Passive Voice (कर्मवाच्य): Present Simple र Past Simple — सजिलो नेपालीमा
The Passive: Present and Past Simple
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं Present Simple र Past Simple मा passive (कर्मवाच्य) प्रयोग गर्न सक्नुहुनेछ (is made, was built), त्यसका नकारात्मक र प्रश्न बनाउन सक्नुहुनेछ, उपयोगी हुँदा by + काम गर्ने व्यक्ति थप्न सक्नुहुनेछ, र कहिले active (कर्तृवाच्य) भन्दा passive राम्रो हुन्छ भनेर छुट्याउन सक्नुहुनेछ।
मुख्य विचार
हरेक कामको एउटा कर्ता (doer) हुन्छ: काम गर्ने व्यक्ति वा वस्तु। अनि धेरैजसो कामको एउटा कर्म (receiver) पनि हुन्छ: जसमाथि काम हुन्छ। सामान्य active वाक्यमा कर्ता पहिले आउँछ: Someone stole my bike.
तर कसले गर्यो, थाहा छैन भने? वा तपाईंलाई त्यसको मतलब नै छैन भने? तपाईं त आफ्नो साइकलको कुरा गर्न चाहनुहुन्छ। Passive ले वाक्यलाई उल्टाउँछ: कर्म पहिले आउँछ र कर्ता बन्छ: My bike was stolen.
एउटा क्यामेरा कल्पना गर्नुहोस्। Active वाक्यमा क्यामेरा कर्तातिर फर्केको हुन्छ। Passive वाक्यमा क्यामेरा घुमेर कर्मतिर फर्कन्छ। काम गर्ने व्यक्ति प्रायः तस्बिरबाटै हराउँछ। ऊ महत्त्वपूर्ण छ भने अन्त्यमा by लगाएर थप्न सकिन्छ।
त्यसैले समाचार, इतिहास, विज्ञान र निर्देशनमा passive धेरै आउँछ: त्यहाँ ध्यान घटना र जसमाथि घटना भयो, त्यसमा हुन्छ, त्यसको पछाडिको व्यक्तिमा होइन।
नेपाली र अङ्ग्रेजी
नेपालीमा पनि कर्मवाच्य छ, त्यसैले विचार नयाँ होइन: -इन्छ (“बनाइन्छ”, “बोलिन्छ”) र -इयो (“चोरियो”, “बनाइयो”)। औपचारिक नेपालीमा कर्ता -द्वारा ले देखाइन्छ (“वास्तुकारद्वारा डिजाइन गरिएको”), जुन by सँग मिल्छ। तर तीनवटा फरक छन्। पहिलो, नेपालीमा धेरै घटना सक्रिय वा अकर्मक क्रियाले भनिन्छन्: “म जन्मिएँ”, “चोर पक्राउ पर्यो”, “दुई जना घाइते भए”; अङ्ग्रेजीमा यी सबै be + तेस्रो रूप हुन्: I was born, was arrested, were injured। दोस्रो, बोलीमा कर्ता -बाट ले पनि भनिन्छ (“आमाबाट बनाइएको”); अङ्ग्रेजीमा कर्ताअघि from होइन, by आउँछ। तेस्रो, विगतका तथ्य नेपालीमा प्रायः -एको हो (वर्तमानको “हो”) ले भनिन्छन्: “यो महल बाह्रौँ शताब्दीमा बनाइएको हो”; अङ्ग्रेजीमा विगतको तथ्य was / were हो।
| नेपाली | अर्थ | अङ्ग्रेजी |
|---|---|---|
| यी फोन कोरियामा बनाइन्छन्। | Present Simple passive | These phones are made in Korea. |
| रेलमा मेरो फोन चोरियो। | Past Simple passive | My phone was stolen on the train. |
| पुस्तकालय एक युवा वास्तुकारद्वारा डिजाइन गरिएको हो। | by + कर्ता | The library was designed by a young architect. |
| म १९९५ मा जन्मिएँ। | नेपालीमा सक्रिय क्रिया | I was born in 1995. |
| शङ्कास्पद व्यक्ति हिजो राति पक्राउ परे। | नेपालीमा “पर्नु” | The suspect was arrested last night. |
| यो महल बाह्रौँ शताब्दीमा बनाइएको हो। | नेपालीमा “हो”, तर विगतको तथ्य | The castle was built in the twelfth century. |
संरचना
be + तेस्रो रूप (past participle) — be ले काल देखाउँछ; तेस्रो रूप A2-16 बदलिँदैन।
| काल | Active | Passive |
|---|---|---|
| Present Simple | They make these phones in Korea. | These phones are made in Korea. |
| Present Simple | Someone cleans the office every day. | The office is cleaned every day. |
| Past Simple | Someone stole my bike. | My bike was stolen. |
| Past Simple | They cancelled the flights. | The flights were cancelled. |
नकारात्मक, प्रश्न र छोटो उत्तर — be मात्र बदलिन्छ; do / does / did थप्नुहुँदैन।
| रूप | Present Simple | Past Simple |
|---|---|---|
| सकारात्मक | It is made of glass. | They were invited. |
| नकारात्मक | It isn't made of glass. | They weren't invited. |
| हो / होइन प्रश्न | Is it made of glass? | Were they invited? |
| Wh- प्रश्न | Where is it made? | When was it built? |
| छोटो उत्तर | Yes, it is. / No, it isn't. | Yes, they were. / No, they weren't. |
Active बाट passive: तीन चरण
| चरण | उदाहरण |
|---|---|
| 1. Active वाक्यको कर्म नयाँ वाक्यको कर्ता बन्छ। | They built the bridge in 1890. → The bridge… |
| 2. Active क्रियाकै कालमा be र तेस्रो रूप थप्नुहोस्। | The bridge was built… |
| 3. by + कर्ता उपयोगी भए मात्र थप्नुहोस्। | The bridge was built in 1890. |
सामान्यतया कर्म भएका (सकर्मक) क्रिया मात्र passive हुन सक्छन्: Someone opened the door → The door was opened. कर्म नहुने happen, arrive, die, exist जस्ता क्रियाको passive हुँदैन।
प्रयोग
1कर्ता थाहा छैन
काम कसले गर्यो थाहा नहुँदा passive प्रयोग गर्नुहोस्।
2कर्ता स्पष्ट छ वा महत्त्वपूर्ण छैन
कसले गर्छ सबैलाई थाहा छ, वा त्यसको मतलब छैन भने कर्ता छोडिदिनुहोस्।
3by + कर्ता: उपयोगी भए मात्र
कर्ताले नयाँ वा महत्त्वपूर्ण जानकारी दिन्छ भने by + कर्ता थप्नुहोस्। यो प्रायः अन्त्यमा आउँछ, जहाँ सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खबर राखिन्छ।
4प्रक्रिया र निर्देशन
कुनै कुरा कसरी बनाइन्छ वा गरिन्छ भन्ने वर्णनमा प्रायः Present Simple passive आउँछ।
5समाचार र इतिहास
समाचार र इतिहासमा घटना, ठाउँ वा जसमाथि घटना भयो ती मानिसमा ध्यान दिन passive प्रयोग हुन्छ।
6Be born
Be born को रूप सधैँ passive हुन्छ। कसैको जन्मका लागि was / were born, र सामान्य तथ्यका लागि मात्र am / is / are born प्रयोग गर्नुहोस्।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “जन्मिएँ / जन्मेको हुँ” → I born / I am born। नेपालीमा “जन्मनु” सक्रिय क्रिया हो (“म जन्मिएँ”), र “कहाँ जन्मेको हो?” मा वर्तमानको “हो” आउँछ। त्यसैले be छुटाइन्छ, वा वर्तमानको am / is राखिन्छ। अङ्ग्रेजीमा कसैको जन्मका लागि सधैँ was / were born।
2. “हजुरआमाबाट बनाइएको” → made from। नेपाली बोलीमा कर्ता “-बाट” ले पनि भनिन्छ, र शब्दकोशमा “-बाट = from” हुन्छ। अङ्ग्रेजीमा made from को अर्थ “कुन सामग्रीबाट” हो। काम गर्ने व्यक्ति by पछि आउँछ।
3. “बनाइएको हो” → is built। नेपालीमा इतिहासका तथ्य प्रायः “-एको हो” ले भनिन्छन्: “धरहरा १८३२ मा बनाइएको हो”। “हो = is” सम्झेर अङ्ग्रेजीमा वर्तमानको is राखिन्छ। विगतको घटनाका लागि was / were + तेस्रो रूप चाहिन्छ।
नझुक्किनुहोस्
Active र passive — एउटै घटना, फरक ध्यान।
made of / made from / made by — of = अझै देखिने सामग्री; from = मूल सामग्री, जुन अब बदलिइसकेको छ; by = काम गर्ने व्यक्ति। नेपालीमा तीनवटैका लागि “-ले / -बाट” आउन सक्छ।
Passive काम र be + विशेषण (अवस्था) — केही तेस्रो रूपहरू अवस्था बताउने विशेषणका रूपमा पनि आउँछन्।
हिज्जे र उच्चारण
- नियमित तेस्रो रूप -ed मा सकिन्छ, र Past Simple कै तीनवटा आवाज हुन्छन्: cleaned /d/, cooked /t/, painted /ɪd/ ("PAINT-id")। /t/ र /d/ को अन्त्यमा स्वर नथप्नुहोस्।
- हिज्जे Past Simple कै नियमअनुसार हुन्छ: stop → stopped, try → tried। cancelled (UK), canceled (US) याद गर्नुहोस्।
- धेरै प्रयोग हुने अनियमित तेस्रो रूपहरू एउटै समूहका रूपमा सिक्नुहोस्: made, built, written, taken, sold, found, given, sent, known, spoken, stolen, broken, born।
- spoken, stolen जस्ता /sp/, /st/ बाट सुरु हुने शब्दमा अगाडि “इ” नथप्नुहोस्: “इस्टोलेन” होइन, सिधै /st/ बाट सुरु गर्नुहोस्।
- passive मा was र were कमजोर हुन्छन्: It was built /ɪt wəz ˈbɪlt/ — "it wuz BILT"। जोड तेस्रो रूपमा पर्छ।
- by मा जोड पर्दैन; त्यसपछिको कर्तामा जोड पर्छ: by a FRIEND।
सुनौलो नियम
के भयो वा कसमाथि भयो भन्नेमा ध्यान दिन चाहनुहुन्छ? be + तेस्रो रूप (is made, was built) प्रयोग गर्नुहोस्। कर्ता नयाँ वा महत्त्वपूर्ण भए मात्र by + कर्ता थप्नुहोस्। “जन्मिएँ” पनि अङ्ग्रेजीमा I was born हो।
अभ्यास
A. संरचना
कोष्ठकको क्रियाबाट passive बनाउनुहोस्, वा निर्देशनअनुसार वाक्य बदल्नुहोस्।
-
These shoes (make) in Portugal.
-
The Eiffel Tower (build) between 1887 and 1889.
-
Where you born?
-
The windows (not clean) last week.
-
English (speak) in Canada?
-
passive बनाउनुहोस्: Someone cleans the rooms every day.
-
passive बनाउनुहोस्: My grandfather painted this picture.
-
passive बनाउनुहोस्: Did they cancel the concert?
B. अर्थ
अर्थ हेरेर सही उत्तर छान्नुहोस्।
-
समाचारमा कुन वाक्य राम्रो हुन्छ?
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: Thousands of tourists … the castle every year.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: This bag is made … leather.
-
"The thief was arrested by the police" मा by the police चाहिन्छ? …चोरलाई प्रहरीले नै पक्राउ गर्छ भन्ने स्पष्टै छ
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
My wallet stolen yesterday.
-
The house was build last year.
-
The meeting was happened on Monday.
-
Coffee is grown in Brazil.
D. पाठभित्र
पाठ पूरा गर्नुहोस्। कोष्ठकको क्रियाबाट passive बनाउनुहोस्।
Chocolate comes from cocoa beans. First, the beans 17 (take) out of the fruit. Then they 18 (dry) in the sun. After that, they 19 (send) to factories all over the world. Chocolate 20 (first / bring) to Europe in the 16th century, and at first it 21 (drink), not eaten!
E. तपाईंको पालो
अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
तपाईंसँग भएको कुनै वस्तु कहाँ बनाइएको हो, वा कसले बनाएको हो भनेर दुईवटा वाक्य लेख्नुहोस्।
-
was built वा was opened प्रयोग गरेर आफ्नो सहरको इतिहासबारे दुईवटा वाक्य लेख्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
A2-16 Present Perfect: Have You Ever…? जीवनका अनुभव — सजिलो नेपालीमा Have you ever (write) a poem?
-
A1-28 Past Simple: अनियमित क्रिया, Did र Didn't — सजिलो नेपालीमा We (not / see) the film last night.
-
B1-09 Should Have, Could Have, Might Have: विगतको पछुतो र आलोचना — सजिलो नेपालीमा I (should / bring) a coat — it's freezing!
उत्तरहरू
A. संरचना
- are made
- was built
- were
- weren't cleaned / were not cleaned
- Is … spoken
- The rooms are cleaned every day.
- This picture was painted by my grandfather.
- Was the concert cancelled? / Was the concert canceled?
B. अर्थ
- Two people were injured in the crash.
- visit
- of
- no
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- My wallet was stolen yesterday.
- The house was built last year.
- The meeting happened on Monday.
- ✓ Coffee is grown in Brazil.
D. पाठभित्र
- are taken
- are dried
- are sent
- was first brought / was brought first
- was drunk
E. तपाईंको पालो
- My phone was made in China. My scarf was made by my aunt.
- The main bridge was built in 1920. Our first cinema was opened in 1954.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- written
- didn't see / did not see
- should have brought / should've brought
