Used to, be used to, get used to: порано, навикнат сум, се навикнувам на англиски
Used To, Be Used To, Get Used To
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе ги разликувате used to do (навика во минатото), be used to doing (нешто ви е нормално) и get used to doing (нешто станува нормално) и ќе ги користите правилно во кое било време.
Главна идеја
Овие три изгледаат речиси исто, но одговараат на различни прашања.
used to + основна форма е стар фото-албум: гледате назад кон нешто што било вистина, а сега веќе не е. I used to smoke. (Сега не пушам.)
be used to + именка / -ing е удобна фотелја: нешто ви е нормално. I'm used to the cold. (Не ми пречи.)
get used to + именка / -ing е патот до таа фотелја: непознато → нормално. I'm getting used to the cold. (Станува полесно.)
Клучот е малиот збор to. Во used to smoke, to му припаѓа на глаголот, па доаѓа основна форма. Во be used to и get used to, used е придавка со значење „навикнат“, а to е предлог – затоа доаѓа именка или -ing B1-19. Прашајте се: Може ли тука да стои именка? Ако може → -ing.
Македонски и англиски
Добра вест: македонскиот ја прави истата разлика како англискиот. „Навикнат сум“ е состојба – be used to. „Се навикнувам“, „се навикнав“ е процес – get used to. За навика во минатото, што сега ја нема, велиме „порано“ или „некогаш“ со минато време: „Порано секој ден возев велосипед до училиште“ – тоа е used to.
Разликата е во тоа што доаѓа потоа. По „навикнат“ кај нас доаѓа „на“ + именка („навикнат сум на бучавата“) или „да“ + глагол („навикнат сум да станувам рано“). На англиски по be / get used to секогаш доаѓа to + именка или -ing: I'm used to getting up early. Нашето „да“ лесно станува to + основна форма – и тогаш значењето се менува (I used to get up early = „порано станував рано“). А кога кажуваме „се навикнав дека…“, на англиски нема реченица со that: тука доаѓа именка или -ing.
И уште нешто. Повторувањата во минатото кај нас често ги кажуваме со имперфект: „Секое лето одевме на кампување“, „Дедо ми секое утро пиеше кафе на терасата“. Имперфектот не е англиското Past Continuous (минато продолжено време). За навика во минатото англискиот користи used to или Past Simple (просто минато време), а не was / were + -ing.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Порано секој ден возев велосипед до училиште. | I used to cycle to school every day. | навика во минатото → used to + основна форма |
| Навикнат сум на градската бучава. | I'm used to the noise of the city. | „на“ + именка → to + именка |
| Медицинските сестри се навикнати да работат долги смени. | Nurses are used to working long shifts. | „да“ + глагол → -ing |
| Полека се навикнувам да работам од дома. | I'm slowly getting used to working from home. | процес сега → getting used to |
| Не грижи се, брзо ќе се навикнеш. | Don't worry, you'll soon get used to it. | „ќе се навикнеш“ → will get used to |
| Ми требаа месеци да се навикнам на климата тука. | It took me months to get used to the climate here. | процес → get, не be |
| Секое лето одевме на кампување. | Every summer we used to go camping. | имперфект за навика → used to, не were going |
| Татко ти порано работеше ли тука? | Did your dad use to work here? | во прашање did + use to |
Накратко: „порано правев“ = used to do, „навикнат сум“ = be used to, „се навикнувам / се навикнав“ = get used to; по be / get used to доаѓа именка или -ing – не „да“ + основна форма и не реченица со that.
Форма
Три градби
| Градба | Потоа доаѓа | Значење | Пример |
|---|---|---|---|
| used to | основна форма | навика или состојба во минатото, сега не | I used to live in Rome. |
| be used to | именка / заменка / -ing | ова ми е нормално | I'm used to living alone. |
| get used to | именка / заменка / -ing | ова ми станува нормално | I'm getting used to living alone. |
used to: одречно и прашања (повторување од лекцијата A2-28)
| Пример | |
|---|---|
| Одречно | I didn't use to like coffee. |
| Одречно со never | I never used to like coffee. |
| Прашање | Did you use to play an instrument? |
be used to – be се менува, used to останува исто.
| Време | Пример |
|---|---|
| Сегашно | She is used to working nights. |
| Минато | We weren't used to such hot weather. |
| Прашање | Are you used to the new system yet? |
get used to – во кое било време и по модални глаголи
| Време | Пример |
|---|---|
| Present Continuous | I'm getting used to my new glasses. |
| Past Simple | He got used to the noise after a week. |
| Present Perfect | Have you got used to the time difference? (US: gotten) |
| Идно | You'll get used to it. |
| Со модален глагол | I can't get used to eating so late. |
Употреба
1Used to – навики и состојби во минатото
Користете used to + основна форма за дејства што се повторувале и ситуации во минатото што сега веќе не важат. Сегашна форма нема: за сегашни навики користете Present Simple (просто сегашно време), често со usually. Кај нас: „порано“, „некогаш“ + минато време.
2Be used to – нешто ви е нормално
Користете be used to кога нешто ви е познато и веќе не е чудно или тешко. Потоа доаѓа именка, заменка или -ing. Кај нас: „навикнат сум“.
3Get used to – се навикнувате
Користете get used to за процесот во кој нешто станува нормално. Оди во секое време и по модални глаголи. Кај нас: „се навикнувам“, „се навикнав“.
4Сите три заедно
Во вистински разговор трите често се појавуваат заедно кога опишуваме промена.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Навикнат е да работи…“ → is used to work. Кај нас по „навикнат“ и „се навикнувам“ доаѓа „да“ + глагол: „Никој во нашето семејство не е навикнат да вечера толку доцна.“ Нашето „да“ звучи како to + основна форма. Но во be used to и get used to, to е предлог, па доаѓа -ing. (We used to eat dinner late значи нешто друго: „порано вечеравме доцна“.)
2. „Секое утро пиеше кафе“ → was drinking. Имперфектот кај нас често кажува што се правело редовно во минатото: „Кога живеевме во Штип, дедо ми секое утро пиеше кафе на терасата.“ Тој лесно се преведува со Past Continuous, но was drinking звучи како едно дејство во тек во одреден момент. За навика во минатото користете used to или Past Simple.
3. „Се навикна ли дека…“ → used to that…. Кај нас често велиме „Мајка ти се навикна ли дека сега работиш од дома?“ По be / get used to англискиот не прифаќа реченица со that. Ставете именка (и, ако треба, -ing по неа) или само -ing.
Не мешајте
used to do и be used to doing – Едното е за минатото, другото за она што ви е нормално.
be used to и get used to – Состојба и промена. И кај нас: „навикнат сум“ и „се навикнувам“.
be used to (навикнат) и be used to do (пасив на глаголот use) – This room is used to store boxes значи „оваа соба се користи за чување кутии“: тоа е пасив на глаголот use B1-10 + to за цел. Изговорот е различен (видете подолу).
used to и would за навики во минатото – И would може да опише повторувани дејства во минатото, но не и состојби во минатото. Видете B2-17.
Правопис и изговор
- Во used to, be used to и get used to, used се изговара /juːst/, а to е слабо: /ˈjuːstə/. Двата /t/ се спојуваат во еден. Стандардниот македонски нема слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено.
- Кога used значи „користен“ (This room is used to store boxes, I used a knife), се изговара /juːzd/ – со звучно /z/ и звучно /d/. Кај нас звучните согласки на крајот обезвучуваат, па двата збора лесно звучат исто – оставете ги гласните жици да вибрираат.
- use to (по did / didn't) звучи исто како used to – затоа правописната грешка е толку честа.
Златно правило
Used to + глагол = минато, сега не („порано правев“). Be used to + именка / -ing = ми е нормално („навикнат сум“). Get used to + именка / -ing = ми станува нормално („се навикнувам“). По be / get used to мислете „именка или -ing“ – не „да“ + основна форма и не that. А за повторувања во минатото – used to, не was / were + -ing.
Вежби
A. Форма
Користете used to, be used to или get used to.
-
I (play) the piano when I was a child, but I stopped.
-
She's a nurse, so she's used to (work) at weekends.at weekends (UK), on weekends (US)
-
Moving to a new country is hard, but you'll used to it.
-
Did you have long hair?
-
We used to the cold yet — it's our first winter.
-
Претворете ја во одречна реченица: I used to like coffee.
-
Составете прашање: You are used to the new system.
B. Значење
Изберете го точниот одговор или напишете ја реченицата поинаку.
-
Изберете го точниот одговор: It took me a year to … used to the food.
-
Изберете го точниот одговор: There a bakery on this corner.
-
Напишете ја реченицата со used: Driving on the left isn't strange for me any more.
-
Напишете ја реченицата со used: I lived in a flat in the past, but now I live in a house.flat (UK), apartment (US)
-
Изберете го значењето: "I'm getting used to my new glasses."
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I'm used to get up at 5 am.the second answer changes the meaning to a past habit
-
I use to drink coffee every morning.the last answer is about the past
-
I'm getting use to the new timetable.
-
She is used to that she works at night.
-
We used to go camping every summer.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.
Kim: How's life in Canada?
Raj: Good, but different! I 18 (live) in a hot country, so I'm not 19 to the snow yet.
Kim: Don't worry — you'll get used to 20 (walk) on ice!
Raj: I hope so. And I'm slowly 21 used to the food.
Kim: Did you 22 to cook at home?
Raj: No, never. But now I have to!
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете две реченици за тоа како се променил вашиот живот: една со used to и една со didn't use to.
-
Напишете за нешто ново во вашиот живот: една реченица со be used to или not used to и една со get used to.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B1-19 Gerund на англиски: -ing како подмет и по предлог (interested in learning, look forward to seeing) I look forward to (see) you.
-
B1-20 Relative clauses на англиски: whose, where, when и кога се изоставува that The town I grew up has changed a lot.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: сакам да дојдеш на англиски My boss made me (work) late.
Одговори
A. Форма
- used to play
- working
- get
- use to
- aren't / are not / haven't got / haven't gotten
- I didn't use to like coffee. / I never used to like coffee.
- Are you used to the new system?
B. Значење
- get
- used to be
- I'm used to driving on the left. / I am used to driving on the left. / I've got used to driving on the left. / I've gotten used to driving on the left.
- I used to live in a flat. / I used to live in a flat, but now I live in a house.
- They are slowly starting to feel normal.
C. Најдете ја грешката
- I'm used to getting up at 5 am. / I used to get up at 5 am.
- I usually drink coffee every morning. / I drink coffee every morning. / I used to drink coffee every morning.
- I'm getting used to the new timetable.
- She is used to working at night. / She's used to working at night.
- ✓ We used to go camping every summer.
D. Во контекст
- used to live / lived
- used
- walking
- getting
- use
E. Ваш ред е
- I used to live with my parents. I didn't use to drink coffee.
- I'm not used to my new phone yet. I'm sure I'll get used to it soon.
F. Мешано повторување
- seeing
- where
- work
