Предлози за место и движење на англиски: in, on, at, into, across
Where Is It? Prepositions of Place and Movement
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да кажете на англиски каде се предметите и луѓето (in the box, on the table, at work, next to the bank), каде одат (to the station, into the shop, across the road) и како патуваат (by bus, on foot). Ќе знаете и зошто се вели go home, а не go to home.
Главна идеја
Предлозите за место одговараат на прашањето Where is it? („Каде е?“). Тие покажуваат место каде што нешто стои мирно. Предлозите за движење одговараат на прашањето Where does it go? („Каде оди?“). Тие покажуваат пат – линија со почеток, насока и крај.
Замислете макета на село на масата и количе-играчка што вози меѓу куќичките. Куќите, дрвјата и малите луѓе стојат мирно: тие покажуваат место. In = внатре во нешто (in the church, in a car, in a town). On = на површината, допира (on the roof, on the wall). At = точка на картата, често место каде што нешто се прави (at the station, at work). Околу нив се under, above, behind, in front of, next to, between, opposite и near.
Количето покажува движење. Оди до станицата (to), влегува во гаражата (into), излегува од паркингот (out of), се качува и се симнува по ридот (up, down), минува преку мостот (across), низ тунелот (through) и покрај училиштето (past). Изберете го зборот што го црта патот на количето.
Македонски и англиски
Кај нас голем дел од работата ја вршат два кратки збора: „во“ и „на“. Често тие убаво се совпаѓаат со англискиот: „во фиоката“ е in the drawer, а „на ѕидот“ е on the wall. Но не секогаш. „На станица“ и „на работа“ не се on, туку at. „Во возот“ и „во колата“ кај нас имаат ист предлог, а на англиски се on the train и in the car. „Во“ и „на“ кај нас покажуваат и место и правец („во Скопје сум“, „одам во Скопје“), а англискиот за правецот има посебен збор: to. Нашето „со“ оди и за „со автобус“ и за „со колата на сестра ми“, а на англиски тоа се by bus и in my sister's car. Добра вест: „дома“, „тука“ и „таму“ и кај нас стојат без предлог, исто како home, here и there.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| во фиоката / на ѕидот | in the drawer / on the wall | внатре → in, на површина → on – тука е исто |
| на станицата / на работа / на концерт | at the station / at work / at a concert | „на“ тука не е on, туку at: место каде што нешто се прави |
| во возот / во автобусот / во колата | on the train / on the bus / in the car | кај нас секаде „во“; во јавен превоз англискиот вели on |
| одам во Охрид / одам на работа | go to Ohrid / go to work | правец: „во“ и „на“ → to |
| дома сум / одам дома | I'm at home / I go home | место → at home; правец → home без to, како нашето „дома“ |
| пред киното / до банката | in front of the cinema / next to the bank | кај нас еден збор; на англиски два или три, со of или to |
| преку мостот / низ шумата / покрај црквата | across the bridge / through the forest / past the church | за секој пат посебен збор – тука е исто |
| во базенот (таму се) / во базенот (скокаат) | in the pool / into the pool | кај нас двапати „во“; англискиот го разликува местото (in) од движењето внатре (into) |
| со автобус / со колата на сестра ми | by bus / in my sister's car | „со“ не е with; начин на патување → by без член, конкретна кола → in |
| пеш | on foot | одење пеш → on foot |
Накратко: „во“ и „на“ често помагаат, но не секогаш – научете ги at the station, on the bus, by bus како целина, а кога одите некаде, кажете to.
Форма
Место: in, on, at
| Предлог | Значење | Примери |
|---|---|---|
| in | внатре во простор или подрачје | in the box, in the kitchen, in London, in a car |
| on | на површина; во јавен превоз | on the table, on the wall, on the floor, on the bus |
| at | точка; место каде што нешто се прави | at the station, at the door, at work, at school, at home, at a party |
Место: други предлози
| Предлог | Значење |
|---|---|
| under | под нешто, често покриено од него |
| above | над нешто (не допира) |
| below | подолу од нешто (не допира) |
| next to | до, покрај, сосема блиску |
| between | меѓу две работи, по една од секоја страна |
| behind | зад |
| in front of | пред (за место) |
| opposite (UK) / across from (US) | спроти, од другата страна, свртено кон нешто |
| near | блиску до |
Движење
| Предлог | Пат | Пример |
|---|---|---|
| to | кон некое место (крајот на патот) | go to the bank |
| from | почетокот на патот | come from work |
| into | однадвор внатре | walk into the room |
| out of | одвнатре надвор | get out of the car |
| up / down | нагоре / надолу | walk up the hill, run down the stairs |
| across | од едната страна на другата (површина или линија) | swim across the river |
| through | влегува од едната страна, излегува од другата (простор) | drive through the tunnel |
| past | покрај нешто, без да се застане | walk past the church |
Без to: go home, come home, get home, go there, come here. И кај нас „дома“, „таму“ и „тука“ стојат без предлог („Одам дома“, „Дојди тука“).
Превоз
| Како патувате? | Образец | Пример |
|---|---|---|
| by + превозно средство (без член) | by car, by bus, by train, by bike, by plane | I go to work by bus. |
| пеш | on foot | She goes to school on foot. |
| едно конкретно возило | in + a car / taxi; on + a bus / train / plane / bike | I'm in my dad's car. We're on the 8:15 train. |
Англискиот предлог обично стои пред именката, а некои предлози имаат повеќе зборови: in front of (три збора), next to (два), out of (два). Кај нас „пред“, „до“ и „од“ се еден збор, па вториот англиски збор лесно се губи.
Употреба
1In, on и at за место
In кажува дека нешто е внатре, on дека е на површина, а at означува точка или место каде што нешто се прави. Во автобус, воз и авион англискиот вели on (таму можете да станете и да шетате), а во кола и такси in. Кај нас за сите велиме „во“.
2Under, above, below, behind, in front of
Овие зборови покажуваат каде е нешто во однос на друго: погоре, подолу, зад или пред. „Пред“ за место на англиски е in front of, а не before – before е за време.
3Next to, between, opposite, near
Овие зборови кажуваат дека нешто е покрај друго или блиску до него.
4Движење
Овие предлози ги користите со глаголи за движење (go, come, walk, run, drive, get, put) за да го покажете патот. Кај нас правецот често се кажува со истите „во“ и „на“ како и местото („одам во теретана“, „на работа сум“), а англискиот за правецот има свои зборови.
5Go to и go home
За целта на патот користете to: go to work, go to school, go to the shop. Но home, here и there веќе ја покажуваат насоката и не бараат to – исто како нашите „дома“, „тука“ и „таму“.
6Превоз – by car, on foot
Кога кажувате како патувате, користете by и превозното средство без член: by car, by bus, by train, by bike, by plane. Пеш е поинаку: on foot. Ако зборувате за едно конкретно возило (a, the, my…), вратете се на употреба 1: во кола или такси in, во автобус, воз, авион или на велосипед on. Кај нас и во двата случаја велиме „со“ („со автобус“, „со колата на сестра ми“), а на англиски не.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „На автобуската станица сум“, „на концерт е“ → on the station, on a concert. Кај нас „на“ најчесто значи on: „на масата“, „на ѕидот“. Но „на станица“, „на концерт“, „на свадба“, „на работа“ не се површини, туку места каде што нешто се случува. Таму англискиот вели at: at the station, at a concert, at a wedding, at work.
2. „Одиме во Охрид“, „одат во кино“ → go in. Кај нас „во“ значи и место („во Охрид сме“) и правец („одиме во Охрид“). Англиското in е само за место. Кога одите некаде, целта на патот бара to.
3. „Засадија рози пред куќата“ → before the house. Кај нас „пред“ е и за место („пред куќата“) и за време („пред ручек“). Англиското before е речиси секогаш за време. За место кажете in front of.
4. „Во автобусот за Битола сум“ → in the bus. Кај нас и во автобусот и во колата сме „во“. На англиски, кога патувате со автобус, воз или авион, природно е on: on the bus, on the train, on the plane. In остана за кола и такси.
Не мешајте
in front of и opposite – in front of = пред, од истата страна; opposite = спроти, од другата страна и свртено кон нешто (често преку улицата или масата). Нашите „пред“ и „спроти“ ги делат значењата исто.
in и into – in = место; into = движење однадвор внатре. Кај нас и двете се „во“.
at и in кај згради – at the station = место каде што нешто се прави (го чекаме возот, се среќаваме); in the station = внатре во зградата. Нашето „на станицата“ е at, а „во станицата“ е in.
by car и in my car – by + превозно средство (без член) кажува како патувате. Ако има a, the, my…, користете in (кола, такси) или on (автобус, воз, велосипед). Нашето „со кола“ оди за двете.
across и through – across = преку површина или линија (улица, река, поле); through = низ простор што има страни (тунел, шума, врата). Нашите „преку“ и „низ“ ги делат исто.
Правопис и изговор
- Предлозите обично се кратки и ненагласени; нагласена е именката по нив: in the kitchen, at the station.
- to обично е слабо: /tə/ пред согласка – to the bank /tə ðə ˈbæŋk/. Во стандардниот македонски нема таков неутрален глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено, не со јасно „у“.
- at е слабо /ət/, а from /frəm/: I'm at work /aɪm ət ˈwɜːk/ (UK), from London /frəm ˈlʌndən/. Гласот /ɜː/ во work го немаме: усните се опуштени, не заокружени, јазикот е во средината на устата.
- out of во говорот често звучи како еден збор: /ˈaʊtəv/.
- Кај нас зборовите со два слога се нагласуваат на првиот слог. Многу англиски предлози имаат нагласок на вториот: above, behind, below, between, across. Нагласете го вториот слог: гласот таму е посилен и подолг.
- through /θruː/ почнува со безвучното /θ/: ставете го врвот на јазикот лесно меѓу забите и пуштете воздух без глас. Тоа не е ни „т“ ни „с“.
- walk и work почнуваат со /w/, не со „в“: заокружете ги усните како за „у“, забите не ја допираат долната усна. Во walk /wɔːk/ буквата l не се изговара.
- Правопис: into е еден збор; in front of се три збора; opposite се пишува со две p.
Златно правило
Место: in (внатре), on (на површина), at (точка или место каде што нешто се прави). Движење: изберете го зборот што го црта патот – to, into, out of, up, down, across, through, past. Превоз: by car, by bus, by train, но on foot. Нашите „во“ и „на“ не го избираат секогаш точниот збор: at the station, on the bus, go to Ohrid. И go home, а не go to home.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точниот предлог.
-
The milk is the fridge.
-
There's a picture the wall.
-
She's work right now.
-
The café is the bank and the bookshop.
-
The dog runs the kitchen. (однадвор внатре)
-
Изберете го точниот одговор: I go … after school.
-
My office is very near. I go to work foot.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: Walk … the stairs to my flat.flat (UK); apartment (US)
-
Изберете го точниот одговор: Get … the car, please.
-
Изберете го точниот одговор: Drive … the tunnel.
-
Изберете го точниот одговор: The pharmacy is on the other side of the street, … the hotel.
-
Изберете го точниот одговор: We go to the beach ….
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I go to home by bus.
-
The keys are in the floor.
-
Sit next me.
-
My phone is in my bag.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во упатството.
Take the bus 17 the park. Walk 18 the park — there's a small path between the trees. Go 19 a big supermarket and turn left. My building is 20 the bakery and a small café. Come 21 the building and take the stairs. My flat is 22 the top floor!
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вашата соба и за вашиот пат.
-
Напишете каде се три предмети во вашата соба.
-
Напишете како одите на работа или на училиште и објаснете накратко како се стигнува од вашиот дом до некоја продавница или кафуле во близина (2–3 реченици).
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-11 There is и there are на англиски: како се кажува „има“ (објаснување) a bank near my flat?
-
A1-20 At, on, in за време на англиски: at seven, on Monday, in June Let's meet Saturday morning.
-
A1-17 Can и can't на англиски: можам, знам, смеам – објаснување и вежби Excuse me, I park here?
Одговори
A. Форма
- in
- on
- at
- between
- into
- home
- on
B. Значење
- up
- out of
- through
- opposite
- by car
C. Најдете ја грешката
- I go home by bus.
- The keys are on the floor.
- Sit next to me.
- ✓ My phone is in my bag.
D. Во контекст
- to
- through / across
- past / to
- between
- into / in
- on
E. Ваш ред е
- My bed is next to the window. There's a lamp on my desk. My shoes are under the bed.
- I go to work by bus. Go out of my building and turn right. Walk past the school. The café is opposite the park.
F. Мешано повторување
- Is there
- on
- can / could / may
