SlowingoГраматика
B1 23 / 39

Used to, be used to, get used to: порано, навикнат сум, се навикнувам на англиски

Used To, Be Used To, Get Used To

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе ги разликувате used to do (навика во минатото), be used to doing (нешто ви е нормално) и get used to doing (нешто станува нормално) и ќе ги користите правилно во кое било време.

Главна идеја

Овие три изгледаат речиси исто, но одговараат на различни прашања.

used to + основна форма е стар фото-албум: гледате назад кон нешто што било вистина, а сега веќе не е. I used to smoke. (Сега не пушам.)

be used to + именка / -ing е удобна фотелја: нешто ви е нормално. I'm used to the cold. (Не ми пречи.)

get used to + именка / -ing е патот до таа фотелја: непознато → нормално. I'm getting used to the cold. (Станува полесно.)

Клучот е малиот збор to. Во used to smoke, to му припаѓа на глаголот, па доаѓа основна форма. Во be used to и get used to, used е придавка со значење „навикнат“, а to е предлог – затоа доаѓа именка или -ing B1-19. Прашајте се: Може ли тука да стои именка? Ако може → -ing.

Македонски и англиски

Добра вест: македонскиот ја прави истата разлика како англискиот. „Навикнат сум“ е состојба – be used to. „Се навикнувам“, „се навикнав“ е процес – get used to. За навика во минатото, што сега ја нема, велиме „порано“ или „некогаш“ со минато време: „Порано секој ден возев велосипед до училиште“ – тоа е used to.

Разликата е во тоа што доаѓа потоа. По „навикнат“ кај нас доаѓа „на“ + именка („навикнат сум на бучавата“) или „да“ + глагол („навикнат сум да станувам рано“). На англиски по be / get used to секогаш доаѓа to + именка или -ing: I'm used to getting up early. Нашето „да“ лесно станува to + основна форма – и тогаш значењето се менува (I used to get up early = „порано станував рано“). А кога кажуваме „се навикнав дека…“, на англиски нема реченица со that: тука доаѓа именка или -ing.

И уште нешто. Повторувањата во минатото кај нас често ги кажуваме со имперфект: „Секое лето одевме на кампување“, „Дедо ми секое утро пиеше кафе на терасата“. Имперфектот не е англиското Past Continuous (минато продолжено време). За навика во минатото англискиот користи used to или Past Simple (просто минато време), а не was / were + -ing.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Порано секој ден возев велосипед до училиште.I used to cycle to school every day.навика во минатото → used to + основна форма
Навикнат сум на градската бучава.I'm used to the noise of the city.„на“ + именка → to + именка
Медицинските сестри се навикнати да работат долги смени.Nurses are used to working long shifts.„да“ + глагол → -ing
Полека се навикнувам да работам од дома.I'm slowly getting used to working from home.процес сега → getting used to
Не грижи се, брзо ќе се навикнеш.Don't worry, you'll soon get used to it.„ќе се навикнеш“ → will get used to
Ми требаа месеци да се навикнам на климата тука.It took me months to get used to the climate here.процес → get, не be
Секое лето одевме на кампување.Every summer we used to go camping.имперфект за навика → used to, не were going
Татко ти порано работеше ли тука?Did your dad use to work here?во прашање did + use to

Накратко: „порано правев“ = used to do, „навикнат сум“ = be used to, „се навикнувам / се навикнав“ = get used to; по be / get used to доаѓа именка или -ing – не „да“ + основна форма и не реченица со that.

Форма

Три градби

ГрадбаПотоа доаѓаЗначењеПример
used toосновна форманавика или состојба во минатото, сега неI used to live in Rome.
be used toименка / заменка / -ingова ми е нормалноI'm used to living alone.
get used toименка / заменка / -ingова ми станува нормалноI'm getting used to living alone.

used to: одречно и прашања (повторување од лекцијата A2-28)

Пример
ОдречноI didn't use to like coffee.
Одречно со neverI never used to like coffee.
ПрашањеDid you use to play an instrument?

be used to – be се менува, used to останува исто.

ВремеПример
СегашноShe is used to working nights.
МинатоWe weren't used to such hot weather.
ПрашањеAre you used to the new system yet?

get used to – во кое било време и по модални глаголи

ВремеПример
Present ContinuousI'm getting used to my new glasses.
Past SimpleHe got used to the noise after a week.
Present PerfectHave you got used to the time difference? (US: gotten)
ИдноYou'll get used to it.
Со модален глаголI can't get used to eating so late.

Употреба

1Used to – навики и состојби во минатото

Користете used to + основна форма за дејства што се повторувале и ситуации во минатото што сега веќе не важат. Сегашна форма нема: за сегашни навики користете Present Simple (просто сегашно време), често со usually. Кај нас: „порано“, „некогаш“ + минато време.

I used to cycle to school every day.
Порано секој ден возев велосипед до училиште.
„порано“ + имперфект → used to
This building used to be a cinema.
Оваа зграда порано беше кино.
состојба во минатото
We didn't use to have a dishwasher.
Порано немавме машина за садови.
одречно: didn't use to
Did your dad use to work here?
Татко ти порано работеше ли тука?
прашање: did + use to
I never used to read the news, but now I check it every morning.
Порано никогаш не читав вести, а сега ги проверувам секое утро.

2Be used to – нешто ви е нормално

Користете be used to кога нешто ви е познато и веќе не е чудно или тешко. Потоа доаѓа именка, заменка или -ing. Кај нас: „навикнат сум“.

I'm used to the noise of the city.
Навикнат сум на градската бучава.
„на бучавата“ → to the noise
Nurses are used to working long shifts.
Медицинските сестри се навикнати да работат долги смени.
„да работат“ → working
Don't worry about me — I'm used to it.
Не грижи се за мене, навикнат сум.
кај нас без заменка, на англиски to it
She wasn't used to speaking in public, so she was nervous.
Не беше навикната да зборува пред публика, па беше нервозна.
„да зборува“ → speaking
Are you used to driving on the right yet?
Навикна ли веќе да возиш од десната страна?
„да возиш“ → driving

3Get used to – се навикнувате

Користете get used to за процесот во кој нешто станува нормално. Оди во секое време и по модални глаголи. Кај нас: „се навикнувам“, „се навикнав“.

It took me months to get used to the climate here.
Ми требаа месеци да се навикнам на климата тука.
процес → get used to
I'm slowly getting used to working from home.
Полека се навикнувам да работам од дома.
кај нас сегашно време, на англиски I'm getting
Have you got used to your new job?
Се навикна ли на новата работа?
US: gotten used to
Don't worry, you'll soon get used to it.
Не грижи се, брзо ќе се навикнеш.
„ќе се навикнеш“ → you'll get used to
I could never get used to eating dinner at 10 pm.
Никогаш не би можел да се навикнам да вечерам во 22 часот.
по модален глагол
The kids got used to their new school very quickly.
Децата многу брзо се навикнаа на новото училиште.
„на училиштето“ → to their new school

4Сите три заедно

Во вистински разговор трите често се појавуваат заедно кога опишуваме промена.

I used to live in a village, so I wasn't used to the traffic here.
Порано живеев на село, па не бев навикнат на тукашниот сообраќај.
At first it was hard, but now I'm used to it.
На почетокот беше тешко, но сега сум навикнат.
I used to hate early mornings, but I've got used to them.
Порано ги мразев раните утра, но се навикнав на нив.
US: gotten used to

Чести грешки

❌I am used to wake up early.
✅I am used to waking up early.
be used to + -ing: to е предлог
❌I use to go to the gym on Mondays.
✅I usually go to the gym on Mondays.
used to нема сегашна форма
❌I'm getting use to it.
✅I'm getting used to it.
придавката е used, со -d
❌I used to living in London.
✅I used to live in London. или I'm used to living in London.
изберете: навика во минатото (основна форма) или навикнат сум (be + -ing)
❌She is used to that she works at night.
✅She is used to working at night.
be used to + именка или -ing, не реченица со that
❌Don't worry, you are used to it soon.
✅Don't worry, you'll get used to it soon.
процесот на навикнување = get used to
❌Did you used to live here?
✅Did you use to live here?
По did пишувајте use.

Замки за говорителите на македонски

1. „Навикнат е да работи…“ → is used to work. Кај нас по „навикнат“ и „се навикнувам“ доаѓа „да“ + глагол: „Никој во нашето семејство не е навикнат да вечера толку доцна.“ Нашето „да“ звучи како to + основна форма. Но во be used to и get used to, to е предлог, па доаѓа -ing. (We used to eat dinner late значи нешто друго: „порано вечеравме доцна“.)

❌Nobody in our family is used to eat dinner as late as the Spanish family we stayed with in Valencia last summer.
✅Nobody in our family is used to eating dinner as late as the Spanish family we stayed with in Valencia last summer.
„навикнат да вечера“ → used to eating
❌How long did it take you to get used to speak German all day at the office in Munich?
✅How long did it take you to get used to speaking German all day at the office in Munich?
„да се навикнеш да зборуваш“ → get used to speaking

2. „Секое утро пиеше кафе“ → was drinking. Имперфектот кај нас често кажува што се правело редовно во минатото: „Кога живеевме во Штип, дедо ми секое утро пиеше кафе на терасата.“ Тој лесно се преведува со Past Continuous, но was drinking звучи како едно дејство во тек во одреден момент. За навика во минатото користете used to или Past Simple.

⚠️When we lived in Shtip, my grandfather was drinking his coffee on the balcony every morning before the rest of us woke up.
✅When we lived in Shtip, my grandfather used to drink his coffee on the balcony every morning before the rest of us woke up. или When we lived in Shtip, my grandfather drank his coffee on the balcony every morning before the rest of us woke up.
Граматички е точно, но was drinking звучи како дејство во тек, а не како навика; за навика: used to drink или drank.
⚠️In primary school my best friend and I were walking home together along the river every afternoon.
✅In primary school my best friend and I used to walk home together along the river every afternoon.
Граматички е точно, но were walking опишува една прошетка во тек; за повторувано дејство во минатото: used to walk.

3. „Се навикна ли дека…“ → used to that…. Кај нас често велиме „Мајка ти се навикна ли дека сега работиш од дома?“ По be / get used to англискиот не прифаќа реченица со that. Ставете именка (и, ако треба, -ing по неа) или само -ing.

❌Is your mother used to that you work from home now, or does she still phone you at eleven every morning to ask about lunch?
✅Is your mother used to you working from home now, or does she still phone you at eleven every morning to ask about lunch?
„навикната е дека работиш од дома“ → used to you working

Не мешајте

used to do и be used to doing – Едното е за минатото, другото за она што ви е нормално.

I used to work at night.
Порано работев ноќе.
навика во минатото: сега не
I'm used to working at night.
Навикнат сум да работам ноќе.
сега ми е нормално

be used to и get used to – Состојба и промена. И кај нас: „навикнат сум“ и „се навикнувам“.

My brother is used to spicy food.
Брат ми е навикнат на лута храна.
состојба: не му е проблем
I'm getting used to spicy food.
Се навикнувам на лута храна.
процес: станува полесно

be used to (навикнат) и be used to do (пасив на глаголот use) – This room is used to store boxes значи „оваа соба се користи за чување кутии“: тоа е пасив на глаголот use B1-10 + to за цел. Изговорот е различен (видете подолу).

Old tyres are used to make playground floors.
Од старите гуми се прават подлоги за детски игралишта.
кај нас „се прават“, на англиски пасив: are used to make

used to и would за навики во минатото – И would може да опише повторувани дејства во минатото, но не и состојби во минатото. Видете B2-17.

Every summer we used to go camping.
Секое лето одевме на кампување.
може и would go
We used to have a dog called Max.
Порано имавме куче по име Макс.
состојба: would не оди

Правопис и изговор

  • Во used to, be used to и get used to, used се изговара /juːst/, а to е слабо: /ˈjuːstə/. Двата /t/ се спојуваат во еден. Стандардниот македонски нема слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено.
  • Кога used значи „користен“ (This room is used to store boxes, I used a knife), се изговара /juːzd/ – со звучно /z/ и звучно /d/. Кај нас звучните согласки на крајот обезвучуваат, па двата збора лесно звучат исто – оставете ги гласните жици да вибрираат.
  • use to (по did / didn't) звучи исто како used to – затоа правописната грешка е толку честа.

Златно правило

Used to + глагол = минато, сега не („порано правев“). Be used to + именка / -ing = ми е нормално („навикнат сум“). Get used to + именка / -ing = ми станува нормално („се навикнувам“). По be / get used to мислете „именка или -ing“ – не „да“ + основна форма и не that. А за повторувања во минатото – used to, не was / were + -ing.

Вежби

A. Форма

Користете used to, be used to или get used to.

  1. I (play) the piano when I was a child, but I stopped.
  2. She's a nurse, so she's used to (work) at weekends.
  3. Moving to a new country is hard, but you'll used to it.
  4. Did you have long hair?
  5. We used to the cold yet — it's our first winter.
  6. Претворете ја во одречна реченица: I used to like coffee.
  7. Составете прашање: You are used to the new system.

B. Значење

Изберете го точниот одговор или напишете ја реченицата поинаку.

  1. Изберете го точниот одговор: It took me a year to … used to the food.
  2. Изберете го точниот одговор: There a bakery on this corner.
  3. Напишете ја реченицата со used: Driving on the left isn't strange for me any more.
  4. Напишете ја реченицата со used: I lived in a flat in the past, but now I live in a house.
  5. Изберете го значењето: "I'm getting used to my new glasses."

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. I'm used to get up at 5 am.
  2. I use to drink coffee every morning.
  3. I'm getting use to the new timetable.
  4. She is used to that she works at night.
  5. We used to go camping every summer.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.

A new life in Canada
Kim: How's life in Canada?
Raj: Good, but different! I 18 (live) in a hot country, so I'm not 19 to the snow yet.
Kim: Don't worry — you'll get used to 20 (walk) on ice!
Raj: I hope so. And I'm slowly 21 used to the food.
Kim: Did you 22 to cook at home?
Raj: No, never. But now I have to!

E. Ваш ред е

Напишете на англиски.

  1. Напишете две реченици за тоа како се променил вашиот живот: една со used to и една со didn't use to.
  2. Напишете за нешто ново во вашиот живот: една реченица со be used to или not used to и една со get used to.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. B1-19 Gerund на англиски: -ing како подмет и по предлог (interested in learning, look forward to seeing)
    I look forward to (see) you.
  2. B1-20 Relative clauses на англиски: whose, where, when и кога се изоставува that
    The town I grew up has changed a lot.
  3. B1-18 Want him to, make him do, let him do: сакам да дојдеш на англиски
    My boss made me (work) late.
Одговори

A. Форма

  1. used to play
  2. working
  3. get
  4. use to
  5. aren't / are not / haven't got / haven't gotten
  6. I didn't use to like coffee. / I never used to like coffee.
  7. Are you used to the new system?

B. Значење

  1. get
  2. used to be
  3. I'm used to driving on the left. / I am used to driving on the left. / I've got used to driving on the left. / I've gotten used to driving on the left.
  4. I used to live in a flat. / I used to live in a flat, but now I live in a house.
  5. They are slowly starting to feel normal.

C. Најдете ја грешката

  1. I'm used to getting up at 5 am. / I used to get up at 5 am.
  2. I usually drink coffee every morning. / I drink coffee every morning. / I used to drink coffee every morning.
  3. I'm getting used to the new timetable.
  4. She is used to working at night. / She's used to working at night.
  5. ✓ We used to go camping every summer.

D. Во контекст

  1. used to live / lived
  2. used
  3. walking
  4. getting
  5. use

E. Ваш ред е

  1. I used to live with my parents. I didn't use to drink coffee.
  2. I'm not used to my new phone yet. I'm sure I'll get used to it soon.

F. Мешано повторување

  1. seeing
  2. where
  3. work
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play