SlowingoГраматика
A2 29 / 38

Zero и first conditional: условни реченици со if, unless и when на англиски

Zero and First Conditional

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да зборувате за работи што секогаш се случуваат кога ќе се случи нешто друго и за вистински можности во иднината. За тоа ви требаат if и unless и временските зборови when, as soon as, before, after и until.

Главна идеја

Условната реченица има два дела: услов (делот со if) и резултат (главната реченица). Замислете две домина: ако падне првото, паѓа и второто.

Понекогаш тоа се случува секогаш, како закон на природата: If you heat ice, it melts. Тоа е условна реченица тип 0 (zero conditional), а во двата дела стои Present Simple (просто сегашно време), бидејќи тоа е секогаш вистина.

Понекогаш гледаме една вистинска ситуација во иднината: If it rains tomorrow, we'll stay at home. Тоа е условна реченица тип 1 (first conditional). Дождот е можен, а резултатот зависи од него.

Главната логика е ваква. Делот со if е првото домино: замислуваме дека тоа е веќе вистина. Затоа по if на англиски стои Present Simple, дури и за иднината. Идната мисла оди во резултатот: will. Истото правило важи и по when, as soon as, before, after и until.

Македонски и англиски

Добра вест: и кај нас по „ако“ обично стои сегашно време („Ако утре врне, …“), а во резултатот „ќе“ („…ќе останеме дома“). Тоа е истиот образец како If it rains, we'll stay at home. И разликата меѓу „ако“ (можеби) и „кога“ (сигурно) ја имаме и ние, исто како if и when.

Замката е кај временските зборови. Кај нас по „кога“, „штом“ и „откако“ за иднината стои „ќе“: „Кога ќе стигнам дома, ќе ти се јавам“, „Штом ќе се отвори продавницата, …“. На англиски по when, as soon as и after стои Present Simple, без will: When I get home, I'll call you. Во говорот понекогаш и по „ако“ ставаме „ќе“ („Ако ќе одиш на пазар, купи леб“), а на англиски и тука нема will.

Втората замка е малото „не“. Кај нас велиме „додека не се вратам“ и „освен ако не дојдеш“. Англиското until веќе значи „додека не“, а unless значи „ако не“ – по нив глаголот е потврден. Ако додадете not, значењето се превртува.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Ако ја загрееш водата на 100 степени, таа врие.If you heat water to 100 degrees, it boils.факт: сегашно + сегашно – тука е исто
Ако утре врне, забавата ќе ја направиме внатре.If it rains tomorrow, we'll have the party inside.„ако“ + сегашно, „ќе“ → will – тука е исто
Кога ќе стигнам дома, ќе ти ги пратам фотографиите.I'll send you the photos when I get home.„кога ќе“ → when + Present Simple, без will
Штом ќе се отвори продавницата, ќе ги купам билетите.As soon as the shop opens, I'll buy the tickets.„штом ќе“ → as soon as + Present Simple
Не ја отворај рерната додека тортата не е готова.Don't open the oven until the cake is ready.„додека не“ → until + потврден глагол
Нема да одам освен ако не дојдеш со мене.I won't go unless you come with me.„освен ако не“ → unless + потврден глагол
Кога ќе го завршам овој мејл, ќе ти се јавам.When I've finished this email, I'll call you.завршено дејство → Present Perfect (англиски сегашен перфект)

Накратко: по if е исто како кај нас, но по when, as soon as и after нема will, иако кај нас има „ќе“. А until и unless веќе го содржат нашето „не“.

Форма

Тип 0 – општи вистини и факти

Дел со ifГлавна реченица
If + Present Simple,Present Simple
If you mix red and blue,you get purple.

Тип 1 – вистинска можност во иднината

Дел со ifГлавна реченица
If + Present Simple,will / won't + основна форма
If you study hard,you'll pass.
If + Present Simple,can / might / should + основна форма
If it stops raining,we can go out.
If + Present Simple,заповеден начин
If you see Anna,say hello from me.

Ред и запирка

РедЗапирка?Пример
Делот со if напредобично даIf I'm late, start without me.
Главната реченица напреднеStart without me if I'm late.

Unless = if … not

Со if … notСо unless
If you don't hurry, you'll miss the bus.Unless you hurry, you'll miss the bus.

Временски реченици за иднината – истото правило: по временскиот збор сегашна форма, во другиот дел will

Временски зборПример
whenI'll call you when I get home.
as soon asAs soon as the film ends, we'll leave.
beforeTurn off the lights before you go out.
afterAfter she finishes school, she'll travel.
untilWait here until I come back.
when / as soon as + Present PerfectI'll call you when I've finished.

Употреба

1Тип 0 – факти и општи вистини

Користете if + Present Simple, Present Simple за работи што се секогаш или општо вистинити: наука, навики, како работат работите. Тука if значи речиси исто што и when или every time.

If you heat water to 100 degrees, it boils.
Ако ја загрееш водата на 100 степени, таа врие.
општа вистина: you за секого
If I drink coffee after six, I can't sleep.
Ако пијам кафе по шест, не можам да спијам.
моја навика
Plants die if they don't get enough light.
Растенијата се сушат ако немаат доволно светлина.
главната реченица напред: без запирка
If you press this button, the screen turns off.
Ако го притиснеш ова копче, екранот се исклучува.
како работи

2Тип 1 – вистински можности во иднината

Користете if + Present Simple, will + основна форма за можна ситуација во иднината и нејзиниот веројатен резултат. Кај нас е исто: „ако“ + сегашно време, а во резултатот „ќе“.

If it rains tomorrow, we'll have the party inside.
Ако утре врне, забавата ќе ја направиме внатре.
„ако врне“ → if it rains; „ќе“ → we'll
If you leave now, you'll catch the train.
Ако тргнеш сега, ќе стигнеш на возот.
резултат → will
She won't be happy if you forget her birthday.
Нема да биде задоволна ако го заборавиш нејзиниот роденден.
won't + основна форма
What will you do if you don't get the job?
Што ќе правиш ако не ја добиеш работата?
прашање: what will you do
If we don't book soon, there won't be any seats left.
Ако не резервираме наскоро, нема да остане ниту едно место.
there won't be

3Други форми во резултатот – can, might, should, заповеден начин

Во резултатот може да стои и can, might, should или заповеден начин (упатство како Call me!).

If you're free on Saturday, we can go for a walk.
Ако си слободен во сабота, можеме да одиме на прошетка.
can
If the traffic is bad, I might be a bit late.
Ако има гужва, можеби ќе доцнам малку.
might
If you don't feel better tomorrow, you should see a doctor.
Ако утре не ти е подобро, треба да одиш на лекар.
should
If you have any questions, send me an email.
Ако имате прашања, пратете ми мејл.
заповеден начин
Don't wait for me if I'm not there by eight.
Не ме чекај ако не сум таму до осум.
главната реченица напред: без запирка

4Во делот со if нема will

Дури и кога значењето е идно, во делот со if обично стои Present Simple. Will оди во резултатот. (Во учтиви барања понекогаш ќе слушнете if + will во значење „ако сте согласни“: If you'll wait here, I'll get the manager. Тоа е посебна употреба.)

If he calls, I'll tell him.
Ако се јави, ќе му кажам.
не If he will call
If the weather is nice, we'll eat outside.
Ако е убаво времето, ќе јадеме надвор.
по if сегашно, во резултатот will
If you need help, call me.
Ако ти треба помош, јави ми се.
заповеден начин

5Unless

Unless значи if … not – „ако не“ или „освен ако не“. По unless глаголот обично е потврден. Кај нас „освен ако“ речиси секогаш оди со „не“, а на англиски тоа „не“ веќе е во unless.

Unless you hurry, you'll be late.
Ако не побрзаш, ќе задоцниш.
= If you don't hurry
I won't go unless you come with me.
Нема да одам освен ако не дојдеш со мене.
кај нас „освен ако не“; на англиски unless + потврден глагол
You can't enter the building unless you have a pass.
Без пропусница не можеш да влезеш во зградата.
„без“ → unless you have

6Временски реченици за иднината – when, as soon as, before, after, until

По овие временски зборови за иднината користете Present Simple, исто како по if. If = можеби ќе се случи; when = сигурен сум дека ќе се случи. Кај нас по „кога“, „штом“ и „откако“ стои „ќе“ – на англиски не.

I'll send you the photos when I get home.
Кога ќе стигнам дома, ќе ти ги пратам фотографиите.
„кога ќе стигнам“ → when I get, не when I will get
As soon as the shop opens, I'll buy the tickets.
Штом ќе се отвори продавницата, ќе ги купам билетите.
„штом ќе“ → as soon as + Present Simple
Let's have dinner after the kids go to bed.
Ајде да вечераме откако децата ќе легнат.
„откако ќе“ → after + Present Simple
Don't open the oven until the cake is ready.
Не ја отворај рерната додека тортата не е готова.
„додека не“ → until без not
Before you leave, please check the windows.
Пред да заминете, ве молам проверете ги прозорците.
before + Present Simple

7Present Perfect по when, as soon as, after, until

Кога сакате да покажете дека првото дејство е сосема завршено пред второто, по временскиот збор можете да користите Present Perfect. Често оди и Present Simple. Кај нас и тука стои „ќе“ со свршен глагол („кога ќе завршам“).

When I've finished this email, I'll call you.
Кога ќе го завршам овој мејл, ќе ти се јавам.
завршено пред второто → Present Perfect
As soon as I've saved some money, I'll buy a new bike.
Штом ќе соберам малку пари, ќе купам нов велосипед.
завршено пред второто дејство
You can go out after you've done your homework.
Можеш да излезеш откако ќе ги напишеш домашните задачи.
„домашни задачи“ е множина, homework е неброива
Don't leave until you've signed the form.
Не заминувај додека не го потпишеш формуларот.
until + Present Perfect, без not

Чести грешки

❌If it will rain, we'll stay in.
✅If it rains, we'll stay in.
Во делот со if нема will.
❌I'll call you when I will arrive.
✅I'll call you when I arrive.
По when / as soon as / until сегашно време.
❌We'll wait until he will come.
✅We'll wait until he comes.
По until сегашно време.
❌If she call me, I'll answer.
✅If she calls me, I'll answer.
Present Simple: he / she / it + -s.
❌As soon as I will have finished, I'll call you.
✅As soon as I've finished, I'll call you.
По временскиот збор користете Present Perfect, не will have.
⚠️Unless you don't hurry, you'll be late.
✅Unless you hurry, you'll be late.
Граматички е точно, но значењето е погрешно: unless веќе значи „ако не“, па реченицата кажува спротивно.
⚠️Unless you have a ticket, you can go in.
✅Unless you have a ticket, you can't go in.
Проверете го значењето: = If you don't have a ticket, you can't go in.

Замки за говорителите на македонски

1. „Кога ќе стигне…“ → when … will. Кај нас за иднината по „кога“, „штом“ и „откако“ обично стои „ќе“: „Кога ќе стигне возот, ќе ти пишам.“ Затоа во англиската реченица лесно влегува will. По when, as soon as, after, before и until за иднината стои Present Simple (или Present Perfect).

❌The new shopping centre in Tetovo will hire more than two hundred people after it will open in March.
✅The new shopping centre in Tetovo will hire more than two hundred people after it opens in March.
„откако ќе се отвори“ → after it opens
❌When my sister will finish her master's degree in Vienna next summer, she'll probably come back and work in Skopje.
✅When my sister finishes her master's degree in Vienna next summer, she'll probably come back and work in Skopje.
„кога ќе заврши“ → when she finishes

2. „Ако ќе одиш…“ → if you will go. Во говорот кај нас понекогаш и по „ако“ ставаме „ќе“: „Ако ќе одиш до пазар, купи ми домати.“ На англиски по if и тука стои Present Simple (или are going to, кога зборувате за план).

❌If you will go to the green market in Bitola on Saturday, buy me two kilos of peppers for the ajvar.
✅If you go to the green market in Bitola on Saturday, buy me two kilos of peppers for the ajvar. или If you're going to the green market in Bitola on Saturday, buy me two kilos of peppers for the ajvar.
по if нема will

3. „Додека не се вклучи…“ → until … doesn't. Кај нас „додека“ за иднината оди со „не“: „Не почнувајте додека не се вклучи директорката.“ Англиското until веќе значи „додека не“. Ако додадете not, реченицата кажува нешто друго.

⚠️Please don't start the presentation until the director from Bitola doesn't join the call; she asked us to wait for her.
✅Please don't start the presentation until the director from Bitola joins the call; she asked us to wait for her.
Граматички е точно, но until веќе значи „додека не“; со doesn't реченицата не го кажува тоа што мислите.

4. „Освен ако не…“ → unless … don't. Кај нас „освен ако“ речиси секогаш оди со „не“: „Ќе тргнеме во седум, освен ако не почне да врне.“ Англиското unless веќе значи „ако не“, па глаголот по него е потврден.

⚠️We'll set off for Mavrovo at seven on Sunday unless the road over the mountain isn't closed because of snow.
✅We'll set off for Mavrovo at seven on Sunday unless the road over the mountain is closed because of snow.
Граматички е точно, но unless веќе значи „ако не“; со isn't значењето се превртува.

Не мешајте

Тип 0 и тип 1 – Тип 0 = секогаш вистина (сегашно + сегашно). Тип 1 = една конкретна ситуација во иднината (сегашно + will). Кај нас разликата е иста: „ми станува“ и „ќе ми стане“.

If I eat too much, I feel sick.
Ако јадам премногу, ми станува лошо.
секогаш
If I eat all this cake, I'll feel sick.
Ако ја изедам целата торта, ќе ми стане лошо.
овој пат, во иднина

if и when – If = може да се случи. When = сигурно ќе се случи, само го чекаме вистинското време. Кај нас: „ако“ и „кога ќе“.

If I see Tom, I'll give him the key.
Ако го видам Том, ќе му го дадам клучот.
можеби ќе го видам
When I see Tom tonight, I'll give him the key.
Кога ќе го видам Том вечерва, ќе му го дадам клучот.
знам дека ќе го видам

Тип 1 и тип 2 – За замислени или неверојатни ситуации англискиот користи if + Past Simple, would: If I won the lottery, I'd buy a boat. Видете B1-06. Изразот in case (за секој случај) е во лекцијата B2-03.

Правопис и изговор

  • I'll, you'll, we'll се обични во говорот. I'll /aɪl/ звучи исто како aisle и isle. l на крајот е „темно“: задниот дел од јазикот малку се крева.
  • won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) – не мешајте го со want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US). Двата почнуваат со /w/: усните се заоблени, забите не ја допираат усната – не е нашето „в“.
  • Ритам: кога делот со if е напред, гласот обично малку се крева и има кратка пауза пред резултатот: If it rains… we'll stay in.
  • unless е нагласено на вториот слог: /ənˈles/ – „un-LESS“. Кај нас двосложните зборови се нагласуваат на првиот слог, па лесно излегува UN-less.
  • Clause (дел од реченица) е група зборови со свој подмет и глагол: if it rains е еден дел, we'll stay in друг.

Златно правило

По if, unless, when, as soon as, before, after и until користете сегашна форма (Present Simple, а за завршено дејство Present Perfect) – и за иднината. Will обично оди само во резултатот, иако кај нас по „кога“ стои „ќе“. И запомнете: until и unless веќе го содржат нашето „не“.

Вежби

A. Форма

Ставете го глаголот во заградата во точна форма. Во резултатот користете will / won't.

  1. If you (heat) butter, it melts.
  2. If it (be) sunny tomorrow, we'll go to the beach.
  3. If you don't hurry, you (miss) the bus.
  4. I'll text you as soon as I (land).
  5. When I (finish) this email, I'll make dinner.
  6. Препишете ја реченицата со unless: If you don't leave now, you'll be late.

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: … I get home tonight, I'll have a shower.
  2. Можеби ќе го видите Том на забавата, но не сте сигурни. Изберете го точниот одговор: … I see him, I'll give him your message.
  3. Изберете го точниот одговор: … you have a ticket, you can't go in.
  4. Тип 0 или тип 1 (zero или first)? If you mix red and white, you get pink.
  5. Изберете го точниот одговор: … here until you come back.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. If she will come, I'll be happy.
  2. Wait here until I will come back.
  3. If he don't call, I'll call him.
  4. I'll call you when I've finished.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.

Weekend plans
Ana: What will you do if it 16 (rain) at the campsite?
Ben: If it rains, we 17 (will / go) to the museum in town.
Ana: Good idea. And book soon! 18 you book early, there won't be any places left.
Ben: I know. I'll book as soon as I 19 (get) paid on Friday.
Ana: And send me a photo when you 20 (arrive)!

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за себе.

  1. Довршете ја реченицата за себе: If the weather is nice this weekend, …
  2. Напишете еден факт за себе со условна реченица тип 0.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A2-04 Will на англиски: одлуки, ветувања и предвидувања
    I think she (pass) the exam.
  2. A2-22 May, might и could: како се кажува „можеби“ на англиски
    I'm not sure. I (come) later. Користете might.
  3. A2-05 Идно време на англиски: will, going to, Present Continuous или Present Simple?
    My train (leave) at 7.15 tomorrow morning. It's on the timetable.
Одговори

A. Форма

  1. heat
  2. is
  3. 'll miss / will miss
  4. land / 've landed / have landed
  5. finish / 've finished / have finished
  6. Unless you leave now, you'll be late. / You'll be late unless you leave now.

B. Значење

  1. When
  2. If
  3. Unless
  4. zero
  5. I'll wait

C. Најдете ја грешката

  1. If she comes, I'll be happy.
  2. Wait here until I come back.
  3. If he doesn't call, I'll call him.
  4. ✓ I'll call you when I've finished.

D. Во контекст

  1. rains
  2. 'll go / will go
  3. Unless
  4. get
  5. arrive / 've arrived / have arrived

E. Ваш ред е

  1. If the weather is nice this weekend, I'll go for a long walk.
  2. If I don't sleep enough, I get a headache.

F. Мешано повторување

  1. 'll pass / will pass / 's going to pass / is going to pass
  2. might come
  3. leaves / is leaving / will leave
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play