Be to, be due to, be set to, on the verge of: formleg framtíð á ensku
Be To, Be Due To, Be Set To, On the Verge Of
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu notað be to fyrir opinberar áætlanir og fyrirmæli (The President is to visit Rome. You are to report at 9.), was to og was to have done fyrir framtíð séða úr fortíð, be due to fyrir tímaáætlanir, be set to fyrir spár í fréttum og be on the point / verge / brink of fyrir það sem er alveg að fara að gerast.
Aðalatriðið
Will og going to segja að eitthvað sé í framtíðinni. Þau segja ekki hvernig það er í framtíðinni. Er það á tímaáætlun? Hafa stjórnvöld tilkynnt það? Búast fréttamenn við því? Eða er það alveg að fara að gerast?
Hugsaðu þér brottfarartöfluna á flugvellinum. Hvert flug hefur merkimiða: Scheduled, Confirmed, Expected, Boarding. Á ensku er til fjölskylda orðasambanda með be sem virkar eins og þessir merkimiðar: be due to (á áætlun), be to (opinberlega staðfest), be set to (búist við – fréttirnar segja það), be on the point / verge / brink of (alveg að gerast).
Málfræðin er einföld: breyttu be eftir frumlagi og tíð (is to, was due to) og bættu við grunnmynd sagnarinnar – eða, á eftir on the point / verge / brink of, -ing mynd eða nafnorði. Raunverulega færnin felst í að velja merkimiðann sem hæfir heimildinni og málsniðinu: fréttir, tilkynningar og opinber skjöl nota þessi orðasambönd miklu oftar en samtöl.
Íslenska og enska
Á íslensku tjáum við opinbera áætlun með „mun“, með nútíð eða með þolmynd með „verður“: „Forsetinn mun heimsækja…“, „Nýtt sjúkrahús verður reist…“. Á ensku ber orðasambandið þessar upplýsingar: is to visit, is to be built. Fyrirmæli gefum við með „eiga að“ og „mega ekki“: „Gestir eiga að gefa sig fram í móttökunni“, „Þú mátt ekki fara“. Í formlegri ensku samsvarar því be to og be not to. Taktu eftir: „eiga að“ nær líka yfir það sem ætlast er til en er oft ekki gert („Við eigum að vera með hjálma, en…“) – á ensku er það be supposed to.
Íslenska „átti að“ nær yfir áætlun sem varð að veruleika eða ekki: „Nýi leikvangurinn átti að opna árið 2024, en…“ er á ensku was to have opened. Og góðu fréttirnar: „átti eftir að“ („Hann átti eftir að verða frægur“) er nákvæmlega was to become – það sem gerðist síðar. „Væntanlegur“ er due („Barnið er væntanlegt í október“), „á barmi“ + nafnorð er on the brink / verge of + nafnorð („á barmi hruns“) – hér er þetta eins. En „í þann mund að“ + nafnháttur er á ensku on the point of + -ing: ekkert to.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Forsetinn mun heimsækja þrjú Afríkuríki í næsta mánuði. | The President is to visit three African countries next month. | opinber áætlun → be to |
| Allir gestir eiga að gefa sig fram í móttökunni við komu. | All visitors are to report to reception on arrival. | opinber fyrirmæli → be to |
| Þú mátt ekki yfirgefa þetta herbergi án leyfis. | You are not to leave this room without permission. | opinbert bann → be not to |
| Nýi leikvangurinn átti að opna árið 2024, en framkvæmdirnar töfðust. | The new stadium was to have opened in 2024, but construction was delayed. | áætlun sem brást: was to have + lýsingarháttur þátíðar |
| Hann átti eftir að verða einn mesti listmálari sinnar kynslóðar. | He was to become one of the greatest painters of his generation. | það sem gerðist síðar – hér er þetta eins |
| Fyrsta barnið okkar er væntanlegt í október. | Our first child is due in October. | „væntanlegur“ → due |
| Útlit er fyrir að atvinnuleysi minnki þriðja mánuðinn í röð. | Unemployment is set to fall for the third month in a row. | spá í fréttum → be set to |
| Við vorum í þann mund að gefast upp þegar við fundum heimilisfangið. | We were on the point of giving up when we finally found the address. | „í þann mund að“ + nafnháttur → on the point of + -ing |
| Fyrirtækið er á barmi hruns. | The company is on the brink of collapse. | „á barmi“ + nafnorð – hér er þetta eins |
Í stuttu máli: opinber áætlun er be to, tímaáætlun be due to, spá í fréttum be set to; „átti að …, en“ er was to have + lýsingarháttur þátíðar; „átti eftir að“ er was to; „í þann mund að“ er on the point of + -ing.
Form
Be + to + nafnháttur
| Orðasamband | Merking | Dæmi |
|---|---|---|
| be to + grunnmynd | opinber áætlun eða fyrirmæli | The President is to visit Rome. |
| be not to + grunnmynd | opinbert bann | Patients are not to leave the ward. |
| was / were to + grunnmynd | (a) áætlað, (b) gerðist síðar | They were to meet in May. / He was to become famous. |
| was / were to have + lýsingarháttur þátíðar | áætlað, en gerðist ekki | The bridge was to have opened in May. |
| be due to + grunnmynd | á áætlun á ákveðnum tíma | The train is due to arrive at 6.15. |
| be set to + grunnmynd | búist við (fréttastíll) | Fuel prices are set to rise. |
Alveg að gerast
| Orðasamband | Á eftir kemur | Dæmi |
|---|---|---|
| be on the point of | -ing mynd (stundum nafnorð: on the point of collapse) | She was on the point of leaving. |
| be on the verge of | nafnorð / -ing mynd | He was on the verge of tears. |
| be on the brink of | nafnorð / -ing mynd (stórir atburðir, oft hamfarir) | The company is on the brink of collapse. |
Fyrirsagnir sleppa be
| Fyrirsögn | Heil setning |
|---|---|
| PM to visit Kenya | The Prime Minister is to visit Kenya. |
| Prices set to rise | Prices are set to rise. |
| Firm on brink of collapse | The firm is on the brink of collapse. |
Notkun
1Be to fyrir opinberar áætlanir
Be to + grunnmynd tilkynnir opinbera áætlun sem stjórnvöld, stofnun eða einhver með vald hefur ákveðið. Það er algengt í fréttum og opinberum tilkynningum en sjaldgæft í daglegu tali. Það er yfirleitt ekki notað um það sem enginn stjórnar, til dæmis veðrið. Á íslensku notum við hér „mun“, nútíð eða „verður“ + lýsingarhátt.
2Be to fyrir fyrirmæli og bönn
Be to gefur líka fyrirmæli frá einhverjum með vald: yfirmanni, foreldri, tilkynningu. Be not to bannar. If + be to merkir „ef við viljum að þetta gerist“. Í tilkynningum er not to be + lýsingarháttur þátíðar fast orðasamband. Á íslensku eru hér „eiga að“, „skal“ og „mega ekki“.
3Was to og was to have done
Was / were to + grunnmynd horfir úr fortíð til framtíðar (B2-18). Það getur lýst áætlun eða sagt hvað gerðist síðar – eins konar „örlögum“, oft í ævisögum. Was / were to have + lýsingarháttur þátíðar segir að áætlunin hafi ekki gengið eftir. Á íslensku eru hér „átti að“ (áætlun) og „átti eftir að“ (það sem gerðist síðar).
4Be due to fyrir tímaáætlanir
Be due to + grunnmynd segir að eitthvað sé áætlað eða væntanlegt á ákveðnum tíma: tímatöflur, dagskrár, skilafrestir. Be due + tímaliður er algengt um greiðslur, börn, heimaverkefni og komur; be due for + nafnorð merkir „það er komið að“. Á íslensku segjum við „á að“, „samkvæmt áætlun“ eða „væntanlegur“.
5Be set to í fréttum
Be set to + grunnmynd segir að búist sé við einhverju eða að það sé áætlað, yfirleitt út frá skýrslum eða spám. Það er dæmigert fyrir fréttir og viðskiptaskýrslur. Eins og be to missir það oft be í fyrirsögnum. Á íslensku segjum við „útlit er fyrir að“ eða „stefnir í“.
6On the point of, on the verge of, on the brink of
Þessi orðasambönd lýsa einhverju sem er alveg að fara að gerast. On the point of + -ing er hlutlaust eða formlegt; sum nafnorð passa líka (on the point of collapse / exhaustion). On the verge of + nafnorð eða -ing lýsir oft stórri breytingu eða sterkri tilfinningu. On the brink of + nafnorð eða -ing er fyrir dramatíska atburði, mjög oft hamfarir. Um be about to sjá A2-05. Á íslensku er „á barmi“ líka með nafnorði, en „í þann mund að“ og „við það að“ taka nafnhátt með „að“ – á ensku kemur -ing.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „átti að opna“ → should open. Á íslensku segjum við „Nýja sundlaugin átti að opna í fyrrahaust, en…“. „Átti“ líkist „ætti“, og „ætti að“ er should – svo úr verður should open um fortíðina. En should + grunnmynd vísar ekki til áætlunar í fortíðinni. Um áætlun sem gekk ekki eftir notarðu was to have + lýsingarhátt þátíðar (formlegt) eða was supposed to (hlutlaust).
2. „í þann mund að“, „við það að“ → on the point to, on the brink to. Á íslensku kemur nafnháttur með „að“ á eftir „í þann mund“ og „við það“: „Hann var í þann mund að hætta“, „Ég var við það að gefast upp“. Þetta „að“ verður auðveldlega to á ensku. En í on the point of, on the verge of og on the brink of er of forsetning, og á eftir forsetningu kemur -ing mynd eða nafnorð.
3. „Ég á að…“ í daglegu tali → I'm to…. „Eiga að“ er hversdagslegt á íslensku: „Ég á að mæta klukkan sjö“, „Við eigum að skila verkefninu á föstudaginn“. Ef þú lærir be to sem „eiga að“ er freistandi að nota það í spjalli. En be to hljómar eins og opinber skipun eða áætlun stjórnvalda. Í daglegu tali notarðu have to, be supposed to eða Present Continuous.
Ekki rugla saman
be due to + grunnmynd (framtíð) og due to + nafnorð (orsök) – Be due to + sögn snýst um tímaáætlun. Due to + nafnorð merkir because of („vegna“; B1-27).
was to + grunnmynd og was to have + lýsingarháttur þátíðar – Hið fyrra er áætlun (eða það sem raunverulega gerðist síðar); hið seinna er áætlun sem gekk ekki eftir. Á íslensku eru bæði oft „átti að“.
be to og be supposed to – Be to eru opinber fyrirmæli. Be supposed to lýsir því sem ætlast er til og gefur oft í skyn að því sé ekki fylgt (B2-07). Á íslensku eru bæði „eiga að“.
Stafsetning og framburður
- Í tali er to veikt í þessum orðasamböndum: is to visit /ɪz tə ˈvɪzɪt/, due to /ˈdjuː tə/. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt, ekki skýrt u.
- Due er /djuː/ eða /dʒuː/ (UK) og /duː/ (US).
- Verge /vɜːdʒ/ (UK), /vɝːdʒ/ (US) og brink /brɪŋk/ bera áherslu; on the… of er veikt. /ɜː/ í verge er ekki íslenskt ö – varirnar eru ekki kringdar; í lokin er raddað /dʒ/, sem er ekki til í íslensku. brink endar á /ŋk/, eins og think: sérhljóðið á undan er stutt /ɪ/, ekki tvíhljóð.
- Í is to er /z/ í is raddað: ekki „iss“.
- Was to have er oft veikt í tali: /wəz tə əv/.
- Fyrirsagnir sleppa be og greini: Minister to resign = The minister is to resign.
Gullna reglan
Veldu merkimiðann sem hæfir heimildinni: be to = opinberlega ákveðið eða fyrirskipað, be due to = á áætlun, be set to = búist við (fréttir), on the point / verge / brink of = alveg að gerast. Á eftir flestum kemur be + orðasamband + grunnmynd; á eftir on the point / verge / brink of kemur -ing mynd eða nafnorð. Og mundu: „átti að …, en“ er was to have + lýsingarháttur þátíðar, ekki should eða had to, og „í þann mund að“ er on the point of + -ing, ekki to.
Æfingar
A. Form
Umorðaðu hverja setningu með orðasambandinu sem gefið er. Merkingin á að haldast.
-
Skrifaðu fyrirsögnina sem heila setningu: "Mayor to open new hospital".
-
Notaðu "be to": The government has officially announced that it will close the coal mine next year.
-
Notaðu "was to have": The new airport was planned to open in 2020, but it didn't.
-
Notaðu "be due to": According to the timetable, the train arrives at 6.15.
-
Notaðu "be set to": Analysts expect fuel prices to rise again this winter.
-
Notaðu "on the point of": We had almost decided to give up when we finally found the address.
-
Skrifaðu sem opinber fyrirmæli með "be not to": Students must not use their phones during the exam.
-
Byrjaðu á "If we are to": We'll need more staff if we want to finish on time.
B. Merking
Lestu aðstæðurnar og veldu betri setninguna.
-
Viðskiptaskýrsla byggð á spám greinenda. Hvor setningin passar?set to = expected, from reports and forecasts; due to = on a schedule
-
Ævisaga. Hvor setningin segir að hann hafi í raun orðið forsætisráðherra?was to + base form = it later happened; was to have + past participle = it didn't
-
Skilaboð til vinar um áætlun kvöldsins. Hvor er eðlileg?register: be to sounds like an official order
-
Frétt um banka í alvarlegri kreppu. Hvor setningin passar?on the brink of = very close to a disaster; due to = scheduled
-
Skilti á byggingarsvæði. Hvor setningin er opinber regla?be to = official instruction; be supposed to = expected, often ignored
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
After months of difficult negotiations, the union leader was on the point to resign when the company finally made a new offer.
-
The final match of the tournament is set starting at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
-
The open-air concert was to have took place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
-
The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
-
All visitors to the factory are to reporting at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. Í samhengi
Lestu fréttina og umorðaðu númeruðu setningarnar í fréttastíl.
(19) Everyone expects that the city's oldest cinema will close next month, after 90 years in business. The Rialto, which opened in 1934, was the first cinema in the region to show colour films. Its owners blame rising energy costs and falling ticket sales. (20) The building was going to be renovated in 2020, but the work never started. (21) Last year the business almost collapsed. (22) The council has officially announced that it will build a new arts centre on the site. (23) According to the official timetable, the arts centre will open in 2028. (24) Many residents have almost lost hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
-
Umorðaðu setningu (19) með "be set to".
-
Umorðaðu setningu (20) með "was to have".
-
Umorðaðu setningu (21) með "on the brink of" + nafnorði.
-
Umorðaðu setningu (22) með þolmynd af "be to".
-
Umorðaðu setningu (23) með "be due to".
-
Umorðaðu setningu (24) með "on the verge of".
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu stutta frétt um heimabæinn þinn (2–3 setningar). Notaðu be set to, be due to og eitt af orðasamböndunum on the point of, on the verge of eða on the brink of.
-
Skrifaðu 2–3 opinber fyrirmæli fyrir gesti á vinnustaðnum þínum eða í skólanum. Notaðu are to einu sinni og are not to einu sinni.
-
Skrifaðu tvær setningar um fortíð þína: eina áætlun sem gekk ekki eftir (was to have + lýsingarháttur þátíðar) og eitt sem gerðist síðar í raun (was to + grunnmynd).
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-05 Framtíð á ensku: will, going to, Present Continuous eða Present Simple? Notaðu "about to": The film will start in a moment, so hurry up!
-
B2-18 Framtíð í þátíð á ensku: was going to, would og was about to Notaðu "was / were going to": We planned to drive to the coast, but the car broke down.
-
C1-14 Will og would á ensku: ágiskun, vani og neitun – That'll be, won't, may as well Skrifaðu sem örugga ágiskun með "will have": I'm sure the kids have gone to sleep by now.
Svör
A. Form
- The mayor is to open a new hospital.
- The government is to close the coal mine next year. / The coal mine is to be closed next year.
- The new airport was to have opened in 2020, but it didn't.
- The train is due to arrive at 6.15.
- Fuel prices are set to rise again this winter.
- We were on the point of giving up when we finally found the address.
- Students are not to use their phones during the exam.
- If we are to finish on time, we'll need more staff.
B. Merking
- Petrol prices are set to rise next month.
- Twenty years later, he was to become prime minister.
- I'm meeting Sara for dinner tonight.
- By 2008, the bank was on the brink of collapse.
- You are to wear a helmet on site at all times.
C. Finndu villuna
- After months of difficult negotiations, the union leader was on the point of resigning when the company finally made a new offer.
- The final match of the tournament is set to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two. / The final match of the tournament is due to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
- The open-air concert was to have taken place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
- ✓ The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
- All visitors to the factory are to report at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. Í samhengi
- The city's oldest cinema is set to close next month, after 90 years in business.
- The building was to have been renovated in 2020, but the work never started.
- Last year the business was on the brink of collapse.
- A new arts centre is to be built on the site.
- The arts centre is due to open in 2028.
- Many residents are on the verge of losing hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
E. Spreyttu þig
- A new tram line is set to transform the city centre. The first section is due to open next March. Meanwhile, the old bus company is on the brink of closing.
- Visitors are to sign in at reception and wear their badge at all times. They are not to enter the laboratories without a member of staff.
- I was to have started a new job in March, but the company closed before I joined. That autumn I met the woman who was to become my business partner.
F. Blönduð upprifjun
- The film is about to start, so hurry up!
- We were going to drive to the coast, but the car broke down.
- The kids will have gone to sleep by now.
