Strona bierna po angielsku (passive voice): present simple i past simple
The Passive: Present and Past Simple
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji użyjesz strony biernej (passive) w present simple i past simple — is made, was built — utworzysz przeczenia i pytania, dodasz by + wykonawcę, gdy to przydatne, i zdecydujesz, kiedy strona bierna jest lepsza niż czynna.
Główna idea
Każda czynność ma wykonawcę — osobę albo rzecz, która ją wykonuje — i często odbiorcę — to, czego czynność dotyczy. W zwykłym zdaniu w stronie czynnej (active) wykonawca stoi na początku: Someone stole my bike.
A co, jeśli nie wiesz, kto to zrobił, albo cię to nie obchodzi? Tak naprawdę chcesz mówić o swoim rowerze. Strona bierna (passive) odwraca zdanie: odbiorca idzie na początek i staje się podmiotem: My bike was stolen.
Pomyśl o kamerze. W zdaniu w stronie czynnej kamera jest skierowana na wykonawcę. W stronie biernej kamera obraca się i pokazuje odbiorcę. Wykonawca często całkiem znika z kadru. Jeśli jest ważny, możesz go dodać na końcu, po by.
Dlatego strona bierna jest tak częsta w wiadomościach, historii, nauce i instrukcjach: w centrum jest wydarzenie i to, czego ono dotyczy, a nie osoba, która za nim stoi.
Polski a angielski
Polski też ma stronę bierną (został zbudowany, jest produkowany), ale w mowie częściej wybiera inne sposoby: formy na -no / -to (zbudowano, ukradziono), konstrukcję z się (wywozi się, mówi się) albo 3. osobę liczby mnogiej (ukradli mi rower). Angielski w takich sytuacjach prawie zawsze używa be + past participle. Wykonawcę po polsku wprowadzasz przez przez, po angielsku przez by — to działa tak samo. Uwaga na zostać: w stronie biernej to nie become, tylko be.
| Polski | Angielski | Uwaga |
|---|---|---|
| Ukradli mi rower. / Ukradziono mi rower. | My bike was stolen. | 3. os. l. mn. albo -no → passive |
| Zamek zbudowano w XII wieku. | The castle was built in the twelfth century. | forma na -no → was built |
| Śmieci wywozi się we wtorki. | Rubbish is collected every Tuesday. | się → is + past participle |
| Tu mówi się po angielsku. | English is spoken here. | podmiotem jest język |
| Podejrzany został aresztowany. | The suspect was arrested. | zostać → was / were, nie became |
| Bibliotekę zaprojektowała młoda architektka. / … została zaprojektowana przez … | The library was designed by a young architect. | przez = by |
Budowa
be + past participle — be pokazuje czas; past participle (trzecia forma) A2-16 się nie zmienia.
| Czas | Strona czynna | Strona bierna |
|---|---|---|
| Present simple | They make these phones in Korea. | These phones are made in Korea. |
| Present simple | Someone cleans the office every day. | The office is cleaned every day. |
| Past simple | Someone stole my bike. | My bike was stolen. |
| Past simple | They cancelled the flights. | The flights were cancelled. |
Przeczenia, pytania i krótkie odpowiedzi — zmienia się tylko be; nie dodajesz do / does / did.
| Present simple | Past simple | |
|---|---|---|
| Zdanie twierdzące | It is made of glass. | They were invited. |
| Przeczenie | It isn't made of glass. | They weren't invited. |
| Pytanie tak/nie | Is it made of glass? | Were they invited? |
| Pytanie z wh- | Where is it made? | When was it built? |
| Krótkie odpowiedzi | Yes, it is. / No, it isn't. | Yes, they were. / No, they weren't. |
Ze strony czynnej na bierną w trzech krokach
| Krok | Przykład |
|---|---|
| 1. Dopełnienie zdania czynnego staje się podmiotem. | They built the bridge in 1890. → The bridge… |
| 2. Dodaj be w tym samym czasie co czasownik w stronie czynnej + past participle. | The bridge was built… |
| 3. Dodaj by + wykonawcę tylko wtedy, gdy to przydatne. | The bridge was built in 1890. |
Zwykle tylko czasowniki z dopełnieniem mogą mieć stronę bierną: Someone opened the door → The door was opened. Czasowniki bez dopełnienia, takie jak happen, arrive, die, exist, strony biernej nie mają. (Polskie „wydarzyło się” ma się, ale to nie jest strona bierna.)
Użycie
1Wykonawca jest nieznany
Strona bierna pasuje, gdy nie wiesz, kto wykonał czynność. Po polsku często mówisz wtedy „ukradli”, „ukradziono” albo „ktoś ukradł”.
2Wykonawca jest oczywisty albo nieważny
Jeśli wszyscy wiedzą, kto to robi, albo nie ma to znaczenia, nie wspominasz o nim.
3By + wykonawca — tylko gdy to przydatne
Dodaj by + wykonawcę, gdy to nowa albo ważna informacja. Zwykle stoi na końcu, tam gdzie są najważniejsze wiadomości.
4Procesy i instrukcje
Opisy tego, jak coś się robi albo wytwarza, często używają strony biernej w present simple.
5Wiadomości i historia
Wiadomości i teksty historyczne używają strony biernej, żeby skupić się na wydarzeniu, miejscu albo ludziach, których to dotyczyło.
6Be born
Be born („urodzić się”) ma zawsze formę bierną. O czyichś narodzinach mówisz was / were born, a am / is / are born — tylko o ogólnych faktach. Po polsku to zwykły czasownik z się, a po angielsku konstrukcja z be: I was born.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Został” = became? Polska strona bierna często używa czasownika zostać („został aresztowany”, „zostały sprzedane”). Słownik podpowiada become, ale w stronie biernej angielski używa tylko be.
2. „Jak to się nazywa?” → How is it called? Polskie „jak” kusi, żeby zacząć od How. Po angielsku o nazwę pytasz What…?, bo odpowiedź to rzeczownik (nazwa).
3. „Ukradli mi…” → They stole… Polska 3. osoba liczby mnogiej często znaczy po prostu „ktoś, nie wiadomo kto”. Angielskie they może brzmieć, jakby chodziło o konkretne osoby. Gdy wykonawca jest nieznany, naturalniejsza jest strona bierna.
4. „Urodził się” — czas teraźniejszy albo brak be. Po polsku „urodziłem się” to zwykły czasownik z się, więc łatwo zapomnieć o was, albo powiedzieć is born o konkretnej osobie.
Nie myl
Strona czynna czy bierna — To samo wydarzenie, inne skupienie.
made of / made from / made by — of = materiał, który nadal widać („z”); from = pierwotny materiał, który się przemienił („z”); by = wykonawca („przez”). Po polsku pierwsze dwa to po prostu „z”.
Czynność w stronie biernej czy be + przymiotnik (stan) — Niektóre past participles działają też jak przymiotniki opisujące stan. Po polsku podobnie: „był zamknięty” (stan) i „został zamknięty” (czynność).
Pisownia i wymowa
- Regularne past participles kończą się na -ed i mają te same trzy wymowy co past simple: cleaned /d/, cooked /t/, painted /ɪd/. Dodatkowa sylaba pojawia się tylko po /t/ i /d/. W cleaned końcowe /d/ ma być dźwięczne — nie zamieniaj go w „t”.
- Pisownia jak w past simple: stop → stopped, try → tried. Uwaga: cancelled (UK), canceled (US).
- Naucz się najczęstszych nieregularnych form jako zestawu: made, built, written, taken, sold, found, given, sent, known, spoken, stolen, broken, born.
- was i were są w stronie biernej słabe: It was built /ɪt wəz ˈbɪlt/. Akcent pada na past participle.
- by jest nieakcentowane; akcent niesie wykonawca po nim: by a FRIEND.
- built /bɪlt/ — samogłoska krótka jak w bit; litera u jest niema. Końcowe l jest „ciemne”: tył języka uniesiony.
Złota zasada
Chcesz skupić się na tym, co się stało, albo komu / czemu się to przydarzyło? Użyj be + past participle (is made, was built). Dodaj by + wykonawcę tylko wtedy, gdy jest nowy albo ważny. Polskie „zbudowano”, „wywozi się”, „ukradli” i „został” to po angielsku zwykle was / is + past participle.
Ćwiczenia
A. Forma
Wstaw czasownik z nawiasu w odpowiedniej formie albo przekształć zdanie.
-
These shoes (make) in Portugal.
-
The Eiffel Tower (build) between 1887 and 1889.
-
Where you born?
-
The windows (not clean) last week.
-
English (speak) in Canada?
-
Zamień na stronę bierną: Someone cleans the rooms every day.
-
Zamień na stronę bierną: My grandfather painted this picture.
-
Zamień na stronę bierną: Did they cancel the concert?
B. Znaczenie
Wybierz poprawną odpowiedź.
-
Które zdanie lepiej pasuje do wiadomości?
-
Wybierz poprawną odpowiedź: Thousands of tourists … the castle every year.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: This bag is made … leather.
-
Czy by the police jest potrzebne w zdaniu „The thief was arrested by the police”? …wiadomo, kto aresztuje złodziei
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
My wallet stolen yesterday.
-
The house was build last year.
-
The meeting was happened on Monday.
-
Coffee is grown in Brazil.
D. W kontekście
Wstaw czasowniki z nawiasów w odpowiedniej formie.
Chocolate comes from cocoa beans. First, the beans 17 (take) out of the fruit. Then they 18 (dry) in the sun. After that, they 19 (send) to factories all over the world. Chocolate 20 (first / bring) to Europe in the 16th century, and at first it 21 (drink), not eaten!
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o rzeczach wokół siebie.
-
Napisz dwa zdania o tym, gdzie albo przez kogo została zrobiona jakaś twoja rzecz.
-
Napisz dwa zdania o historii swojej miejscowości, używając was built albo was opened.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A2-16 Present perfect: Have you ever…? Jak mówić o doświadczeniach po angielsku Have you ever (write) a poem?
-
A1-28 Past simple: czasowniki nieregularne, did i didn't po angielsku We (not / see) the film last night.
-
B1-09 Should have, could have, might have: „Powinienem był”, „Mogłeś mi powiedzieć!” I (should / bring) a coat — it's freezing!
Odpowiedzi
A. Forma
- are made
- was built
- were
- weren't cleaned / were not cleaned
- Is … spoken
- The rooms are cleaned every day.
- This picture was painted by my grandfather.
- Was the concert cancelled? / Was the concert canceled?
B. Znaczenie
- Two people were injured in the crash.
- visit
- of
- no
C. Znajdź błąd
- My wallet was stolen yesterday.
- The house was built last year.
- The meeting happened on Monday.
- ✓ Coffee is grown in Brazil.
D. W kontekście
- are taken
- are dried
- are sent
- was first brought / was brought first
- was drunk
E. Twoja kolej
- My phone was made in China. My scarf was made by my aunt.
- The main bridge was built in 1920. Our first cinema was opened in 1954.
F. Powtórka mieszana
- written
- didn't see / did not see
- should have brought / should've brought
