SlowingoSarufi
A1 22 / 32

Prepositions of Place (In, On, At) kwa Kiswahili: Mahali na Mwelekeo

Where Is It? Prepositions of Place and Movement

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kusema vitu na watu wako wapi (in the box, on the table, at work, next to the bank), wanaenda wapi (to the station, into the shop, across the road) na wanasafiri vipi (by bus, on foot). Pia utajua kwa nini tunasema go home, si go to home.

Wazo Kuu

Prepositions of place (maneno ya mahali) hujibu swali Where is it? — kiko wapi? Zinaonyesha mahali palipotulia. Prepositions of movement (maneno ya mwelekeo) hujibu swali Where does it go? — kinaenda wapi? Zinaonyesha njia: mstari wenye mwanzo, mwelekeo na mwisho.

Fikiria kijiji cha mfano juu ya meza, na gari la kuchezea linalopita ndani yake. Nyumba, miti na watu wadogo wamesimama tu: wanaonyesha mahali. In = ndani ya kitu (in the church, in a car, in a town). On = juu ya uso wa kitu, ukiugusa (on the roof, on the wall). At = sehemu moja kwenye ramani, mara nyingi mahali unapofanya jambo fulani (at the station, at work). Kuzunguka hayo kuna under, above, behind, in front of, next to, between, opposite na near.

Gari la kuchezea linaonyesha mwelekeo. Linaenda to the station, into the garage, out of the car park, up na down the hill, across the bridge, through the tunnel, past the school. Chagua neno linalochora njia ya gari.

Kwetu sisi wazungumzaji wa Kiswahili, jambo kubwa ni hili: Kiswahili mara nyingi hakina neno tofauti la mahali. Kiambishi -ni (mezani, kazini, nyumbani) au neno kwenye hufanya kazi ya in, on na at kwa pamoja. Kiingereza kinakulazimisha kuchagua.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili huonyesha mahali kwa -ni mwishoni mwa nomino au kwa kwenye / katika, na huonyesha mwelekeo mara nyingi ndani ya kitenzi (kuingia, kutoka, kupanda, kushuka, kuvuka, kupita). Kiingereza hutumia maneno madogo tofauti — in / on / at, into / out of / across / through / past — na mara nyingi kitenzi ni cha kawaida tu (go, walk, drive).

KiswahiliKiingerezaTofauti
Funguo ziko mezani.The keys are on the table.-ni moja; Kiingereza: uso wa kitu → on
Maziwa yako frijini.The milk is in the fridge.ndani ya kitu → in
Niko kazini. / Niko stesheni.I'm at work. / I'm at the station.mahali pa shughuli → at
Tuko kwenye basi.We're on the bus.usafiri wa umma → on, si in
Anaenda nyumbani. / Anaenda kazini.She goes home. / She goes to work.Kiswahili: sawa kwa yote; Kiingereza: home bila to
Kwa basi. / Kwa miguu.By bus. / On foot.kwa moja; Kiingereza: by bus, lakini on foot
Aliingia chumbani.She walked into the room.mwelekeo uko ndani ya kitenzi -ingia → into

Kwa hiyo ukiona -ni au kwenye katika sentensi yako ya Kiswahili, jiulize: ni ndani (in), juu ya uso (on) au mahali pa shughuli (at)? Na kitenzi kinapoonyesha mwelekeo (ingia, toka, vuka, pita), Kiingereza mara nyingi hutumia kitenzi rahisi + preposition: go into, get out of, walk across, go past.

Muundo

Mahali: in, on, at

PrepositionWazoMifano
inndani ya nafasi au eneoin the box, in the kitchen, in London, in a car
onjuu ya uso; kwenye usafiri wa ummaon the table, on the wall, on the floor, on the bus
atsehemu moja; mahali pa shughuliat the station, at the door, at work, at school, at home, at a party

Mahali: prepositions nyingine

PrepositionMaana
underchini ya kitu, na mara nyingi kimefunikwa nacho
abovejuu ya kitu (bila kugusa)
belowchini ya kitu (bila kugusa)
next tokando ya, karibu kabisa
betweenkati ya vitu viwili, kimoja kila upande
behindnyuma ya
in front ofmbele ya
opposite (UK) / across from (US)upande wa pili, ukiangaliana nacho
nearkaribu na, si mbali

Mwelekeo

PrepositionNjiaMfano
tokuelekea mahali (mwisho wa njia)go to the bank
frommwanzo wa njiacome from work
intokutoka nje kwenda ndaniwalk into the room
out ofkutoka ndani kwenda njeget out of the car
up / downkwenda juu / chiniwalk up the hill, run down the stairs
acrosskutoka upande mmoja hadi mwingine (uso tambarare au mstari)swim across the river
throughkuingia upande mmoja na kutoka upande mwingine (nafasi yenye pande)drive through the tunnel
pastkupita kando ya kitu bila kusimamawalk past the church

Bila to: go home, come home, get home, go there, come here.

Usafiri

UnavyosafiriMuundoMfano
by + aina ya usafiri (bila article)by car, by bus, by train, by bike, by planeI go to work by bus.
kutembeaon footShe goes to school on foot.
chombo kimoja maalumin + a car / taxi; on + a bus / train / plane / bikeI'm in my dad's car. We're on the 8:15 train.

Matumizi

1In, On na At kwa Mahali

In kwa ndani, on kwa uso wa kitu, at kwa sehemu moja au mahali pa shughuli. Tunasema on the bus / train / plane (unaweza kusimama na kutembea ndani yake), lakini in a car / taxi.

Your keys are in the drawer.
Funguo zako ziko ndani ya droo.
ndani ya droo → in
There's a photo of my grandparents on the wall.
Kuna picha ya babu na bibi yangu ukutani.
ukutani = juu ya uso wa ukuta → on
I'm at the station. Where are you?
Niko stesheni. Wewe uko wapi?
mahali pa kupanda treni → at
She's at work until six.
Yuko kazini mpaka saa kumi na mbili jioni.
kazini → at work, bila the
We're on the train now.
Sasa tuko kwenye treni.
usafiri wa umma: on
The kids are in the car.
Watoto wako garini.
gari dogo: in

2Under, Above, Below, Behind, In Front Of

Maneno haya yanaonyesha mahali ukilinganisha na kitu kingine — juu zaidi, chini zaidi, nyuma, mbele. Kiswahili hutumia chini ya, juu ya, nyuma ya, mbele ya.

The cat is under the bed.
Paka yuko chini ya kitanda.
There's a clock above the door.
Kuna saa juu ya mlango.
above = juu bila kugusa
The kitchen is below my bedroom.
Jiko liko chini ya chumba changu cha kulala.
below = chini, ghorofa ya chini
The car park is behind the supermarket.
Maegesho ya magari yako nyuma ya supamaketi.
car park (UK); parking lot (US)
Let's meet in front of the cinema.
Tukutane mbele ya sinema.
in front of: maneno matatu

3Next To, Between, Opposite, Near

Maneno haya yanaonyesha mahali kando ya vitu vingine au karibu navyo.

Can I sit next to you?
Naweza kukaa kando yako?
next to: lazima to
The pharmacy is between the bank and the post office.
Duka la dawa liko kati ya benki na posta.
kati ya … na → between … and
The bakery is opposite my flat.
Duka la mikate liko mkabala na fleti yangu.
UK
The bakery is across from my apartment.
Duka la mikate liko mkabala na fleti yangu.
US
Is there a cash machine near here?
Kuna ATM karibu na hapa?
cash machine (UK); ATM (US)

4Mwelekeo (Movement)

Tumia prepositions hizi pamoja na vitenzi vya mwendo (go, come, walk, run, drive, get, put) kuonyesha njia. Kiswahili mara nyingi huweka mwelekeo ndani ya kitenzi (ingia, toka, vuka, panda, pita); Kiingereza huweka mwelekeo katika preposition.

I go to the gym after work.
Huwa ninaenda gym baada ya kazi.
hu-: tabia; to = kuelekea
Put the milk back into the fridge, please.
Tafadhali rudisha maziwa ndani ya friji.
into = kutoka nje kwenda ndani
Get out of the water — it's cold!
Toka majini
maji ni baridi! — toka → get out of
Walk across the bridge and turn right.
Vuka daraja kisha geuka kulia.
vuka → walk across
The train goes through a long tunnel.
Treni inapita ndani ya handaki refu.
kuingia upande mmoja, kutoka upande mwingine → through
Go past the church and take the first left.
Pita kanisa kisha chukua barabara ya kwanza kushoto.
pita kando bila kusimama → past
My grandma walks up the stairs very slowly.
Bibi yangu hupanda ngazi polepole sana.
panda → walk up

5Go To na Go Home

Tumia to kwa mahali unapoelekea: go to work, go to school, go to the shop. Lakini home, here na there hazihitaji to. Kiswahili husema nyumbani kama kazini na shuleni; Kiingereza kinazitenganisha.

I go home at five.
Ninaenda nyumbani saa kumi na moja jioni.
nyumbani → home, bila to
What time do you get home?
Unafika nyumbani saa ngapi?
get home = kufika nyumbani
Let's go there tomorrow.
Twende huko kesho.
huko → there, bila to
Come here, please.
Njoo hapa, tafadhali.

6Usafiri: By Car, On Foot

Kusema jinsi unavyosafiri, tumia by + aina ya usafiri, bila article: by car, by bus, by train, by bike, by plane. Kutembea ni tofauti: on foot. Kiswahili husema kwa kwa yote (kwa basi, kwa miguu), kwa hiyo kumbuka tofauti hii. Unapozungumzia chombo kimoja maalum (pamoja na a, the, my…), rudi kwa Matumizi 1: in a car au taxi, on a bus, train, plane au bike.

I go to work by bus.
Ninaenda kazini kwa basi.
kwa basi → by bus, bila the
She comes to school by train.
Anakuja shuleni kwa treni.
yeye ni mwanamke → she
We usually go to the coast by car.
Kwa kawaida tunaenda pwani kwa gari.
I go to work on foot. It's only ten minutes.
Ninaenda kazini kwa miguu. Ni dakika kumi tu.
kwa miguu → on foot, si by foot
I go to work in my sister's car.
Ninaenda kazini kwa gari la dada yangu.
gari maalum: in, si by

Makosa ya Kawaida

❌I go to home at six.
✅I go home at six.
Hakuna to kabla ya home.
❌The book is in the table.
✅The book is on the table.
Uso wa kitu → on.
❌I'm in the work.
✅I'm at work.
At work, at school, at home: at, bila article.
❌The bank is next the café.
✅The bank is next to the café.
Next to inahitaji to.
❌The shop is between the bank with the hotel.
✅The shop is between the bank and the hotel.
between … and.
❌Let's go to there.
✅Let's go there.
Hakuna to kabla ya there.
❌The cinema is in front the park.
✅The cinema is in front of the park.
in front of: maneno matatu.
❌I go to work by the bus.
✅I go to work by bus.
By + usafiri: bila article.
⚠️I go to school by foot.
✅I go to school on foot.
By foot husikika, lakini on foot ndilo umbo sanifu.
⚠️She's in the bus.
✅She's on the bus.
On ndilo chaguo la kawaida kwa safari ya basi, treni au ndege; in the bus husisitiza tu kuwa ndani yake.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. -ni na kwenye moja kwa in, on na at. Mezani, ukutani, kitandani, kazini — Kiswahili kinatumia kiambishi kimoja (-ni) au neno moja (kwenye) kwa mahali pote. Ukitafsiri kwenye kama in kila mara, utakosea. Jiulize: ndani (in), juu ya uso (on) au mahali pa shughuli (at)?

❌There's a big spider in the ceiling.
✅There's a big spider on the ceiling.
Buibui yuko juu ya uso wa dari (darini), si ndani yake.
⚠️I'm waiting in the bus stop.
✅I'm waiting at the bus stop.
Kituoni: kituo ni sehemu moja barabarani, si chumba, kwa hiyo at.

2. Kwenye basi → "in the bus". Katika Kiingereza cha Kenya na Tanzania ni kawaida kusema in the bus au in the matatu. Hueleweka, lakini Kiingereza sanifu cha kimataifa husema on kwa basi, treni, ndege na bodaboda, na in kwa gari dogo na teksi.

⚠️I'm in the train to Mombasa.
✅I'm on the train to Mombasa.
Hueleweka, na ni kawaida Afrika Mashariki; on ndiyo ya kawaida kimataifa.
⚠️He reads the newspaper in the daladala every morning.
✅He reads the newspaper on the daladala every morning.
Usafiri wa umma → on.

3. Kwa moja kwa by na on. Kwa basi, kwa gari, kwa miguu — Kiswahili kinatumia kwa kwa yote. Kiingereza husema by bus, by car, lakini on foot. Na ukitaja gari maalum (my, his, the), by haitumiki: tumia in au on.

⚠️We came by foot.
✅We came on foot.
By foot husikika, lakini on foot ndilo umbo sanifu.
❌My mother travels by my uncle's car.
✅My mother travels in my uncle's car.
Gari maalum: in, si by.

4. Nyumbani kama kazini → "go to home". Kwa Kiswahili, nyumbani, kazini, shuleni hufanya kazi sawa: naenda nyumbani, naenda kazini. Tunapojifunza go to work, go to school, ni rahisi kuongeza to hata kwa home. Lakini home, here na there hazichukui to baada ya kitenzi cha mwendo.

❌My father comes to home at seven.
✅My father comes home at seven.
❌Please bring the chairs to here.
✅Please bring the chairs here.
here haichukui to.

Usichanganye

in front of na opposite — In front of = mbele, upande ule ule; opposite = upande wa pili, ukiangaliana nacho (mara nyingi ng'ambo ya barabara au meza).

There's a bus stop in front of my house.
Kuna kituo cha basi mbele ya nyumba yangu.
upande ule ule wa barabara
The school is opposite my house.
Shule iko mkabala na nyumba yangu.
upande wa pili wa barabara

in na into — in = mahali; into = mwendo kutoka nje kwenda ndani. Kiswahili mara nyingi hutumia -ni kwa yote mawili, na kitenzi (wako / wanaruka) kinaonyesha tofauti.

The children are in the pool.
Watoto wako bwawani.
mahali
The children jump into the pool.
Watoto wanaruka bwawani.
mwendo: into

at na in kwa majengo — at the station = mahali unapofanya jambo (kupanda treni, kukutana); in the station = ndani ya jengo.

I'm at the station.
Niko stesheni.
mahali, labda nje
It's cold outside. Let's wait in the station.
Kuna baridi nje. Tusubiri ndani ya stesheni.
ndani ya jengo

by car na in my car — By + usafiri (bila article) husema jinsi unavyosafiri. Ukiwa na a, the, my…, tumia in (car, taxi) au on (bus, train, bike).

My parents travel by car.
Wazazi wangu husafiri kwa gari.
jinsi ya kusafiri
My parents are in the car.
Wazazi wangu wako garini.
gari maalum

across na through — across juu ya uso tambarare au mstari (barabara, mto, shamba); through ndani ya nafasi yenye pande (handaki, msitu, mlango). Kiswahili hutumia vuka kwa ya kwanza na mara nyingi pita (katikati ya) kwa ya pili.

They swim across the lake.
Wanaogelea kuvuka ziwa.
We drive through the forest.
Tunaendesha gari katikati ya msitu.

Tahajia na Matamshi

  • Prepositions kwa kawaida hazina msisitizo na ni fupi; nomino inayofuata ndiyo yenye msisitizo: in the kitchen, at the station. Usitamke kila preposition kwa nguvu kama neno la Kiswahili.
  • to kwa kawaida ni dhaifu: /tə/ kabla ya konsonanti, irabu ndogo isiyo wazi (schwa): to the bank /tə ðə ˈbæŋk/. Kiswahili hakina irabu hii; ni fupi na legevu, mdomo umelegea.
  • at ni dhaifu /ət/ na from ni dhaifu /frəm/: I'm at work /aɪm ət ˈwɜːk/ (UK), from London /frəm ˈlʌndən/. Usiongeze irabu mwishoni: epuka "atu" na "fromu".
  • front na from huanza na kundi la konsonanti /fr/. Litamke pamoja, bila irabu katikati: epuka "furonti".
  • out of katika mazungumzo mara nyingi husikika kama neno moja: /ˈaʊtəv/, kama "outta" katika mazungumzo ya haraka sana.
  • through /θruː/ huanza na /θ/, sauti ya th katika thelathini: ncha ya ulimi kati ya meno, hewa ikipita bila mtetemo. Kiswahili sanifu kina sauti hii, lakini wazungumzaji wengi huibadilisha kuwa s au t; usiseme "sru" wala "tru". Through inafanana kwa sauti na threw, si na true.
  • Msisitizo: across /əˈkrɒs/ na between /bɪˈtwiːn/ zina msisitizo kwenye silabi ya pili; opposite /ˈɒpəzɪt/ ina msisitizo kwenye silabi ya kwanza. Kiswahili huweka msisitizo kwenye silabi ya pili kutoka mwisho, kwa hiyo kuwa makini na OPposite.
  • Tahajia: into ni neno moja; in front of ni maneno matatu; opposite ina p mbili.

Kanuni ya Dhahabu

Mahali: in (ndani), on (juu ya uso), at (sehemu moja au mahali pa shughuli) — hata kama Kiswahili kinasema -ni au kwenye kwa yote. Mwelekeo: chagua neno linalochora njia — to, into, out of, up, down, across, through, past. Usafiri: by car, by bus, by train, lakini on foot; na on the bus. Go home, si go to home.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha kwa preposition sahihi.

  1. The milk is the fridge.
  2. There's a picture the wall.
  3. She's work right now.
  4. The café is the bank and the bookshop.
  5. The dog runs the kitchen. (kutoka nje kwenda ndani)
  6. Chagua jibu sahihi: I go … after school.
  7. My office is very near. I go to work foot.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: Walk … the stairs to my flat.
  2. Chagua jibu sahihi: Get … the car, please.
  3. Chagua jibu sahihi: Drive … the tunnel.
  4. Chagua jibu sahihi: The pharmacy is on the other side of the street, … the hotel.
  5. Chagua jibu sahihi: We go to the beach ….

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. I go to home by bus.
  2. The keys are in the floor.
  3. Sit next me.
  4. My phone is in my bag.

D. Katika Muktadha

Kamilisha maelekezo. Tumia kila neno mara moja: between, into, on, past, through, to

Directions to my flat
Take the bus 17 the park. Walk 18 the park — there's a small path between the trees. Go 19 a big supermarket and turn left. My building is 20 the bakery and a small café. Come 21 the building and take the stairs. My flat is 22 the top floor!

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu mahali unapoishi.

  1. Eleza vitu vitatu viko wapi katika chumba chako.
  2. Andika jinsi unavyoenda kazini au shuleni, kisha toa maelekezo mafupi kutoka nyumbani kwako hadi duka au mkahawa ulio karibu nawe (sentensi 2–3).

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A1-11 There Is na There Are kwa Kiswahili: Kuna… kwa Kiingereza, Maswali na Sentensi Hasi
    a bank near my flat?
  2. A1-20 At, On, In kwa Muda: Vihusishi vya Wakati kwa Kiswahili
    Let's meet Saturday morning.
  3. A1-17 Can na Can't kwa Kiswahili: Uwezo, Ruhusa, Maombi na Matamshi
    Excuse me, I park here?
Majibu

A. Muundo

  1. in
  2. on
  3. at
  4. between
  5. into
  6. home
  7. on

B. Maana

  1. up
  2. out of
  3. through
  4. opposite
  5. by car

C. Tafuta Kosa

  1. I go home by bus.
  2. The keys are on the floor.
  3. Sit next to me.
  4. ✓ My phone is in my bag.

D. Katika Muktadha

  1. to
  2. through / across
  3. past / to
  4. between
  5. into / in
  6. on

E. Zamu Yako

  1. My bed is next to the window. There's a lamp on my desk. My shoes are under the bed.
  2. I go to work by bus. Go out of my building and turn right. Walk past the school. The café is opposite the park.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. Is there
  2. on
  3. can / could / may
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play