Przyimki miejsca i ruchu po angielsku: in, on, at, into, across, through
Where Is It? Prepositions of Place and Movement
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji powiesz, gdzie są rzeczy i ludzie (in the box, on the table, at work, next to the bank), dokąd idą (to the station, into the shop, across the road) i czym podróżują (by bus, on foot). Będziesz też wiedzieć, dlaczego mówimy go home, a nie go to home.
Główna idea
Przyimki miejsca (prepositions of place) odpowiadają na pytanie Where is it? — „Gdzie to jest?”. Pokazują stałe położenie. Przyimki ruchu (prepositions of movement) odpowiadają na pytanie Where does it go? — „Dokąd to jedzie?”. Pokazują drogę: linię, która ma początek, kierunek i koniec.
Wyobraź sobie makietę miasteczka na stole i samochodzik, który przez nie jedzie. Domki, drzewa i ludziki stoją w miejscu — pokazują położenie. In = w środku czegoś (in the church, in a car, in a town). On = na powierzchni, dotykając jej (on the roof, on the wall). At = punkt na mapie, często miejsce, w którym coś robisz (at the station, at work). Wokół nich masz under, above, behind, in front of, next to, between, opposite i near.
Samochodzik pokazuje ruch. Jedzie to the station (na dworzec), into the garage (do środka garażu), out of the car park (z parkingu), up i down the hill (pod górę i w dół), across the bridge (przez most, na drugą stronę), through the tunnel (przez tunel, środkiem), past the school (obok szkoły, bez zatrzymywania się). Wybierz słowo, które rysuje drogę samochodzika.
Polski a angielski
Polskie przyimki nie pokrywają się z angielskimi jeden do jednego. Polskie „na” to raz on (na stole), a raz at (na dworcu, na koncercie). Polskie „do” to zwykle to, ale „wejść do pokoju” to into, a „do domu” to samo home, bez przyimka. Polskie „przez” to across albo through — zależnie od tego, czy przechodzisz na drugą stronę, czy środkiem. A środek transportu po polsku wyraża narzędnik („autobusem”), po angielsku by + rzeczownik bez przedimka.
| Polski | Angielski | Co się zmienia |
|---|---|---|
| Klucze są w szufladzie. | Your keys are in the drawer. | tak samo jak w polskim: w środku → in |
| Zdjęcie wisi na ścianie. | There's a photo on the wall. | „na” + powierzchnia → on |
| Jestem na dworcu. / w pracy. | I'm at the station. / at work. | miejsce, gdzie coś robisz → at |
| Idę do domu. | I go home. | przed home, here, there nie ma to |
| Idę do banku. | I go to the bank. | cel drogi → to |
| Wskocz do wody. | Jump into the water. | z zewnątrz do środka → into |
| Przejdź przez most. | Walk across the bridge. | na drugą stronę → across |
| Pociąg jedzie przez tunel. | The train goes through a tunnel. | środkiem, wjazd z jednej strony, wyjazd z drugiej → through |
| Jeżdżę do pracy autobusem. | I go to work by bus. | narzędnik → by + transport, bez the |
| Chodzę do pracy pieszo. | I go to work on foot. | jedno słowo po polsku, dwa po angielsku |
| Jestem w autobusie. | I'm on the bus. | autobus, pociąg, samolot → on |
Zwróć uwagę na „przez”: to jedno polskie słowo, a angielski wybiera między across (na drugą stronę ulicy, rzeki, pola) i through (środkiem tunelu, lasu, drzwi).
Budowa
Położenie: in, on, at
| Przyimek | Znaczenie | Przykłady |
|---|---|---|
| in | w środku przestrzeni lub obszaru | in the box, in the kitchen, in London, in a car |
| on | na powierzchni; w transporcie publicznym | on the table, on the wall, on the floor, on the bus |
| at | punkt; miejsce, w którym coś robisz | at the station, at the door, at work, at school, at home, at a party |
Położenie: inne przyimki
| Przyimek | Znaczenie |
|---|---|
| under | pod (niżej i często przykryte) |
| above | nad (wyżej, bez dotykania) |
| below | poniżej, pod (niżej, bez dotykania) |
| next to | obok, tuż przy |
| between | między (po jednej rzeczy z każdej strony) |
| behind | za (z tyłu) |
| in front of | przed (z przodu) |
| opposite (UK) / across from (US) | naprzeciwko (po drugiej stronie, przodem) |
| near | blisko, niedaleko |
Ruch
| Przyimek | Droga | Przykład |
|---|---|---|
| to | w stronę miejsca (koniec drogi) | go to the bank |
| from | początek drogi | come from work |
| into | z zewnątrz do środka | walk into the room |
| out of | ze środka na zewnątrz | get out of the car |
| up / down | wyżej / niżej | walk up the hill, run down the stairs |
| across | z jednej strony na drugą (płaska powierzchnia lub linia) | swim across the river |
| through | wejście z jednej strony i wyjście z drugiej (przestrzeń) | drive through the tunnel |
| past | obok czegoś, bez zatrzymywania się | walk past the church |
Bez to: go home, come home, get home, go there, come here.
Transport
| Jak podróżujesz | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| by + środek transportu (bez przedimka) | by car, by bus, by train, by bike, by plane | I go to work by bus. |
| pieszo | on foot | She goes to school on foot. |
| jeden konkretny pojazd | in + a car / taxi; on + a bus / train / plane / bike | I'm in my dad's car. We're on the 8:15 train. |
Użycie
1In, on i at: położenie
In — w środku, on — na powierzchni, at — punkt albo miejsce, w którym coś się dzieje. Mówimy on the bus / train / plane (można tam wstać i chodzić), ale in a car / taxi.
2Under, above, below, behind, in front of
Te słowa pokazują położenie w porównaniu z inną rzeczą: wyżej, niżej, z tyłu, z przodu.
3Next to, between, opposite, near
Te słowa pokazują położenie obok albo blisko innych rzeczy.
4Ruch
Tych przyimków używasz z czasownikami ruchu (go, come, walk, run, drive, get, put), żeby pokazać drogę.
5Go to czy go home
Przed celem drogi stawiasz to: go to work, go to school, go to the shop. Ale home, here i there nie potrzebują to. Polskie „do domu”, „tu”, „tam” → samo home, here, there.
6Transport: by car, on foot
Żeby powiedzieć, czym podróżujesz, użyj by + nazwa środka transportu, bez przedimka: by car, by bus, by train, by bike, by plane. Polski robi to narzędnikiem („autobusem”, „pociągiem”). Chodzenie jest inne: on foot („pieszo”). Gdy mówisz o jednym konkretnym pojeździe (z a, the, my…), wróć do punktu 1: in a car / taxi, on a bus / train / plane / bike.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Do domu” → go to home. Po polsku „idę do domu” brzmi tak samo jak „idę do sklepu”, więc „do” zamienia się w to. Ale home (podobnie jak here i there) nie przyjmuje przyimka ruchu.
2. „Na dworcu”, „na lotnisku”, „na koncercie” → on. Polskie „na” kusi, żeby wstawić on. Ale on to powierzchnia. Miejsce, w którym coś robisz (czekasz na samolot, słuchasz muzyki, studiujesz), to at.
3. „Autobusem”, „samochodem” → with the bus. Polski narzędnik często zamienia się w with albo w by the. Po angielsku: by + transport, bez przedimka.
4. „W autobusie”, „w tramwaju” → in the bus. Po polsku jesteśmy „w” autobusie, bo jesteśmy w środku. Po angielsku w transporcie publicznym normalne jest on.
5. „Przez” → zawsze through. Polskie „przez” ma dwa angielskie odpowiedniki. Na drugą stronę ulicy, rzeki czy placu: across. Środkiem czegoś, co ma boki (las, tunel, park z drzewami): through.
Nie myl
in front of i opposite — in front of = przed, z przodu, po tej samej stronie; opposite = naprzeciwko, po drugiej stronie, przodem do czegoś (często po drugiej stronie ulicy albo stołu). Uwaga: polskie „przed” to in front of, a „naprzeciwko” to opposite.
in i into — in = położenie („w”); into = ruch z zewnątrz do środka („do”).
at i in przy budynkach — at the station = miejsce, w którym coś robisz (wsiadasz do pociągu, umawiasz się); in the station = w środku budynku.
by car i in my car — by + transport (bez przedimka) mówi, czym podróżujesz. Z a, the, my… używasz in (car, taxi) albo on (bus, train, bike).
across i through — across po płaskiej powierzchni albo przez linię (droga, rzeka, pole); through przez przestrzeń, która ma boki (tunel, las, drzwi). Po polsku w obu przypadkach mówimy „przez”.
Pisownia i wymowa
- Przyimki są zwykle krótkie i nieakcentowane, a akcent pada na rzeczownik po nich: in the kitchen, at the station. Po polsku wymawiamy każdą samogłoskę pełno — po angielsku przyimek trzeba „połknąć”.
- to ma zwykle słabą formę /tə/: krótki, nieokreślony dźwięk ze środka ust (schwa), bez zaokrąglania warg: to the bank /tə ðə ˈbæŋk/. Polski nie ma takiej redukcji samogłosek, dlatego to wymaga ćwiczenia.
- at ma słabą formę /ət/, a from — /frəm/: I'm at work /aɪm ət ˈwɜːk/ (UK), from London /frəm ˈlʌndən/.
- W the /ðə/ czubek języka lekko wysuwasz między zęby i włączasz głos. Nie zastępuj go polskim „d” ani „z”.
- out of w mowie często brzmi jak jedno słowo: /ˈaʊtəv/. W bardzo szybkiej mowie jeszcze krócej.
- bank /bæŋk/: /ŋ/ to dźwięk tylnej części języka przy podniebieniu, jak w polskim „bank” — tu polski działa podobnie. Samogłoska /æ/ jest jednak bardziej otwarta niż polskie „e”: szeroko otwórz usta.
- Pisownia: into to jedno słowo; in front of to trzy słowa; opposite ma dwa p.
Złota zasada
Położenie: in (w środku), on (na powierzchni), at (punkt albo miejsce, w którym coś robisz — także polskie „na dworcu”, „na lotnisku”). Ruch: wybierz słowo, które rysuje drogę — to, into, out of, up, down, across, through, past. Transport: by car, by bus, by train, ale on foot. I zawsze go home, nigdy go to home.
Ćwiczenia
A. Forma
Wstaw właściwy przyimek.
-
The milk is the fridge.
-
There's a picture the wall.
-
She's work right now.
-
The café is the bank and the bookshop.
-
The dog runs the kitchen. (z zewnątrz do środka)
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I go … after school.
-
My office is very near. I go to work foot.
B. Znaczenie
Wybierz przyimek, który pasuje do znaczenia.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: Walk … the stairs to my flat.flat (UK), apartment (US)
-
Wybierz poprawną odpowiedź: Get … the car, please.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: Drive … the tunnel.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: The pharmacy is on the other side of the street, … the hotel.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: We go to the beach ….
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
I go to home by bus.
-
The keys are in the floor.
-
Sit next me.
-
My phone is in my bag.
D. W kontekście
Uzupełnij tekst słowami z ramki (każdego słowa użyj raz): between, into, on, past, through, to
Take the bus 17 the park. Walk 18 the park — there's a small path between the trees. Go 19 a big supermarket and turn left. My building is 20 the bakery and a small café. Come 21 the building and take the stairs. My flat is 22 the top floor!
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o swoim pokoju i swojej okolicy.
-
Napisz, gdzie są trzy rzeczy w twoim pokoju.
-
Napisz, jak dostajesz się do pracy lub szkoły, i w dwóch–trzech zdaniach wyjaśnij drogę z twojego domu do pobliskiego sklepu lub kawiarni.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A1-11 There is i there are po angielsku: jak powiedzieć, że coś gdzieś jest a bank near my flat?
-
A1-20 Przyimki czasu at, on, in po angielsku: kiedy który? Let's meet Saturday morning.
-
A1-17 Can i can't po angielsku: umiejętności, pozwolenie i prośby Excuse me, I park here?
Odpowiedzi
A. Forma
- in
- on
- at
- between
- into
- home
- on
B. Znaczenie
- up
- out of
- through
- opposite
- by car
C. Znajdź błąd
- I go home by bus.
- The keys are on the floor.
- Sit next to me.
- ✓ My phone is in my bag.
D. W kontekście
- to
- through / across
- past / to
- between
- into / in
- on
E. Twoja kolej
- My bed is next to the window. There's a lamp on my desk. My shoes are under the bed.
- I go to work by bus. Go out of my building and turn right. Walk past the school. The café is opposite the park.
F. Powtórka mieszana
- Is there
- on
- can / could / may
