SlowingoДүрэм
A2 26 / 38

Could, Was Able To, Managed To: өнгөрсөн ба ирээдүйн чадварыг монголоор тайлбарлав

Could, Was Able To, Managed To: Ability in Other Times

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та өнгөрсөнд юу хийж чаддаг байснаа, нэг удаа юу хийж чадсанаа, ирээдүйд юу хийж чадахаа could, was able to, managed to, янз бүрийн цагт be able to-г ашиглан хэлж чадна.

Гол санаа

Can бол чадварын үйл үг, гэхдээ зөвхөн одоо цагт амьдардаг A1-17. Чадварыг бусад цаг руу шилжүүлэхийн тулд англи хэл хоёр хэрэгсэл хэрэглэдэг.

Эхнийх нь could – can-ий өнгөрсөн хэлбэр. Энэ нь өнгөрсөн дэх ерөнхий чадварыг, хүссэн үедээ хийж чаддаг байсан зүйлийг заана: When I was five, I could swim. Үүнийг хүрмэн дээрх энгэрийн тэмдэг гэж бодоорой: танд байсан ур чадвар.

Гэхдээ тэмдэгтэй байх нь нэг хүнд өдөр ялахаас өөр. Нэг тодорхой амжилт-д англи хэл was able to эсвэл managed to хэрэглэдэг: The water was rough, but I managed to swim to the boat. Энэ бол нэг ялалтын цом. Managed to нь «хэцүү байсан» гэсэн санааг нэмнэ.

Үгүйсгэл амархан: couldn't хоёуланд нь тохирно.

Эцэст нь, can-д -ing хэлбэр, to-той инфинитив, will хэлбэр байхгүй. Тиймээс бусад цагт be able to хэрэглэнэ: will be able to, have been able to, want to be able to.

Монгол хэл ба англи хэл

Энд монгол хэл танд тусална: монголоор энэ ялгаа аль хэдийн бий. «-ж чаддаг байсан» бол ерөнхий чадвар («Эмээ маань гурван хэлээр ярьж чаддаг байсан») – англиар could. «-ж чадсан» бол нэг удаагийн амжилт («Гал хурдан тархсан ч бүгд гарч чадсан») – англиар was able to / managed to. Асуудал нь «чадсан»-ыг can-ий өнгөрсөн хэлбэр гээд could гэж орчуулахад гардаг. Ирээдүйд монгол «-ж чадна» хэлбэр өөрчлөгддөггүй («Маргааш ирж чадна»), харин англиар шинэ чадварт will be able to хэрэгтэй; will can болохгүй.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Би дөрвөн настайдаа дугуй унаж чаддаг байсан.I could ride a bike when I was four.«-даг байсан» = ерөнхий чадвар → could
Гал хурдан тархсан ч бүгд гарч чадсан.The fire spread quickly, but everyone managed to get out.«чадсан» = нэг амжилт → managed to, could биш
Бид такси олж чадаагүй.We couldn't find a taxi.энд адилхан: үгүйсгэлд couldn't хоёуланд тохирно
Зочид буудлын цонхоор уулс харагдаж байсан.From the hotel window, we could see the mountains.мэдрэхүйн үйл үгтэй нэг удаа ч could
Хэдэн сарын дараа англиар энгийн яриа өрнүүлж чадна.You'll be able to have a simple conversation.ирээдүйн шинэ чадвар → will be able to
Өдөржин нүдний шилээ олж чадахгүй байна.I haven't been able to find my glasses all day.одоог хүртэл → have been able to
Аав шигээ хоол хийж чаддаг болмоор байна.I'd love to be able to cook like my dad.to-гийн дараа be able to

Товчхондоо: «-ж чаддаг байсан» = could; «-ж чадсан» = was able to / managed to; «-ж чадаагүй» = couldn't; ирээдүй ба to-гийн дараа be able to.

Бүтэц

Өнгөрсөн чадвар

УтгаБатлахҮгүйсгэх
ерөнхий чадварI could read when I was four.I couldn't read until I was six.
нэг тодорхой амжилтWe were able to / managed to fix it.We couldn't / weren't able to / didn't manage to fix it.

Асуулт

ХэлбэрЖишээ
Could + өгүүлэгдэхүүн + үндсэн хэлбэр?Could you swim when you were a child?
Was / Were + өгүүлэгдэхүүн + able to + үндсэн хэлбэр?Were you able to find a parking space?
Did + өгүүлэгдэхүүн + manage to + үндсэн хэлбэр?Did you manage to finish the report?

Бусад цаг, хэлбэр дэх be able to

ХэлбэрЖишээ
Ирээдүй: will be able toYou'll be able to drive after a few lessons.
Ирээдүйн үгүйсгэл: won't be able toI won't be able to come tomorrow.
Present Perfect: have / has been able toShe hasn't been able to sleep this week.
Өөр үйл үгийн дараа: to be able toI'd like to be able to play the guitar.
Модаль үйл үгийн дараа: might / should be able toWe might be able to help.

Хэлбэрүүдийг нэг дор

couldwas able tomanaged to
Өнгөрсөн: ерөнхий чадвартиймтиймүгүй
Өнгөрсөн: нэг амжилт (батлах)үгүй (see, hear, understand… -ээс бусад)тиймтийм
Өнгөрсөн: үгүйсгэл (хоёр утгаар)тиймтиймтийм

Хэрэглээ

1Could – өнгөрсөн дэх ерөнхий чадвар

Өнгөрсөнд хэсэг хугацаанд хэн нэгэнд байсан ур чадвар, чадварт could + үндсэн хэлбэр хэрэглэнэ.

My grandmother could speak three languages.
Эмээ маань гурван хэлээр ярьж чаддаг байсан.
«-даг байсан» → could
I could ride a bike when I was four.
Би дөрвөн настайдаа дугуй унаж чаддаг байсан.
ерөнхий чадвар
Before the accident, he could run ten kilometres easily.
Осолд орохоосоо өмнө тэр арван километр амархан гүйж чаддаг байсан.
ерөнхий чадвар
Could you read before you started school?
Чи сургуульд орохоосоо өмнө уншиж чаддаг байсан уу?
Could you…?

2Was able to / managed to – нэг удаагийн амжилт

Амжилттай дууссан нэг өнгөрсөн нөхцөл байдалд could биш, was / were able to эсвэл managed to хэрэглэнэ. Managed to нь хэцүү байсныг илтгэнэ. Монголоор энд «-ж чадсан».

The exam was hard, but I was able to answer all the questions.
Шалгалт хэцүү байсан ч би бүх асуултад хариулж чадсан.
«чадсан» → was able to
The fire spread quickly, but everyone managed to get out.
Гал хурдан тархсан ч бүгд гарч чадсан.
хэцүү байсан → managed to
We were able to get tickets for the last show.
Бид сүүлийн тоглолтын тасалбар авч чадсан.
нэг удаагийн амжилт
After three hours, she finally managed to fix the printer.
Гурван цагийн дараа тэр эцэст нь принтерийг засаж чадлаа.
managed to + үндсэн хэлбэр
Did you manage to talk to the manager?
Чи менежертэй ярьж амжсан уу?
«-ж амжсан уу?» → Did you manage to…?

3Couldn't – хоёуланд тохирно

Үгүйсгэлд couldn't ерөнхий чадварт ч, нэг удаад ч зөв. Wasn't able to, didn't manage to ч болно.

I couldn't swim until I was ten.
Би арван нас хүртлээ сэлж чаддаггүй байсан.
ерөнхий
I'm sorry I couldn't come to your party.
Үдэшлэгт чинь ирж чадаагүйдээ уучлаарай.
нэг удаа
We couldn't find a taxi, so we walked home.
Бид такси олж чадаагүй тул гэр лүүгээ алхсан.
нэг удаа
He tried for an hour, but he didn't manage to open the jar.
Тэр нэг цаг оролдсон ч лонхны тагийг онгойлгож чадаагүй.
didn't manage to

4See, hear, smell, understand, remember-тэй could

Мэдрэхүй, сэтгэхүйн үйл үгтэй could нэг тодорхой удаад ч хэвийн. Монголоор энд ихэвчлэн «харагдаж байсан», «сонсогдож байсан» гэдэг.

From the hotel window, we could see the mountains.
Зочид буудлын цонхоор уулс харагдаж байсан.
«харагдаж байсан» → could see
I could hear music from next door.
Хөршөөс хөгжим сонсогдож байсан.
«сонсогдож байсан» → could hear
She spoke very fast, but I could understand most of it.
Тэр их хурдан ярьсан ч би ихэнхийг нь ойлгож чадсан.
understand-тай could болно

5Бусад цагт be able to

Can-д ирээдүй, Present Perfect (одоо төгссөн цаг), to-той инфинитив хэлбэр байхгүй тул be able to хэрэглэнэ. (Ирээдүйн тохиролцоонд can болно: I can see you tomorrow at ten. Танд одоохондоо байхгүй шинэ чадварт will be able to хэрэглэнэ.)

In a few months, you'll be able to have a simple conversation in English.
Хэдэн сарын дараа та англиар энгийн яриа өрнүүлж чадна.
шинэ чадвар → will be able to
I won't be able to call you tonight. My battery is almost dead.
Өнөө орой чам руу залгаж чадахгүй нь. Утасны цэнэг бараг дууссан.
won't be able to
I haven't been able to find my glasses all day.
Өдөржин нүдний шилээ олж чадахгүй байна.
одоог хүртэл → haven't been able to
I'd love to be able to cook like my dad.
Аав шигээ хоол хийж чаддаг болмоор байна.
to-гийн дараа be able to
Ask Jenny. She might be able to help you.
Женнигээс асуу. Тэр чамд тусалж чадах байх.
модаль + be able to

Түгээмэл алдаа

⚠️The road was icy, but I could drive home safely.
✅… but I managed to drive home safely.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ энд утга нь буруу: could ерөнхий чадварыг илтгэнэ. Нэг амжилтад managed to / was able to.
❌I will can come tomorrow.
✅I will be able to come tomorrow.
Хоёр модаль хамт ирэхгүй. (Тохиролцоонд I can come tomorrow ч зөв.)
❌I haven't could sleep.
✅I haven't been able to sleep.
Present Perfect: been able to.
❌I want to can play the piano.
✅I want to be able to play the piano.
to-гийн дараа be able to.
❌She managed to finishing the work.
✅She managed to finish the work.
managed to + үндсэн хэлбэр.
❌I could to swim when I was young.
✅I could swim when I was young.
could-ийн дараа to байхгүй.
❌We are able to won the game.
✅We were able to win the game.
Өнгөрсөнд were able to + үндсэн хэлбэр.
❌He didn't managed to call.
✅He didn't manage to call.
didn't-ийн дараа үндсэн хэлбэр.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «-ж чадсан» → could. Монголоор нэг удаагийн амжилтыг «-ж чадсан» гэдэг: «Өчигдөр шөнө шуурганд Батын хонь тарчихсан ч өглөө нь тэр бүгдийг нь голын эрэг дээрээс олж чадсан». Could бол can-ий өнгөрсөн хэлбэр гэж цээжилсэн учраас «чадсан»-ыг could гэж орчуулах нь элбэг. Нэг хэцүү амжилтад managed to / was able to.

⚠️Bat's sheep ran away in the storm last night, but this morning he could find them all near the river.
✅Bat's sheep ran away in the storm last night, but this morning he managed to find them all near the river. эсвэл Bat's sheep ran away in the storm last night, but this morning he was able to find them all near the river.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ could ерөнхий чадвар мэт сонсогдоно; нэг амжилтад managed to

2. «Маргааш … -ж чадна» → will can. Монголоор ирээдүйн чадвар «-ж чадна» гэдэг нэг хэлбэртэй. Ирээдүй гэж will нэмээд, дараа нь can хэрэглэх нь элбэг: «Золбоо даваа гарагт Дарханаас ирээд зөөврийн компьютерийг чинь засаж чадна». Хоёр модаль хамт ирэхгүй: will be able to, эсвэл тохиролцоонд зүгээр can.

❌Zolboo will can fix your laptop on Monday, when he's back from Darkhan.
✅Zolboo will be able to fix your laptop on Monday, when he's back from Darkhan. эсвэл Zolboo can fix your laptop on Monday, when he's back from Darkhan.
will + be able to

3. «-ж чадаагүй» → didn't can. Монголоор «чадах» бусад үйл үгийн адил цагаар хувирдаг: «чадна», «чадсан», «чадаагүй». Тиймээс can-ийг энгийн үйл үг мэт didn't-тэй хэрэглэх нь бий: «Хөдөө утасны сүлжээ байгаагүй тул бид эмээ рүүгээ залгаж чадаагүй». Can бол модаль үйл үг: өнгөрсөн цагийн үгүйсгэл нь couldn't (эсвэл wasn't / weren't able to).

❌There was no phone signal in the countryside, so we didn't can call Grandma.
✅There was no phone signal in the countryside, so we couldn't call Grandma. эсвэл There was no phone signal in the countryside, so we weren't able to call Grandma.
can-д did хэрэглэхгүй; өнгөрсөнд couldn't

4. «-ж чаддаг болмоор байна» → want to can. Монголоор хүслийн хэлбэр «чаддаг болмоор» гэж шууд залгагддаг: «Сараа Дархан руу ганцаараа машинаар явж чаддаг болмоор байгаа учраас жолооны курст сууж байна». Тиймээс want to-гийн дараа шууд can тавих нь элбэг. Англиар to-гийн дараа can ирэхгүй: to be able to.

❌Saraa is taking driving lessons because she wants to can drive to Darkhan by herself.
✅Saraa is taking driving lessons because she wants to be able to drive to Darkhan by herself.
to-гийн дараа be able to

Бүү андуураарай

could (ерөнхий ур чадвар) эсвэл was able to (нэг амжилт) – Чадварын санаа нэг, цагийг харах өнцөг өөр. Монголоор «чаддаг байсан» ба «чадсан».

I could ski well when I was younger.
Залуудаа би сайн цана гулгаж чаддаг байсан.
ерөнхий ур чадвар
It was foggy, but I was able to ski down safely.
Манантай байсан ч би аюулгүй гулгаж бууж чадсан.
нэг хүнд өдөр

өнгөрсөн чадварын could эсвэл боломжийн could – Could мөн «боломжтой» гэсэн утгатай A2-22, эелдэг гуйлт бүтээнэ A2-23.

When I was a kid, I could climb any tree.
Бага байхдаа би ямар ч модонд авирч чаддаг байсан.
өнгөрсөн чадвар
It could rain later.
Хожим бороо орж магадгүй.
боломж

couldn't (чадвар) эсвэл couldn't have (өнгөрсний тухай таамаг) – She couldn't have known бол чадвар биш, логик таамаг. B2-06-г үзнэ үү.

Зөв бичих ба дуудлага

  • could /kʊd/: l дуудагдахгүй. Өгүүлбэр дотор ихэвчлэн сулардаг: /kəd/.
  • couldn't /ˈkʊdnt/ хоёр үетэй: d, n хооронд эгшиг бүү оруулаарай.
  • able /ˈeɪbl/ – «AY-bl». Төгсгөлийн /bl/-д эгшиг нэмэхгүй; l үрэлтгүй. was able to-д үгс холбогдоно: /wəz ˈeɪbl tə/. was-ийн /z/ монгол «з» биш: «с» хэлэх байрлалаас хоолойгоо дуугаргаарай.
  • managed /ˈmænɪdʒd/ хоёр үетэй, өргөлт эхний үе дээр. /æ/ монгол хэлэнд байхгүй: «а»-гаас амаа илүү ангайгаарай. Төгсгөлийн /dʒd/-д эгшиг бүү нэмээрэй («мэнэжэд» биш). managed to «MAN-ijd-tuh» шиг.
  • I'll be able to /aɪl bi ˈeɪbl tə/; won't be able to /wəʊnt bi ˈeɪbl tə/ (UK), /woʊnt bi ˈeɪbl tə/ (US).

Алтан дүрэм

Could = өнгөрсөн дэх ерөнхий ур чадвар. Was able to / managed to = нэг амжилт (гэхдээ could see / hear / understand болно). Couldn't = хоёуланд. Can-д хэлбэр байхгүй газар – will, have, to-гийн дараа – be able to хэрэглэнэ. Санаарай: «-ж чаддаг байсан» = could, «-ж чадсан» = managed to / was able to.

Дасгал

A. Бүтэц

Дутуу үгийг нөхөөрэй, эсвэл хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

  1. Next year, I'll able to drive.
  2. She hasn't able to visit us since she moved.
  3. After an hour, we (manage) to fix the car.
  4. Өнгөрсөн цагийн асуулт зохионо уу: you / be able to / find / a parking space?
  5. He tried, but he (not / manage) to open the jar.
  6. I'd like to able to speak Japanese.

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: When I was six, I … count to a hundred.
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: The door was locked, but we … get in through the window.
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: I looked everywhere, but I find my keys.
  4. Зөв хариултыг сонгоно уу: From our hotel room, we … see the sea.
  5. Зөв хариултыг сонгоно уу: I'm sorry, I come on Friday.

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. I will can help you on Monday.
  2. He managed to passing the test.
  3. I haven't could sleep this week.
  4. My grandfather could speak four languages.

D. Нөхцөл байдалд

Өгүүллэгийг уншаад хаалтанд байгаа үгийг ашиглан дутуу үгийг нөхөөрэй.

A snowy day
Last winter there was a big snowstorm. No trains were running, so I 16 (not / can) get to work by train. I waited for an hour, and in the end I 17 (manage) to find a taxi. The roads were terrible, but the driver 18 (be able to) get me to the office by ten. From my desk, I 19 (can) see the snow all day. Good news: tomorrow I 20 (be able to) work from home.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Бага байхдаа хийж чаддаг байсан нэг зүйл, чаддаггүй байсан нэг зүйлээ бичнэ үү.
  2. Хэцүү үед ямар нэг юм хийж чадсан тохиолдлынхоо тухай бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A2-22 May, Might, Could: англиар «магадгүй» гэж хэрхэн хэлэх вэ
    Зөв хариултыг сонгоно уу: I'm not sure, but I … be at the meeting tomorrow.
  2. A2-23 Requests, Offers, Permission: англиар эелдгээр гуйх, санал болгох, зөвшөөрөл асуух
    Эелдэг болгоно уу: Help me with this box.
  3. A2-19 Present Perfect эсвэл Past Simple? Ялгааг монголоор тайлбарлав
    We (move) to this town in 2018.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. be
  2. been
  3. managed
  4. Were you able to find a parking space?
  5. didn't manage / did not manage
  6. be

B. Утга

  1. could
  2. managed to
  3. all three are correct
  4. could
  5. won't be able to

C. Алдааг олоорой

  1. I will be able to help you on Monday. / I'll be able to help you on Monday. / I can help you on Monday.
  2. He managed to pass the test.
  3. I haven't been able to sleep this week.
  4. ✓ My grandfather could speak four languages.

D. Нөхцөл байдалд

  1. couldn't / could not
  2. managed
  3. was able to
  4. could
  5. 'll be able to / will be able to / 'm going to be able to / am going to be able to

E. Таны ээлж

  1. I could swim when I was five. I couldn't ride a bike until I was nine.
  2. Last year I lost my passport, but I managed to get a new one in two days.

F. Холимог давталт

  1. might not
  2. Could you help me with this box, please? / Could you please help me with this box? / Could you help me with this box? / Would you help me with this box, please? / Can you help me with this box, please? / Would you mind helping me with this box?
  3. moved
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play