Տեղի և շարժման նախդիրները հայերենով. in, on, at, next to, into, across, by bus
Where Is It? Prepositions of Place and Movement
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք ասել, թե որտեղ են մարդիկ և առարկաները (in the box, on the table, at work, next to the bank), ուր են գնում (to the station, into the shop, across the road) և ինչով են գնում (by bus, on foot)։ Նաև կիմանաք, թե ինչու ենք ասում go home, ոչ թե go to home։
Հիմնական գաղափար
Տեղի նախդիրները պատասխանում են Where is it? («Որտե՞ղ է») հարցին։ Դրանք ցույց են տալիս անշարժ դիրք։ Շարժման նախդիրները պատասխանում են Where does it go? («Ո՞ւր է գնում») հարցին։ Դրանք ցույց են տալիս ճանապարհ՝ գիծ, որն ունի սկիզբ, ուղղություն և վերջ։
Պատկերացրեք սեղանին դրված մանրակերտ գյուղ և նրա միջով անցնող խաղալիք մեքենա։ Տները, ծառերը և փոքրիկ մարդիկ անշարժ են. դրանք ցույց են տալիս դիրք։ In = ինչ-որ բանի ներսում (in the church, in a car, in a town)։ On = մակերեսին հպված (on the roof, on the wall)։ At = կետ քարտեզի վրա, հաճախ տեղ, որտեղ ինչ-որ բան եք անում (at the station, at work)։ Դրանց շուրջը under, above, behind, in front of, next to, between, opposite և near բառերն են։
Խաղալիք մեքենան ցույց է տալիս շարժում։ Այն գնում է to the station, մտնում է into the garage, դուրս է գալիս out of the car park, բարձրանում ու իջնում է up and down the hill, անցնում է across the bridge, through the tunnel, past the school։ Ընտրեք այն բառը, որը «գծում է» մեքենայի ճանապարհը։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում տեղը ցույց են տալիս վերջավորությունները (-ում, -ին, -ից, -ով) և կապերը, որոնք գալիս են գոյականից հետո. «սեղանի վրա», «մահճակալի տակ», «բանկի կողքին»։ Անգլերենում նախդիրը գալիս է գոյականից առաջ. on the table, under the bed, next to the bank։ Բացի դրանից, մեկ հայերեն ձևը հաճախ մի քանի անգլերեն բառ ունի. «-ում»-ը կարող է լինել in կամ at, «-ով»-ը՝ by, across կամ through, իսկ «դիմաց»-ը՝ և՛ in front of, և՛ opposite։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Դարակում | in the drawer | ներսում. այստեղ նույնն է |
| Կայարանում եմ | at the station | նույն «-ում»-ը, բայց հանդիպման կետ → at |
| Տանը եմ / Աշխատանքի եմ | at home / at work | առանց the-ի. at |
| Սեղանի վրա / Պատին | on the table / on the wall | կապը գոյականից հետո է, նախդիրը՝ առաջ |
| Ավտոբուսում եմ | on the bus | «-ում», բայց ավտոբուսի, գնացքի, ինքնաթիռի հետ՝ on |
| Ավտոբուսով / Կամրջով / Թունելով | by bus / across the bridge / through the tunnel | մեկ «-ով», երեք տարբեր նախդիր |
| Թատրոնի դիմաց | in front of / opposite the theatre | նույն կողմո՞ւմ, թե՞ դիմացի կողմում |
| Մեքենայից դուրս եկեք | Get out of the car | «-ից» + «դուրս» → out of |
| Տուն եմ գնում | I go home | այստեղ նույնն է. ոչ մի վերջավորություն, ոչ մի to |
Կարճ ասած՝ նախդիրը դրեք գոյականից առաջ և ընտրեք ըստ իմաստի, ոչ թե ըստ հայերեն վերջավորության. «-ում»-ը միշտ in չէ, «-ով»-ը միշտ with չէ։
Կառուցվածք
Դիրք. in, on, at
| Նախդիր | Գաղափար | Օրինակներ |
|---|---|---|
| in | տարածության կամ վայրի ներսում | in the box, in the kitchen, in London, in a car |
| on | մակերեսին. հասարակական տրանսպորտում | on the table, on the wall, on the floor, on the bus |
| at | կետ. տեղ, որտեղ ինչ-որ բան ենք անում | at the station, at the door, at work, at school, at home, at a party |
Դիրք. այլ նախդիրներ
| Նախդիր | Իմաստ |
|---|---|
| under | ինչ-որ բանից ցածր և հաճախ դրանով ծածկված |
| above | ինչ-որ բանից բարձր (առանց հպվելու) |
| below | ինչ-որ բանից ցածր (առանց հպվելու) |
| next to | կողքին, շատ մոտ |
| between | միջև. մի բան մի կողմում, մյուսը՝ մյուս |
| behind | հետևում |
| in front of | առջևում, դիմաց (նույն կողմում) |
| opposite (UK) / across from (US) | դիմացի կողմում, դեմ առ դեմ |
| near | մոտ, ոչ հեռու |
Շարժում
| Նախդիր | Ճանապարհը | Օրինակ |
|---|---|---|
| to | դեպի ինչ-որ տեղ (ճանապարհի վերջը) | go to the bank |
| from | ճանապարհի սկիզբը | come from work |
| into | դրսից ներս | walk into the room |
| out of | ներսից դուրս | get out of the car |
| up / down | դեպի վեր / դեպի ներքև | walk up the hill, run down the stairs |
| across | մի կողմից մյուսը (հարթ մակերես կամ գիծ) | swim across the river |
| through | մի կողմից մտնել, մյուսից դուրս գալ (տարածություն) | drive through the tunnel |
| past | կողքով անցնել, առանց կանգնելու | walk past the church |
Առանց to-ի. go home, come home, get home, go there, come here։
Տրանսպորտ
| Ինչպես եք գնում | Կաղապար | Օրինակ |
|---|---|---|
| by + տրանսպորտ (առանց հոդի) | by car, by bus, by train, by bike, by plane | I go to work by bus. |
| ոտքով | on foot | She goes to school on foot. |
| մեկ կոնկրետ մեքենա | in + a car / taxi. on + a bus / train / plane / bike | I'm in my dad's car. We're on the 8:15 train. |
Գործածություն
1In, on և at դիրքի համար
In՝ ներսի համար, on՝ մակերեսի համար, at՝ կետի կամ այն տեղի համար, որտեղ ինչ-որ բան է կատարվում։ Ասում ենք on the bus / train / plane (կարելի է կանգնել և քայլել), բայց in a car / taxi։
2Under, above, below, behind, in front of
Այս բառերը ցույց են տալիս դիրքը մեկ այլ բանի համեմատ՝ ավելի բարձր, ավելի ցածր, հետևում, առջևում։
3Next to, between, opposite, near
Այս բառերը ցույց են տալիս դիրքը այլ բաների կողքին կամ մոտ։
4Շարժում
Այս նախդիրներն օգտագործեք շարժման բայերի հետ (go, come, walk, run, drive, get, put)՝ ճանապարհը ցույց տալու համար։
5Go to, թե go home
To օգտագործեք նպատակակետի համար. go to work, go to school, go to the shop։ Բայց home, here և there բառերի հետ to պետք չէ։
6Տրանսպորտ. by car, on foot
Որպեսզի ասեք, թե ինչով եք գնում, օգտագործեք by + տրանսպորտի տեսակը, առանց հոդի. by car, by bus, by train, by bike, by plane։ Ոտքով գնալը այլ է. on foot։ Երբ խոսում եք մեկ կոնկրետ մեքենայի մասին (a, the, my…-ով), վերադարձեք 1-ին գործածությանը. in a car or taxi, on a bus, train, plane or bike։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Տանը» → in home. Հայերենում «տանն եմ», «տանն է թողել» ձևերում տեղը ցույց է տալիս բառի ձևը. «Տիգրանը նոութբուքը տանն է թողել»։ Շատերը «տանը»-ն թարգմանում են in-ով, ինչպես «դարակում»-ը։ Անգլերենում ասում ենք at home, առանց հոդի։
2. «Գնացքով» → with the train. «-ով» վերջավորությունը շատ դեպքերում with է («մկրատով», «գդալով»), ուստի «Գյումրի գնացքով ավելի էժա՞ն է» հարցից ստացվում է with the train։ Տրանսպորտի համար անգլերենում by է, առանց հոդի։
3. «Ավտոբուսում», «գնացքում» → in the bus. «Լիլի՛թ, ո՞ր ավտոբուսում ես»։ «-ում»-ը հուշում է in, և նախադասությունը քերականորեն ճիշտ է, բայց ավտոբուսի, գնացքի և ինքնաթիռի համար անգլերենում սովորաբար on է։
4. «Դիմաց» → in front of կամ opposite. Հայերենում «դիմաց»-ը կարող է նշանակել և՛ նույն կողմում՝ առջևում, և՛ փողոցի մյուս կողմում. «Անահիտի ծաղկի խանութը մետրոյի դիմաց է, ճանապարհի այն կողմում»։ Եթե խանութը ճանապարհի մյուս կողմում է, անգլերենում opposite է (US՝ across from)։
Մի՛ շփոթեք
in front of, թե opposite – In front of = առջևում, նույն կողմում։ Opposite = մյուս կողմում, դեմ առ դեմ (հաճախ փողոցի կամ սեղանի մյուս կողմում)։ Հայերենում երկուսն էլ հաճախ «դիմաց» է։
in, թե into – in = դիրք, into = շարժում դրսից ներս։
at, թե in շենքերի հետ – at the station = տեղ, որտեղ ինչ-որ բան եք անում (գնացք նստել, հանդիպել), in the station = շենքի ներսում։ Հայերենում երկուսն էլ «կայարանում» է։
by car, թե in my car – By + տրանսպորտ (առանց հոդի) ասում է, թե ինչով եք գնում։ a, the, my…-ով օգտագործեք in (car, taxi) կամ on (bus, train, bike)։
across, թե through – across՝ հարթ մակերեսով կամ գծով (ճանապարհ, գետ, դաշտ), through՝ պատերով տարածության միջով (թունել, անտառ, դուռ)։ Հայերենում երկուսն էլ հաճախ «-ով» է։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Նախդիրները սովորաբար անշեշտ են և կարճ, շեշտվում է հաջորդող գոյականը. in the kitchen, at the station։
- to-ն սովորաբար թույլ է՝ /tə/. ձայնավորը մոտ է հայերեն «ը»-ին. to the bank /tə ðə ˈbæŋk/։ at-ը՝ /ət/, from-ը՝ /frəm/. I'm at work /aɪm ət ˈwɜːk/ (UK), from London /frəm ˈlʌndən/։ Հայերեն «ը»-ն այստեղ օգնում է։
- through /θruː/. /θ/ հնչյունը հայերենում չկա. լեզվի ծայրը դրեք ատամների միջև և փչեք օդը։ Մի՛ ասեք «տ» կամ «ս»։ the-ի /ð/-ն նույն դիրքով է, բայց ձայնով։
- Շեշտը. OP-po-site, a-CROSS, be-TWEEN, a-BOVE։ Հայերենում շեշտը վերջին վանկի վրա է, ուստի opposite-ում հատկապես ուշադիր եղեք. շեշտը առաջին վանկի վրա է։
- out of արագ խոսքում հնչում է մեկ բառի պես՝ /ˈaʊtəv/։
- Ուղղագրություն. into-ն մեկ բառ է, in front of-ը՝ երեք բառ, opposite-ը երկու p ունի։
Ոսկե կանոն
Դիրք. in (ներսում), on (մակերեսին), at (կետ կամ գործողության տեղ)։ Շարժում. ընտրեք այն բառը, որը գծում է ճանապարհը՝ to, into, out of, up, down, across, through, past։ Տրանսպորտ. by car, by bus, by train, բայց on foot։ Go home, ոչ թե go to home։ Նախդիրը միշտ գոյականից առաջ է, իսկ հայերեն վերջավորությունը նախդիր չի ընտրում։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Լրացրեք բաց թողնված նախդիրը։
-
The milk is the fridge.
-
There's a picture the wall.
-
She's work right now.
-
The café is the bank and the bookshop.
-
The dog runs the kitchen. (from outside to inside)
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I go … after school.
-
My office is very near. I go to work foot.
B. Իմաստ
Ընտրեք ճիշտ տարբերակը։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Walk … the stairs to my flat.flat (UK); apartment (US)
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Get … the car, please.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Drive … the tunnel.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: The pharmacy is on the other side of the street, … the hotel.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: We go to the beach ….
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
I go to home by bus.
-
The keys are in the floor.
-
Sit next me.
-
My phone is in my bag.
D. Համատեքստում
Կարդացեք ճանապարհի նկարագրությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Բառերի ցանկ (յուրաքանչյուր բառն օգտագործեք մեկ անգամ). between, into, on, past, through, to
Take the bus 17 the park. Walk 18 the park — there's a small path between the trees. Go 19 a big supermarket and turn left. My building is 20 the bakery and a small café. Come 21 the building and take the stairs. My flat is 22 the top floor!
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Նկարագրեք, թե որտեղ են ձեր սենյակի երեք իրերը։
-
Գրեք, թե ինչով եք գնում աշխատանքի կամ դպրոց, և կարճ ճանապարհ ցույց տվեք ձեր տնից մինչև մոտակա խանութ կամ սրճարան (2–3 նախադասություն)։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
A1-11 There is և There are անգլերենում. «կա» և «կան» հայերենով a bank near my flat?
-
A1-20 At, on, in ժամանակի նախդիրները հայերենով. at seven, on Monday, in June Let's meet Saturday morning.
-
A1-17 Can և Can't հայերենով. կարողություն, թույլտվություն և խնդրանք Excuse me, I park here?
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- in
- on
- at
- between
- into
- home
- on
B. Իմաստ
- up
- out of
- through
- opposite
- by car
C. Գտեք սխալը
- I go home by bus.
- The keys are on the floor.
- Sit next to me.
- ✓ My phone is in my bag.
D. Համատեքստում
- to
- through / across
- past / to
- between
- into / in
- on
E. Ձեր հերթն է
- My bed is next to the window. There's a lamp on my desk. My shoes are under the bed.
- I go to work by bus. Go out of my building and turn right. Walk past the school. The café is opposite the park.
F. Խառը կրկնություն
- Is there
- on
- can / could / may
