Prepositions of Place इंग्रजीत: in, on, at, into, across – जागा आणि हालचाल मराठीत समजून घ्या
Where Is It? Prepositions of Place and Movement
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही इंग्रजीत सांगू शकाल की वस्तू आणि माणसं कुठे आहेत (in the box, on the table, at work, next to the bank), ती कुठे जातात (to the station, into the shop, across the road) आणि कशी जातात (by bus, on foot). आणि इंग्रजीत go home का म्हणतात, go to home का नाही, तेही तुम्हाला कळेल.
मुख्य कल्पना
जागा दाखवणारे prepositions (उदा. in, on, at) Where is it? (“ते कुठे आहे?”) या प्रश्नाचं उत्तर देतात. ते स्थिर जागा दाखवतात. हालचाल दाखवणारे prepositions Where does it go? (“ते कुठे जातं?”) या प्रश्नाचं उत्तर देतात. ते एक रस्ता दाखवतात – ज्याला सुरुवात, दिशा आणि शेवट असतो.
टेबलावर मांडलेलं एक खेळण्यातलं गाव डोळ्यांसमोर आणा, आणि त्यातून फिरणारी एक खेळण्यातली गाडी. घरं, झाडं आणि छोटी माणसं जागेवर उभी आहेत: ती जागा दाखवतात. In = कशाच्या तरी आत (in the house, in a car, in a town). On = पृष्ठभागावर, त्याला टेकून (on the roof, on the wall). At = नकाशावरचा एक बिंदू, बहुतेकदा जिथे काहीतरी काम चालतं अशी जागा (at the station, at work). त्यांच्या आजूबाजूला under, above, behind, in front of, next to, between, opposite आणि near.
खेळण्यातली गाडी हालचाल दाखवते. ती स्टेशनकडे जाते (to), गॅरेजमध्ये शिरते (into), पार्किंगमधून बाहेर पडते (out of), टेकडी चढते आणि उतरते (up, down), पूल ओलांडते (across), बोगद्यातून जाते (through) आणि शाळेवरून पुढे जाते (past). गाडीचा रस्ता जो शब्द रेखाटतो, तोच निवडा.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत हे काम नामाला लागणारे प्रत्यय आणि नामानंतर येणारे शब्द करतात: “ड्रॉवरमध्ये”, “भिंतीवर”, “सिनेमागृहासमोर”, “बँकेशेजारी”. अनेकदा हे इंग्रजीशी छान जुळतं: “-मध्ये / -त” = in, पृष्ठभागासाठी “-वर” = on. पण नेहमी नाही. “स्टेशनवर” आणि “कामावर” इंग्रजीत at असतं, on नाही. “बसमध्ये” आणि “गाडीत” दोन्हींत मराठीत “आत” असल्याचा प्रत्यय, पण इंग्रजीत on the bus आणि in the car. मराठीत “समोर”, “शेजारी”, “मागे” नामानंतर येतात; इंग्रजी preposition नामाच्या आधी येतं, आणि काहींमध्ये दोन-तीन शब्द असतात: in front of, next to. “बसने” आणि “ताईच्या गाडीने” दोन्हींत मराठीत “-ने”, इंग्रजीत मात्र by bus आणि in my sister's car.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| ड्रॉवरमध्ये / भिंतीवर | in the drawer / on the wall | आत → in, पृष्ठभागावर → on – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| स्टेशनवर / कामावर | at the station / at work | जिथे काम चालतं अशी जागा → at; “-वर” इथे on नाही |
| बसमध्ये / गाडीत | on the bus / in the car | मराठीत दोन्हींत “आत”; बस, ट्रेन, विमानात इंग्रजीत on |
| घरी आहे / घरी जातो | at home / go home | मराठीत एकच “घरी”; जागा → at home, दिशा → home, to शिवाय |
| सिनेमागृहासमोर / बँकेशेजारी | in front of the cinema / next to the bank | मराठी शब्द नामानंतर; इंग्रजी शब्द नामाआधी, आणि of किंवा to सह |
| पुलावरून / जंगलातून | across the bridge / through the forest | पृष्ठभाग ओलांडणं → across; आतून पलीकडे → through |
| पूलमध्ये आहेत / पूलमध्ये उड्या मारतात | in the pool / into the pool | मराठीत दोन्हींत “-मध्ये”; जागा → in, आत जाणं → into |
| बसने / ताईच्या गाडीने | by bus / in my sister's car | मराठीत दोन्हींत “-ने”; प्रवासाचं साधन → by, आर्टिकलशिवाय; ठरावीक गाडी → in |
| चालत | on foot | चालत जाणं → on foot |
थोडक्यात: मराठी प्रत्यय अनेकदा मदत करतो, पण नेहमी नाही – at work, at home, on the bus आणि by bus पूर्ण शब्दसमूह म्हणून लक्षात ठेवा, आणि इंग्रजी preposition नामाच्या आधी ठेवा.
रचना
जागा: in, on, at
| Preposition | अर्थ | उदाहरणं |
|---|---|---|
| in | खोलीच्या, वस्तूच्या किंवा भागाच्या आत | in the box, in the kitchen, in London, in a car |
| on | पृष्ठभागावर; सार्वजनिक वाहनात | on the table, on the wall, on the floor, on the bus |
| at | बिंदू; जिथे काहीतरी काम चालतं अशी जागा | at the station, at the door, at work, at school, at home, at a party |
जागा: इतर prepositions
| Preposition | अर्थ |
|---|---|
| under | खाली, अनेकदा त्याने झाकलेलं |
| above | वर (स्पर्श न करता) |
| below | खाली, खालच्या पातळीवर (स्पर्श न करता) |
| next to | शेजारी, अगदी जवळ |
| between | दोन गोष्टींच्या मध्ये |
| behind | मागे |
| in front of | पुढे, समोर (त्याच बाजूला) |
| opposite (UK) / across from (US) | समोरच्या बाजूला, पलीकडे, तोंड करून |
| near | जवळ |
हालचाल
| Preposition | रस्ता | उदाहरण |
|---|---|---|
| to | एखाद्या जागेकडे (रस्त्याचा शेवट) | go to the bank |
| from | रस्त्याची सुरुवात | come from work |
| into | बाहेरून आत | walk into the room |
| out of | आतून बाहेर | get out of the car |
| up / down | वर / खाली | walk up the hill, run down the stairs |
| across | एका बाजूकडून दुसऱ्या बाजूला (पृष्ठभाग किंवा रेषा) | swim across the river |
| through | एका टोकाने आत, दुसऱ्या टोकाने बाहेर (जागा) | drive through the tunnel |
| past | एखाद्या गोष्टीवरून पुढे, न थांबता | walk past the church |
to शिवाय: go home, come home, get home, go there, come here. मराठी “घरी (जातो)”, “तिथे”, “इथे” ही रूपं स्वतःच दिशा दाखवतात, आणि इंग्रजीत home, there, here सुद्धा.
प्रवास
| कसे जाता? | रचना | उदाहरण |
|---|---|---|
| by + वाहन (आर्टिकलशिवाय) | by car, by bus, by train, by bike, by plane | I go to work by bus. |
| चालत | on foot | She goes to school on foot. |
| एक ठरावीक वाहन | in + a car / taxi; on + a bus / train / plane / bike | I'm in my dad's car. We're on the 8:15 train. |
मराठीत जागा दाखवणारा शब्द नामानंतर येतो: “टेबलाखाली”, “दारावर”, “घरामागे”. इंग्रजीत क्रम उलट: under the table, above the door, behind the house.
वापर
1जागेसाठी in, on आणि at
आत असण्यासाठी in, पृष्ठभागासाठी on, आणि बिंदू किंवा जिथे काहीतरी काम चालतं अशा जागेसाठी at. बस, ट्रेन आणि विमानात तुम्ही on असता (तिथे उभं राहता येतं, चालता येतं), पण कार आणि टॅक्सीत in. मराठीत या सगळ्यांना “-मध्ये / -त” लागतं.
2Under, above, below, behind, in front of
हे शब्द एका वस्तूची जागा दुसऱ्या वस्तूच्या तुलनेत दाखवतात: वर, खाली, मागे किंवा पुढे. मराठीत हा शब्द नामानंतर येतो (“पलंगाखाली”), इंग्रजीत नामाआधी (under the bed).
3Next to, between, opposite, near
हे शब्द दाखवतात की एखादी गोष्ट दुसऱ्या गोष्टीच्या शेजारी किंवा जवळ आहे.
4हालचाल
रस्ता दाखवण्यासाठी हे prepositions हालचाल दाखवणाऱ्या क्रियापदांबरोबर वापरा (go, come, walk, run, drive, get, put). मराठीत दिशा अनेकदा प्रत्यय दाखवतो (“फ्रिजमध्ये”, “पाण्यातून बाहेर”), इंग्रजीत preposition.
5Go to आणि go home
ठिकाणी जाण्यासाठी to: go to work, go to school, go to the shop. पण home, here आणि there स्वतःच दिशा दाखवतात, म्हणून त्यांच्या आधी to नाही – मराठी “घरी जातो”, “इथे ये”, “तिथे जाऊया” सारखंच.
6प्रवास – by car, on foot
तुम्ही कसे जाता ते सांगताना by + वाहन, आर्टिकलशिवाय: by car, by bus, by train, by bike, by plane. चालत जाण्यासाठी मात्र on foot. एखाद्या ठरावीक वाहनाबद्दल बोलत असाल (a, the, my…), तर वापर 1 कडे परत जा: कार किंवा टॅक्सीत in, बस, ट्रेन, विमान किंवा सायकलवर on. मराठीत दोन्हीकडे “-ने” (“बसने”, “ताईच्या गाडीने”), इंग्रजीत नाही.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “आम्ही रात्री नऊला नागपूरला पोहोचलो” → reached to Nagpur. मराठीत आपण “नागपूरला पोहोचलो”, “ऑफिसला पोहोचले” म्हणतो, आणि “-ला” इंग्रजी to सारखा वाटतो. पण reach नंतर इंग्रजीत थेट ठिकाण येतं, कोणत्याही preposition शिवाय. to हवा असेल तर get to किंवा arrive in / at वापरा.
2. “मी कॉलेजला चालत जातो” → by walk. मराठीत “बसने”, “रिक्षाने” आणि “चालत” एकाच मालिकेत बोलतो, म्हणून इंग्रजीत by bus, by auto च्या धर्तीवर by walk तयार होतं. हे भारतात खूप ऐकू येतं, पण इंग्रजीत walk हे वाहन नाही. चालत जाण्यासाठी on foot किंवा सरळ क्रियापद walk.
3. “मी लोकलमध्ये आहे” → in the train, in the bus. मराठीत आपण “बसमध्ये”, “लोकलमध्ये”, “गाडीत” – सगळीकडे “आत” म्हणतो. इंग्रजीत हे फक्त कार आणि टॅक्सीसाठी बरोबर आहे. बस, ट्रेन, विमान किंवा जहाजाने प्रवास करताना on नैसर्गिक आहे: on the bus, on the train, on the plane.
4. “आमच्या घरासमोर शाळा आहे” → in front of (रस्त्याच्या पलीकडे). मराठी “समोर” दोन्ही अर्थांनी चालतं: त्याच बाजूला पुढे, आणि रस्त्याच्या पलीकडे तोंड करून. इंग्रजीत यासाठी दोन शब्द आहेत: त्याच बाजूला, अगदी पुढे → in front of; रस्त्याच्या किंवा टेबलाच्या पलीकडे → opposite (UK) / across from (US).
गोंधळ करू नका
in front of आणि opposite – in front of = त्याच बाजूला, पुढे; opposite = पलीकडे, समोरासमोर (अनेकदा रस्ता किंवा टेबल मध्ये). मराठी “समोर” दोन्हींसाठी चालतं, म्हणून मध्ये रस्ता आहे का ते पाहा.
in आणि into – in = जागा; into = बाहेरून आत जाणं. मराठीत दोन्हींत “-मध्ये” असू शकतं, म्हणून क्रियापद पाहा: स्थिर आहे की हालचाल आहे?
इमारतींसाठी at आणि in – at the station = जिथे काहीतरी होतं ती जागा (ट्रेन पकडणं, भेटणं); in the station = इमारतीच्या आत. मराठी “स्टेशनवर” दोन्हींसाठी चालू शकतं.
by car आणि in my car – by + वाहन (आर्टिकलशिवाय) सांगतं की तुम्ही कसे जाता. a, the, my… असेल तर in (कार, टॅक्सी) किंवा on (बस, ट्रेन, सायकल). मराठी “गाडीने” दोन्हींसाठी चालतं.
across आणि through – across = पृष्ठभाग किंवा रेषा ओलांडून (रस्ता, नदी, मैदान); through = दोन्ही बाजूंनी वेढलेल्या जागेतून (बोगदा, जंगल, दार). मराठीत “ओलांडून” आणि “-तून” असाच फरक करतात.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- Prepositions वर सहसा जोर नसतो; जोर नंतरच्या नामावर: in the kitchen, at the station.
- to सहसा हलकं: व्यंजनाआधी /tə/ – to the bank /tə ðə ˈbæŋk/. /ə/ आखूड, सैल स्वर आहे; स्पष्ट “टू” म्हणू नका.
- at हलकं /ət/ आणि from हलकं /frəm/: I'm at work /aɪm ət ˈwɜːk/ (UK). इंग्रजी /t/ साठी जिभेचं टोक वरच्या दातांमागच्या उंचवट्यावर: मराठी “ट” सारखं मागे वळवलेलं नाही, “त” सारखं दातांना लागलेलं नाही.
- out of बोलताना जवळजवळ एकच शब्द: /ˈaʊtəv/.
- अनेक prepositions मध्ये जोर दुसऱ्या syllable वर: above, behind, below, between, across. पहिल्या भागावर जोर देऊ नका.
- above /əˈbʌv/ च्या शेवटी /v/: वरचे दात खालच्या ओठाला हलके लावा आणि आवाज जोडा – ओठ गोल करून “व” म्हणू नका.
- through /θruː/ ची सुरुवात अघोष /θ/ ने: जिभेचं टोक दातांच्या मध्ये हलकं ठेवा आणि हवा सोडा. हा मराठी “थ” नाही – जीभ दातांना दाबून हवा अडवू नका.
- स्पेलिंग: into एक शब्द; in front of तीन शब्द; opposite मध्ये दोन p.
सुवर्णनियम
जागा: in (आत), on (पृष्ठभागावर), at (बिंदू किंवा जिथे काम चालतं ती जागा). हालचाल: रस्ता रेखाटणारा शब्द निवडा – to, into, out of, up, down, across, through, past. प्रवास: by car, by bus, by train, पण on foot. मराठी “-वर” किंवा “-मध्ये” नेहमी योग्य शब्द निवडत नाही: at work, on the bus. आणि go home, go to home नाही.
सराव
A. रचना
योग्य preposition लिहून वाक्य पूर्ण करा.
-
The milk is the fridge.
-
There's a picture the wall.
-
She's work right now.
-
The café is the bank and the bookshop.
-
The dog runs the kitchen. (बाहेरून आत)
-
योग्य पर्याय निवडा: I go … after school.
-
My office is very near. I go to work foot.
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: Walk … the stairs to my flat.flat (UK); apartment (US)
-
योग्य पर्याय निवडा: Get … the car, please.
-
योग्य पर्याय निवडा: Drive … the tunnel.
-
योग्य पर्याय निवडा: The pharmacy is on the other side of the street, … the hotel.
-
योग्य पर्याय निवडा: We go to the beach ….
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
I go to home by bus.
-
The keys are in the floor.
-
Sit next me.
-
My phone is in my bag.
D. संदर्भात
रस्ता सांगणाऱ्या मजकुरातल्या रिकाम्या जागा भरा.
Take the bus 17 the park. Walk 18 the park — there's a small path between the trees. Go 19 a big supermarket and turn left. My building is 20 the bakery and a small café. Come 21 the building and take the stairs. My flat is 22 the top floor!
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
तुमच्या खोलीबद्दल आणि तुमच्या रोजच्या रस्त्याबद्दल इंग्रजीत लिहा.
-
तुमच्या खोलीत तीन वस्तू कुठे आहेत ते लिहा.
-
तुम्ही कामावर किंवा शाळा-कॉलेजला कसे जाता ते लिहा, आणि तुमच्या घरापासून जवळच्या एखाद्या दुकानापर्यंत किंवा कॅफेपर्यंतचा रस्ता थोडक्यात सांगा (2–3 वाक्यं).
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A1-11 There is आणि There are: एखाद्या ठिकाणी काय आहे, हे इंग्रजीत कसं सांगायचं a bank near my flat?
-
A1-20 At, On, In वेळेसाठी: इंग्रजीत at seven, on Monday, in June – मराठीत स्पष्टीकरण Let's meet Saturday morning.
-
A1-17 Can आणि Can't: इंग्रजीत “येतं”, “शकतो”, “करू का?” कसं म्हणायचं Excuse me, I park here?
उत्तरे
A. रचना
- in
- on
- at
- between
- into
- home
- on
B. अर्थ
- up
- out of
- through
- opposite
- by car
C. चूक शोधा
- I go home by bus.
- The keys are on the floor.
- Sit next to me.
- ✓ My phone is in my bag.
D. संदर्भात
- to
- through / across
- past / to
- between
- into / in
- on
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- My bed is next to the window. There's a lamp on my desk. My shoes are under the bed.
- I go to work by bus. Go out of my building and turn right. Walk past the school. The café is opposite the park.
F. मिश्र उजळणी
- Is there
- on
- can / could / may
