zie B2-06.
Spelling en uitspraak
- could /kʊd/: de l spreek je niet uit. In zinnen is het vaak zwak: /kəd/. De d aan het eind blijft stemhebbend – maak er geen Nederlandse t van.
- couldn't /ˈkʊdnt/ heeft twee lettergrepen; de d gaat direct over in de n, zonder klinker ertussen.
- able /ˈeɪbl/: de /eɪ/ glijdt van een e-klank naar een korte i. Daarna komt meteen de /bl/, zonder extra klinker ertussen – dus niet ‘ee-bel’. De l aan het eind is een donkere l, met de achterkant van je tong omhoog. In was able to lopen de woorden in elkaar over: /wəz ˈeɪbl tə/.
- managed /ˈmænɪdʒd/ heeft twee lettergrepen, met de klemtoon op de eerste. De /æ/ is opener dan de Nederlandse e in ‘bed’. De g is /dʒ/, zoals in jeans – geen Nederlandse g. In managed to /ˈmænɪdʒd tə/ smelt de /d/ van managed bijna samen met de /t/ van to.
- I'll be able to /aɪl bi ˈeɪbl tə/; won't be able to /wəʊnt bi ˈeɪbl tə/ (UK), /woʊnt bi ˈeɪbl tə/ (US).
Gouden regel
Could = een algemene vaardigheid in het verleden. Was able to / managed to = één succes (maar could see / hear / understand is prima). Couldn't = allebei. Waar can geen vorm heeft – na will, have of to – gebruik je be able to.
Oefeningen
A. Vorm
Vul de juiste vorm in of maak een vraag.
-
Next year, I'll able to drive.
-
She hasn't able to visit us since she moved.
-
After an hour, we (manage) to fix the car.
-
Maak een vraag in het verleden: you / be able to / find / a parking space?
-
He tried, but he (not / manage) to open the jar.
-
I'd like to able to speak Japanese.
B. Betekenis
Kies het antwoord dat bij de situatie past.
-
Kies het juiste antwoord: When I was six, I … count to a hundred.
-
Kies het juiste antwoord: The door was locked, but we … get in through the window.
-
Kies het juiste antwoord: I looked everywhere, but I find my keys.
-
Kies het juiste antwoord: From our hotel room, we … see the sea.
-
Kies het juiste antwoord: I'm sorry, I come on Friday.
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
I will can help you on Monday.
-
He managed to passing the test.
-
I haven't could sleep this week.
-
My grandfather could speak four languages.
D. In context
Zet de woorden tussen haakjes in de juiste vorm.
Last winter there was a big snowstorm. No trains were running, so I 16 (not / can) get to work by train. I waited for an hour, and in the end I 17 (manage) to find a taxi. The roads were terrible, but the driver 18 (be able to) get me to the office by ten. From my desk, I 19 (can) see the snow all day. Good news: tomorrow I 20 (be able to) work from home.
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over jezelf.
-
Schrijf één ding dat je als kind kon en één ding dat je toen nog niet kon.
-
Schrijf over een moeilijk moment waarop het je toch lukte om iets te doen.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
A2-22 May, might en could: ‘misschien’ zeggen in het Engels Kies het juiste antwoord: I'm not sure, but I … be at the meeting tomorrow.
-
A2-23 Could you, Can I, Shall I: beleefd iets vragen en aanbieden in het Engels Maak de zin beleefd: Help me with this box.
-
A2-19 Present Perfect of Past Simple? Het verschil eenvoudig uitgelegd We (move) to this town in 2018.
Antwoorden
A. Vorm
- be
- been
- managed
- Were you able to find a parking space?
- didn't manage / did not manage
- be
B. Betekenis
- could
- managed to
- all three are correct
- could
- won't be able to
C. Vind de fout
- I will be able to help you on Monday. / I'll be able to help you on Monday. / I can help you on Monday.
- He managed to pass the test.
- I haven't been able to sleep this week.
- ✓ My grandfather could speak four languages.
D. In context
- couldn't / could not
- managed
- was able to
- could
- 'll be able to / will be able to / 'm going to be able to / am going to be able to
E. Jouw beurt
- I could swim when I was five. I couldn't ride a bike until I was nine.
- Last year I lost my passport, but I managed to get a new one in two days.
F. Gemengde herhaling
- might not
- Could you help me with this box, please? / Could you please help me with this box? / Could you help me with this box? / Would you help me with this box, please? / Can you help me with this box, please? / Would you mind helping me with this box?
- moved
