SlowingoՔերականություն
B1 11 / 39

Passive Voice. կրավորական սեռը Present Simple-ում և Past Simple-ում

The Passive: Present and Past Simple

Այս էջում
  1. Նպատակ
  2. Հիմնական գաղափար
  3. Հայերեն և անգլերեն
  4. Կառուցվածք
  5. Գործածություն
  6. Հաճախակի սխալներ
  7. Թակարդներ հայախոսների համար
  8. Մի՛ շփոթեք
  9. Ուղղագրություն և արտասանություն
  10. Ոսկե կանոն
  11. Վարժություններ

Նպատակ

Այս դասից հետո կկարողանաք օգտագործել կրավորական սեռը (passive) Present Simple-ում (պարզ ներկա) և Past Simple-ում (պարզ անցյալ)՝ is made, was built, կազմել ժխտական և հարցական նախադասություններ, ավելացնել by + կատարողը, երբ դա օգտակար է, և որոշել, թե երբ է կրավորականն ավելի լավ, քան ներգործականը։

Հիմնական գաղափար

Ամեն գործողություն ունի կատարող՝ այն մարդը կամ բանը, որը կատարում է այն, և հաճախ ունի նաև կրող՝ այն բանը, որի հետ դա կատարվում է։ Սովորական, ներգործական (active) նախադասության մեջ կատարողը առաջինն է. Someone stole my bike.

Բայց ի՞նչ անել, եթե չգիտեք, թե ով է դա արել, կամ դա ձեզ համար կարևոր չէ։ Իրականում ուզում եք խոսել ձեր հեծանիվի մասին։ Կրավորականը (passive) շրջում է նախադասությունը. կրողը գալիս է առաջ և դառնում ենթակա. My bike was stolen.

Պատկերացրեք տեսախցիկ։ Ներգործական նախադասության մեջ տեսախցիկն ուղղված է կատարողին։ Կրավորական նախադասության մեջ տեսախցիկը շրջվում է դեպի կրողը։ Կատարողը հաճախ ամբողջությամբ դուրս է մնում կադրից։ Եթե կատարողը կարևոր է, կարող եք այն ավելացնել վերջում՝ by-ով։

Ահա թե ինչու է կրավորականն այդքան տարածված լուրերում, պատմության մեջ, գիտության մեջ և հրահանգներում. ուշադրությունը դեպքի և այն բանի վրա է, որի հետ դա կատարվել է, ոչ թե դրա հետևում կանգնած մարդու։

Հայերեն և անգլերեն

Լավ լուր. հայերենն էլ կրավորական սեռ ունի՝ -վ- մասնիկով. «կառուցել» → «կառուցվել», «գողանալ» → «գողացվել»։ «Կամուրջը կառուցվեց 1890 թվականին» = The bridge was built in 1890։ Կատարողը հայերենում ասում ենք «… կողմից», անգլերենում՝ by։

Դժվարությունները մի քանի տեղում են։ Առաջին. հայերենում շատ բնական է «-վել է» ձևը նաև ավարտված անցյալի համար. «Ամրոցը կառուցվել է 12-րդ դարում», «Ե՞րբ է կառուցվել այս կամուրջը»։ Անգլերենում ավարտված ժամանակի և When-ի հետ պետք է was built, ոչ թե has been built։ Երկրորդ. «ծնվել եմ» ձևի մեջ «եմ» կա, ուստի շատերն ասում են I am born։ Ձեր ծնունդը անցյալի դեպք է՝ I was born։ Երրորդ. երբեմն կատարողը հայերենում «-ից» է ստանում («բոլորից սիրված»), իսկ անգլերենում միայն by է։ Չորրորդ. հայերենում հաճախ ասում ենք «Այստեղ անգլերեն են խոսում»՝ ենթական չնշելով (անորոշ «իրենք»)։ Անգլերենում ենթական պետք է նշել. կամ people / they, կամ կրավորական՝ English is spoken here։

ՀայերենԱնգլերենԻնչն է տարբեր
Հեծանիվս գողացվեց։My bike was stolen.այստեղ նույնն է. կրավորական
Ամրոցը 12-րդ դարում կառուցվել է։The castle was built in the twelfth century.ավարտված ժամանակ → was built, ոչ թե has been built
1995 թվականին ծնվել եմ։I was born in 1995.«ծնվել եմ» → was born, ոչ թե am born
Գրադարանը նախագծվել է երիտասարդ ճարտարապետի կողմից։The library was designed by a young architect.«կողմից» = by
Այս երգը բոլորից սիրված է։This song is loved by everyone.«-ից» կատարողի իմաստով → by, ոչ թե from
Այստեղ անգլերեն են խոսում։English is spoken here. / People speak English here.անգլերենում ենթական պետք է նշել
Սեղանը կաղնուց է պատրաստված։This table is made of oak.նյութ → made of

Կարճ ասած՝ «-վեց / -վել է»-ն ավարտված ժամանակի հետ was / were + V3 է, «ծնվել եմ»-ը՝ I was born, իսկ կատարողը միշտ by-ով է։

Կառուցվածք

be + past participle. be-ն ցույց է տալիս ժամանակը, past participle-ը (երրորդ ձև, V3) A2-16 չի փոխվում։

ԺամանակաձևՆերգործականԿրավորական
Present SimpleThey make these phones in Korea.These phones are made in Korea.
Present SimpleSomeone cleans the office every day.The office is cleaned every day.
Past SimpleSomeone stole my bike.My bike was stolen.
Past SimpleThey cancelled the flights.The flights were cancelled.

Ժխտական, հարց և կարճ պատասխաններ. փոխվում է միայն be-ն. do / does / did չի ավելանում։

Present SimplePast Simple
ՀաստատականIt is made of glass.They were invited.
ԺխտականIt isn't made of glass.They weren't invited.
Ընդհանուր հարց (այո / ոչ)Is it made of glass?Were they invited?
Հատուկ հարց (wh-)Where is it made?When was it built?
Կարճ պատասխաններYes, it is. / No, it isn't.Yes, they were. / No, they weren't.

Ներգործականից կրավորական՝ երեք քայլով

ՔայլՕրինակ
1. Ներգործական նախադասության խնդիրը դառնում է ենթակա։They built the bridge in 1890. → The bridge…
2. Ավելացրեք be՝ նույն ժամանակաձևով, ինչ ներգործական բայը, + past participle։The bridge was built…
3. Ավելացրեք by + կատարողը միայն եթե դա օգտակար է։The bridge was built in 1890.

Սովորաբար կրավորական կարող են լինել միայն խնդիր ունեցող բայերը. Someone opened the door → The door was opened. Առանց խնդրի բայերը՝ happen, arrive, die, exist, կրավորական չունեն։

Գործածություն

1Կատարողն անհայտ է

Կրավորականն օգտագործեք, երբ չգիտեք, թե ով է կատարել գործողությունը։

My phone was stolen on the train.
Հեռախոսս գնացքում գողացան։
հայերենում հաճախ «գողացան» (անորոշ «իրենք»), անգլերենում՝ was stolen
The window was broken during the night.
Գիշերը պատուհանը ջարդեցին։
This photo was taken around 1950.
Այս լուսանկարն արվել է մոտավորապես 1950 թվականին։
«արվել է», բայց ավարտված ժամանակ → was taken
Two paintings were stolen from the museum last week.
Անցյալ շաբաթ թանգարանից երկու նկար է գողացվել։
հայերենում «երկու նկար … է», անգլերենում հոգնակի՝ were stolen

2Կատարողն ակնհայտ է կամ կարևոր չէ

Եթե բոլորը գիտեն, թե ով է դա անում, կամ դա նշանակություն չունի, կատարողին մի՛ նշեք։

Rubbish is collected every Tuesday.
Աղբը հավաքում են ամեն երեքշաբթի։
ակնհայտ է՝ աղբահանները. rubbish (UK) = garbage, trash (US)
The suspect was arrested last night.
Կասկածյալը երեկ գիշեր ձերբակալվեց։
ակնհայտ է՝ ոստիկանությունը
English is spoken in many countries.
Անգլերենով շատ երկրներում են խոսում։
հայերենում ենթական չի նշվում, անգլերենում English is spoken
Breakfast is served from 7 to 10.
Նախաճաշը մատուցվում է 7-ից 10-ը։

3By + կատարող՝ միայն երբ օգտակար է

by + կատարողը ավելացրեք, երբ դա նոր կամ կարևոր տեղեկություն է տալիս։ Հաճախ այն վերջում է, որտեղ ամենակարևոր լուրն է։

Our new library was designed by a young local architect.
Մեր նոր գրադարանը նախագծել է տեղացի երիտասարդ ճարտարապետը։
կարևոր տեղեկություն → by
I was bitten by a dog when I was a child.
Երեխա ժամանակ ինձ շուն է կծել։
հայերենում «է կծել», անգլերենում was bitten by
The film was directed by her sister.
Ֆիլմը նկարահանել է նրա քույրը։
These cakes are handmade by a small family business.
Այս թխվածքները ձեռքով պատրաստում է մի փոքր ընտանեկան բիզնես։

4Գործընթացներ և հրահանգներ

Ինչ-որ բանի պատրաստման կամ կատարման նկարագրությունները հաճախ Present Simple-ի կրավորականով են։

First, the coffee beans are picked by hand.
Նախ սուրճի հատիկները ձեռքով են հավաքվում։
Then they are dried in the sun for about two weeks.
Հետո դրանք մոտ երկու շաբաթ չորացվում են արևի տակ։
The milk is heated to 72 degrees to kill any bacteria.
Կաթը տաքացվում է մինչև 72 աստիճան, որպեսզի բոլոր մանրէները ոչնչանան։
Most parts are produced in Europe, and the cars are put together in Mexico.
Մասերի մեծ մասն արտադրվում է Եվրոպայում, իսկ մեքենաները հավաքվում են Մեքսիկայում։

5Լուրեր և պատմություն

Լուրերում և պատմության մեջ կրավորականով ուշադրությունը դնում ենք դեպքի, վայրի կամ այն մարդկանց վրա, որոնց հետ դա պատահել է։

Two people were injured in the accident.
Վթարի հետևանքով երկու մարդ վիրավորվեց։
հայերենում «երկու մարդ» եզակի, անգլերենում two people were
The castle was built in the twelfth century.
Ամրոցը կառուցվել է 12-րդ դարում։
«կառուցվել է», բայց ավարտված ժամանակ → was built, ոչ թե has been built
Penicillin was discovered almost by chance.
Պենիցիլինը հայտնաբերվել է գրեթե պատահաբար։
անցյալի դեպք → was discovered
Three new species of frog were found in the rainforest last year.
Անցյալ տարի անձրևային անտառում գորտի երեք նոր տեսակ է հայտնաբերվել։
last year → were found

6Be born

Be born-ը ձևով միշտ կրավորական է։ Մարդու ծննդյան համար օգտագործեք was / were born, իսկ am / is / are born՝ միայն ընդհանուր փաստերի համար։ Հայերեն «ծնվել եմ»-ը I was born է։

I was born in 1995.
Ծնվել եմ 1995 թվականին։
«ծնվել եմ» → was born, ոչ թե am born
Where were you born?
Որտե՞ղ ես ծնվել։
Where were you born?, ոչ թե Where are you born?
My grandparents were born in the same village.
Տատիկս ու պապիկս ծնվել են նույն գյուղում։
Thousands of babies are born every hour.
Ամեն ժամ հազարավոր երեխաներ են ծնվում։
ընդհանուր փաստ

Հաճախակի սխալներ

❌The museum built in 1900.
✅The museum was built in 1900.
Կրավորականին պետք է be։
❌The car was wash yesterday.
✅The car was washed yesterday.
be + past participle, ոչ թե բայի հիմնական ձև։
❌I born in Lima.
✅I was born in Lima.
be born-ին միշտ պետք է be։
❌I am born in 1998.
✅I was born in 1998.
Ձեր ծնունդը անցյալի դեպք է։
❌The cake was made from my mother.
✅The cake was made by my mother.
Կատարողը գալիս է by-ից հետո։
❌Did the bridge built in 1890?
✅Was the bridge built in 1890?
Կրավորական հարցերը կազմվում են be-ով, ոչ թե did-ով։
❌The accident was happened at midnight.
✅The accident happened at midnight.
happen-ը խնդիր չունի, ուստի կրավորական չունի։
❌The window was broke.
✅The window was broken.
Օգտագործեք past participle (broken), ոչ թե Past Simple (broke)։
⚠️My wallet was found by someone.
✅My wallet was found.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց by someone-ը ոչ մի տեղեկություն չի ավելացնում. մի՛ նշեք։

Թակարդներ հայախոսների համար

1. «Ե՞րբ է կառուցվել» → When has … been built? Հայերենում անցյալի դեպքերի մասին հարցնում ենք «-վել է» ձևով. «Ե՞րբ է կառուցվել այս կամուրջը»։ Անգլերենում When-ով հարցը միշտ ավարտված անցյալի մասին է, ուստի պետք է Past Simple կրավորական։

❌When has this bridge been built?
✅When was this bridge built?
When + ավարտված անցյալ → was built

2. «Ծնվել է» → is born. «Ծնվել է» ձևում «է» կա, և շատերն այն թարգմանում են is born. «Պապիկս, որը ծնվել է Գյումրիում, հիսուն տարի է՝ Երևանում է ապրում»։ Մարդու ծնունդը անցյալի դեպք է՝ was born։

❌My grandfather, who is born in Gyumri, has lived in Yerevan for fifty years.
✅My grandfather, who was born in Gyumri, has lived in Yerevan for fifty years.
ծնունդ → was born

3. «Բոլորից սիրված» → loved from. Հայերենում կատարողը երբեմն «-ից» է ստանում. «Այս հին երգը բոլոր տարիքի մարդկանցից սիրված է»։ Անգլերենում կրավորականի կատարողը միշտ by է։

❌This old song is loved from people of all ages.
✅This old song is loved by people of all ages.
կատարող → by

4. «Գաթա են թխում» → bake gata. Հայերենում ընդհանուր սովորույթների մասին խոսում ենք բայի «-են» ձևով՝ ենթական չնշելով. «Նոր տարուն շատ հայկական տներում գաթա են թխում»։ Անգլերենում ենթական պետք է նշել. կամ կրավորական (Gata is baked…), կամ people։

❌In many Armenian homes bake gata at New Year.
✅Gata is baked in many Armenian homes at New Year. կամ In many Armenian homes people bake gata at New Year.
ենթական պետք է նշել → կրավորական կամ people

Մի՛ շփոթեք

Ներգործական, թե կրավորական – Նույն դեպքը, տարբեր կենտրոն։

A storm destroyed the bridge.
Փոթորիկը քանդեց կամուրջը։
կենտրոնում փոթորիկն է
The bridge was destroyed in a storm.
Կամուրջը քանդվեց փոթորկի ժամանակ։
կենտրոնում կամուրջն է

made of, made from, made by – of = նյութը, որ դեռ երևում է, from = սկզբնական նյութը, որ արդեն փոխվել է, by = կատարողը։ Հայերենում առաջին երկուսը նույնն են՝ «-ից պատրաստված»։

This table is made of oak.
Այս սեղանը կաղնուց է պատրաստված։
կաղնին երևում է → of
Paper is made from wood.
Թուղթը պատրաստում են փայտից։
փայտն այլևս չի երևում → from
This table was made by my grandfather.
Այս սեղանը պատրաստել է պապիկս։
կատարող → by

Կրավորական գործողություն, թե be + ածական (վիճակ) – Որոշ past participle-ներ աշխատում են նաև որպես վիճակ նկարագրող ածականներ։ Հայերենում էլ կա նույն տարբերությունը՝ «փակ էր», թե «փակվեց»։

The shop was closed when we arrived.
Երբ հասանք, խանութը փակ էր։
վիճակ. բաց չէր
The shop was closed by the police last year.
Անցյալ տարի խանութը փակվեց ոստիկանության կողմից։
գործողություն. ինչ-որ մեկը փակեց

Ուղղագրություն և արտասանություն

  • Կանոնավոր past participle-ները վերջանում են -ed-ով՝ նույն երեք հնչյունով, ինչ Past Simple-ում. cleaned /d/, cooked /t/, painted /ɪd/։ cooked-ում և cleaned-ում լրացուցիչ ձայնավոր մի՛ ավելացրեք. դրանք մեկ վանկ են։
  • Ուղղագրությունը Past Simple-ի կանոններով է՝ stop → stopped, try → tried։ Ուշադրություն՝ cancelled (UK), canceled (US)։
  • Սովորեք տարածված անկանոն past participle-ները որպես մեկ խումբ՝ made, built, written, taken, sold, found, given, sent, known, spoken, stolen, broken, born։ built-ում u-ն չի արտասանվում՝ /bɪlt/։
  • Կրավորականում was-ը և were-ը թույլ են՝ It was built /ɪt wəz ˈbɪlt/։ Շեշտն ընկնում է past participle-ի վրա։ Թույլ /ə/-ն մոտ է հայերեն «ը»-ին։
  • by-ն անշեշտ է, իսկ դրանից հետո եկող կատարողը շեշտված է՝ by a FRIEND։
  • born /bɔːn/ (UK), /bɔːrn/ (US). երկար «օ», իսկ բրիտանական արտասանությամբ r-ը չի լսվում։

Ոսկե կանոն

Ուզո՞ւմ եք կենտրոնանալ այն բանի վրա, թե ինչ պատահեց կամ ում կամ ինչի հետ պատահեց։ Օգտագործեք be + past participle (is made, was built)։ by + կատարողը ավելացրեք միայն երբ կատարողը նոր կամ կարևոր է։ Եվ հիշեք. «կառուցվել է 1890-ին»-ը was built in 1890 է, իսկ «ծնվել եմ»-ը՝ I was born։

Վարժություններ

A. Կառուցվածք

Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով կամ վերափոխեք նախադասությունը։

  1. These shoes (make) in Portugal.
  2. The Eiffel Tower (build) between 1887 and 1889.
  3. Where you born?
  4. The windows (not clean) last week.
  5. English (speak) in Canada?
  6. Դարձրեք կրավորական: Someone cleans the rooms every day.
  7. Դարձրեք կրավորական: My grandfather painted this picture.
  8. Դարձրեք կրավորական: Did they cancel the concert?

B. Իմաստ

Ընտրեք իմաստին համապատասխան տարբերակը։

  1. Ո՞րն է ավելի լավ լրատվական հաղորդման համար:
  2. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Thousands of tourists … the castle every year.
  3. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: This bag is made … leather.
  4. Անհրաժե՞շտ է by the police-ը "The thief was arrested by the police" նախադասության մեջ: …

C. Գտեք սխալը

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։

  1. My wallet stolen yesterday.
  2. The house was build last year.
  3. The meeting was happened on Monday.
  4. Coffee is grown in Brazil.

D. Համատեքստում

Կարդացեք տեքստը։ Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։

How chocolate is made
Chocolate comes from cocoa beans. First, the beans 17 (take) out of the fruit. Then they 18 (dry) in the sun. After that, they 19 (send) to factories all over the world. Chocolate 20 (first / bring) to Europe in the 16th century, and at first it 21 (drink), not eaten!

E. Ձեր հերթն է

Գրեք անգլերենով։

  1. Գրեք երկու նախադասություն այն մասին, թե որտեղ է պատրաստված ձեր որևէ իրը կամ ով է այն պատրաստել։
  2. Գրեք երկու նախադասություն ձեր քաղաքի պատմության մասին՝ was built-ով կամ was opened-ով։

F. Խառը կրկնություն

Կրկնեք նախորդ դասերը։

  1. A2-16 Present Perfect. Have you ever…? կյանքի փորձառությունը անգլերենում
    Have you ever (write) a poem?
  2. A1-28 Past Simple հայերենով. անկանոն բայեր, did և didn't, Where did you go?
    We (not / see) the film last night.
  3. B1-09 Should Have, Could Have, Might Have. ափսոսանք և քննադատություն անգլերենով
    I (should / bring) a coat — it's freezing!
Պատասխաններ

A. Կառուցվածք

  1. are made
  2. was built
  3. were
  4. weren't cleaned / were not cleaned
  5. Is … spoken
  6. The rooms are cleaned every day.
  7. This picture was painted by my grandfather.
  8. Was the concert cancelled? / Was the concert canceled?

B. Իմաստ

  1. Two people were injured in the crash.
  2. visit
  3. of
  4. no

C. Գտեք սխալը

  1. My wallet was stolen yesterday.
  2. The house was built last year.
  3. The meeting happened on Monday.
  4. ✓ Coffee is grown in Brazil.

D. Համատեքստում

  1. are taken
  2. are dried
  3. are sent
  4. was first brought / was brought first
  5. was drunk

E. Ձեր հերթն է

  1. My phone was made in China. My scarf was made by my aunt.
  2. The main bridge was built in 1920. Our first cinema was opened in 1954.

F. Խառը կրկնություն

  1. written
  2. didn't see / did not see
  3. should have brought / should've brought
Android հավելվածՍովորեք ընթացքում Google Play