Slowingoव्याकरण
B1 11 / 39

Passive Voice (कर्मवाच्य): Present Simple र Past Simple — सजिलो नेपालीमा

The Passive: Present and Past Simple

यस पृष्ठमा
  1. लक्ष्य
  2. मुख्य विचार
  3. नेपाली र अङ्ग्रेजी
  4. संरचना
  5. प्रयोग
  6. सामान्य गल्तीहरू
  7. नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
  8. नझुक्किनुहोस्
  9. हिज्जे र उच्चारण
  10. सुनौलो नियम
  11. अभ्यास

लक्ष्य

यो पाठपछि तपाईं Present Simple र Past Simple मा passive (कर्मवाच्य) प्रयोग गर्न सक्नुहुनेछ (is made, was built), त्यसका नकारात्मक र प्रश्न बनाउन सक्नुहुनेछ, उपयोगी हुँदा by + काम गर्ने व्यक्ति थप्न सक्नुहुनेछ, र कहिले active (कर्तृवाच्य) भन्दा passive राम्रो हुन्छ भनेर छुट्याउन सक्नुहुनेछ।

मुख्य विचार

हरेक कामको एउटा कर्ता (doer) हुन्छ: काम गर्ने व्यक्ति वा वस्तु। अनि धेरैजसो कामको एउटा कर्म (receiver) पनि हुन्छ: जसमाथि काम हुन्छ। सामान्य active वाक्यमा कर्ता पहिले आउँछ: Someone stole my bike.

तर कसले गर्यो, थाहा छैन भने? वा तपाईंलाई त्यसको मतलब नै छैन भने? तपाईं त आफ्नो साइकलको कुरा गर्न चाहनुहुन्छ। Passive ले वाक्यलाई उल्टाउँछ: कर्म पहिले आउँछ र कर्ता बन्छ: My bike was stolen.

एउटा क्यामेरा कल्पना गर्नुहोस्। Active वाक्यमा क्यामेरा कर्तातिर फर्केको हुन्छ। Passive वाक्यमा क्यामेरा घुमेर कर्मतिर फर्कन्छ। काम गर्ने व्यक्ति प्रायः तस्बिरबाटै हराउँछ। ऊ महत्त्वपूर्ण छ भने अन्त्यमा by लगाएर थप्न सकिन्छ।

त्यसैले समाचार, इतिहास, विज्ञान र निर्देशनमा passive धेरै आउँछ: त्यहाँ ध्यान घटना र जसमाथि घटना भयो, त्यसमा हुन्छ, त्यसको पछाडिको व्यक्तिमा होइन।

नेपाली र अङ्ग्रेजी

नेपालीमा पनि कर्मवाच्य छ, त्यसैले विचार नयाँ होइन: -इन्छ (“बनाइन्छ”, “बोलिन्छ”) र -इयो (“चोरियो”, “बनाइयो”)। औपचारिक नेपालीमा कर्ता -द्वारा ले देखाइन्छ (“वास्तुकारद्वारा डिजाइन गरिएको”), जुन by सँग मिल्छ। तर तीनवटा फरक छन्। पहिलो, नेपालीमा धेरै घटना सक्रिय वा अकर्मक क्रियाले भनिन्छन्: “म जन्मिएँ”, “चोर पक्राउ पर्यो”, “दुई जना घाइते भए”; अङ्ग्रेजीमा यी सबै be + तेस्रो रूप हुन्: I was born, was arrested, were injured। दोस्रो, बोलीमा कर्ता -बाट ले पनि भनिन्छ (“आमाबाट बनाइएको”); अङ्ग्रेजीमा कर्ताअघि from होइन, by आउँछ। तेस्रो, विगतका तथ्य नेपालीमा प्रायः -एको हो (वर्तमानको “हो”) ले भनिन्छन्: “यो महल बाह्रौँ शताब्दीमा बनाइएको हो”; अङ्ग्रेजीमा विगतको तथ्य was / were हो।

नेपालीअर्थअङ्ग्रेजी
यी फोन कोरियामा बनाइन्छन्।Present Simple passiveThese phones are made in Korea.
रेलमा मेरो फोन चोरियो।Past Simple passiveMy phone was stolen on the train.
पुस्तकालय एक युवा वास्तुकारद्वारा डिजाइन गरिएको हो।by + कर्ताThe library was designed by a young architect.
म १९९५ मा जन्मिएँ।नेपालीमा सक्रिय क्रियाI was born in 1995.
शङ्कास्पद व्यक्ति हिजो राति पक्राउ परे।नेपालीमा “पर्नु”The suspect was arrested last night.
यो महल बाह्रौँ शताब्दीमा बनाइएको हो।नेपालीमा “हो”, तर विगतको तथ्यThe castle was built in the twelfth century.

संरचना

be + तेस्रो रूप (past participle) — be ले काल देखाउँछ; तेस्रो रूप A2-16 बदलिँदैन।

कालActivePassive
Present SimpleThey make these phones in Korea.These phones are made in Korea.
Present SimpleSomeone cleans the office every day.The office is cleaned every day.
Past SimpleSomeone stole my bike.My bike was stolen.
Past SimpleThey cancelled the flights.The flights were cancelled.

नकारात्मक, प्रश्न र छोटो उत्तर — be मात्र बदलिन्छ; do / does / did थप्नुहुँदैन।

रूपPresent SimplePast Simple
सकारात्मकIt is made of glass.They were invited.
नकारात्मकIt isn't made of glass.They weren't invited.
हो / होइन प्रश्नIs it made of glass?Were they invited?
Wh- प्रश्नWhere is it made?When was it built?
छोटो उत्तरYes, it is. / No, it isn't.Yes, they were. / No, they weren't.

Active बाट passive: तीन चरण

चरणउदाहरण
1. Active वाक्यको कर्म नयाँ वाक्यको कर्ता बन्छ।They built the bridge in 1890. → The bridge…
2. Active क्रियाकै कालमा be र तेस्रो रूप थप्नुहोस्।The bridge was built…
3. by + कर्ता उपयोगी भए मात्र थप्नुहोस्।The bridge was built in 1890.

सामान्यतया कर्म भएका (सकर्मक) क्रिया मात्र passive हुन सक्छन्: Someone opened the door → The door was opened. कर्म नहुने happen, arrive, die, exist जस्ता क्रियाको passive हुँदैन।

प्रयोग

1कर्ता थाहा छैन

काम कसले गर्यो थाहा नहुँदा passive प्रयोग गर्नुहोस्।

My phone was stolen on the train.
रेलमा मेरो फोन चोरियो।
“चोरियो” → was stolen
The window was broken during the night.
राति कसैले झ्यालको सिसा फुटाएछ।
नेपालीमा “कसैले” भनेर सक्रिय वाक्य; अङ्ग्रेजीमा passive
This photo was taken around 1950.
यो फोटो करिब १९५० तिर खिचिएको हो।
नेपालीमा “हो”, अङ्ग्रेजीमा was taken
Two paintings were stolen from the museum last week.
गत हप्ता सङ्ग्रहालयबाट दुईवटा चित्र चोरिए।

2कर्ता स्पष्ट छ वा महत्त्वपूर्ण छैन

कसले गर्छ सबैलाई थाहा छ, वा त्यसको मतलब छैन भने कर्ता छोडिदिनुहोस्।

Rubbish is collected every Tuesday.
हरेक मङ्गलबार फोहोर उठाइन्छ।
“उठाइन्छ” → is collected; rubbish (UK) = garbage, trash (US)
The suspect was arrested last night.
शङ्कास्पद व्यक्ति हिजो राति पक्राउ परे।
नेपालीमा “पक्राउ परे”, अङ्ग्रेजीमा was arrested; प्रहरीले भन्नै पर्दैन
English is spoken in many countries.
धेरै देशमा अङ्ग्रेजी बोलिन्छ।
Breakfast is served from 7 to 10.
बिहानको खाजा ७ बजेदेखि १० बजेसम्म दिइन्छ।

3by + कर्ता: उपयोगी भए मात्र

कर्ताले नयाँ वा महत्त्वपूर्ण जानकारी दिन्छ भने by + कर्ता थप्नुहोस्। यो प्रायः अन्त्यमा आउँछ, जहाँ सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खबर राखिन्छ।

Our new library was designed by a young local architect.
हाम्रो नयाँ पुस्तकालय एक जना युवा स्थानीय वास्तुकारद्वारा डिजाइन गरिएको हो।
“-द्वारा” → by
I was bitten by a dog when I was a child.
सानो छँदा मलाई एउटा कुकुरले टोकेको थियो।
नेपालीमा सक्रिय “कुकुरले टोक्यो”; अङ्ग्रेजीमा was bitten by
The film was directed by her sister.
त्यो फिल्म उनकी बहिनीले निर्देशन गरेको हो।
These cakes are handmade by a small family business.
यी केक एउटा सानो पारिवारिक व्यवसायद्वारा हातैले बनाइन्छन्।

4प्रक्रिया र निर्देशन

कुनै कुरा कसरी बनाइन्छ वा गरिन्छ भन्ने वर्णनमा प्रायः Present Simple passive आउँछ।

First, the coffee beans are picked by hand.
पहिले कफीका दाना हातैले टिपिन्छन्।
by hand = हातैले; यहाँ by पछि कर्ता होइन
Then they are dried in the sun for about two weeks.
त्यसपछि तिनलाई करिब दुई हप्ता घाममा सुकाइन्छ।
The milk is heated to 72 degrees to kill any bacteria.
ब्याक्टेरिया मार्न दूधलाई ७२ डिग्रीसम्म तताइन्छ।
Most parts are produced in Europe, and the cars are put together in Mexico.
धेरैजसो पार्टपुर्जा युरोपमा बनाइन्छन्, र कारहरू मेक्सिकोमा जोडिन्छन्।

5समाचार र इतिहास

समाचार र इतिहासमा घटना, ठाउँ वा जसमाथि घटना भयो ती मानिसमा ध्यान दिन passive प्रयोग हुन्छ।

Two people were injured in the accident.
दुर्घटनामा दुई जना घाइते भए।
नेपालीमा “घाइते भए”, अङ्ग्रेजीमा were injured
The castle was built in the twelfth century.
यो महल बाह्रौँ शताब्दीमा बनाइएको हो।
नेपालीमा “हो”, अङ्ग्रेजीमा was built
Penicillin was discovered almost by chance.
पेनिसिलिन लगभग संयोगवश पत्ता लागेको हो।
“पत्ता लाग्यो” → was discovered
Three new species of frog were found in the rainforest last year.
गत वर्ष वर्षावनमा भ्यागुताका तीनवटा नयाँ प्रजाति भेटिए।

6Be born

Be born को रूप सधैँ passive हुन्छ। कसैको जन्मका लागि was / were born, र सामान्य तथ्यका लागि मात्र am / is / are born प्रयोग गर्नुहोस्।

I was born in 1995.
म १९९५ मा जन्मिएँ।
नेपालीमा सक्रिय “जन्मिएँ”; अङ्ग्रेजीमा सधैँ was born
Where were you born?
तपाईं कहाँ जन्मनुभएको हो?
“जन्मनुभएको हो” (वर्तमानको “हो”), तर अङ्ग्रेजीमा were born
My grandparents were born in the same village.
मेरा हजुरबुबा र हजुरआमा एउटै गाउँमा जन्मनुभएको हो।
Thousands of babies are born every hour.
हरेक घण्टा हजारौँ बच्चा जन्मन्छन्।
सामान्य तथ्य: are born

सामान्य गल्तीहरू

❌The museum built in 1900.
✅The museum was built in 1900.
passive मा be चाहिन्छ।
❌The car was wash yesterday.
✅The car was washed yesterday.
be + तेस्रो रूप, मूल रूप होइन।
❌I born in Lima.
✅I was born in Lima.
be born मा सधैँ be चाहिन्छ।
❌I am born in 1998.
✅I was born in 1998.
तपाईंको जन्म विगतको घटना हो।
❌The cake was made from my mother.
✅The cake was made by my mother.
कर्ता by पछि आउँछ।
❌Did the bridge built in 1890?
✅Was the bridge built in 1890?
passive प्रश्नमा did होइन, be आउँछ।
❌The accident was happened at midnight.
✅The accident happened at midnight.
happen को कर्म हुँदैन, त्यसैले passive पनि हुँदैन।
❌The window was broke.
✅The window was broken.
तेस्रो रूप (broken) प्रयोग गर्नुहोस्, Past Simple (broke) होइन।
⚠️My wallet was found by someone.
✅My wallet was found.
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर by someone ले कुनै जानकारी थप्दैन: छोडिदिनुहोस्।

नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू

1. “जन्मिएँ / जन्मेको हुँ” → I born / I am born। नेपालीमा “जन्मनु” सक्रिय क्रिया हो (“म जन्मिएँ”), र “कहाँ जन्मेको हो?” मा वर्तमानको “हो” आउँछ। त्यसैले be छुटाइन्छ, वा वर्तमानको am / is राखिन्छ। अङ्ग्रेजीमा कसैको जन्मका लागि सधैँ was / were born।

❌My sister born in Bhaktapur.
✅My sister was born in Bhaktapur.
❌Suman is born in Dhankuta, but he grew up in Dharan.
✅Suman was born in Dhankuta, but he grew up in Dharan.

2. “हजुरआमाबाट बनाइएको” → made from। नेपाली बोलीमा कर्ता “-बाट” ले पनि भनिन्छ, र शब्दकोशमा “-बाट = from” हुन्छ। अङ्ग्रेजीमा made from को अर्थ “कुन सामग्रीबाट” हो। काम गर्ने व्यक्ति by पछि आउँछ।

❌This dhaka topi was made from my grandmother.
✅This dhaka topi was made by my grandmother.

3. “बनाइएको हो” → is built। नेपालीमा इतिहासका तथ्य प्रायः “-एको हो” ले भनिन्छन्: “धरहरा १८३२ मा बनाइएको हो”। “हो = is” सम्झेर अङ्ग्रेजीमा वर्तमानको is राखिन्छ। विगतको घटनाका लागि was / were + तेस्रो रूप चाहिन्छ।

❌Dharahara is built in 1832.
✅Dharahara was built in 1832.
❌This old palace in Bhaktapur is damaged in the 2015 earthquake.
✅This old palace in Bhaktapur was damaged in the 2015 earthquake.

नझुक्किनुहोस्

Active र passive — एउटै घटना, फरक ध्यान।

A storm destroyed the bridge.
आँधीले पुल भत्कायो।
ध्यान आँधीमा
The bridge was destroyed in a storm.
आँधीमा पुल भत्कियो।
ध्यान पुलमा

made of / made from / made by — of = अझै देखिने सामग्री; from = मूल सामग्री, जुन अब बदलिइसकेको छ; by = काम गर्ने व्यक्ति। नेपालीमा तीनवटैका लागि “-ले / -बाट” आउन सक्छ।

This table is made of oak.
यो टेबल ओक काठले बनेको हो।
सामग्री अझै देखिन्छ: of
Paper is made from wood.
कागज काठबाट बनाइन्छ।
काठ बदलिएर कागज बन्छ: from
This table was made by my grandfather.
यो टेबल मेरो हजुरबुबाले बनाउनुभएको हो।
काम गर्ने व्यक्ति: by

Passive काम र be + विशेषण (अवस्था) — केही तेस्रो रूपहरू अवस्था बताउने विशेषणका रूपमा पनि आउँछन्।

The shop was closed when we arrived.
हामी पुग्दा पसल बन्द थियो।
अवस्था: खुला थिएन
The shop was closed by the police last year.
गत वर्ष प्रहरीले त्यो पसल बन्द गरायो।
काम: कसैले बन्द गर्यो

हिज्जे र उच्चारण

  • नियमित तेस्रो रूप -ed मा सकिन्छ, र Past Simple कै तीनवटा आवाज हुन्छन्: cleaned /d/, cooked /t/, painted /ɪd/ ("PAINT-id")। /t/ र /d/ को अन्त्यमा स्वर नथप्नुहोस्।
  • हिज्जे Past Simple कै नियमअनुसार हुन्छ: stop → stopped, try → tried। cancelled (UK), canceled (US) याद गर्नुहोस्।
  • धेरै प्रयोग हुने अनियमित तेस्रो रूपहरू एउटै समूहका रूपमा सिक्नुहोस्: made, built, written, taken, sold, found, given, sent, known, spoken, stolen, broken, born।
  • spoken, stolen जस्ता /sp/, /st/ बाट सुरु हुने शब्दमा अगाडि “इ” नथप्नुहोस्: “इस्टोलेन” होइन, सिधै /st/ बाट सुरु गर्नुहोस्।
  • passive मा was र were कमजोर हुन्छन्: It was built /ɪt wəz ˈbɪlt/ — "it wuz BILT"। जोड तेस्रो रूपमा पर्छ।
  • by मा जोड पर्दैन; त्यसपछिको कर्तामा जोड पर्छ: by a FRIEND।

सुनौलो नियम

के भयो वा कसमाथि भयो भन्नेमा ध्यान दिन चाहनुहुन्छ? be + तेस्रो रूप (is made, was built) प्रयोग गर्नुहोस्। कर्ता नयाँ वा महत्त्वपूर्ण भए मात्र by + कर्ता थप्नुहोस्। “जन्मिएँ” पनि अङ्ग्रेजीमा I was born हो।

अभ्यास

A. संरचना

कोष्ठकको क्रियाबाट passive बनाउनुहोस्, वा निर्देशनअनुसार वाक्य बदल्नुहोस्।

  1. These shoes (make) in Portugal.
  2. The Eiffel Tower (build) between 1887 and 1889.
  3. Where you born?
  4. The windows (not clean) last week.
  5. English (speak) in Canada?
  6. passive बनाउनुहोस्: Someone cleans the rooms every day.
  7. passive बनाउनुहोस्: My grandfather painted this picture.
  8. passive बनाउनुहोस्: Did they cancel the concert?

B. अर्थ

अर्थ हेरेर सही उत्तर छान्नुहोस्।

  1. समाचारमा कुन वाक्य राम्रो हुन्छ?
  2. सही उत्तर छान्नुहोस्: Thousands of tourists … the castle every year.
  3. सही उत्तर छान्नुहोस्: This bag is made … leather.
  4. "The thief was arrested by the police" मा by the police चाहिन्छ? …

C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्

हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।

  1. My wallet stolen yesterday.
  2. The house was build last year.
  3. The meeting was happened on Monday.
  4. Coffee is grown in Brazil.

D. पाठभित्र

पाठ पूरा गर्नुहोस्। कोष्ठकको क्रियाबाट passive बनाउनुहोस्।

How chocolate is made
Chocolate comes from cocoa beans. First, the beans 17 (take) out of the fruit. Then they 18 (dry) in the sun. After that, they 19 (send) to factories all over the world. Chocolate 20 (first / bring) to Europe in the 16th century, and at first it 21 (drink), not eaten!

E. तपाईंको पालो

अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।

  1. तपाईंसँग भएको कुनै वस्तु कहाँ बनाइएको हो, वा कसले बनाएको हो भनेर दुईवटा वाक्य लेख्नुहोस्।
  2. was built वा was opened प्रयोग गरेर आफ्नो सहरको इतिहासबारे दुईवटा वाक्य लेख्नुहोस्।

F. मिश्रित दोहोर्याइ

अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।

  1. A2-16 Present Perfect: Have You Ever…? जीवनका अनुभव — सजिलो नेपालीमा
    Have you ever (write) a poem?
  2. A1-28 Past Simple: अनियमित क्रिया, Did र Didn't — सजिलो नेपालीमा
    We (not / see) the film last night.
  3. B1-09 Should Have, Could Have, Might Have: विगतको पछुतो र आलोचना — सजिलो नेपालीमा
    I (should / bring) a coat — it's freezing!
उत्तरहरू

A. संरचना

  1. are made
  2. was built
  3. were
  4. weren't cleaned / were not cleaned
  5. Is … spoken
  6. The rooms are cleaned every day.
  7. This picture was painted by my grandfather.
  8. Was the concert cancelled? / Was the concert canceled?

B. अर्थ

  1. Two people were injured in the crash.
  2. visit
  3. of
  4. no

C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्

  1. My wallet was stolen yesterday.
  2. The house was built last year.
  3. The meeting happened on Monday.
  4. ✓ Coffee is grown in Brazil.

D. पाठभित्र

  1. are taken
  2. are dried
  3. are sent
  4. was first brought / was brought first
  5. was drunk

E. तपाईंको पालो

  1. My phone was made in China. My scarf was made by my aunt.
  2. The main bridge was built in 1920. Our first cinema was opened in 1954.

F. मिश्रित दोहोर्याइ

  1. written
  2. didn't see / did not see
  3. should have brought / should've brought
एन्ड्रोइड एपजाँदाजाँदै सिक्नुहोस् Google Play