Slowingoव्याकरण
A1 18 / 32

Can र Can't को प्रयोग — सजिलो नेपालीमा

Can and Can't

यस पृष्ठमा
  1. लक्ष्य
  2. मुख्य विचार
  3. नेपाली र अङ्ग्रेजी
  4. संरचना
  5. प्रयोग
  6. सामान्य गल्तीहरू
  7. नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
  8. नझुक्किनुहोस्
  9. हिज्जे र उच्चारण
  10. सुनौलो नियम
  11. अभ्यास

लक्ष्य

यो पाठपछि तपाईं आफूले के गर्न सक्नुहुन्छ र के सक्नुहुन्न भन्न, अनुमति माग्न (Can I…?), कसैलाई केही गरिदिन अनुरोध गर्न (Can you…?), के सम्भव छ भन्न, र can र can't लाई सुन्नेले फरक छुट्याउन सक्ने गरी उच्चारण गर्न सक्नुहुनेछ।

मुख्य विचार

Can को एउटा ठूलो विचार छ: केही सम्भव छ। ट्राफिक लाइट सम्झनुहोस्। Can हरियो बत्ती हो: बाटो खुला छ। Can't रातो बत्ती हो: बाटो बन्द छ।

बत्ती फरक कारणले हरियो हुन सक्छ। मसँग सीप छ (I can swim)। कसैले अनुमति दिएको छ (You can park here)। संसार नै यसरी चल्छ (You can buy tickets online)। अनि Can you help me? ले वास्तवमा सोध्छ: “तपाईंका लागि बत्ती हरियो छ?”

Can एउटा मोडल क्रिया (modal verb) हो: मुख्य क्रियामा अर्थ थप्ने विशेष सहायक क्रिया। can जस्ता मोडल क्रिया बदलिँदैनन्: न -s, न to, न do। I can, she can, they can, र यसपछि सधैँ मूल रूप: can swim, can help, can see।

नकारात्मक रूप can't (वा cannot) हो। प्रश्न बनाउन can लाई अगाडि सार्नुहोस्: Can you drive?

नेपाली र अङ्ग्रेजी

नेपालीमा can को काम धेरै शब्दले गर्छन्। सीपका लागि सक्छु (“म पौडी खेल्न सक्छु”) वा आउँछ (“मलाई पौडी खेल्न आउँछ”); अनुमतिका लागि मिल्छ / हुन्छ (“यहाँ बस्न मिल्छ?”); अनुरोधका लागि -दिनुहोस् / -दिनुहुन्छ?; सामान्य सम्भावनाका लागि सकिन्छ / पाइन्छ (“अनलाइन टिकट किन्न सकिन्छ”)। अङ्ग्रेजीमा यी सबैमा एउटै can आउँछ। ध्यान दिनुहोस्: नेपालीमा “सक्नु” अघिको क्रियामा -न लाग्छ (“खेल्न सक्छु”), तर अङ्ग्रेजीमा can पछि to लाग्दैन। अनि नेपालीमा विनम्रता क्रियाको आदरार्थी रूपबाट आउँछ (“दिनुहोस्”); अङ्ग्रेजीमा क्रियाको रूप बदलिँदैन, विनम्रता Can you…? र please बाट आउँछ।

नेपालीअङ्ग्रेजीके फरक छ
म पौडी खेल्न सक्छु।I can swim.-न सक्छु → can + मूल रूप; to छैन
उनी तीनवटा भाषा बोल्न सक्छिन्।She can speak three languages.she सँग पनि can; -s छैन
यहाँ बस्न मिल्छ?Can I sit here?अनुमति: Can I…?
यहाँ गाडी राख्न पाइँदैन।You can't park here.नियम: You can't
नुन दिनुहोस् न।Can you pass the salt, please?नेपालीमा आदरार्थी क्रिया; अङ्ग्रेजीमा Can you…? + please
टिकट अनलाइन किन्न सकिन्छ।You can buy tickets online.सामान्य सम्भावना: you can
म भोलि आउन सक्दिनँ।I can't come tomorrow.नकारात्मक: can't, don't can होइन

संरचना

सकारात्मक र नकारात्मक वाक्य

कर्ताcan / can'tमूल रूपबाँकी
I / you / we / theycanspeaktwo languages.
he / she / itcanswimvery well.
I / you / we / theycan't (cannot)cometonight.
he / she / itcan't (cannot)drive.
  • सबै कर्तासँग एउटै रूप: she can, she cans कहिल्यै होइन।
  • can पछि to छैन: can go, can to go कहिल्यै होइन।
  • Cannot सामान्यतया एउटै शब्द का रूपमा लेखिन्छ। बोली र अनौपचारिक लेखाइमा can't सामान्य रूप हो।

हो / होइन प्रश्न र छोटो उत्तर

Canकर्तामूल रूपछोटो उत्तर
Canyoucook?Yes, I can. / No, I can't.
Canshecome to the party?Yes, she can. / No, she can't.
Canwepark here?Yes, you can. / No, you can't.

Wh- प्रश्न (Q-A-S-I, A1-16 हेर्नुहोस्): यहाँ can सहायक क्रिया हो।

प्रश्नवाचक शब्दcanकर्तामूल रूप + बाँकी
What languagescanyouspeak?
WherecanIbuy a SIM card?

प्रयोग

1सीप र क्षमता

सीप र आफूले गर्न सक्ने कुराका लागि can / can't प्रयोग गर्नुहोस्। विगतको क्षमता (I could swim when I was five) का लागि A2-24 हेर्नुहोस्।

I can swim, but I can't dive.
म पौडी खेल्न सक्छु, तर डुबुल्की मार्न सक्दिनँ।
but: A1-29 हेर्नुहोस्
She can speak three languages.
उनी तीनवटा भाषा बोल्न सक्छिन्।
can + speak: -s छैन
My son can't ride a bike yet.
मेरो छोराले अझै साइकल चलाउन सक्दैन।
सक्दैन → can't
Can you cook?
तपाईंलाई खाना पकाउन आउँछ?
“आउँछ?” → Can you…?
Yes, I can. My pasta is great.
आउँछ। मैले बनाएको पास्ता एकदमै मीठो हुन्छ।
छोटो उत्तर: Yes, I can.
Our dog can open the door with its nose.
हाम्रो कुकुरले नाकले ढोका खोल्न सक्छ।
What languages can you speak?
तपाईं कुन कुन भाषा बोल्न सक्नुहुन्छ?
प्रश्नमा can कर्ताभन्दा अगाडि

2अनुमति

केही गर्न पाइन्छ कि पाइँदैन भनेर सोध्न Can I / Can we…? प्रयोग गर्नुहोस्। अनुमति दिन वा नदिन, वा नियमबारे भन्न You can / You can't प्रयोग गर्नुहोस्।

Can I sit here?
यहाँ बस्न मिल्छ?
“मिल्छ?” → Can I…?
"Can I pay by card?" "Yes, of course."
“कार्डबाट तिर्न मिल्छ?” “मिल्छ नि, किन नमिल्नु।”
You can use my laptop this afternoon.
आज दिउँसो तपाईं मेरो ल्यापटप चलाउन सक्नुहुन्छ।
अनुमति दिनु
You can't park here. It's for taxis.
यहाँ गाडी राख्न पाइँदैन। यो ठाउँ ट्याक्सीका लागि हो।
“पाइँदैन” → You can't
"Can we leave early today?" "Yes, you can."
“आज हामी चाँडै जान पाउँछौँ?” “पाउनुहुन्छ।”
Can we…? → Yes, you can.

3अनुरोध

कसैलाई केही गरिदिन भन्न Can you…? प्रयोग गर्नुहोस्। मैत्रीपूर्ण सुनिन please थप्नुहोस्। Could you…? अलि बढी विनम्र हुन्छ: A2-23 हेर्नुहोस्।

Can you help me with this box?
यो बाकस उठाउन मलाई अलिकति सघाइदिनुहुन्छ?
“-दिनुहुन्छ?” → Can you…?
Can you pass the salt, please?
नुन अलिकति यता सारिदिनुहोस् न।
नेपालीमा आदरार्थी क्रिया; अङ्ग्रेजीमा Can you… please
Can you call me back in ten minutes?
दस मिनेटपछि मलाई फेरि फोन गर्नुहुन्छ?
Can you open the window, please?
झ्याल खोलिदिनुहुन्छ?

4सामान्य सम्भावना

सामान्य रूपमा केही सम्भव छ भन्न can प्रयोग गर्नुहोस्: कुराहरू कसरी चल्छन्, कुनै ठाउँमा के पाइन्छ। It can be… को अर्थ “कहिलेकाहीँ हुन्छ” हो।

You can buy tickets online.
टिकट अनलाइन किन्न सकिन्छ।
नेपालीमा कर्ता छैन (“सकिन्छ”); अङ्ग्रेजीमा you can
You can see the sea from our hotel room.
हाम्रो होटलको कोठाबाट समुद्र देखिन्छ।
“देखिन्छ” → you can see
You can get a taxi outside the station.
स्टेसनबाहिर ट्याक्सी पाइन्छ।
“पाइन्छ” → you can get
It can be very cold here in winter.
जाडोमा यहाँ कहिलेकाहीँ एकदमै चिसो हुन्छ।
it can be = कहिलेकाहीँ हुन्छ
Where can I charge my phone?
म फोन कहाँ चार्ज गर्न सक्छु?
Where + can + I
Can you hear me? The line is very bad.
मेरो आवाज सुनिँदै छ? लाइन धेरै खराब छ।
फोनमा

सामान्य गल्तीहरू

❌She cans swim.
✅She can swim.
मोडल क्रियामा कहिल्यै -s लाग्दैन।
❌I can to drive.
✅I can drive.
can पछि to आउँदैन।
❌He can speaks English.
✅He can speak English.
can + मूल रूप: मुख्य क्रियामा -s छैन।
❌Do you can help me?
✅Can you help me?
can ले आफ्नो प्रश्न आफैँ बनाउँछ: do चाहिँदैन।
❌I don't can come.
✅I can't come.
can ले आफ्नो नकारात्मक रूप आफैँ बनाउँछ: don't चाहिँदैन।
❌"Can you swim?" "Yes, I do."
✅"Yes, I can."
प्रश्नकै सहायक क्रियाबाट उत्तर दिनुहोस्।
❌I can speaking English.
✅I can speak English.
-ing रूप होइन, मूल रूप।
❌Where I can buy a ticket?
✅Where can I buy a ticket?
प्रश्नमा can कर्ताभन्दा अगाडि आउँछ।

नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू

1. “बजाउन सक्छ” → can to play। नेपालीमा “सक्नु” भन्दा अगाडिको क्रियामा सधैँ -न लाग्छ: “बजाउन सक्छ”, “बोल्न सक्छु”। स्कुलमा “-न = to” भनेर सिकिएकाले अङ्ग्रेजीमा can to भनिन्छ। can पछि सिधै मूल रूप आउँछ।

❌Bikash can to play the flute very well.
✅Bikash can play the flute very well.
❌We can't to go out tonight.
✅We can't go out tonight.

2. “पौडी खेल्न आउँछ” → I know to swim। नेपालीमा सीपका लागि “आउँछ” वा “जान्दछु” पनि भनिन्छ (“मलाई गाडी चलाउन आउँछ”)। त्यसैले know + to बाट वाक्य बनाइन्छ। अङ्ग्रेजीमा can भन्नुहोस्, वा know how to।

❌My sister knows to drive a scooter.
✅My sister can drive a scooter. वा My sister knows how to drive a scooter.

3. “पानी दिनुहोस्” → Give me water। नेपालीमा “दिनुहोस्” आफैँ आदरार्थी र विनम्र छ। शब्दशः अनुवाद गर्दा अङ्ग्रेजीमा सिधा आदेश बन्छ, किनभने अङ्ग्रेजी क्रियामा आदरको रूप हुँदैन। पसल, अफिस वा अपरिचितसँग Can you…, please? प्रयोग गर्नुहोस्।

⚠️(तपाईं पसलमा हुनुहुन्छ।) Give me a bottle of water.
✅Can you give me a bottle of water, please?
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर अङ्ग्रेजीमा यो कडा आदेशजस्तो सुनिन्छ; अनुरोधमा Can you… please प्रयोग गर्नुहोस्।
⚠️(तपाईं कार्यालयमा कर्मचारीसँग कुरा गर्दै हुनुहुन्छ।) Tell me your email address.
✅Can you tell me your email address, please?
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर अपरिचितसँग असभ्य सुनिन्छ।

4. “पानी पर्न सक्छ” → It can rain today। नेपालीमा “सक्छ” ले आजको सम्भावना पनि जनाउँछ (“आज पानी पर्न सक्छ”)। अङ्ग्रेजीको can भने सामान्य सम्भावनाका लागि हो (It can be very cold here in winter = कहिलेकाहीँ हुन्छ)। आज, अहिले वा भोलिको सम्भावनाका लागि might वा may प्रयोग हुन्छ (पछिका पाठमा)।

⚠️(तपाईं आकाश हेर्दै हुनुहुन्छ।) Take an umbrella. It can rain this afternoon.
✅Take an umbrella. It might rain this afternoon.
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर can ले सामान्य सम्भावना मात्र जनाउँछ; आजको सम्भावनाका लागि might।

नझुक्किनुहोस्

बोलीमा can र can't — छिटो बोल्दा can't को t प्रायः सुनिँदैन। त्यसैले स्वर र जोड सुन्नुहोस् (हिज्जे र उच्चारण हेर्नुहोस्)।

I can swim.
म पौडी खेल्न सक्छु।
छोटो, कमजोर can; जोड swim मा
I can't swim.
म पौडी खेल्न सक्दिनँ।
बलियो, जोड भएको can't

Can you…? र Do you…? — Can you…? ले सीपबारे सोध्छ; Do you…? ले बानीबारे। A1-13 हेर्नुहोस्।

Can you play the piano?
तपाईंलाई पियानो बजाउन आउँछ?
सीप छ कि छैन?
Do you play the piano?
तपाईं पियानो बजाउनुहुन्छ?
यो तपाईंको नियमित काम हो कि होइन?

can र could — Could सामान्य क्षमताका लागि can को भूत रूप हो, र अनुरोधमा बढी विनम्र रूप पनि हो। A2-24 र A2-23 हेर्नुहोस्।

Can you open the door?
ढोका खोलिदिनुहुन्छ?
सामान्य अनुरोध
Could you open the door, please?
कृपया ढोका खोलिदिनुहुन्थ्यो कि?
बढी विनम्र

हिज्जे र उच्चारण

  • सकारात्मक वाक्यमा can सामान्यतया कमजोर हुन्छ र यसमा जोड पर्दैन: /kən/। यसको स्वर नेपालीको छोटो “अ” जस्तै हुन्छ। जोड मुख्य क्रियामा पर्छ: I can swim /aɪ kən ˈswɪm/।
  • Can't बलियो हुन्छ र यसमा जोड पर्छ: /kɑːnt/ (UK) — लामो, खुला, पछाडिको “आ”; /kænt/ (US) — नेपालीको “ए” भन्दा खुला /æ/। I can't swim.
  • छोटो उत्तर र जोड दिनुपर्दा can बलियो हुन्छ: Yes, I can /kæn/।
  • प्रश्नको सुरुमा can प्रायः कमजोर हुन्छ: Can you help me? /kən jə ˈhelp miː/।
  • UK अङ्ग्रेजीमा फरक मुख्यतया स्वरमा हुन्छ: कमजोर /ə/ र लामो /ɑː/। US अङ्ग्रेजीमा जोड पर्ने can र can't दुवैको स्वर /æ/ हो, त्यसैले जोड र can't को अन्त्यमा हुने छोटो रोकाइ सुन्नुहोस्।
  • सुरुको /k/ मा अलिकति हावा फुत्कन्छ, नेपालीको “ख” जस्तो। नेपालीमा “क” र “ख” को फरक भएकाले यो तपाईंलाई सजिलो छ।
  • Cannot /ˈkænɒt/ (UK), /ˈkænɑːt/ (US)।

सुनौलो नियम

Can कहिल्यै बदलिँदैन, र यसपछि मूल रूप आउँछ: I can go, she can go. Can you go? I can't go. न -s, न to, न do। नेपालीको “-न सक्छु” को “-न” अङ्ग्रेजीमा जाँदैन।

अभ्यास

A. संरचना

can को सही रूप प्रयोग गर्नुहोस्।

  1. She ___ … play the guitar.
  2. I can ___ … a horse.
  3. प्रश्न बनाउनुहोस्: you / can / swim
  4. नकारात्मक बनाउनुहोस्: We can park here.
  5. "Can your brother drive?" "No, he ."
  6. शब्दहरूलाई सही क्रममा राख्नुहोस्: can / where / I / a taxi / get / ?

B. अर्थ

हरेक वाक्यमा can ले के जनाउँछ? अङ्ग्रेजीमा उत्तर लेख्नुहोस्: ability, permission, request वा possibility।

  1. Ability, permission, request or possibility? "Can you close the door, please?"
  2. Ability, permission, request or possibility? "You can see the mountains from my window."
  3. Ability, permission, request or possibility? "Can I use your phone?"
  4. "Yes, I can." मा can कमजोर (weak) छ कि बलियो (strong)?

C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्

हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।

  1. He can plays chess.
  2. Do you can help me?
  3. I don't can come tomorrow.
  4. Can you speak Italian?

D. पाठभित्र

Word box: can, can't (जति पटक चाहिन्छ, प्रयोग गर्नुहोस्)

A job interview
Manager: So, Anna, what languages 15 you speak?
Anna: English and Portuguese. And I 16 speak a little French.
Manager: Great. 17 you drive?
Anna: No, I 18. But I 19 ride a motorbike!
Manager: OK. 20 you start on Monday?
Anna: Yes, I can.

E. तपाईंको पालो

आफ्नो सीप र दैनिक जीवनबारे अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।

  1. तपाईं गर्न सक्ने दुईवटा काम र गर्न नसक्ने एउटा काम लेख्नुहोस्।
  2. अफिस वा स्कुलको एक दिनका लागि एउटा विनम्र अनुरोध र अनुमति माग्ने एउटा प्रश्न लेख्नुहोस्।

F. मिश्रित दोहोर्याइ

अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।

  1. A1-13 Present Simple मा Don't, Doesn't, Do र Does — सजिलो नेपालीमा
    you play the piano? (habit, not ability)
  2. A1-15 Always, Usually, Never: कति पटक भन्ने — सजिलो नेपालीमा
    शब्दहरूलाई सही क्रममा राख्नुहोस्: never / find / I / my keys / can
  3. A1-16 Question Words (What, Where, Who, How…) — सजिलो नेपालीमा
    languages do you speak?
उत्तरहरू

A. संरचना

  1. can
  2. ride
  3. Can you swim?
  4. We can't park here. / We cannot park here.
  5. can't / cannot
  6. Where can I get a taxi?

B. अर्थ

  1. request
  2. possibility
  3. permission
  4. strong

C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्

  1. He can play chess.
  2. Can you help me?
  3. I can't come tomorrow. / I cannot come tomorrow.
  4. ✓ Can you speak Italian?

D. पाठभित्र

  1. can
  2. can
  3. Can
  4. can't / cannot
  5. can
  6. Can

E. तपाईंको पालो

  1. I can cook. I can speak two languages. I can't swim.
  2. Can you help me with this, please? Can I leave at four today?

F. मिश्रित दोहोर्याइ

  1. Do
  2. I can never find my keys.
  3. What / How many / Which
एन्ड्रोइड एपजाँदाजाँदै सिक्नुहोस् Google Play