SlowingoՔերականություն
B2 8 / 30

Non-Defining Relative Clauses. լրացուցիչ տեղեկություն ստորակետներով անգլերենում

Non-Defining Relative Clauses

Այս էջում
  1. Նպատակ
  2. Հիմնական գաղափար
  3. Հայերեն և անգլերեն
  4. Կառուցվածք
  5. Գործածություն
  6. Հաճախակի սխալներ
  7. Թակարդներ հայախոսների համար
  8. Մի՛ շփոթեք
  9. Ուղղագրություն և արտասանություն
  10. Ոսկե կանոն
  11. Վարժություններ

Նպատակ

Այս դասից հետո կկարողանաք ստորակետներով լրացուցիչ տեղեկություն ավելացնել մարդու, իրի, վայրի կամ ժամանակի մասին՝ My sister, who lives in Oslo, is a pilot, հասկանալ, թե ինչպես են ստորակետները փոխում իմաստը, օգտագործել which-ը ամբողջ նախադասության մասին մեկնաբանության համար և օգտագործել some of whom / most of which։

Հիմնական գաղափար

Հարաբերական դերանունով նախադասությունը կարող է երկու բոլորովին տարբեր գործ անել։

Որոշիչ նախադասությունը (A2-29, B1-20) ասում է, թե որ մեկի մասին է խոսքը։ Առանց դրա լսողը չգիտի, թե ում կամ ինչ նկատի ունեք. The woman who called you is my boss. Ո՞ր կինը։ Նա, ով զանգել է։

Ոչ որոշիչ նախադասությունը լրացուցիչ տեղեկություն է ավելացնում մի բանի մասին, որն արդեն պարզ է։ Պատկերացրեք դերասանի, որը բեմում մի պահ շրջվում է դեպի հանդիսատեսը, արագ մի մեկնաբանություն անում և վերադառնում տեսարանին։ Ներկայացմանը այդ մեկնաբանությունը պետք չէ, բայց ինչ-որ բան ավելացնում է. My boss, who is from Ireland, called today. Ես միայն մեկ ղեկավար ունեմ. նախադասությունը պարզապես ավելին է պատմում նրա մասին։ Հանեք այն, և նախադասությունը դարձյալ լիովին հասկանալի է։

Ստորակետները նշում են այդ «մի կողմ ասված» մասը։ Բանավոր խոսքում դրանք դառնում են կարճ դադարներ, և ձայնը մի փոքր իջնում է։ Քանի որ նախադասությունը առանձին մեկնաբանություն է, կանոններն ավելի խիստ են. that չի կարելի, և հարաբերական բառը երբեք չի կարելի բաց թողնել։

Հայերեն և անգլերեն

Հայերենում հարաբերական նախադասությունը միշտ ստորակետներով է առանձնանում՝ լինի որոշիչ, թե ոչ. «Եղբայրս, որ Տորոնտոյում է ապրում, ճարտարապետ է», «Ուսանողները, որոնք քննությունը հանձնեցին, վկայական ստացան»։ Այսինքն՝ ստորակետը հայերենում իմաստը չի փոխում։ Անգլերենում փոխում է. ստորակետներով = բոլորը / միակը, առանց ստորակետի = միայն նրանք, ովքեր…։ Հայերենում այս տարբերությունը ցույց ենք տալիս այլ կերպ՝ «այն ուսանողները, որոնք…»։

Երկրորդ. հայերենում ունիվերսալ «որ»-ը շատ բնական է, և այն նման է that-ին։ Բայց ստորակետից հետո անգլերենում that չի կարելի. who / which։ Երրորդ. ամբողջ մտքի մասին մեկնաբանությունը հայերենում «ինչը»-ով է, որը բառացի what է։ Անգլերենում այստեղ միայն which է։ Չորրորդ. «որոնցից երկուսը» բառացի դառնում է from which two, իսկ անգլերենում ասում ենք two of which / two of whom։

ՀայերենԱնգլերենԻնչն է տարբեր
Եղբայրս, որ Տորոնտոյում է ապրում, ճարտարապետ է։My brother, who lives in Toronto, is an architect.մեկ եղբայր. ստորակետներով
Իմ այն եղբայրը, որ Տորոնտոյում է ապրում, ճարտարապետ է։My brother who lives in Toronto is an architect.մի քանի եղբայր. անգլերենում առանց ստորակետի
Հայրս, որ ուսուցիչ է, ֆուտբոլ է սիրում։My father, who is a teacher, loves football.ստորակետից հետո who, ոչ թե that
Նորից կտրվեց, ինչը բոլորին զարմացրեց։He failed again, which surprised everyone.«ինչը» → which, ոչ թե what
Երեք բույս գնեցի, որոնցից ոչ մեկը չդիմացավ ձմռանը։I bought three plants, none of which survived the winter.«որոնցից» → … of which, ոչ թե from which
Մայան, որի քրոջ հետ դպրոց եմ գնացել, նշանվել է։Maya, whose sister I went to school with, has got engaged.«որի» → whose. այստեղ նույնն է
Եկեք օգոստոսին, երբ եղանակը ամենալավն է։Come in August, when the weather is at its best.«երբ» → when. այստեղ նույնն է

Կարճ ասած՝ անգլերենում ստորակետը իմաստ ունի. լրացուցիչ տեղեկությունը դրեք ստորակետների մեջ who / which / whose-ով (ոչ that), «ինչը» = which, «որոնցից» = … of which / of whom։

Կառուցվածք

Հարաբերական բառերը ոչ որոշիչ նախադասություններում

ԲառԻնչին է վերաբերումՕրինակ
whoմարդկանց (ենթակա կամ խնդիր)My uncle, who is a chef, cooked dinner.
whomմարդկանց (խնդիր, պաշտոնական)The director, whom I met last year, has retired.
whichիրերի, կենդանիների, ամբողջ նախադասություններիThe museum, which opened in 2019, is free.
whoseպատկանելություն (մարդիկ և իրեր)Our neighbour, whose dog barks all night, is moving.
whereվայրերիWe stayed in Porto, where my parents met.
whenժամանակիI'll call you on Friday, when I'm less busy.

Կանոններ

Կանոն✅❌
Ստորակետներ նախադասության շուրջը (կամ մեկ ստորակետ, եթե այն վերջում է)My car, which is ten years old, still runs well.My car which is ten years old still runs well.
that չի կարելիParis, which I love, is expensive.Paris, that I love, is expensive.
Հարաբերական բառը չի կարելի բաց թողնելThe film, which I saw yesterday, was great.The film, I saw yesterday, was great.

Քանակային բառ + of whom / of which

Քանակային բառՄարդիկԻրեր
some / many / most / all / none / both / neither / one / two…+ of whom+ of which
ՕրինակI have three brothers, all of whom live abroad.She wrote five novels, two of which became films.

Մեկնաբանող նախադասություն

Գլխավոր նախադասություն, which … (ամբողջ նախադասության մասին)
The train was cancelled,which meant we had to take a taxi.

Գործածություն

1Որոշիչ, թե ոչ որոշիչ. ստորակետները փոխում են իմաստը

Առանց ստորակետների նախադասությունը ցույց է տալիս, թե որ մեկը։ Ստորակետներով այն տեղեկություն է ավելացնում արդեն պարզ բանի մասին։ Իմաստը կարող է տարբեր լինել։ Հայերենում ստորակետները երկու դեպքում էլ կան, ուստի տարբերությունը ցույց ենք տալիս «այն» բառով կամ համատեքստով։

My brother who lives in Toronto is an architect.
Իմ այն եղբայրը, որ Տորոնտոյում է ապրում, ճարտարապետ է։
մեկից ավելի եղբայր ունեմ. անգլերենում ստորակետ չկա
My brother, who lives in Toronto, is an architect.
Եղբայրս, որ Տորոնտոյում է ապրում, ճարտարապետ է։
միայն մեկ եղբայր ունեմ
The students who passed the exam got a certificate.
Այն ուսանողները, որոնք քննությունը հանձնեցին, վկայական ստացան։
միայն մի մասը հանձնեց
The students, who passed the exam, got a certificate.
Ուսանողները, որոնք բոլորն էլ հանձնեցին քննությունը, վկայական ստացան։
բոլորը հանձնեցին
Mount Everest, which is on the border of Nepal and China, attracts thousands of climbers.
Էվերեստը, որը Նեպալի և Չինաստանի սահմանին է, հազարավոր լեռնագնացների է գրավում։
միակ բան. նախադասությունը միշտ ոչ որոշիչ է

2Լրացուցիչ տեղեկություն. who, which, whom

Մարդկանց համար օգտագործեք who, իրերի համար՝ which։ Պաշտոնական գրավոր խոսքում whom-ն օգտագործվում է, երբ մարդը խնդիր է. խոսակցական լեզվում մարդկանց մեծ մասն ասում է who։ Նախադասությունը կարող է լինել նախադասության մեջտեղում կամ վերջում։

Our new manager, who started on Monday, seems very friendly.
Մեր նոր ղեկավարը, որը երկուշաբթի սկսեց աշխատել, շատ ընկերասեր է թվում։
I've just finished the novel you lent me, which took me six months.
Հենց նոր ավարտեցի վեպը, որ ինձ տվել էիր, ինչը վեց ամիս տևեց։
which = վեպը կարդալը
Dr Patel, whom many patients ask for by name, works only on Tuesdays.
Դոկտոր Պատելը, ում շատ հիվանդներ անունով են խնդրում, աշխատում է միայն երեքշաբթի օրերին։
պաշտոնական
We're flying with SkyLink, which I've never used before.
Թռչում ենք SkyLink-ով, որից երբեք չեմ օգտվել։
My grandmother, who is 92, still swims every morning.
Տատիկս, որն իննսուներկու տարեկան է, դեռ ամեն առավոտ լողում է։

3Which ամբողջ նախադասության մասին

Which-ը կարող է մեկնաբանել նախորդ նախադասության ամբողջ միտքը, ոչ միայն մեկ գոյական։ Այս նախադասությունը գալիս է իր մեկնաբանած նախադասությունից հետո՝ ստորակետով։ What այստեղ չի կարելի։ Հայերենում այս դերը «ինչը»-ն է կատարում։

He failed his driving test again, which surprised everyone.
Նա նորից կտրվեց վարորդական քննությունից, ինչը բոլորին զարմացրեց։
«ինչը» → which, ոչ թե what
The flight was delayed by six hours, which meant we missed our connection.
Չվերթը վեց ժամ ուշացավ, ինչի պատճառով մյուս չվերթից ուշացանք։
She offered to drive me home, which was really kind of her.
Նա առաջարկեց ինձ տուն հասցնել, ինչը շատ բարի էր նրա կողմից։
Prices have gone up again, which is why we're eating out less.
Գները նորից բարձրացել են, ինչի պատճառով էլ ավելի քիչ ենք դրսում ուտում։
which is why = ինչի պատճառով էլ

4Քանակային բառ + of whom / of which

Թվից կամ քանակային բառից հետո մարդկանց համար օգտագործեք of whom, իրերի համար՝ of which։ Սա երկու միտքը միացնում է մեկ սահուն նախադասության մեջ և տարածված է գրավոր խոսքում։ Հայերենում՝ «որոնցից …», «որոնց մեծ մասը»։

About fifty people applied, most of whom had no experience.
Մոտ հիսուն մարդ դիմեց, որոնց մեծ մասը փորձ չուներ։
I bought three plants, none of which survived the winter.
Երեք բույս գնեցի, որոնցից ոչ մեկը ձմռանը չդիմացավ։
«որոնցից ոչ մեկը» → none of which
She has two sons, both of whom are doctors.
Նա երկու որդի ունի, որոնք երկուսն էլ բժիշկ են։
doctors՝ հոգնակի
The report makes several suggestions, some of which are quite expensive.
Զեկույցում մի քանի առաջարկ կա, որոնցից մի քանիսը բավական թանկ են։
We visited four cities, the last of which was Kraków.
Այցելեցինք չորս քաղաք, որոնցից վերջինը Կրակովն էր։

5Whose, where և when ոչ որոշիչ նախադասություններում

Whose-ը ցույց է տալիս պատկանելություն, where-ը տեղեկություն է ավելացնում վայրի, when-ը՝ ժամանակի մասին։

Maya, whose sister I went to school with, has just got engaged.
Մայան, որի քրոջ հետ դպրոց եմ գնացել, հենց նոր նշանվել է։
«որի» → whose
The company, whose profits doubled last year, is hiring 200 people.
Ընկերությունը, որի շահույթն անցյալ տարի կրկնապատկվեց, երկու հարյուր աշխատող է ընդունում։
We had lunch in Brighton, where my cousin runs a café.
Ճաշեցինք Բրայթոնում, որտեղ զարմիկս սրճարան ունի։
Come in August, when the weather is at its best.
Եկեք օգոստոսին, երբ եղանակը ամենալավն է։
In 2010, when I first moved to the city, rents were much lower.
2010 թվականին, երբ առաջին անգամ տեղափոխվեցի քաղաք, վարձերը շատ ավելի ցածր էին։

Հաճախակի սխալներ

❌My father, that is a teacher, loves football.
✅My father, who is a teacher, loves football.
Ոչ որոշիչ նախադասություններում that չի օգտագործվում։
❌The book, I borrowed from you, is brilliant.
✅The book, which I borrowed from you, is brilliant.
Հարաբերական բառը չի կարելի բաց թողնել։
❌He was late again, what annoyed his boss.
✅He was late again, which annoyed his boss.
Ամբողջ նախադասության մասին մեկնաբանություն = which։
❌I have two cousins, both of them live in Dubai.
✅I have two cousins, both of whom live in Dubai.
Ստորակետով միացված երկու նախադասության համար պետք է of whom (կամ՝ …cousins, and both of them live in Dubai)։
❌The hotel, which we stayed in it, was lovely.
✅The hotel, which we stayed in, was lovely.
which-ը փոխարինում է it-ին. մի՛ կրկնեք it-ը։
❌I spoke to Mr Lee, who his son is in my class.
✅I spoke to Mr Lee, whose son is in my class.
Պատկանելություն = whose։
❌My mother who is 60 has just retired.
✅My mother, who is 60, has just retired.
Կետադրական սխալ. առանց ստորակետների ստացվում է, որ մեկից ավելի մայր ունեք։

Թակարդներ հայախոսների համար

1. «…, ինչը…» → what. Հայերենում ամբողջ մտքի մասին մեկնաբանությունը շատ բնական է «ինչը»-ով. «Անիի տատիկը ութսուն տարեկանում սովորեց տեսազանգեր անել, ինչը զարմացրեց ամբողջ ընտանիքին»։ «Ինչ»-ը բառացի what է, բայց անգլերենում այս դերում միայն which է։

❌Ani's grandmother learned to make video calls at 80, what surprised the whole family.
✅Ani's grandmother learned to make video calls at 80, which surprised the whole family.
«ինչը» → which
❌Narek won a scholarship to study in Italy, what made his parents very proud.
✅Narek won a scholarship to study in Italy, which made his parents very proud.
ամբողջ մտքի մասին → which

2. «…, որ…» → that ստորակետից հետո. Խոսակցական հայերենում «որ»-ը ամենահարմար կապն է. «Մեր թաղի հացատունը, որ քառասուն տարի է՝ բաց է, փակվում է»։ «Որ»-ը նման է that-ին, բայց ստորակետից հետո անգլերենում that չի կարելի։

❌Our local bakery, that has been open for forty years, is closing down.
✅Our local bakery, which has been open for forty years, is closing down.
ստորակետից հետո which / who, ոչ թե that

3. «…, որոնցից երկուսը…» → from which / from whom. «Մեր դասարանում քսան աշակերտ կա, որոնցից երեքը Գյումրիից են»։ «-ից» վերջավորությունը բառացի դառնում է from, իսկ անգլերենում քանակային բառը գալիս է առաջ, հետո of whom / of which։

❌There are twenty pupils in our class, from whom three come from Gyumri.
✅There are twenty pupils in our class, three of whom come from Gyumri.
քանակ + of whom
❌The museum keeps thousands of old manuscripts, from which only a small part is shown to visitors.
✅The museum keeps thousands of old manuscripts, only a small part of which is shown to visitors.
քանակ + of which

4. Ստորակետներ որոշիչ նախադասության շուրջը. Հայերենում ստորակետը միշտ է դրվում. «Հիշեցումն ուղարկեք այն անդամներին, որոնք դեռ չեն վճարել»։ Անգլերենում ստորակետները նշանակում են «բոլորը», ուստի իմաստը փոխվում է։

⚠️Please send the reminder to the members, who haven't paid yet — the others are fine.
✅Please send the reminder to the members who haven't paid yet — the others are fine.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց ստորակետով ստացվում է, որ ոչ մի անդամ չի վճարել. միայն մի մասի համար՝ առանց ստորակետի

Մի՛ շփոթեք

որոշիչ, թե ոչ որոշիչ – տե՛ս A2-29 և B1-20։

The phone that I bought last week has stopped working.
Հեռախոսը, որ անցյալ շաբաթ գնեցի, դադարել է աշխատել։
ցույց է տալիս, թե որ հեռախոսը. that-ը ճիշտ է
My phone, which I bought last week, has stopped working.
Հեռախոսս, որ գնել եմ անցյալ շաբաթ, դադարել է աշխատել։
լրացուցիչ տեղեկություն. which, ոչ թե that

which (մեկ գոյական), թե which (ամբողջ նախադասություն)

She sent me a long email, which I haven't read yet.
Նա ինձ երկար նամակ ուղարկեց, որը դեռ չեմ կարդացել։
which = նամակը
She sent me a long email, which was unusual.
Նա ինձ երկար նամակ ուղարկեց, ինչը անսովոր էր։
which = այն, որ ուղարկեց

which, թե what – which-ը վերաբերում է իրենից առաջ եղած բանին, what-ը նշանակում է «այն, ինչ», և դրանից առաջ ոչինչ չկա։ Տե՛ս B2-20։ Հայերենում երկուսն էլ կարող են լինել «ինչ»։

He said nothing, which was strange.
Նա ոչինչ չասաց, ինչը տարօրինակ էր։
What he said was strange.
Այն, ինչ նա ասաց, տարօրինակ էր։

Պաշտոնական կառույցները՝ նախդիրը whom-ից կամ which-ից առաջ (the colleague to whom I spoke), C1-15 դասում են։ Ստորակետի մյուս կանոնները B2-27 դասում են։

Ուղղագրություն և արտասանություն

  • Բանավոր խոսքում ոչ որոշիչ նախադասությունից առաջ և հետո կարճ դադար կա, և այն ասվում է մի փոքր ցածր ու արագ, ինչպես «մի կողմ ասված» խոսք. My brother | who lives in Toronto | is an architect.
  • Որոշիչ նախադասությունը դադարներ չունի. My brother who lives in Toronto is an architect-ը ասվում է որպես մեկ ամբողջություն։
  • Երբ նախադասությունը մեջտեղում է, պետք է երկու ստորակետ՝ մեկը առաջ, մեկը հետո։ Հայերենում էլ երկու ստորակետ ենք դնում, այնպես որ այստեղ ձեր սովորությունը օգնում է, միայն թե որոշիչ նախադասության համար ստորակետներ մի՛ դրեք։
  • whose-ը (պատկանելություն) և who's-ը (= who is / who has) նույն կերպ են հնչում՝ /huːz/։ Who's that? / The man whose car… Վերջի /z/-ն ձայնեղ է՝ «զ», ոչ թե «ս», իսկ /uː/-ն երկար է։
  • whom /huːm/-ը պաշտոնական է և խոսքում հազվադեպ։ w-ն չի արտասանվում, իսկ /h/-ն նույնն է, ինչ հայերեն «հ»-ն։

Ոսկե կանոն

Լրացուցիչ տեղեկությո՞ւն է։ Դրեք այն ստորակետների մեջ և օգտագործեք who / whom / which / whose / where / when, ոչ թե that, և երբեք բաց մի՛ թողեք հարաբերական բառը։ «Ինչը» = which, «որոնցից» = … of which / of whom։

Վարժություններ

A. Կառուցվածք

Լրացրեք բաց թողնված բառը։

  1. My best friend, lives next door, is a nurse.
  2. The castle, was built in 1250, is now a hotel.
  3. Our teacher, husband is a famous chef, invited us to dinner.
  4. We went to Lisbon, we ate the best seafood of our lives.
  5. The company has 300 employees, most of work from home.
  6. I've read his three books, none of I enjoyed.
  7. Միացրեք նախադասությունները՝ որպես լրացուցիչ տեղեկություն: Rome has nearly three million people. It is the capital of Italy.

B. Իմաստ

Ընտրեք իմաստին համապատասխան տարբերակը։

  1. Ո՞վ հիվանդացավ: "The guests, who ate the fish, got sick."
  2. Ո՞վ հիվանդացավ: "The guests who ate the fish got sick."
  3. "He forgot my birthday, which hurt me" նախադասության մեջ ինչի՞ն է վերաբերում which-ը:
  4. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I missed the bus, … meant I was late.

C. Գտեք սխալը

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։

  1. My car, that is very old, broke down again.
  2. She has two daughters, both of them are lawyers.
  3. The restaurant, we went to last night, was excellent.
  4. Our flat, which has two bedrooms, is near the station.

D. Համատեքստում

Կարդացեք նամակը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Յուրաքանչյուր բաց տեղում պետք է հարաբերական բառ (who, whom, which, whose, where, when) կամ քանակային բառ։

A family email
Hi Ana! We're having a great time in Edinburgh, 16 it hasn't stopped raining since Monday! We're staying with Uncle Tom, 17 house is right in the old town. His two sons, 18 of 19 study music, play the piano every evening. Yesterday we visited the castle, 20 was built on top of an old volcano. Then Tom's car broke down, 21 meant we had to walk home in the rain!

E. Ձեր հերթն է

Գրեք անգլերենով։

  1. Գրեք նախադասություն ընտանիքի անդամի կամ ընկերոջ մասին՝ լրացուցիչ տեղեկություն ավելացնելով who-ով կամ whose-ով։
  2. Գրեք նախադասություն վերջերս կատարված մի բանի մասին, հետո մեկնաբանեք այն which-ով։

F. Խառը կրկնություն

Կրկնեք նախորդ դասերը։

  1. A2-29 Who, Which, That, Where. որոշիչ նախադասություններն անգլերենում հայերենով
    A dentist is someone ___ looks after your teeth. …
  2. B1-20 Relative Clauses. whose, where, when և դերանվան բացթողումը հայերենով
    That's the woman son plays in my team.
  3. B2-07 Need, Needn't Have, Be Supposed To. պարտականություն և անհրաժեշտություն անգլերենով
    We (needn't bring) our umbrellas — it was sunny all day.
  4. B2-06 Must Have, Can't Have, Might Have. ենթադրություն անցյալի մասին անգլերենով
    She (can't see) the message — her phone was off.
Պատասխաններ

A. Կառուցվածք

  1. who
  2. which
  3. whose
  4. where
  5. whom
  6. which
  7. Rome, which is the capital of Italy, has nearly three million people. / Rome, which has nearly three million people, is the capital of Italy.

B. Իմաստ

  1. all the guests
  2. only some of the guests
  3. the fact that he forgot
  4. which

C. Գտեք սխալը

  1. My car, which is very old, broke down again.
  2. She has two daughters, both of whom are lawyers. / She has two daughters, and both of them are lawyers.
  3. The restaurant, which we went to last night, was excellent. / The restaurant we went to last night was excellent.
  4. ✓ Our flat, which has two bedrooms, is near the station.

D. Համատեքստում

  1. where
  2. whose
  3. both
  4. whom
  5. which
  6. which

E. Ձեր հերթն է

  1. My cousin Lara, who works in a hospital, is coming to visit next week.
  2. My phone fell in the sink, which meant I had to buy a new one.

F. Խառը կրկնություն

  1. who
  2. whose
  3. needn't have brought / didn't need to bring
  4. can't have seen / couldn't have seen
Android հավելվածՍովորեք ընթացքում Google Play