Have something done — causative “ឱ្យគេធ្វើឱ្យ” ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Have Something Done: Causatives
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចប្រាប់ថាអ្នករៀបចំឱ្យអ្នកដទៃធ្វើអ្វីមួយឱ្យអ្នក (I had my hair cut) ប្រើ have និង get ក្នុងគ្រប់ tense និយាយអំពីបទពិសោធន៍អាក្រក់ (I had my phone stolen) និងប្រាប់ថាអ្នកសុំ ឬបបួលនរណាម្នាក់ឱ្យធ្វើអ្វីមួយ (have someone do / get someone to do)។
គំនិតសំខាន់
សូមប្រៀបធៀប I cut my hair និង I had my hair cut។ ក្នុងប្រយោគទីមួយ អ្នកកាន់កន្ត្រៃខ្លួនឯង។ ក្នុងប្រយោគទីពីរ អ្នកអង្គុយលើកៅអីនៅហាងកាត់សក់ ហើយអ្នកផ្សេងធ្វើការងារនោះ។ លទ្ធផលដូចគ្នា — សក់ខ្លីជាងមុន — ប៉ុន្តែអ្នកធ្វើសកម្មភាពខុសគ្នា។
Causative សម្រាប់សកម្មភាពដែលអ្នកដទៃធ្វើ ឱ្យអ្នក ជាធម្មតាព្រោះអ្នកបានរៀបចំ ឬបង់លុយ៖ ការជួសជុល សេវាកម្ម ការដឹកជញ្ជូន។ រចនាសម្ព័ន្ធនេះដាក់ វត្ថុ នៅកណ្ដាល ហើយសកម្មភាពនៅក្រោយវា៖ have + វត្ថុ + អ្វីដែលគេធ្វើលើវា។ ដូច passive voice (B1-11) ដែរ វាជាធម្មតាមិននិយាយថានរណាធ្វើការងារទេ៖ វាច្បាស់ស្រាប់ (ជាងម៉ាស៊ីន ពេទ្យធ្មេញ) ឬមិនសំខាន់។
រចនាសម្ព័ន្ធដូចគ្នានេះក៏អាចពិពណ៌នាពីអ្វីដែលកើតឡើងលើអ្នក ដោយ អ្នកមិនចង់ផងដែរ៖ I had my bike stolen. នៅទីនេះ have មិនមានន័យថាអ្នករៀបចំវាទេ។ វាមានន័យថាអ្នកបានជួបរឿងនោះ។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរច្រើនមិនបង្ហាញថានរណាធ្វើសកម្មភាពទេ៖ ខ្ញុំកាត់សក់ ជាធម្មតាមានន័យថា ជាងកាត់សក់ឱ្យខ្ញុំ ហើយ ខ្ញុំជួសជុលម៉ូតូ អាចមានន័យថា ខ្ញុំយកម៉ូតូទៅហាង។ ភាសាអង់គ្លេសមិនអាចធ្វើដូច្នេះបានទេ៖ I cut my hair មានន័យថាអ្នកកាត់ខ្លួនឯង។ សម្រាប់ការងាររបស់អ្នកដទៃ ត្រូវប្រើ have / get + វត្ថុ + V3។ ចំណុចទីពីរ៖ សម្រាប់រឿងអាក្រក់ ភាសាខ្មែរប្រើ ត្រូវគេ… ជាមួយមនុស្សជាប្រធាន (ខ្ញុំត្រូវគេលួចទូរស័ព្ទ) ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសនិយាយ I had my phone stolen ឬ My phone was stolen។ ចំណុចទីបី៖ ពាក្យ ឱ្យ មានន័យច្រើន (give, let, make, have) ហើយ សុំឱ្យ ឬ “បបួល” = get someone to do។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ខ្ញុំទៅកាត់សក់ថ្ងៃសុក្រ | I'm having my hair cut on Friday. | ជាងកាត់ឱ្យ → have + វត្ថុ + V3 |
| យើងឱ្យជាងពិនិត្យម៉ាស៊ីនកម្ដៅទឹក មុនរដូវរងា | We had the boiler serviced before the winter. | ឱ្យជាង… → have + វត្ថុ + V3 |
| ខ្ញុំត្រូវគេលួចទូរស័ព្ទនៅលើរថភ្លើង | I had my phone stolen on the train. | ត្រូវគេ… → had + វត្ថុ + V3 |
| ខ្ញុំនឹងឱ្យជំនួយការរបស់ខ្ញុំផ្ញើព័ត៌មានលម្អិតទៅអ្នក | I'll have my assistant send you the details. | ឱ្យ + មនុស្ស → have + មនុស្ស + ទម្រង់ដើម |
| យើងសុំឱ្យមិត្តម្នាក់ជូនយើងទៅព្រលានយន្តហោះ | We got a friend to drive us to the airport. | សុំឱ្យ / បបួល → get + មនុស្ស + to |
| ខ្ញុំលាបថ្នាំបន្ទប់គេងដោយខ្លួនឯង | I painted the bedroom. | ធ្វើខ្លួនឯង → កិរិយាសព្ទធម្មតា |
សរុបមក៖ បើអ្នកដទៃធ្វើឱ្យ ឬរឿងអាក្រក់កើតឡើងលើអ្នក → have / get + វត្ថុ + V3។ “ឱ្យ + មនុស្ស + ធ្វើ” → have someone do ឬ get someone to do មិនមែន give ទេ។
ទម្រង់
have / get + កម្ម + past participle
| ប្រធាន | have / get | កម្ម | Past participle | |
|---|---|---|---|---|
| I | had | my hair | cut | yesterday. |
| She | is getting | her car | repaired. | |
| We | 're going to have | the kitchen | painted. |
ក្នុង tense ផ្សេងៗ — មានតែ have / get ទេដែលប្ដូរ
| Tense | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|
| Present Simple | I have my teeth checked every six months. |
| Present Continuous | We're having the windows cleaned today. |
| Past Simple | She had her bag repaired. |
| Present Perfect | Have you had your eyes tested recently? |
| Future (will) | I'll get it fixed tomorrow. |
| going to | They're going to have solar panels installed. |
| modal verb | You should get that tooth looked at. |
| ទម្រង់ -ing | I hate having my photo taken. |
ប្រយោគអវិជ្ជមាន និងសំណួរ — នៅទីនេះ have ជាកិរិយាសព្ទមេ ដូច្នេះប្រើ do / does / did៖
- I didn't have my hair cut. I cut it myself.
- Where do you have your car serviced?
have someone do / get someone to do
| លំនាំ | អត្ថន័យ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| have + មនុស្ស + ទម្រង់ដើម | សុំ ឬបង្គាប់នរណាម្នាក់ (ច្រើនជាការងាររបស់គេ) | I'll have the receptionist call you a taxi. |
| get + មនុស្ស + to-infinitive | បបួល ឬរៀបចំ | I finally got my son to tidy his room. |
របៀបប្រើ
1Have something done — សេវាកម្ម
ប្រើ have + កម្ម + past participle ពេលអ្នករៀបចំឱ្យអ្នកជំនាញធ្វើអ្វីមួយឱ្យអ្នក។ ភាសាខ្មែរច្រើននិយាយត្រឹមតែ “ខ្ញុំកាត់សក់” ឬ “ខ្ញុំយកឡានទៅលាង”។
2Get something done — មិនផ្លូវការ និងដោយខិតខំ
Get + កម្ម + past participle មានន័យដូចគ្នា ប៉ុន្តែមិនសូវផ្លូវការ ហើយប្រើញឹកញាប់ណាស់ពេលនិយាយ។ វាអាចបង្កប់ន័យការខិតខំ ឬទីបំផុតធ្វើបានសម្រេច។ វាក៏ប្រើពេលអ្នកធ្វើការងារនោះខ្លួនឯងដែរ៖ ពេលនោះវាមានន័យថា “បញ្ចប់”។
3ក្នុងគ្រប់ tense និងទម្រង់
Causative ប្រើបានក្នុងគ្រប់ tense ក្រោយ modal verb និងក្នុងទម្រង់ -ing។ មានតែ have / get ទេដែលប្ដូរ។ Past participle នៅដដែល។
4បទពិសោធន៍អាក្រក់ — អ្វីដែលកើតឡើងលើអ្នក
រចនាសម្ព័ន្ធដូចគ្នាពិពណ៌នាពីរឿងមិនល្អដែលកើតឡើងលើអ្នក ដែលអ្នក មិនបាន រៀបចំ។ ប្រើ have; get ក៏ប្រើបានពេលនិយាយមិនផ្លូវការ។ ភាសាខ្មែរ៖ “ត្រូវគេ…”។
5Have someone do / get someone to do
ដើម្បីនិយាយពី មនុស្ស ដែលធ្វើសកម្មភាព ប្រើ have + មនុស្ស + ទម្រង់ដើម (ការបង្គាប់ ច្រើនទៅកាន់អ្នកដែលជាការងាររបស់គេ) ឬ get + មនុស្ស + to-infinitive (ការបបួល ឬការរៀបចំ)។ Have someone do ប្រើញឹកញាប់ជាពិសេសក្នុង American English។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “ខ្ញុំប្ដូរប្រេងម៉ាស៊ីន” → I changed the oil ភាសាខ្មែរនិយាយ ម្សិលមិញដារ៉ាប្ដូរប្រេងម៉ាស៊ីនឡាននៅហាងជួសជុល ហើយគ្រប់គ្នាដឹងថាជាងជាអ្នកប្ដូរ។ បើបកប្រែត្រង់ៗ ភាសាអង់គ្លេសមានន័យថាដារ៉ាធ្វើវាខ្លួនឯង។
2. “ខ្ញុំត្រូវគេលួច…” → I was stolen ភាសាខ្មែរដាក់មនុស្សជាប្រធាន ហើយប្រើ “ត្រូវ” សម្រាប់រឿងអាក្រក់៖ វិសាលត្រូវគេលួចមួកសុវត្ថិភាពនៅមុខបណ្ណាល័យ។ អ្នករៀនបកប្រែ “ត្រូវ” ជា was ហើយបង្កើតប្រយោគដែលមានន័យថា វិសាលខ្លួនឯងត្រូវគេលួច។ ប្រើ had + វត្ថុ + V3 ឬដាក់វត្ថុជាប្រធាន។
3. “ឱ្យ + មនុស្ស + ធ្វើ” → give ពាក្យ “ឱ្យ” មានន័យដើមថា give ដូច្នេះអ្នករៀនខ្លះប្រើ give សម្រាប់ “ឱ្យជាង…”៖ ម្ដាយខ្ញុំឱ្យអ្នករត់តុកតុកលីកាបូបចូលផ្ទះ។ Give មិនមែនជា causative ទេ។ ប្រើ have + មនុស្ស + ទម្រង់ដើម ឬ get + មនុស្ស + to។
កុំច្រឡំ
I did it និង I had it done — នរណាធ្វើការងារ?
had something done (causative) និង had done (Past Perfect) — លំដាប់ពាក្យប្ដូរអត្ថន័យទាំងស្រុង។ មើល B1-03។
get someone to do និង make / let someone do — get = បបួល make = បង្ខំ let = អនុញ្ញាត។ មើល B1-18។ ភាសាខ្មែរអាចប្រើ “ឱ្យ” សម្រាប់ទាំងបី។
had something stolen និង got stolen — I had my car stolen (causative៖ ផ្ដោតលើខ្ញុំ) និង My car got stolen (get-passive៖ ផ្ដោតលើឡាន)។ Get-passive មាននៅក្នុង B2-13។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- ការសង្កត់ច្រើនធ្លាក់លើ កម្ម និង past participle មិនមែនលើ have ទេ៖ “I had my HAIR CUT”។
- នៅទីនេះ have ជាកិរិយាសព្ទមេ ដូច្នេះ មិន កាត់ទេ៖ I've had my car repaired ត្រឹមត្រូវ (have ទីមួយជាកិរិយាសព្ទជំនួយ) ប៉ុន្តែ I've my car repaired មិនត្រឹមត្រូវទេ។
- ចុង -ed៖ /t/ ក្រោយសំឡេងមិនញ័រ (fixed /fɪkst/ — “fikst”, washed /wɒʃt/ (UK), /wɑːʃt/ (US) — “wosht”) /ɪd/ ក្រោយ t ឬ d (painted, mended — ព្យាង្គបន្ថែមមួយ) និង /d/ ក្រោយសំឡេងញ័រផ្សេងទៀត (repaired, cleaned)។ ភាសាខ្មែរគ្មានព្យញ្ជនៈជាប់គ្នានៅចុងពាក្យទេ ដូច្នេះ fixed /kst/ ងាយក្លាយជា “fik”៖ បើបាត់ /t/ អ្នកស្ដាប់ឮ I had my car fix ដែលខុស។
- កិរិយាសព្ទជាច្រើនក្នុង causative មាន participle មិនទៀងទាត់៖ cut, done, made, taken, stolen, sewn។ ប្រយ័ត្នអក្ខរាវិរុទ្ធ dyed (ជ្រលក់ពណ៌) និង died (ស្លាប់)៖ សំឡេងដូចគ្នា /daɪd/ — “dide”។
ច្បាប់មាស
អ្នកដទៃធ្វើឱ្យអ្នក ឬវាកើតឡើងលើអ្នក៖ have / get + កម្ម + past participle។ ដើម្បីនិយាយពីមនុស្ស៖ have someone do, get someone to do។ ពេលអ្នកគិតជាភាសាខ្មែរថា “ខ្ញុំកាត់សក់” ឬ “ខ្ញុំត្រូវគេលួច…” សូមសួរថា៖ តើនរណាធ្វើសកម្មភាពនោះ?
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើពាក្យក្នុងវង់ក្រចក ឬសរសេរប្រយោគឡើងវិញ។
-
My laptop is broken. I need to (have / it / repair).
-
She (have / her hair / dye) red last week.
-
We (get / the roof / fix) at the moment.
-
I (have / my passport / steal) while I was on holiday.holiday (UK) = vacation (US)
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ causative៖ A mechanic is servicing my car.
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ get៖ A photographer will take our wedding photos.
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រូវនឹងអត្ថន័យ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ I'll get my sister … me move.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ The manager had his assistant … the flights.
-
"I had my suit cleaned." តើនរណាធ្វើការងារនោះ? …
-
"I had cleaned my suit." តើនរណាធ្វើការងារនោះ? …
-
ប្រយោគមួយណាពិពណ៌នាពីបទពិសោធន៍អាក្រក់?
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
When did you last have your eyes test?
-
I got the plumber come on Sunday.
-
We're having our garden redesigned this summer.
-
I had stolen my bike last week, so now I walk to work.
D. ក្នុងបរិបទ
បំពេញពាក្យដែលបាត់ (ពាក្យមួយ ឬកិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចក)។
Kim: Are you still selling your flat?
Raj: Yes, but first I'm 16 the walls 17 (paint). They're in a terrible state.
Kim: Are you doing it yourself?
Raj: No way! I'm having a professional 18 (do) it. And I've already 19 the windows replaced.
Kim: What about the photos for the website?
Raj: I'm going to get my cousin 20 (take) them — she's a photographer.
Kim: Good idea. When I sold my last flat, I 21 my car broken into on the day of the viewing. Terrible luck!
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរចម្លើយរបស់អ្នកជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេរអំពីរឿងពីរដែលអ្នកជំនាញធ្វើឱ្យអ្នកជាប្រចាំ។
-
សរសេរអំពីអ្វីមួយដែលអ្នកចង់ឱ្យនរណាម្នាក់ធ្វើឱ្យអ្នក ដោយប្រើ get someone to do។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
B1-18 Want him to, Make him do, Let him do — ចង់ឱ្យ បង្ខំឱ្យ និងអនុញ្ញាតឱ្យ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ My parents never let me (stay) out after ten.
-
B1-11 Passive voice គ្រប់ tense និងជាមួយ modal verb — is being done, has been done, must be done ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ The bridge (repair) at the moment, so it's closed.
-
B2-10 Participle clauses — Feeling tired, After leaving, Having finished ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ (finish) his homework, he went out to play.
-
B2-07 Need, needn't have, be supposed to — កាតព្វកិច្ច និងភាពចាំបាច់ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ We (need / not / buy) any bread — there was plenty in the cupboard, so we didn't.
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- have it repaired
- had her hair dyed
- are getting the roof fixed / 're getting the roof fixed
- had my passport stolen
- I'm having my car serviced. / I'm getting my car serviced.
- We'll get our wedding photos taken. / We're going to get our wedding photos taken.
B. អត្ថន័យ
- to help
- book
- someone else
- I did
- We had our windows broken.
C. រកកំហុស
- When did you last have your eyes tested?
- I got the plumber to come on Sunday. / I had the plumber come on Sunday.
- ✓ We're having our garden redesigned this summer.
- I had my bike stolen last week, so now I walk to work. / My bike was stolen last week, so now I walk to work.
D. ក្នុងបរិបទ
- having / getting
- painted
- do
- had / got / gotten
- to take
- had / got
E. វេនរបស់អ្នក
- I have my hair cut every two months, and I get my car serviced once a year.
- I want to get my brother to help me paint my room this weekend.
F. រំលឹកចម្រុះ
- stay
- is being repaired
- Having finished / After finishing
- didn't need to buy / did not need to buy
