SlowingoДүрэм
B1 24 / 39

Артикль: ерөнхий ба тодорхой утга, go to school ба go to the school – монголоор тайлбарлав

Articles: General, Specific and Institutions

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та ерөнхий санаа, тодорхой юм ярихдаа a / an, the болон артикльгүй хэлбэрийн аль нэгийг зөв сонгож чадна. Мөн хүмүүсийн бүлэг (the elderly), байгууллага (go to school ба go to the school), хоол, спорт, хэл, twice a week шиг давтамжийн хэллэгт артиклийг зөв хэрэглэнэ.

Гол санаа

Артикль бол сонсогчид өгч буй дохио. Гурван салаа зам төсөөлөөрэй. Салаа бүр дээр нэг артикль бий.

the гэсэн зам «таны таньж мэдэх тэр нэг» рүү хөтөлнө: the food at the wedding, the life of a soldier. a / an гэсэн зам «нэг төрлийн нэг жишээ, аль нь болох нь хамаагүй» рүү: She's a vet. Артикльгүй зам (zero article) «ерөнхийдөө, санаа эсвэл бүхэл төрөл» рүү: Life is short. Music relaxes me.

Нэг нэр үг аль ч замаар явж болно. Ерөнхий life артикльгүй, харин the life of a farmer бол амьдралын тодорхой нэг төрөл. Артикльгүй school бол сурах үйл ажиллагаа; the school бол тодорхой нэг барилга.

Тиймээс нэр үг бүрийн өмнө өөрөөсөө асуугаарай: «Би үүнийг ерөнхийд нь хэлж байна уу, нэг төрлийн нэгийг хэлж байна уу, эсвэл хоёулаа мэддэг тодорхой нэгийг хэлж байна уу?» Хариулт нь замыг сонгоно.

Монгол хэл ба англи хэл

Монгол хэлэнд артикль огт байхгүй. «Амьдрал богинохон», «Тариаланчны амьдрал хэцүү», «Эгч маань цагаан хоолтон» – гурвуулаа зүгээр нэр үг. Ерөнхий утга, тодорхой утга, ангилал гурвыг монголоор үг бус, утгаар нь ойлгодог. Англиар энэ гурав өөр дохиотой: артикльгүй, the, a / an.

Хоёр том ялгаа бий. Нэгдүгээрт, монголоор ерөнхий утгыг ганц тоогоор хэлдэг: «Морь бол хүчтэй амьтан». Англиар ерөнхий утгад ганц тооны тоолж болох нэр үг дангаараа явж чадахгүй: Horses are… эсвэл A horse is…. Хоёрдугаарт, монголоор давтамжийг өгөх-оршихын тийн ялгалаар (-д / -т) хэлдэг: «долоо хоногт гурван удаа», «цагт 60 км». Англиар энд in биш, a / an: three times a week, 60 km an hour.

Энд адилхан зүйл ч бий: хоол, спорт, хэлний нэрийн өмнө монголоор ч, англиар ч юу ч тавихгүй (have lunch, play football, speak English). Мөн «сургуульд орох», «эмнэлэгт хэвтэх» нь монголоор ч зорилгын утгатай: англиар энд артикльгүй.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Амьдрал богинохон.Life is short.ерөнхий санаа → артикльгүй
Тариаланчны амьдрал хэцүү.The life of a farmer is hard.of…-оор хязгаарласан → the
Морь бол хүчтэй амьтан.Horses are strong animals.монголоор ганц тоо; англиар ерөнхий утгад олон тоо
Эгч маань цагаан хоолтон.My sister is a vegetarian.ангилал → a / an
Долоо хоногт гурван удаа.three times a week«-д / -т» → a / an, in биш
Ахмад настанthe elderlyхүмүүсийн бүлэг → the + тэмдэг нэр, -s-гүй
Өдрийн хоол идье.Let's have lunch.энд адилхан: хоолны өмнө юу ч байхгүй
Охин маань сургуульд орно.My daughter starts school.энд адилхан: зорилго → артикльгүй

Товчхондоо: ерөнхий утга → артикльгүй (олон тоо эсвэл тоолж болохгүй нэр үг), тодорхой → the, ангилал болон «тутамд» → a / an. Монголоор нэр үг дангаараа явдаг ч англиар ганц тооны тоолж болох нэр үг дангаараа бараг явахгүй.

Бүтэц

Гурван сонголт

ДохиоУтгаЖишээ
a / an + ганц тооны тоолж болох нэр үгнэг төрлийн нэг; ангилалShe's a vet.
the + ямар ч нэр үгбидний таньж мэдэх тодорхой нэгThe vet was very kind.
артикльгүй + олон тоо / тоолж болохгүй нэр үгерөнхийдөөVets work long hours. Music relaxes me.

The-гийн бусад хэрэглээ

ХэрэглээЖишээ
the + тэмдэг нэр = хүмүүсийн бүлэг (үйл үг олон тоогоор)the rich, the elderly, the unemployed
дээд зэрэгthe best, the most expensive
дэс тооthe first, the third floor
play-ийн дараа хөгжмийн зэмсэгplay the piano, the guitar

Артикльгүй

БүлэгЖишээ
хэлspeak English, learn Greek, in Swahili
хоолhave breakfast, after lunch, What's for dinner?
спорт, тоглоомplay football, chess, tennis
байгууллага зориулалтаарааgo to bed / school / work / university / hospital / prison / church

Давтамж, үнэд a / an

ЗагварЖишээ
тоо + a / an + хугацааtwice a week, three times a day
үнэ / хурд + a / an + нэгж£12 an hour, 50 km an hour, $3 a kilo

Хэрэглээ

1Ерөнхий ба тодорхой

Ерөнхий юманд артикль хэрэглэхгүй (олон тоо эсвэл тоолж болохгүй нэр үг). Нэр үг тодорхой нэг жишээгээр хязгаарлагдвал the хэрэглэнэ – ихэвчлэн of…, тодотгох өгүүлбэр эсвэл хоёулаа мэддэг нөхцөлөөр.

Life is too short to worry about small things.
Өчүүхэн юманд санаа зовоод байхад амьдрал хэтэрхий богино.
ерөнхий санаа: артикльгүй
The life of a farmer is harder than people think.
Тариаланчны амьдрал хүмүүсийн боддогоос хэцүү.
амьдралын тодорхой нэг төрөл → the
Dogs need a lot of exercise.
Нохойд их хөдөлгөөн хэрэгтэй.
монголоор ганц тоо; англиар ерөнхий утгад олон тоо
The dogs next door bark all night.
Хөршийн нохойнууд шөнөжин хуцдаг.
тодорхой нохойнууд → the
I love Italian food.
Би итали хоолонд дуртай.
ерөнхийдөө: артикльгүй
The food at the wedding was amazing.
Хуримын хоол гайхалтай байсан.
тодорхой нэг хуримын хоол → the

2Ангилалд a / an

Хэн нэгэн, эсвэл ямар нэг юм ямар төрөл, ангилалд багтахыг хэлэхэд a / an хэрэглэнэ: ажил мэргэжил, үүрэг, итгэл үнэмшил, юмны төрөл. Монголоор энд зүгээр нэр үг хангалттай, англиар a / an заавал.

My sister is a vegetarian.
Эгч маань цагаан хоолтон.
монголоор холбох үйл үг ч, артикль ч байхгүй; англиар is a
A koala isn't a bear — it's a marsupial.
Коала баавгай биш, уутат амьтан.
ангилал: a
He works as a delivery driver at weekends.
Тэр амралтын өдрүүдэд хүргэлтийн жолоочоор ажилладаг.
«жолоочоор» → as a driver

3Давтамж, үнэд a / an

A / an нь энд «тутамд, бүрт» гэсэн утгатай.

I go swimming three times a week.
Би долоо хоногт гурван удаа усанд сэлдэг.
«долоо хоногт» → a week, in week биш
The speed limit here is 30 miles an hour.
Энд хурдны хязгаар цагт 30 миль.
«цагт» → an hour
Strawberries are £4 a kilo at the market.
Зах дээр гүзээлзгэнэ килограмм нь 4 фунт.
«килограмм нь» → a kilo

4Хүмүүсийн бүлэгт the + тэмдэг нэр

The + тэмдэг нэр нь хүмүүсийн бүхэл бүлгийг илэрхийлнэ. -s авахгүй ч үйл үг нь олон тоогоор. Зарим үндэстний тэмдэг нэр ч ингэж ажилладаг: the British, the Swiss. Монголоор энд ихэвчлэн «хүмүүс», «настан» гэх мэт нэр үг нэмдэг.

The elderly are especially at risk in a heatwave.
Халуун давалгааны үед ахмад настнууд онцгой эрсдэлтэй.
the + тэмдэг нэр, үйл үг are
The government has promised more help for the unemployed.
Засгийн газар ажилгүй хүмүүст илүү их туслахаа амласан.
«ажилгүй хүмүүс» → the unemployed
This charity raises money for the homeless.
Энэ буяны байгууллага орон гэргүй хүмүүст мөнгө цуглуулдаг.
homeless-д -s байхгүй
The British drive on the left.
Британичууд замын зүүн талаар жолооддог.
= ерөнхийдөө британи хүмүүс

5Дээд зэрэг, дэс тоо, хөгжмийн зэмсэг

Эдгээр the авна: «хамгийн сайн» эсвэл «гуравдугаар» гэдэг ганцхан байдаг. Play-ийн дараа хөгжмийн зэмсэг the авна; америк англи хэлэнд play piano гэж the-гүй хэлэх нь ч түгээмэл.

This is the best pizza I've ever had.
Энэ бол миний идэж байсан хамгийн амттай пицца.
дээд зэрэг → the
Our office is on the fifth floor.
Манай оффис тавдугаар давхарт байдаг.
дэс тоо → the
My son is learning to play the violin.
Хүү маань хийл тоглож сурч байна.
монголоор зэмсгийн өмнө юу ч байхгүй; англиар the (америкаар play violin ч болно)

6Хоол, спорт, хэл

Хоол, спорт, хэлний нэр ихэвчлэн артикль авахгүй. Нэг хоолыг тодорхойлох эсвэл таниулах үед л a эсвэл the нэмнэ: a lovely lunch, the dinner we had on Friday.

Let's have lunch together tomorrow.
Маргааш хамт өдрийн хоол идье.
хоол → артикльгүй
She plays basketball twice a week.
Тэр долоо хоногт хоёр удаа сагсан бөмбөг тоглодог.
спорт → артикльгүй
He speaks Portuguese and a little Arabic.
Тэр португал хэлээр ярьдаг, араб хэлээр бага зэрэг ярьдаг.
хэл → артикльгүй, том үсгээр
We had a very late dinner after the concert.
Бид тоглолтын дараа их орой оройн хоол идсэн.
тэмдэг нэрээр тодорхойлсон → a
The dinner we had in that restaurant was unforgettable.
Тэр ресторанд идсэн оройн хоол маань мартагдашгүй байсан.
таниулсан → the

7Байгууллага: зорилго ба барилга

School, university, hospital, prison, church, bed, work-ийн өмнө артикль байхгүй бол тухайн газрыг жирийн зорилгоор нь (сурах, эмчлүүлэх, унтах, мөргөх) ашиглаж байна гэсэн үг. The бол барилга эсвэл тодорхой нэг газар. Монголоор ч «сургуульд орох», «эмнэлэгт хэвтэх» нь зорилгыг заадаг тул энэ санаа танд ойлгомжтой.

My daughter starts school in September.
Охин маань есдүгээр сард сургуульд орно.
сурагчийн хувиар → артикльгүй
I went to the school to talk to her teacher.
Би түүний багштай уулзахаар сургууль дээр очсон.
барилга, зочны хувиар → the
He was in hospital for a week after the accident.
Тэр ослын дараа долоо хоног эмнэлэгт хэвтсэн.
эмчлүүлэгчийн хувиар (америкаар in the hospital)
It's late — I'm going to bed.
Орой болчихлоо, би унтлаа.
унтах зорилго → to bed
She's at university in Leeds.
Тэр Лийдсэд их сургуульд сурдаг.
оюутны хувиар (америкаар ихэвчлэн in college)

Түгээмэл алдаа

❌The life is beautiful.
✅Life is beautiful.
ерөнхий санаа: артикльгүй
❌I love the nature.
✅I love nature.
ерөнхийдөө байгаль: артикльгүй
❌He plays the football every Saturday.
✅He plays football every Saturday.
спорт: артикльгүй
❌I go to the work by bus.
✅I go to work by bus.
зориулалтаараа ашиглаж буй газар: артикльгүй
❌The poors need help.
✅The poor need help.
the + тэмдэг нэр олон тооны -s авахгүй
❌I go to the gym two times in week.
✅I go to the gym twice a week. эсвэл I go to the gym two times a week.
давтамжид a / an
❌My brother is engineer.
✅My brother is an engineer.
ажил мэргэжил = ангилал: a / an
⚠️The music helps me relax. (when you mean any music)
✅Music helps me relax.
the-тэй бол тодорхой нэг хөгжим гэсэн утгатай

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Морь бол хүчтэй амьтан» → ерөнхий утгад ганц тоо. Монголоор нэг төрлийн бүх амьтан, юмыг ганц тоогоор ярьдаг: «Ирвэсийг байгальд харах их ховор». Англиар ганц тооны тоолж болох нэр үг артикльгүй ерөнхий утга илэрхийлж чадахгүй. Олон тоо хэрэглээрэй (эсвэл a / an).

❌Snow leopard is very hard to see in the wild.
✅Snow leopards are very hard to see in the wild. эсвэл A snow leopard is very hard to see in the wild.
ерөнхий утга → олон тоо эсвэл a

2. «Нягтлан бодогч» → a / an-гүй ажил мэргэжил. Монголоор «Нагац эгч маань Эрдэнэтэд нягтлан бодогч» гэж зүгээр нэр үгээр хэлдэг. Англиар ажил мэргэжил бол ангилал: a / an заавал.

❌My aunt lives in Erdenet and works there as accountant.
✅My aunt lives in Erdenet and works there as an accountant.
as + ажил мэргэжил → a / an

3. «Захиалсан гутал маань» → the-гүй тодорхой юм. Монголоор тодотгол нь нэр үгийн өмнө ирж, тэр нь юмыг тодорхой болгоход хангалттай: «Өнгөрсөн долоо хоногт интернэтээр захиалсан гутал маань одоо болтол ирээгүй». Англиар өгүүлбэрээр хязгаарлагдсан тодорхой юм the авна.

❌Shoes I ordered online last week still haven't arrived.
✅The shoes I ordered online last week still haven't arrived.
тодорхой гутал → the

4. «Өдөрт хоёр удаа» → in day. Монголоор давтамж, үнийг -д / -т нөхцөлөөр хэлдэг: «Өвөө маань даралтын эмээ өдөрт хоёр удаа уудаг». Үгчлэн орчуулбал in day гарна. Англиар «тутамд» гэдэг утгыг a / an илэрхийлнэ.

❌My grandfather takes his blood pressure pills twice in day.
✅My grandfather takes his blood pressure pills twice a day.
«өдөрт» → a day
❌My cousin earns 12,000 tögrög in hour at the café.
✅My cousin earns 12,000 tögrög an hour at the café.
«цагт» → an hour

5. «Маш амттай оройн хоол» → a-гүй тодорхойлсон хоол. Хоолны нэр дангаараа артикльгүй, гэхдээ өмнө нь тэмдэг нэр ирвэл нэг хоолыг тодорхойлж байгаа тул a хэрэгтэй. Монголоор «Туяагийнд маш амттай оройн хоол идсэн» гэхэд нэмэх юм байхгүй тул a мартагдана.

❌On Saturday we had really delicious dinner at Tuya's place.
✅On Saturday we had a really delicious dinner at Tuya's place.
тэмдэг нэртэй хоол → a

Бүү андуураарай

go to school ба go to the school – Барилга нь адилхан, үүрэг нь өөр.

The kids go to school by bus.
Хүүхдүүд сургууль руугаа автобусаар явдаг.
сурагчийн хувиар
Their mum went to the school for a meeting.
Тэдний ээж хурал дээр сургууль руу очсон.
зочны хувиар

the + тэмдэг нэр ба тэмдэг нэр + people – The rich бол бүхэлд нь баян хүмүүс. Тодорхой тооны хүнийг хэлэхэд нэр үг хэрэглэнэ: two rich people, two rich биш.

The rich don't always pay more tax.
Баячууд үргэлж илүү их татвар төлдөггүй.
бүхэл бүлэг
Three rich people bought the island.
Гурван баян хүн арлыг худалдаж авсан.
three rich биш

English (хэл) ба the English (хүмүүс)

She speaks English at work.
Тэр ажил дээрээ англиар ярьдаг.
хэл: артикльгүй
The English love talking about the weather.
Англичууд цаг агаарын тухай ярих дуртай.
хүмүүс: the

Нэр ба газрын нэр – the Nile, the USA, the Ritz ба Paris, Lake Como, Heathrow гэх мэтийг B1-23-ийг үзнэ үү. Илүү нарийн сонголтууд (The tiger is…, хийсвэр нэр үгийн артикль) C2-05-д бий.

Зөв бичих ба дуудлага

  • the гийгүүлэгч авианы өмнө /ðə/ (the dogs), эгшиг авианы өмнө ихэвчлэн /ði/ (the elderly, the unemployed). /ð/ авиа монгол хэлэнд байхгүй: хэлний үзүүрийг дээд, доод шүдний хооронд зөөлөн хавчуулаад хоолойгоо дуугаргаарай. «зэ» эсвэл «дэ» гэж бүү хэлээрэй.
  • a сул /ə/, an нь /ən/. Бичгээр биш, авиагаар нь сонгоорой: an hour, a university A1-06.
  • Давтамжид a сул, өргөлтгүй: twice a week – «TWICE-uh-WEEK», гурван үг нэг урсгалаар.
  • elderly /ˈeldəli/ дахь l нь монгол «л» шиг шуугиангүй: хэлний үзүүрийг дээд шүдний ард зөөлөн хүргээд хоолойгоо дуугаргахад л болно.
  • Хэлний нэр, үндэстний нэрийг англиар том үсгээр бичнэ: English, Portuguese, the British. Монголоор «англи хэл», «португал» гэж жижиг үсгээр бичдэг тул анхаараарай.

Алтан дүрэм

Ерөнхий (олон тоо эсвэл тоолж болохгүй нэр үг) → артикльгүй. Тодорхой → the. Нэг төрлийн нэг → a / an. Зориулалтаараа ашиглаж буй байгууллага (school, work, bed, hospital) ихэвчлэн артикльгүй; барилга нь the авна. Мөн санаарай: «долоо хоногт», «цагт» = a week, an hour.

Дасгал

A. Бүтэц

a, an, the эсвэл no article гэж бичнэ үү.

  1. honesty is very important to me. (the / no article)
  2. I see my grandmother twice month.
  3. She plays cello in an orchestra.
  4. elderly often feel lonely in big cities.
  5. This is best coffee in town.
  6. Petrol costs €1.80 litre here.
  7. My brother is engineer.

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: … of a nurse is not easy.
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: I usually have … at seven.
  3. Тэр хоригдол. Зөв хариултыг сонгоно уу: He's been in … for two years.
  4. Ээж оюутан ч биш, багш ч биш. Зөв хариултыг сонгоно уу: Mum went to … to speak to my teacher.
  5. Та ямар ч хөгжмийг хэлж байна. Зөв хариултыг сонгоно уу: … helps me relax.

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. The life is beautiful.
  2. He plays the football every Saturday.
  3. The poors need more help.
  4. She's going to the bed.
  5. The food at the party was delicious.

D. Нөхцөл байдалд

Мессежийг уншаад a, an, the эсвэл no article гэж бичнэ үү.

A message from Sara
Hi Maria! My new life is great. I go to 18 work by bike now, and I have 19 lunch in the park. My flatmate is 20 nurse, so she works nights three times 21 week. In the evenings I'm learning to play 22 guitar. And 23 food here is amazing — I eat 24 fish almost every day!

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Долоо хоногийнхоо тухай давтамжтай (a week, a day, an hour) хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
  2. Дуртай зүйлийнхээ тухай нэг ерөнхий өгүүлбэр, мөн тэр зүйлийн тухай нэг тодорхой өгүүлбэр бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A1-06 Артикль a, an, the монголоор: хэзээ ямрыг нь хэрэглэх вэ
    We've got a dog and a cat. dog is called Rex.
  2. B1-21 Used to, be used to, get used to: «-даг байсан», «дассан», «дасаж байна» англиар
    I'm not used to (drive) at night.
  3. B1-20 Relative Clauses (тодотгох өгүүлбэр): whose, where, when ба холбох үгийг орхих нь
    That's the woman son plays for the national team.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. a
  2. the
  3. The
  4. the
  5. a
  6. an

B. Утга

  1. The life
  2. breakfast
  3. prison
  4. the school
  5. Music

C. Алдааг олоорой

  1. Life is beautiful.
  2. He plays football every Saturday.
  3. The poor need more help.
  4. She's going to bed.
  5. ✓ The food at the party was delicious.

D. Нөхцөл байдалд

  1. a
  2. a
  3. the
  4. the

E. Таны ээлж

  1. I go to the gym three times a week. I drink about two litres of water a day.
  2. I love music. The music at my cousin's wedding was fantastic.

F. Холимог давталт

  1. The
  2. driving
  3. whose
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play