Татаал салыштыруу кыргызча: nowhere near, considerably, all the more, not so much… as
Advanced Comparison: Nowhere Near, Not So Much… As
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз айырма канчалык чоң экенин так айта аласыз (marginally, considerably, infinitely + салыштырма даража; nowhere near as… as), all the more жана none the worse сыяктуу туруктуу тизмектерди колдоно аласыз, эки нерсени the + салыштырма даража + of the two менен салыштыра аласыз, санды жана бүтүн багыныңкы сүйлөмдөрдү салыштыра аласыз (more people than expected) жана эки сапатты салыштыра аласыз (more sad than angry, not so much X as Y).
Негизги ой
B1 деңгээлинде сиз бир нерсе bigger же the biggest экенин айтканды жана аны much же by far менен күчөткөндү үйрөндүңүз (B1-24 караңыз). Чыныгы жашоодо көбүнчө кызыктуу суроо – канчалык. Жаңы телефон бир аз жакшыбы же бир топ жакшыбы? Айлыгыңыз анын айлыгынан бир аз эле азбы же ага жакын да келбейби?
Штангенциркулду – инженер ажырымды өлчөгөн так куралды элестетиңиз. Жөнөкөй салыштырма даража эки нерсенин кайсынысы чоң экенин гана айтат. Татаал салыштыруу штангенциркулду ажырымга коюп, аны окуйт: кичинекей (marginally), чоң (considerably) же эбегейсиз (infinitely, nowhere near). Ал бир адамдын эки сапатын бири-бирине салыштыра да алат: She was more sad than angry.
Так салыштыруу баяндамаларда, сын-пикирлерде, сүйлөшүүлөрдө жана талаш-тартыштарда маанилүү. Кылдат автор ар дайым «much better» дей бербейт; ал далилге туура келген сөздү тандайт.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча салыштырууда экинчи нерсе чыгыш жөндөмө (-дан) менен келет: «эскисинен бир топ үнөмдүү». Ошондуктан англисчеде than ордуна from коюп жиберүү оңой. Айырманын чоңдугун кыргызча да тактайбыз: бир аз, кыйла / бир топ, алда канча; англисче ар бирине так сөз бар. Чоң терс айырма үчүн кыргызча такыр … эмес же жакын да келбейт дейбиз → nowhere near / nothing like as… as. Эки нерсенин ичинен тандаганда кыргызча эң колдонобуз («экөөнүн эң жакшысы»), ал эми кылдат англисчеде эки нерсе үчүн салыштырма даража керек: the better of the two. Кыргызча азыраак саналуучу зат атоочко да («азыраак турист»), саналбоочуга да («азыраак убакыт») айтылат; англисчеде fewer жана less бөлүнөт. Эки сапатты салыштыруу кыргызчада да табигый: «ачуулангандан көрө капа болду» → more sad than angry.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Жаңы кыймылдаткыч эскисинен бир топ үнөмдүүрөөк. | The new engine is considerably more efficient than the old one. | «-дан» → than (from эмес) |
| Быйыл баалар былтыркыдан бир аз төмөн. | Prices this year are marginally lower than last year. | «бир аз» → marginally / slightly |
| Үйдө тынч отуруу дагы бир кечеге баргандан алда канча жакшы. | A quiet night in is infinitely better than another party. | «алда канча» → infinitely / far |
| Уландысы биринчи тасмага жакын да келбейт. | The sequel is nowhere near as good as the first film. | «жакын да келбейт» → nowhere near as… as |
| Анын ийгилиги өзү үйрөнгөнү үчүн ого бетер таасирдүү. | Her success is all the more impressive because she taught herself. | «ого бетер» → all the more |
| Эки эженин ичинен Клара эң ачык-жарык. | Of the two sisters, Clara is the more outgoing. | экөө үчүн «эң» → the + салыштырма даража |
| Быйыл жайда туристтер адаттагыдан азыраак. | There are fewer tourists than usual this summer. | «азыраак» → саналуучу: fewer; саналбоочу: less |
| Кабарды укканда ал ачуулангандан көрө капа болду. | He was more sad than angry. | Бул жерде да ушундай: эки сапат; англисче more + сын атооч |
| Бул эс алуу эмес, тескерисинче чыныгы укмуштуу окуя болду. | It wasn't so much a holiday as an adventure. | not so much X as Y = X эмес, Y туурараак |
Кыскасы: «-дан» → than; «бир аз / бир топ / алда канча» → marginally / considerably / infinitely; «жакын да келбейт» → nowhere near as… as; «ого бетер» → all the more; эки нерсенин «эң…» → the + салыштырма даража (+ of the two); «азыраак» → fewer (саналуучу) же less (саналбоочу); «-гандан көрө» → more X than Y.
Түзүлүшү
Айырма канчалык чоң? (күчөткүч + салыштырма даража)
| Чоңдугу | Нейтралдуу / расмий | Бейрасмий |
|---|---|---|
| абдан кичинекей | marginally, slightly, a little | a bit |
| чоң | considerably, significantly, substantially, far, much | a lot, way, loads |
| эбегейсиз | infinitely | — |
Чоң терс айырмалар
| Үлгү | Мисал |
|---|---|
| nowhere near as + сын атооч + as | nowhere near as good as |
| nothing like as + сын атооч + as | nothing like as good as |
| not nearly as + сын атооч + as | not nearly as good as |
| nowhere near / nothing like + зат атооч | nowhere near enough money; nothing like the photos |
The + салыштырма даража менен туруктуу тизмектер
| Туюнтма | Мааниси |
|---|---|
| all the more (+ because / for) | ого бетер, так ушул себептен |
| none the worse (for) | … зыян тартпады |
| none the wiser | (1) дагы эле түшүнбөйм; (2) эч ким байкабайт |
| so much the better / all the better | андан да жакшы, кошумча артыкчылык |
| the + салыштырма даража (+ of the two) | так эки нерсенин ичинен … экинчисинен көбүрөөк болгону |
Санды, багыныңкы сүйлөмдөрдү жана сапаттарды салыштыруу
| Үлгү | Мисал |
|---|---|
| more / fewer + көптүк сандагы зат атооч + than | more people than expected |
| more / less + саналбоочу зат атооч + than | less time than we hoped |
| than + багыныңкы сүйлөм / кыска форма | cheaper than I thought; than usual; than ever |
| more + сын атооч + than + сын атооч (бир адам же нерсе) | more sad than angry |
| not so much X as Y | not so much a holiday as an adventure |
Колдонулушу
1Так күчөткүчтөр: marginally, considerably, significantly, infinitely
Айырманын чыныгы чоңдугуна туура келген күчөткүчтү тандаңыз. Considerably, significantly жана substantially баяндамаларда көп колдонулат. Илимий жазууда significantly адатта статистикалык жактан маанилүү дегенди билдирет, ошондуктан аны этият колдонуңуз. Marginally = абдан аз. Infinitely эмоциялуу жана көбүнчө субъективдүү. Оозеки кепте a lot, way жана loads көп угулат. Кыргызча «бир аз», «кыйла», «бир топ», «алда канча» дейбиз.
2Nowhere near, nothing like, not nearly
Булар чоң терс айырманы көрсөтөт – not as… as тизмегинен алда канча күчтүү. Nowhere near жана nothing like оозеки кепте көп колдонулат; not nearly нейтралдуу. Nowhere near жана nothing like зат атоочтун алдында да тура алат. Айырма такыр жок экенин айтуу үчүн every bit as… as (= just as) колдонуңуз. Топтун эң жогорусу үчүн by far the best эсиңизде болсун (B1-24 караңыз); far and away the best андан да күчтүү. Кыргызча «такыр … эмес», «жакын да келбейт», «таптакыр окшобойт» дейбиз.
3All the more, none the worse, none the wiser, so much the better
Бул туруктуу тизмектер the + салыштырма даража менен салыштырууну себепке байланыштырат. All the more = ого бетер, бир нерседен улам (көбүнчө + because / for). None the worse (for) = … зыян тартпады. None the wiser = дагы эле түшүнбөйм, же (nobody / any the wiser менен) эч ким байкабайт. So much the better / all the better = андан да жакшы, кошумча артыкчылык. Кыргызча «ого бетер», «эч нерсе болгон жок», «баары бир түшүнбөдүм», «андан да жакшы» дейбиз.
4The + салыштырма даража + of the two
Так эки адамды же нерсени салыштырганда кылдат англисче the + салыштырма даражаны (of the two) колдонот. Бейрасмий кепте көп адамдар бул жерде эң жогорку даражаны колдонушат; бул кеңири тараган, бирок анча кылдат эмес. Кыргызча эки нерсенин ичинен да «эң» дейбиз, ошондуктан көңүл буруңуз.
5Санды жана багыныңкы сүйлөмдөрдү салыштыруу
Санды more, less, fewer + зат атооч менен салыштырыңыз. Кылдат англисчеде fewer көптүк сандагы зат атоочтор менен, less саналбоочу зат атоочтор менен колдонулат; оозеки кепте less + көптүк сан да көп угулат. Than сөзүнөн кийин толук багыныңкы сүйлөм же than expected, than usual, than ever, than necessary сыяктуу кыска форма колдонуңуз. Кыргызча «күткөнүбүздөн», «адаттагыдан», «мурункудан» дейбиз.
6Эки сапатты салыштыруу: more X than Y, not so much X as Y
Бир эле адамдын же нерсенин эки сапатын салыштыруу үчүн more + сын атооч + than + сын атооч колдонуңуз, кыска сын атоочтор менен да (more sad than angry, sadder than angry эмес). Not so much X as Y сүрөттөмөнү оңдойт: Y туурараак. No more X than Y X да Y сыяктуу эле чын эмес экенин айтат – ал эми Y ачык эле чын эмес. Кыргызча «-гандан көрө», «… эмес, тескерисинче …» дейбиз.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «-дан» → from. Кыргызча салыштырылган нерсе чыгыш жөндөмөдө турат: «Ошто ижара Бишкектегиден бир топ арзан». -дан көбүнчө from деп которулгандыктан, татаал салыштырууда да than ордуна from коюп жиберүү оңой – айрыкча сүйлөм узун болуп, көңүл күчөткүчкө бурулганда. Салыштырууда дайыма than колдонуңуз.
2. «Экөөнүн эң…» → the best of the two. Кыргызча эки нерсенин ичинен тандаганда да «эң» дейбиз: «Боорсок менен чак-чактын эң кыйыны – чак-чак». Ошондуктан англисчеде эки нерсе үчүн да эң жогорку даражаны колдонуу оңой. Бул оозеки кепте көп угулат, бирок кылдат жазууда так эки нерсе үчүн the + салыштырма даража колдонулат.
3. «Азыраак» → less + көптүк сан. Кыргызча «азыраак» саналуучу зат атоочко да, саналбоочуга да айтылат: «азыраак студент», «азыраак убакыт». Англисче оозеки кепте less + көптүк сан да угулат, бирок расмий жазууда саналуучу зат атоочтор үчүн fewer – стандарт.
Чаташтырбаңыз
not as… as жана nowhere near as… as – Экөө тең терс салыштыруу, бирок nowhere near чоң ажырымды көрсөтөт.
all the more жана more and more – All the more көбөйүүнү себепке байланыштырат. More and more убакыттын өтүшү менен акырындап өзгөрүүнү көрсөтөт (B1-24 караңыз).
more X than Y (эки нерсе) жана more X than Y (эки сапат) – Эки нерсени салыштырганда кыска сын атоочтор -er алат. Бир нерсенин эки сапатын салыштырганда more колдонуңуз.
Жазылышы жана айтылышы
- Nowhere /ˈnəʊweə/ (UK), /ˈnoʊwer/ (US) бир сөз болуп жазылат; басым биринчи муунда. nowhere near тизмегинде эки сөз тең басым менен айтылат. /w/ кыргыз тилинде жок: эриндерди томолоктоңуз, «в» деп айтпаңыз.
- Эмоциялуу салыштырууда күчөткүч күчтүү басым алат: by far the best, significantly cheaper, nothing like as good. Кыргызча басым көбүнчө акыркы муунда болгондуктан, significantly сөзүндө басымды экинчи муунга коюуга өзүнчө көнүңүз.
- Than кадимки кепте алсыз айтылат: /ðən/. as… as тизмегиндеги as да алсыз: /əz/. /ð/ кыргыз тилинде жок: тилдин учун тиштердин ортосуна коюңуз, з же д деп айтпаңыз.
- considerable → considerably: -e түшөт, -y кошулат. significant → significantly, marginal → marginally.
Алтын эреже
Better же the best менен токтоп калбаңыз: туура күчөткүч менен канчалык экенин көрсөтүңүз – marginally, considerably, infinitely, nowhere near. Бир нерсенин эки сапатын салыштырганда more + сын атооч (more sad than angry) же not so much X as Y колдонуңуз. Эсиңизде болсун: «-дан» → than; эки нерсенин «эң…» → the + салыштырма даража; саналуучу «азыраак» → fewer.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Ар бир сүйлөмдү берилген сөздөр менен кайра жазыңыз. Маанисин сактаңыз.
-
«Nowhere near» колдонуп кайра жазыңыз: The sequel is much less good than the first film.
-
«None the worse» колдонуп кайра жазыңыз: He fell off his bike, but it didn't harm him at all.
-
«More … than» колдонуп кайра жазыңыз: She was sad, and only a little angry.
-
«Not so much … as» колдонуп кайра жазыңыз: It's more accurate to call it an adventure than a holiday.
-
«The more … of the two» колдонуп кайра жазыңыз: Clara is more outgoing than her sister.
-
«Than» + үчүнчү форма менен кайра жазыңыз: The project took far longer than we had planned.
-
«Every bit as … as» колдонуп кайра жазыңыз: The sequel is just as good as the original.
B. Мааниси
Кырдаалды окуп, ылайыктуураак сүйлөмдү тандаңыз.
-
Лабораториялык баяндама. Эки топтун ортосундагы айырма статистикалык жактан текшерилген эмес. Кайсы сүйлөм коопсузураак?in research, significantly suggests a statistical test
-
Баалар былтыркыдан бери 0,2 пайызга көтөрүлдү. Кайсы сүйлөм муну так сүрөттөйт?marginally = very slightly
-
Расмий баяндамада эки сунуш салыштырылат. Кайсынысы кылдатыраак стиль?careful English: the + comparative for exactly two
-
Сиздин машинаңыздын эң жогорку ылдамдыгы саатына 150 км, досуңуздукунун 250 км. Кайсы сүйлөм ажырымга туура келет?nowhere near = a huge gap; not quite = a small one
-
Келүүчүлөрдүн саны жөнүндө расмий баяндама. Кайсынысы стилге туура келет?fewer + plural noun is standard in writing
-
Сиз вазаны сындырып, анан чаптап койдуңуз. Кайсы сүйлөм «эч ким байкабайт» дегенди билдирет?nobody will be any the wiser = nobody will notice; still none the wiser = still not understanding
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
The flat we rented in the old town was nothing like as big than the photos on the website had suggested.
-
Looking back, I think my father was angrier than disappointed when I told him that I had left university.
-
The new heating system is considerably cheaper to run than the old one, although it took longer to install than expected.
-
This year's conference was very better organised than last year's, with shorter talks and far more time for questions.
-
The training course was more difficult than I expected it, but in the end I learned more than in the previous two years.
D. Текстте
Сын-пикирди окуп, номерленген сүйлөмдөрдү тагыраак салыштыруу менен кайра жазыңыз.
(19) We booked this hotel because it looked amazing online, but in reality it was very different from the photos. (20) The room was much, much smaller than advertised. (21) The "sea view" was really a glimpse of the sea between two buildings, not a proper view. (22) The staff, however, were far more helpful than we had expected. This made our stay even more pleasant, because we had been so disappointed at first. (23) The hotel has two restaurants. The Italian one is better. (24) Breakfast was a tiny bit cheaper than at the hotel next door, but the coffee was terrible. Would we come back? Possibly, but only for the staff.
-
(19) сүйлөмүн «nothing like» колдонуп кайра жазыңыз.
-
(20) сүйлөмүн «nowhere near as … as» колдонуп кайра жазыңыз.
-
(21) сүйлөмүн «not so much … as» колдонуп кайра жазыңыз.
-
(22) бөлүгүндөгү экинчи сүйлөмдү «all the more … because» колдонуп кайра жазыңыз.
-
(23) бөлүгүн «the better of the two» колдонуп бир сүйлөм кылыңыз.
-
(24) сүйлөмүн кайра жазыңыз: бейрасмий күчөткүчтү так, нейтралдуу күчөткүч менен алмаштырыңыз.
E. Сиздин кезегиңиз
Англисче жазыңыз.
-
Сиз жашаган же барган эки жерди 2–3 сүйлөм менен салыштырыңыз. Эки башка так күчөткүчтү (marginally, considerably, infinitely сыяктуу) жана бир nowhere near же nothing like колдонуңуз.
-
Көңүлүңүздү калтырган же таң калтырган бир окуя жөнүндө сезимдериңизди 2–3 сүйлөм менен сүрөттөңүз. More + сын атооч + than + сын атоочту бир жолу, not so much … as бир жолу колдонуңуз.
-
Эки буюмду салыштырган сын-пикир үчүн 2–3 сүйлөм жазыңыз. The + салыштырма даражаны (+ of the two) бир жолу жана all the more, so much the better же none the worse тизмектеринин бирин колдонуңуз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
B1-24 Comparisons кыргызча: much better, twice as big as, the more… the better «By far» колдонуп кайра жазыңыз: No other café in town is as good as this one.
-
B1-24 Comparisons кыргызча: much better, twice as big as, the more… the better «The more you practise» деп баштап кайра жазыңыз: If you practise more, you will become more confident.
-
C1-16 Be to, be due to, be set to, on the verge of кыргызча: жаңылыктардагы жана расмий тилдеги келер чак «Be due to» колдонуп кайра жазыңыз: According to the schedule, the new bridge opens in May.
Жооптор
A. Түзүлүшү
- The sequel is nowhere near as good as the first film.
- He fell off his bike but was none the worse for it. / He fell off his bike but seemed none the worse for it.
- She was more sad than angry.
- It's not so much a holiday as an adventure.
- Clara is the more outgoing of the two sisters. / Of the two sisters, Clara is the more outgoing.
- The project took far longer than planned.
- The sequel is every bit as good as the original.
B. Мааниси
- Group B scored considerably higher than Group A.
- Prices are marginally higher than last year.
- Of the two proposals, the second is the cheaper.
- My car is nowhere near as fast as yours.
- There were fewer visitors than last year.
- Put it back carefully, and nobody will be any the wiser.
C. Катаны табыңыз
- The flat we rented in the old town was nothing like as big as the photos on the website had suggested.
- Looking back, I think my father was more angry than disappointed when I told him that I had left university.
- ✓ The new heating system is considerably cheaper to run than the old one, although it took longer to install than expected.
- This year's conference was much better organised than last year's, with shorter talks and far more time for questions. / This year's conference was far better organised than last year's, with shorter talks and far more time for questions. / This year's conference was considerably better organised than last year's, with shorter talks and far more time for questions.
- The training course was more difficult than I expected, but in the end I learned more than in the previous two years. / The training course was more difficult than I expected it to be, but in the end I learned more than in the previous two years.
D. Текстте
- We booked this hotel because it looked amazing online, but in reality it looked nothing like the photos. / We booked this hotel because it looked amazing online, but in reality it was nothing like the photos.
- The room was nowhere near as big as advertised.
- The "sea view" was not so much a view as a glimpse of the sea between two buildings.
- This made our stay all the more pleasant because we had been so disappointed at first.
- The hotel has two restaurants, and the Italian one is the better of the two.
- Breakfast was marginally cheaper than at the hotel next door, but the coffee was terrible. / Breakfast was slightly cheaper than at the hotel next door, but the coffee was terrible.
E. Сиздин кезегиңиз
- My hometown is considerably quieter than the capital, and rents there are marginally lower. The nightlife, though, is nowhere near as lively.
- When my flight was cancelled, I was more tired than angry. What upset me was not so much the delay as the lack of information.
- I tested two vacuum cleaners, and the cordless one is clearly the better of the two. It's all the more useful because it's light enough to carry upstairs.
F. Аралаш кайталоо
- This is by far the best café in town.
- The more you practise, the more confident you will become.
- The new bridge is due to open in May.
