SlowingoГрамматика
B1 26 / 39

Comparisons кыргызча: much better, twice as big as, the more… the better

Comparisons: Much Better, The More… The Better

Бул бетте
  1. Максат
  2. Негизги ой
  3. Кыргыз тили жана англис тили
  4. Түзүлүшү
  5. Колдонулушу
  6. Көп кездешкен каталар
  7. Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
  8. Чаташтырбаңыз
  9. Жазылышы жана айтылышы
  10. Алтын эреже
  11. Көнүгүүлөр

Максат

Бул сабактан кийин сиз айырма канчалык чоң экенин айта аласыз (much better, slightly cheaper, by far the best), өзгөрүүнү сүрөттөй аласыз (more and more expensive), эки өзгөрүүнү байланыштыра аласыз (the sooner, the better), сандар менен (twice as long as) жана тактоочтор менен (more carefully) салыштыра аласыз, ошондой эле like жана as ортосунда тандай аласыз.

Негизги ой

Жөнөкөй салыштырма даража айырма бар экенин гана айтат: The train is faster than the bus. Чыныгы баарлашууда бизге көбүрөөк керек. Канчалык тез? Ал өзгөрүп жатабы? Бир өзгөрүү экинчисин пайда кылабы?

Эки нерсенин ортосундагы аралыкты өлчөгөн сантиметр тасманы элестетиңиз. Much, far, a lot аралык узун дейт; a bit, slightly аралык кыска дейт. Twice as… as тасмадан так санды окуйт. More and more аралыктын убакыт өткөн сайын чоңоюп жатканын көрсөтөт. Ал эми the more…, the more… эки тасманы байланыштырат: бирөө өссө, экинчиси да өсөт.

Бул үлгүлөрдүн баары сиз билген формалардан түзүлөт: bigger, more expensive, the best, as… as A2-06, A2-07, A2-08. Бул сабак аларга тактык кошот.

Кыргыз тили жана англис тили

Кыргызча айырманын чоңдугун да сөздөр менен айтабыз: алда канча (much, far), бир топ (a lot), бир аз (a bit, slightly), андан да (even). Бул жерде эки тил бири-бирине жакшы туура келет. Айырмалар башка жерде. Биринчиден, кыргызча эки эсе көбүнчө сын атоочтун жөнөкөй формасы менен айтылат («эки эсе чоң», «эки эсе арзан»), ал эми англисчеде twice as big as же half as expensive as деген үлгү керек. Экинчиден, байланышкан өзгөрүүнү кыргызча канчалык…, ошончолук… же -ган сайын менен айтабыз; англисчеде эки бөлүктүн тең башында the + салыштырма даража турат. Үчүнчүдөн, кыргызча «тез», «жакшы», «этият», «так» сыяктуу сөздөр сын атооч да, тактооч да боло берет, ал эми англисче -ly тактоочту унутпаңыз: more carefully, more clearly. Акырында, кыргызча -дай / сыяктуу (like) жана болуп / катары (as) ар башка сөздөр, бул сизге жардам берет.

КыргызчаАнглисчеЭмнеси айырмаланат?
Поезд автобустан алда канча тез.The train is much faster than the bus.Бул жерде да ушундай: айырманын чоңдугу сөз менен; «-дан» → than
Бүгүн андан да ысык.Today is even hotter.«андан да» → even (very эмес)
Күндөр барган сайын узарып жатат.The days are getting longer and longer.«барган сайын» → салыштырма даража + and + салыштырма даража
Канчалык көп окусаң, ошончолук көп сөз үйрөнөсүң.The more you read, the more words you learn.эки бөлүктө тең the + салыштырма даража
мүмкүн болушунча тезирээкas soon as possibleтуруктуу тизмек
эки эсе узунtwice as long asкыргызча жөнөкөй сын атооч; англисче as… as
эки эсе арзанhalf as expensive as / half the price«эки эсе арзан» → half
этият айдаdrive more carefullyкыргызча сын атооч = тактооч; англисче -ly
сарайдай көрүнөтlooks like a palace«-дай / сыяктуу» → like + зат атооч
медайым болуп иштейтworks as a nurse«болуп / катары» → as (чыныгы ролу)

Кыскасы: «алда канча / бир аз / андан да» → much / a bit / even; «эки эсе» → twice as… as, «эки эсе арзан» → half as… as; «канчалык…, ошончолук…» → the…, the…; кыймылды сүрөттөсөңүз → -ly тактооч.

Түзүлүшү

Салыштырма даражанын алдындагы сөздөр

Айырманын чоңдугуСөздөрМисал
чоңmuch, far, a lotmuch cheaper, far more difficult, a lot faster
кичинеa bit, a little, slightlya bit colder, slightly more expensive
андан да жогоруevenTom is tall, but his brother is even taller.

Very жалгыз өзү салыштырма даражанын алдында турбайт: much better (же very much better) деңиз, very better эмес.

Эң жогорку даражанын алдында: by far / easily + the + эң жогорку даража – She's by far the best player. It's easily the biggest room.

Акырындап өзгөрүү жана байланышкан өзгөрүү

ҮлгүМисал
-er and -er (кыска сын атоочтор)colder and colder
more and more + узун сын атоочmore and more popular
better and better / worse and worseworse and worse
the + салыштырма даража…, the + салыштырма даража…The more you practise, the easier it gets.
кыска туруктуу тизмектерThe sooner, the better. The bigger, the better.

As… as possible / as much / many as

ҮлгүМисал
as + сын атооч / тактооч + as possibleas soon as possible, as quietly as possible
as much + саналбоочу зат атооч + asas much time as you need
as many + көптүк сан + asas many people as possible

Эселик

ҮлгүМисал
twice / three times as + сын атооч + asThis flat is twice as big as ours.
half as + сын атооч + asIt's half as expensive as the original.
three (four…) times + салыштырма даража + thanPrices are three times higher than they were.

Тактоочтордун салыштырма даражасы

ТактоочСалыштырма даража
fast, hard, early, latefaster, harder, earlier, later
well / badlybetter / worse
carefully, slowly, clearlymore carefully, more slowly, more clearly

Like жана as

СөзЭмне мененМисал
likeзат атооч / ат атооч (= окшош)He looks like his father.
asбагыныңкы сүйлөм (ээ + этиш)As I said, we start at nine.
asкесип же ролу (= … болуп, … катары)She works as a nurse.

Колдонулушу

1Чоң жана кичине айырмалар

Чоң айырма үчүн much, far, a lot, кичине айырма үчүн a bit, a little, slightly колдонуңуз. Far бир аз күчтүүрөөк; a bit жана a lot оозеки кепке мүнөздүү. Кыргызча: «алда канча», «бир топ», «бир аз».

The train is much faster than the bus.
Поезд автобустан алда канча тез.
«алда канча» → much
This version of the app is far easier to use.
Колдонмонун бул версиясын колдонуу алда канча жеңил.
far: чоң айырма
I feel a lot better today, thanks.
Бүгүн өзүмдү бир топ жакшы сезип жатам, рахмат.
a lot: оозеки кеп
Could you speak a bit more slowly?
Бир аз жайыраак сүйлөй аласызбы?
«бир аз» → a bit
Prices are slightly higher in the city centre.
Шаардын борборунда баалар бир аз кымбатыраак.
slightly: кичине айырма

2Even: андан да жогору

Биринчи нерсе мурунтан эле жогору болуп, экинчиси андан да жогору болсо, even колдонуңуз. Кыргызча «андан да» же «…дан да».

Yesterday was hot, but today is even hotter.
Кечээ ысык болду, бирок бүгүн андан да ысык.
«андан да» → even
The sequel is even better than the original film.
Тасманын уландысы биринчи бөлүгүнөн да жакшы.
биринчиси да жакшы болчу
I thought the flight was expensive, but the hotel was even more expensive.
Учак билети кымбат деп ойлогом, бирок мейманкана андан да кымбат болуп чыкты.

3By far / easily + эң жогорку даража

Башка эч нерсе жакындай албасын айтуу үчүн the + эң жогорку даражанын алдына by far же easily коюңуз. Кыргызча «талашсыз», «эч бири теңдеше албайт» дегенге жакын.

This is by far the best pizza in town.
Бул шаардагы эң мыкты пицца, башкалары жанына да жетпейт.
by far: эч ким жакындай албайт
She's easily the most experienced person on the team.
Командада талашсыз эң тажрыйбалуу адам ушул.
easily = талашсыз
August is by far the busiest month for hotels here.
Бул жерде мейманканалар үчүн эң кызуу ай талашсыз август.

4Акырындап өзгөрүү

Бир нерсенин убакыт өткөн сайын өзгөрүп жатканын көрсөтүү үчүн салыштырма даражаны and менен кайталаңыз. Кыргызча «барган сайын» дейбиз.

The days are getting longer and longer.
Күндөр барган сайын узарып жатат.
«барган сайын» → longer and longer
Online shopping is becoming more and more popular.
Интернеттен соода кылуу барган сайын кеңири жайылып баратат.
узун сын атооч: more and more
Her English is getting better and better.
Анын англисчеси барган сайын жакшырып жатат.
good → better and better

5The…, the…: байланышкан өзгөрүү

Бир өзгөрүү экинчисин пайда кылса, the + салыштырма даража…, the + салыштырма даража… колдонуңуз. Эки бөлүк тең the + салыштырма даража менен башталат, андан кийин ээ + этиш келет. Кыргызча «канчалык…, ошончолук…» же «-ган сайын» деп айтабыз.

The more you read, the more words you learn.
Канчалык көп окусаң, ошончолук көп сөз үйрөнөсүң.
«канчалык…, ошончолук…» → the more…, the more…
The longer we waited, the angrier the customers became.
Биз күткөн сайын кардарлардын ачуусу келе берди.
«-ган сайын» → the longer…, the angrier…
The less I sleep, the worse I feel.
Канчалык аз уктасам, өзүмдү ошончолук начар сезем.
"When should I send it?" "The sooner, the better."
«Качан жиберейин?» «Канчалык эрте болсо, ошончолук жакшы.»
кыска туруктуу тизмек

6As… as possible / as much / many as

As… as possible «колуңуздан келишинче» дегенди билдирет. Кыргызча «мүмкүн болушунча». Сан-өлчөм үчүн as much / many… as колдонуңуз.

Please reply as soon as possible.
Мүмкүн болушунча тезирээк жооп бериңиз.
«мүмкүн болушунча» → as … as possible
I tried to explain it as clearly as possible.
Мен аны мүмкүн болушунча түшүнүктүү айтып берүүгө аракет кылдым.
тактооч: clearly
Take as much time as you need.
Канча убакыт керек болсо, ошончо алыңыз.
as much + саналбоочу зат атооч
We invited as many friends as we could.
Колубуздан келишинче көп досту чакырдык.
as many + көптүк сан

7Эселик: twice, three times, half

Айырманын так өлчөмүн айтуу үчүн twice / three times / half + as… as колдонуңуз. Three times жана андан көп болсо, three times bigger than да көп колдонулат. Кыргызча «эки эсе узун», «эки эсе арзан» дейбиз; бул жерде англисче үлгүнү так сактаңыз.

My new commute is twice as long as my old one.
Жумушка жаңы жолум мурункусунан эки эсе узун.
«эки эсе узун» → twice as long as
This laptop costs half as much as the one I wanted.
Бул ноутбук мен каалаган ноутбуктан эки эсе арзан.
«эки эсе арзан» → half as much as
The new stadium holds three times as many people as the old one.
Жаңы стадионго эскисинен үч эсе көп адам батат.
three times as many … as

8Тактоочтордун салыштырма даражасы

Бир иш кандай аткарылганын тактоочтун салыштырма даражасы менен салыштырыңыз. Кыска тактоочтор -er алат; -ly менен бүткөн тактоочтор more алат. Кыргызча «этият», «так» өзгөрбөйт, англисчеде болсо -ly керек.

She works harder than anyone in the office.
Ал кеңседе баарынан көп эмгектенет.
hard → harder
Can you drive more carefully, please?
Сураныч, этиятыраак айдай аласызбы?
«этият» → more carefully
I got up earlier than usual this morning.
Бүгүн эртең менен адаттагыдан эртерээк турдум.
early → earlier
He plays the guitar better than his teacher now.
Азыр ал гитараны мугалиминен жакшыраак чертет.
well → better

9Like жана as

Like – предлог: андан кийин зат атооч же ат атооч келет жана «окшош» дегенди билдирет. As сүйлөмдүн алдында (as I said) же кесиптин, ролдун алдында (work as a nurse) турат. Оозеки кепте like + сүйлөм көп угулат (like I said), бирок жазууда as колдонуңуз. Кыргызча айырма даана: «-дай / сыяктуу» → like, «болуп / катары» → as, «айткандай» → as I said.

Their new house looks like a palace.
Алардын жаңы үйү сарайдай көрүнөт.
«-дай» → like + зат атооч
As I said on the phone, the meeting starts at ten.
Телефондо айткандай, жолугушуу саат ондо башталат.
«айткандай» → as + сүйлөм
She works as a nurse at the city hospital.
Ал шаардык ооруканада медайым болуп иштейт.
«болуп» → as: чыныгы кесиби
He used his coat as a pillow.
Ал пальтосун жаздык катары колдонду.
«катары» → as: ролу

Көп кездешкен каталар

❌This hotel is very better than the last one.
✅This hotel is much better than the last one.
very жалгыз өзү салыштырма даражаны күчөтпөйт: much / far / a lot (же very much)
❌It's getting more cold and more cold.
✅It's getting colder and colder.
кыска сын атооч: -er and -er
❌More you practise, more you improve.
✅The more you practise, the more you improve.
эки бөлүккө тең the керек
❌The more I study, I understand more.
✅The more I study, the more I understand.
эки бөлүктө тең the + салыштырма даража биринчи турат
❌This flat is twice bigger than ours.
✅This flat is twice as big as ours.
twice + as… as
❌Please call me as soon as possibly.
✅Please call me as soon as possible.
туруктуу тизмекте possible сын атоочу турат
❌She speaks more fluent than me.
✅She speaks more fluently than me.
этишти сүрөттөйт: тактооч
❌She works like a teacher. (it is her job)
✅She works as a teacher.
чыныгы кесип же ролу: as
⚠️Like I said, we start at nine.
✅As I said, we start at nine.
Грамматикалык жактан туура, бирок like + сүйлөм оозеки кепке гана мүнөздүү; жазууда as колдонуңуз.

Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар

1. «Эки эсе кымбат», «эки эсе арзан» → twice more expensive, two times cheaper. Кыргызча «эки эсе» көбүнчө сын атоочтун жөнөкөй формасы менен айтылат. Сөзмө-сөз которсоңуз, англисчеде табигый эмес же туура эмес сүйлөм чыгат. Англисчеде twice as… as үлгүсүн колдонуңуз, ал эми «эки эсе арзан» үчүн half as… as же half the price.

❌At night a taxi from the centre of Bishkek to Manas Airport is twice more expensive than in the afternoon, so we always book one before six.
✅At night a taxi from the centre of Bishkek to Manas Airport is twice as expensive as in the afternoon, so we always book one before six.
«эки эсе кымбат» → twice as expensive as
⚠️(Баткендин өрүгү жөнүндө айтып жатасыз.) In July apricots from Batken are two times cheaper at the village market than in the supermarkets of Bishkek.
✅In July apricots from Batken are half as expensive at the village market as in the supermarkets of Bishkek. же In July apricots from Batken cost half as much at the village market as in the supermarkets of Bishkek.
Грамматикалык жактан туура, бирок two times cheaper англисчеде табигый эмес жана так эмес угулат; «эки эсе арзан» → half as expensive / half as much.

2. «Канчалык…, ошончолук…» → how…, so… Кыргызча байланышкан өзгөрүүнү «канчалык…, ошончолук…» менен айтабыз. Бул сөздөрдү how жана so деп которуу оңой. Англисчеде эки бөлүктүн тең башында the + салыштырма даража турат, андан кийин ээ жана этиш келет.

❌How longer we drove into the mountains above Kochkor, so colder it became outside the car.
✅The longer we drove into the mountains above Kochkor, the colder it became outside the car.
the longer…, the colder…
❌How earlier you come to the Osh Bazaar on Sunday, so more fresh herbs and cheap vegetables you can find.
✅The earlier you come to the Osh Bazaar on Sunday, the more fresh herbs and cheap vegetables you can find.
the earlier…, the more…

3. «Так түшүндүрөт», «этият иштейт» → clear, careful. Кыргызча «так», «этият», «жай», «тез» сын атооч да, тактооч да боло берет: «так жооп» жана «так түшүндүрөт». Англисчеде этишти сүрөттөгөн сөз көбүнчө -ly алат, салыштырма даражасы more + -ly тактооч.

❌The young teacher at our language centre in Karakol shows the difference between the tenses much more clear than our old textbook, so everyone finally understands it.
✅The young teacher at our language centre in Karakol shows the difference between the tenses much more clearly than our old textbook, so everyone finally understands it.
этишти сүрөттөйт: more clearly
❌After two mistakes in the report, my sister at the bank in Osh now checks every number much more careful than before.
✅After two mistakes in the report, my sister at the bank in Osh now checks every number much more carefully than before.
more carefully

Чаташтырбаңыз

much жана even – Much айырма чоң экенин гана айтат. Even биринчи нерсе да мурунтан эле жогору болгонун айтат. Кыргызча: «алда канча» жана «андан да».

My new phone is much faster than my old one.
Жаңы телефонум эскисинен алда канча тез.
айырма чоң
My old phone was fast, but this one is even faster.
Эски телефонум да тез болчу, бирок бул андан да тез.
экөө тең тез

кесип менен like жана as – As = чын эле ошол ролу; like = окшош, бирок андай эмес. Кыргызча: «мугалим болуп» жана «мугалимдей».

She works as a teacher.
Ал мугалим болуп иштейт.
ал чын эле мугалим
She talks to me like a teacher.
Ал мени менен мугалимдей сүйлөйт.
мугалимим эмес, бирок ошондой сүйлөйт

as soon as possible жана as soon as + сүйлөм – As soon as possible – «мүмкүн болушунча тез» деген туруктуу тизмек. As soon as + сүйлөм – убакыт сөзү: Call me as soon as you arrive («Келериң менен чал») A2-27.

Так жана расмий үлгүлөр (nowhere near as good, considerably cheaper, the taller of the two) C1-17 сабагында.

Жазылышы жана айтылышы

  • -er алсыз айтылат: /ə/ (UK), /ɚ/ (US) – faster /ˈfɑːstə/ (UK), /ˈfæstɚ/ (US). Аягын толук «эр» деп, тилди дирилдетип айтпаңыз: британ англисчесинде r такыр угулбайт.
  • than алсыз: /ðən/ – bigger than me. Толук «зэн» деп айтпаңыз; /ð/ үчүн тилдин учу тиштердин ортосунда.
  • as… as алсыз: /əz … əz/ – twice as long as. Акыркы тыбыш /z/ – жумшак үнсүз; аны с деп катуулатпаңыз.
  • the…, the… сүйлөмдөрүндө эки салыштырма даражага тең басым коюп, үтүрдө бир аз токтоңуз: The more you read, | the more you learn.
  • Жазылышы: early → earlier, busy → busier, big → bigger, thin → thinner.

Алтын эреже

Айырманы өлчөй аласыз: much / far / a lot (чоң), a bit / slightly (кичине), even (андан да жогору), twice as… as (так), by far + the best (теңдеши жок). Салыштырма даража менен very сөзүн жалгыз колдонбоңуз. Like + зат атооч; as + сүйлөм же ролу. «Эки эсе» = twice as… as, «канчалык…, ошончолук…» = the…, the…

Көнүгүүлөр

A. Түзүлүшү

Сүйлөмдөрдү толуктаңыз.

  1. The weather is getting (bad). (акырындап өзгөрүү)
  2. older I get, more I appreciate my parents.
  3. Please come as quickly as .
  4. Our garden is as big as theirs. (×2)
  5. Эч ким ага жакындай албайт: she's the best player in the team. (эки сөз)
  6. You should drive (careful) on this road. (салыштырма даража)
  7. This laptop costs as much as that one. (×½)

B. Мааниси

Туура вариантты тандаңыз.

  1. Туура жоопту тандаңыз: This exam was … easier than the last one.
  2. Туура жоопту тандаңыз: Anna is clever, but her sister is … cleverer.
  3. Туура жоопту тандаңыз: She works … a nurse in a big hospital.
  4. Туура жоопту тандаңыз: He looks … his father.
  5. Туура жоопту тандаңыз: Travel is becoming … expensive.

C. Катаны табыңыз

Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.

  1. She's very more confident now.
  2. The more expensive it is, the best it is.
  3. This flat is twice bigger than ours.
  4. As I said, the meeting starts at ten.
  5. It's getting more cold and more cold.

D. Текстте

Диалогду толуктаңыз. Кашаадагы сөздү керектүү формага коюңуз.

A new job
Mia: How's the new job?
Leo: Great! It's 18 better than my old one. There's no comparison!
Mia: And the office?
Leo: It's 19 (big) as my old office — twice the size!
Mia: What about the journey?
Leo: It's a bit longer, but the more I do it, 20 easier it gets.
Mia: Do you work long hours?
Leo: Yes, I work 21 (hard) than before, but I'm learning 22 (fast), too.

E. Сиздин кезегиңиз

Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.

  1. Азыркы жашооңузду беш жыл мурункусу менен салыштырыңыз. Much же a bit + салыштырма даражаны жана -er and -er же more and more менен бир тизмекти колдонуңуз.
  2. The…, the… менен бир сүйлөм жана by far + эң жогорку даража менен бир сүйлөм жазыңыз.

F. Аралаш кайталоо

Мурунку сабактарды кайталаңыз.

  1. A2-07 Эң жогорку даража кыргызча: the biggest, the most beautiful, the best
    It's the (good) film I've ever seen.
  2. B1-23 The менен аталыштар кыргызча: the Nile, the USA, бирок Bishkek жана Lake Como
    ___ Thames flows through London. …
  3. B1-21 Used to, be used to, get used to кыргызча: «-чумун», «көнүп калгам» жана «көнүп баратам»
    I'm not used to (get) up so early.
Жооптор

A. Түзүлүшү

  1. worse and worse
  2. The … the
  3. possible
  4. twice
  5. by far
  6. more carefully
  7. half

B. Мааниси

  1. much
  2. even
  3. as
  4. like
  5. more and more

C. Катаны табыңыз

  1. She's much more confident now. / She's far more confident now. / She's a lot more confident now. / She's very much more confident now. / She's even more confident now. / She's more confident now.
  2. The more expensive it is, the better it is.
  3. This flat is twice as big as ours.
  4. ✓ As I said, the meeting starts at ten.
  5. It's getting colder and colder.

D. Текстте

  1. much / far / a lot
  2. twice as big
  3. the
  4. harder
  5. faster / more quickly

E. Сиздин кезегиңиз

  1. My flat is much bigger now. Rent is getting more and more expensive.
  2. The more I exercise, the better I sleep. My grandmother is by far the best cook in our family.

F. Аралаш кайталоо

  1. best
  2. The
  3. getting
Android тиркемесиЖолдо үйрөнүңүз Google Play