It is said that… / He is said to…: „се вели дека“ и прекажување на англиски
It Is Said That… / He Is Said To…: The Reporting Passive
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да пренесете што луѓето велат, веруваат или очекуваат без да кажете кои се тие: It is said / believed / thought that…, He is said to be…, She is thought to have left… и There is said to be… – формите што постојано се среќаваат во вести и академски текстови.
Главна идеја
Често сакаме да споделиме информација без да кажеме кој ја кажал. Изворот се „луѓето воопшто“, непознат е, или не сакаме лично да гарантираме за тврдењето. Споредете:
People say that the house is haunted. – неформално; people е нејасно. It is said that the house is haunted. / The house is said to be haunted. – неутрално, безлично, внимателно.
Пасивот за пренесување го држи тврдењето на една рака оддалеченост. Вели: „Така се зборува или така се мисли – јас го пренесувам, но не ветувам дека е вистина.“ Затоа новинарите, научниците и историчарите постојано го користат.
Има два обрасца. Образецот 1 почнува со празното it и задржува цела that-реченица. Образецот 2 го става напред човекот или работата за која станува збор и користи to + основна форма. Формата по to тогаш го покажува времето на пренесеното дејство.
Македонски и англиски
Кај нас за ова имаме две познати средства. Првото е безличната конструкција со „се“: „Се вели дека…“, „Се смета дека…“, „Се очекува дека…“. Во македонската реченица нема збор што одговара на англиското it, но англиската изјавна реченица мора да има подмет: It is said that…
Второто е прекажувањето: „Тој бил многу богат“, „Крадците побегнале низ задната врата“. Со овие форми кажуваме дека нешто сме го слушнале, а не сме го виделе. Англискиот нема такви форми; најблиску до нив е токму образецот 2: He is said to be very rich, The thieves are thought to have escaped. Внимавајте на времето: за дејство што се случило порано по to доаѓа have + минат партицип.
И уште две работи. Нашето „има“ е исто за еднина и множина („Се вели дека има многу проблеми“), но англиското there is / there are мора да се согласи со именката што следи: There are said to be many problems. А „За него се вели дека…“ на англиски не почнува со for him: човекот станува подмет – He is said to…
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Се вели дека замокот е опседнат. | It is said that the castle is haunted. | на англиски има подмет it |
| Се смета дека осомничениот ја напуштил земјата. | It is believed that the suspect has left the country. | времето во that-реченицата е обично |
| Таа била многу богата. | She is said to be very rich. | прекажување → is said to be |
| Крадците побегнале со кола. | The thieves are thought to have escaped by car. | порано → to have + минат партицип |
| За неа се смета дека е една од најбогатите жени. | She is believed to be one of the richest women. | „за неа“ → подмет she |
| Под градот, велат, имало таен тунел. | There is said to be a hidden tunnel under the city. | there + is said + to be |
| Се смета дека во паркот има над 2.000 видови. | There are believed to be over 2,000 species in the park. | „има“ во множина → are |
| Се очекува министерот да даде оставка. | The minister is expected to resign. | иднина → expected to + основна форма |
Накратко: „се вели дека“ е It is said that… (не заборавајте го it), прекажувањето „тој бил…“ е he is said to be…, „побегнале“ (прекажано минато) е is said to have escaped, а по there глаголот be се согласува со именката.
Форма
Образец 1: It + пасивен глагол за пренесување + that-реченица
| It | be + минат партицип | that-реченица |
|---|---|---|
| It | is said | that the castle is haunted. |
| It | is believed | that the suspect has left the country. |
| It | was thought | that the disease was spread by insects. |
| It | is expected | that prices will rise. |
Чести глаголи: say, believe, think, report, know, expect, claim, consider, understand, allege, estimate.
Образец 2: Подмет + пасивен глагол за пренесување + to + основна форма
| Време на пренесеното дејство | Форма по to | Пример |
|---|---|---|
| исто време (состојба / навика) | to + основна форма | She is said to be very rich. |
| исто време (во тек) | to be + -ing | He is believed to be hiding in the mountains. |
| порано | to have + минат партицип | The thieves are thought to have escaped by car. |
| порано, подолго време | to have been + -ing | She is reported to have been living abroad for years. |
| подоцна (со expect) | to + основна форма | The minister is expected to resign. |
There + пасивен глагол за пренесување + to be
| Пример | |
|---|---|
| еднина | There is said to be a hidden tunnel under the city. |
| множина | There are believed to be over 2,000 species in the park. |
| минато | There were thought to be no survivors. |
Глаголот за пренесување во минато
| Образец | Пример |
|---|---|
| It was + минат партицип + that… | It was believed that the earth was flat. |
| Подмет + was / were + минат партицип + to + основна форма | The ship was thought to have sunk near the coast. |
Употреба
1It is said / believed / thought that…
Користете it + пасивен глагол за пренесување + that за да пренесете општо мислење, верување или тврдење без да го наведете изворот. That-реченицата го задржува своето обично време. Кај нас тоа е „се вели дека“, „се смета дека“ – но во англиската реченица подметот е it.
2Подмет + is said to + основна форма – сегашни состојби и навики
Ставете го напред човекот или работата и користете to + основна форма кога пренесената ситуација важи сега или општо. За дејство што е во тек сега користете to be + -ing. По expect формата со to покажува иднина. Кај нас тука често стои прекажување („служело“) или „за неа се смета дека…“.
3Подмет + is said to have + минат партицип – претходни дејства
Користете to have + минат партицип кога пренесеното дејство се случило пред моментот на пренесување. За пасивно дејство користете to have been + минат партицип, за подолго дејство to have been + -ing. Нашето прекажано минато („заминал“, „напишал“) тука е добар знак.
4There is said to be…
Користете there + пасивен глагол за пренесување + to be за да пренесете што, според луѓето, извештаите или проценките, постои. Be се согласува со именката што следи – за разлика од нашето „има“, кое е исто за еднина и множина.
5Глаголот за пренесување во минато
Кога верувањето или тврдењето припаѓа на минатото, ставете го глаголот за пренесување во минато. Формата по to ја бирате споредувајќи го пренесеното дејство со тоа минато време.
6Во вести и академски текстови
Овие форми се типични за формалниот, неутрален пишан јазик. Ви дозволуваат внимателно да пренесете тврдења, без лични изјави што не можете да ги докажете.
Не секој глагол за пренесување оди во двата обрасца. На пример, suggest и propose одат само во образецот 1: It was suggested that the meeting should be postponed (не The meeting was suggested to be postponed). Ако не сте сигурни, образецот 1 е посигурниот избор.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Се очекува дека…“ → реченица без it. Кај нас „се вели“, „се смета“, „се очекува“ немаат збор што одговара на англиското it. Ако ги преведете збор по збор, англиската реченица останува без подмет. Англискиот бара формален подмет it – или направете ја работата подмет и користете го образецот 2.
2. „Прадедо ми пешачел до Битола“ → is said to walk. Кај нас прекажаното минато („пешачел“, „носел“) веднаш покажува дека дејството е минато. Но ако го преведете во образецот 2 само со to + основна форма, времето се губи: to escape значи навика или сегашност. За претходно дејство по to доаѓа have + минат партицип.
3. „Се очекува да има над десет илјади тркачи…“ → there is + множина. Нашето „има“ е исто без разлика дали следува еднина или множина: „има еден тркач“, „има илјадници тркачи“. Англиското be по there мора да се согласи со именката, и во пасивот за пренесување: there are said / believed / thought to be + множина.
4. „За неа се вели дека…“ → For her is said. Кај нас темата често ја ставаме напред со „за“: „За новата соседка се вели дека се искачила на Пелистер во секој месец од годината“. Збор по збор излегува For her is said…. На англиски човекот станува подмет: She is said to…, или користете It is said that she…
Не мешајте
People say… / It is said… / He is said to… – иста порака, различен стил.
to be (сега) и to have been (порано)
be supposed to – This café is supposed to be very good исто така може да значи „се вели дека“, но во лекцијата B2-07 го учевте неговото почесто значење: очекување или правило.
Сличните форми со seem и appear (He seems to have left) не се пасивни; ги учите заедно со внимателното изразување во лекцијата C1-08.
Правопис и изговор
- said се изговара /sed/ – кратко „е“, не двогласот од say.
- thought /θɔːt/ (UK), /θɑːt/ (US): за /θ/ ставете го врвот на јазикот меѓу забите и дувнете – не нашето „т“ или „с“. gh е немо.
- It is во неутрален текст и во говор често се скратува (It's said that…), но во формален текст полните форми се вообичаени.
- to have е слабо: is thought to have left → /ɪz ˈθɔːt tə həv ˈleft/ (UK), /ɪz ˈθɑːt tə həv ˈleft/ (US). Стандардниот македонски нема слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено.
- Правопис на честите партиципи: believed, thought, known, expected, reported, alleged (двојно l), understood. На крајот од believed и alleged оставете го /d/ звучно – кај нас крајните звучни согласки обезвучуваат.
- Нагласокот е на партиципот и на главната информација: „She is SAID to be very RICH“.
Златно правило
Два обрасца: It is said that + реченица (не заборавајте го it, кое нашето „се вели“ не го покажува) или подмет + is said + to + основна форма. Во образецот 2 изберете ја формата според времето: to do / to be doing (истовремено), to have done / to have been doing (порано) – нашето прекажано „побегнале“ е to have escaped. По there глаголот be се согласува со именката.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точната форма на глаголот во заградата.
-
It (believe) that the treasure is still buried on the island.
-
The singer is said (be) very shy in real life.
-
The robbers are thought (escape) through the back door last night.
-
There (think) to be about a million words in English.
-
The team is expected (win) easily on Saturday.
-
The suspect is believed (stay) with friends at the moment.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: The pilot is believed … the crash last night.
-
Изберете го точниот одговор: The castle is said … haunted — people still see a ghost there today.
-
Изберете ја поформалната и побезличната реченица:
-
Изберете го точниот одговор: There … reported to be several injuries.
-
Изберете го точниот одговор: It … that the lake has no bottom.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
She is said that she speaks five languages.
-
The pilot is believed to survive the crash.
-
There is reported to be several injuries.
-
The bridge is thought to have been built by the Romans.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во веста. Користете ги глаголите во заградите во точната форма.
A rare painting has disappeared from the City Museum. The painting 16 (believe) to be worth over two million euros. The thieves 17 (think) to 18 (enter) the building through a window on Sunday night. It 19 (report) that the alarm system was not working. There 20 (say) to be no witnesses. Police are 21 (expect) to release more information tomorrow.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете за едно место во вашиот град со is said to или is believed to.
-
Напишете кратка реченица во стил на вест за нешто што се случило порано, со is thought to have + минат партицип.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B1-11 Пасив во сите времиња и со модални глаголи: is being done, has been done, must be done The results (announce) tomorrow.
-
B1-12 Reported speech (индиректен говор) на англиски: She said she was tired Пренесете ја реченицата во индиректен говор и поместете го времето: "I'm tired," she said.
-
B2-11 Have something done: каузатив на англиски (I had my hair cut) I (have / my eyes / test) last week.
-
B2-09 Reduced relative clauses: скратени релативни реченици на англиски (the man standing there) Скратете: The house which was built in 1900 is for sale.
Одговори
A. Форма
- is believed
- to be
- to have escaped
- are thought
- to win
- to be staying
B. Значење
- to have survived
- to be
- The CEO is expected to resign.
- are
- is said
C. Најдете ја грешката
- She is said to speak five languages. / It is said that she speaks five languages.
- The pilot is believed to have survived the crash. / It is believed that the pilot survived the crash.
- There are reported to be several injuries.
- ✓ The bridge is thought to have been built by the Romans.
D. Во контекст
- is believed
- are thought
- have entered
- is reported / has been reported / was reported
- are said
- expected
E. Ваш ред е
- The old bridge in my town is said to be over 500 years old.
- The fire is thought to have started in a restaurant kitchen.
F. Мешано повторување
- will be announced / are going to be announced / are being announced
- She said that she was tired. / She said she was tired.
- had my eyes tested
- The house built in 1900 is for sale.
