Artikllar oʻzbekcha: a / an, the yoki artiklsiz? Umumiy va aniq maʼno
Articles: General, Specific and Institutions
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz umumiy va aniq maʼnoda a / an, the yoki artiklsiz shaklni toʻgʻri tanlay olasiz: odamlar guruhi (the elderly), muassasalar (go to school va go to the school), ovqatlanish, sport va tillar hamda twice a week kabi ifodalarda.
Asosiy gʻoya
Artikllar tinglovchi uchun signal. Uchga ayriladigan yoʻlni tasavvur qiling: har bir yoʻlda bitta artikl turibdi.
the yoʻli «siz ham taniy oladigan aniq narsa»ga olib boradi: the food at the wedding, the life of a soldier. a / an yoʻli «bir turning bitta vakili, qaysi biri muhim emas» degan joyga olib boradi: She's a vet. Artiklsiz yoʻl (zero article) esa «umuman shu narsa, gʻoya yoki butun bir tur sifatida» degan maʼnoga olib boradi: Life is short. Music relaxes me.
Bitta ot istalgan yoʻldan yurishi mumkin. Umumiy maʼnodagi life artiklsiz keladi, lekin the life of a farmer hayotning aniq bir turi. Artiklsiz school oʻqish faoliyati; the school esa aniq bir bino.
Shuning uchun har bir otdan oldin oʻzingizdan soʻrang: «Men buni umuman aytyapmanmi, bir turning bitta vakili sifatidami yoki ikkalamiz ham taniydigan aniq narsa sifatidami?» Javob yoʻlni tanlaydi.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tilida artikl yoʻq. «Hayot qisqa» (umuman) va «Toʻydagi ovqat ajoyib edi» (aniq) gaplarida ot bir xil koʻrinadi; aniqlikni kontekst, egalik qoʻshimchasi yoki -ni beradi. -ni tushum kelishigi aniq toʻldiruvchini koʻrsatadi («kitobni oldim» = the book), bu the ga qisman oʻxshaydi, lekin faqat toʻldiruvchida ishlaydi. bir soʻzi baʼzan a ga oʻxshab ishlatiladi, lekin kasb aytganda uni qoʻymaymiz: «Opam vegetarian». Ingliz tilida esa har bir birlikdagi sanaladigan ot oldida tanlov qilish shart.
| Oʻzbekcha | Maʼnosi | Inglizcha |
|---|---|---|
| Hayot qisqa. | umuman | Life is short. |
| Dehqonning hayoti qiyin. | aniq tur (-ning … -i) | The life of a farmer is hard. |
| Opam vegetarian. | tur, kasb: oʻzbekchada hech narsa yoʻq | My sister is a vegetarian. |
| Haftasiga uch marta suzaman. | «har biri» maʼnosida -siga / -da | three times a week |
| Keksalar, kasallar | sifat + -lar = odamlar guruhi | the elderly (-s yoʻq) |
| Qizim sentyabrda maktabga chiqadi. | oʻquvchi sifatida: oʻzbekchada farq yoʻq | starts school (artiklsiz) |
| Oʻqituvchisi bilan gaplashgani maktabga bordim. | bino sifatida: oʻzbekchada farq yoʻq | went to the school |
Tuzilish
Uchta tanlov
| Signal | Maʼnosi | Misol |
|---|---|---|
| a / an + birlikdagi sanaladigan ot | bir turning bitta vakili; tasnif | She's a vet. |
| the + istalgan ot | ikkalamiz taniy oladigan aniq narsa | The vet was very kind. |
| artiklsiz + koʻplik / sanalmaydigan ot | umuman | Vets work long hours. Music relaxes me. |
the ning boshqa qoʻllanishlari
| Qoʻllanish | Misol |
|---|---|
| the + sifat = odamlar guruhi (feʼl koʻplikda) | the rich, the elderly, the unemployed |
| orttirma daraja | the best, the most expensive |
| tartib sonlar | the first, the third floor |
| play dan keyin cholgʻu asboblari | play the piano, the guitar |
Artiklsiz
| Guruh | Misollar |
|---|---|
| tillar | speak English, learn Greek, in Swahili |
| ovqatlanish | have breakfast, after lunch, What's for dinner? |
| sport va oʻyinlar | play football, chess, tennis |
| oʻz vazifasi uchun ishlatiladigan muassasa | go to bed / school / work / university / hospital / prison / church |
Narx, tezlik va takrorlanishda a / an
| Andoza | Misol |
|---|---|
| son + a / an + vaqt | twice a week, three times a day |
| narx / tezlik + a / an + birlik | £12 an hour, 50 km an hour, $3 a kilo |
Qoʻllanish
1Umumiy va aniq
Umumiy maʼnodagi narsalar uchun (koʻplik yoki sanalmaydigan otlar) artikl qoʻymang. Ot aniq bir misol bilan cheklansa, the ishlating: koʻpincha of…, relative clause (nisbiy ergash gap) yoki ikkalamizga maʼlum kontekst bilan.
2Tasnif uchun a / an
Kimdir yoki nimadir qaysi turga, toifaga mansubligini aytish uchun a / an ishlating: kasblar, vazifalar, eʼtiqodlar, narsa turlari.
3«Har bir» maʼnosida a / an
a / an ni «har biri» yoki «-siga» maʼnosida ishlating.
4Odamlar guruhi uchun the + sifat
The + sifat butun bir guruh odamlarni bildiradi. Unga -s qoʻshilmaydi, lekin feʼl koʻplikda boʻladi. Baʼzi millat sifatlari ham shunday ishlaydi: the British, the Swiss.
5Orttirma daraja, tartib sonlar va cholgʻu asboblari
Bular the bilan keladi: «eng yaxshisi» yoki «uchinchisi» faqat bitta boʻladi. Play dan keyin cholgʻu asboblari the oladi; amerika ingliz tilida play piano (the siz) ham keng tarqalgan.
6Ovqatlanish, sport va tillar
Ovqatlanish, sport va tillar odatda artiklsiz keladi. Bitta ovqatni tasvirlasangiz yoki aniqlasangiz, a yoki the qoʻying: a lovely lunch, the dinner we had on Friday.
7Muassasalar: vazifa va bino
School, university, hospital, prison, church, bed va work bilan artiklsiz shakl joy oʻz odatiy vazifasi uchun ishlatilayotganini bildiradi (oʻqish, davolanish, uyqu, ibodat). The esa binoni yoki aniq bir joyni bildiradi.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. Kasb va tasnifda a / an tushib qoladi. Oʻzbekchada «Akam muhandis», «Men dasturchi boʻlmoqchiman» deymiz: ot oldida hech narsa yoʻq. Ingliz tilida birlikdagi sanaladigan ot yolgʻiz tura olmaydi: kasb, vazifa yoki tur haqida gapirganda a / an qoʻying.
2. Birinchi va ikkinchi eslatish. Oʻzbekchada «Yangi telefon oldim. Telefon juda yaxshi» deymiz va ot ikkala gapda ham bir xil. Inglizchada birinchi marta tilga olinganda a, ikkalamiz taniy oladigan boʻlgach the keladi. Artiklni butunlay tushirib qoldirish esa xato.
3. Guruh nomiga -s qoʻshish. Oʻzbekchada sifatga -lar qoʻshib odamlar guruhini aytamiz: «boylar», «kasallar», «uysizlar». Ingliz tilida the + sifat koʻplik qoʻshimchasini olmaydi, lekin feʼl koʻplikda boʻladi.
4. «Haftada», «kunda» → in a week. Oʻzbekchadagi -da («haftada ikki marta», «kunda uch marta») inglizchaga in boʻlib koʻchadi. Muntazam takrorlanish uchun inglizchada oddiygina a / an ishlatiladi.
Adashtirmang
go to school va go to the school — Bino bitta, vazifa boshqa.
the + sifat va sifat + people — The rich boylarni butun bir guruh sifatida bildiradi. Odamlar sonini aytsangiz, ot ishlating: two rich people, two rich emas.
English (til) va the English (xalq)
Nomlar va joylar — the Nile, the USA, the Ritz va Paris, Lake Como, Heathrow B1-23 da oʻrgatiladi. Nozikroq tanlovlar (The tiger is…, mavhum otlar bilan artikllar) C2-05 da.
Imlo va talaffuz
- the undosh tovushdan oldin /ðə/ (the dogs), unli tovushdan oldin odatda /ði/ (the elderly, the unemployed) deb aytiladi.
- /ð/ tovushi oʻzbek tilida yoʻq. Tilning uchini yuqori va pastki tishlar orasiga yengil qoʻying va ovoz bilan havo chiqaring. «z» yoki «d» ga almashtirmang: the «ze» yoki «de» boʻlib qolmasin.
- a kuchsiz /ə/, an esa /ən/. Imloga emas, tovushga qarab tanlang: an hour, a university A1-06. Oʻzbek lotin yozuvi yozilganidek oʻqiladi, ingliz tili esa unday emas: hour dagi h talaffuz qilinmaydi.
- Takrorlanish ifodalarida a kuchsiz va urgʻusiz: twice a week — urgʻu twice va week ga tushadi, a esa qisqa /ə/.
Oltin qoida
Umuman (koʻplik yoki sanalmaydigan ot) → artiklsiz. Aniq → the. Bir turning vakili → a / an. Oʻz vazifasi uchun ishlatiladigan muassasalar (school, work, bed, hospital) odatda artiklsiz keladi; bino haqida gapirganda the ishlatiladi.
Mashqlar
A. Tuzilish
a, an, the yoki no article deb yozing.
-
honesty is very important to me. (the / no article)
-
I see my grandmother twice month.
-
She plays cello in an orchestra.no article: Amerika ingliz tilida
-
elderly often feel lonely in big cities.
-
This is best coffee in town.
-
Petrol costs €1.80 litre here.petrol (UK), gas (US)
-
My brother is engineer.
B. Maʼno
Vaziyatga mos javobni tanlang.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: … of a nurse is not easy.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I usually have … at seven.
-
U mahbus. Toʻgʻri javobni tanlang: He's been in … for two years.
-
Onam oʻquvchi ham, oʻqituvchi ham emas. Toʻgʻri javobni tanlang: Mum went to … to speak to my teacher.Mum (UK), Mom (US)
-
Har qanday musiqani nazarda tutyapsiz. Toʻgʻri javobni tanlang: … helps me relax.
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
The life is beautiful.
-
He plays the football every Saturday.
-
The poors need more help.
-
She's going to the bed.
-
The food at the party was delicious.
D. Kontekstda
Matnni toʻldiring: a, an, the yoki no article deb yozing.
Hi Maria! My new life is great. I go to 18 work by bike now, and I have 19 lunch in the park. My flatmate is 20 nurse, so she works nights three times 21 week. In the evenings I'm learning to play 22 guitar. And 23 food here is amazing — I eat 24 fish almost every day!
E. Sizning navbatingiz
Oʻzingiz haqingizda ingliz tilida yozing.
-
Haftangiz haqida takrorlanishni bildiruvchi ikkita gap yozing (a week, a day, an hour).
-
Yaxshi koʻradigan narsangiz haqida bitta umumiy va oʻsha narsa haqida bitta aniq gap yozing.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A1-06 Ingliz tilida artikllar: A, An va The qachon ishlatiladi? Oʻzbekcha tushuntirish We've got a dog and a cat. dog is called Rex.
-
B1-21 Used to, be used to, get used to oʻzbekcha: «ilgari …-ardim», «oʻrganganman» va «oʻrganib qolyapman» I'm not used to (drive) at night.
-
B1-20 Relative clauses oʻzbekcha: whose, where, when va olmoshni tushirib qoldirish («men oʻqigan kitob») That's the woman son plays for the national team.
Javoblar
A. Tuzilish
- a
- the
- The
- the
- a
- an
B. Maʼno
- The life
- breakfast
- prison
- the school
- Music
C. Xatoni toping
- Life is beautiful.
- He plays football every Saturday.
- The poor need more help.
- She's going to bed.
- ✓ The food at the party was delicious.
D. Kontekstda
- a
- a
- the
- the
E. Sizning navbatingiz
- I go to the gym three times a week. I drink about two litres of water a day.
- I love music. The music at my cousin's wedding was fantastic.
F. Aralash takrorlash
- The
- driving
- whose
