SlowingoGrammatica
A1 18 / 32

Can en can't: kunnen en mogen in het Engels

Can and Can't

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les kun je zeggen wat je wel en niet kunt (can / can't), toestemming vragen (Can I…?), iemand vragen iets te doen (Can you…?), zeggen wat mogelijk is, en can en can't zo uitspreken dat mensen het verschil horen.

Het idee

Can heeft één groot idee: iets is mogelijk. Denk aan een verkeerslicht. Can is het groene licht: de weg is open. Can't is het rode licht: de weg is dicht.

Het licht kan om verschillende redenen groen zijn. Omdat ik het kan (I can swim). Omdat iemand het toestaat (You can park here). Omdat de wereld zo werkt (You can buy tickets online). En Can you help me? vraagt eigenlijk: ‘Staat het licht voor jou op groen?’

Can is een modaal werkwoord (modal verb) – een speciaal hulpwerkwoord dat betekenis toevoegt aan het hoofdwerkwoord. Modale werkwoorden zoals can veranderen niet: geen -s, geen to, geen do. I can, she can, they can – en daarna altijd de basisvorm: can swim, can help, can see.

De ontkenning is can't (of cannot). Voor een vraag zet je can gewoon vooraan: Can you drive?

Nederlands en Engels vergeleken

Goed nieuws: can werkt grotendeels als het Nederlandse kunnen. Ook in het Nederlands krijgt hij kan geen uitgang, komt er geen te achter, en maak je een vraag door het werkwoord vooraan te zetten: Kun je zwemmen? – Can you swim? Het verschil zit in de plek van het hoofdwerkwoord: in het Nederlands staat het achteraan, in het Engels direct na can. En het Nederlands laat het hoofdwerkwoord vaak weg (Ik kan Engels, Dat kan); het Engels niet. Waar het Nederlands voor toestemming mogen zegt, gebruikt het Engels heel vaak can.

NederlandsEngelsWat is anders?
Kun je zwemmen? / Ik kan niet zwemmen.Can you swim? / I can't swim.vraag en ontkenning: zoals in het Nederlands, zonder do
Kun je me met deze doos helpen?Can you help me with this box?hoofdwerkwoord direct na can, niet achteraan
Ze kan drie talen.She can speak three languages.het Engels heeft altijd een hoofdwerkwoord nodig
Mag ik hier zitten?Can I sit here?toestemming: mogen → can
Je mag hier niet parkeren.You can't park here.niet mogen → can't
Dat kan. / Kan dat?That's fine. / Is that possible?geen that can

Vorm

Bevestigend en ontkennend

Onderwerpcan / can'tBasisvormRest
I / you / we / theycanspeaktwo languages.
he / she / itcanswimvery well.
I / you / we / theycan't (cannot)cometonight.
he / she / itcan't (cannot)drive.
  • Dezelfde vorm voor alle personen: she can, nooit she cans.
  • Geen to na can: can go, nooit can to go.
  • Cannot schrijf je normaal als één woord. Can't is de normale vorm in spreektaal en informele teksten.

Ja/nee-vragen en korte antwoorden

CanOnderwerpBasisvormKorte antwoorden
Canyoucook?Yes, I can. / No, I can't.
Canshecome to the party?Yes, she can. / No, she can't.
Canwepark here?Yes, you can. / No, you can't.

Vragen met een vraagwoord (Q-A-S-I, zie A1-16): can is het hulpwerkwoord.

VraagwoordcanOnderwerpBasisvorm + rest
What languagescanyouspeak?
WherecanIbuy a SIM card?

Gebruik

1Kunnen (vermogen)

Gebruik can / can't voor vaardigheden en dingen die je kunt. Voor wat je vroeger kon (I could swim when I was five), zie A2-24.

I can swim, but I can't dive.
Ik kan zwemmen, maar ik kan niet duiken.
but: zie A1-29
She can speak three languages.
Ze spreekt drie talen. / Ze kan drie talen.
Nederlands kan zonder werkwoord; Engels niet: can speak
My son can't ride a bike yet.
Mijn zoon kan nog niet fietsen.
fietsen → ride a bike
Can you cook?
Kun je koken?
Yes, I can. My pasta is great.
Ja, hoor. Mijn pasta is geweldig.
Our dog can open the door with its nose.
Onze hond kan met zijn neus de deur opendoen.
de hond → its
What languages can you speak?
Welke talen spreek je?

2Toestemming

Gebruik Can I / Can we…? om te vragen of iets mag. Gebruik You can / You can't om toestemming te geven of te weigeren, of om over regels te praten. Het Nederlandse mogen wordt hier meestal can.

Can I sit here?
Mag ik hier zitten?
mag ik → can I
"Can I pay by card?" "Yes, of course."
‘Kan ik pinnen/met de kaart betalen?’ ‘Ja, natuurlijk.’
You can use my laptop this afternoon.
Je mag vanmiddag mijn laptop gebruiken.
You can't park here. It's for taxis.
Je mag hier niet parkeren. Het is voor taxi's.
mag niet → can't
"Can we leave early today?" "Yes, you can."
‘Mogen we vandaag eerder weg?’ ‘Ja, hoor.’

3Verzoeken

Gebruik Can you…? om iemand te vragen iets te doen. Zet er please bij om vriendelijk te klinken. Could you…? is nog wat beleefder: zie A2-23.

Can you help me with this box?
Kun je me even met deze doos helpen?
help staat direct na can you, niet achteraan
Can you pass the salt, please?
Kun je het zout even aangeven?
Can you call me back in ten minutes?
Kun je me over tien minuten terugbellen?
Can you open the window, please?
Wil je het raam even opendoen?
Nederlands vaak ‘wil je’; Engels can you

4Algemene mogelijkheid

Gebruik can om te zeggen dat iets in het algemeen mogelijk is – hoe dingen werken, wat een plek te bieden heeft. It can be… betekent ‘het is soms’.

You can buy tickets online.
Je kunt online kaartjes kopen.
You can see the sea from our hotel room.
Vanuit onze hotelkamer kun je de zee zien.
You can get a taxi outside the station.
Bij het station kun je een taxi nemen.
It can be very cold here in winter.
Het kan hier in de winter erg koud zijn.
= het is soms erg koud
Where can I charge my phone?
Waar kan ik mijn telefoon opladen?
Can you hear me? The line is very bad.
Kun je me horen? De verbinding is heel slecht.
aan de telefoon

Veelgemaakte fouten

❌She cans swim.
✅She can swim.
Modale werkwoorden krijgen nooit een -s.
❌I can to drive.
✅I can drive.
Geen to na can.
❌He can speaks English.
✅He can speak English.
Can + basisvorm: geen -s aan het hoofdwerkwoord.
❌Do you can help me?
✅Can you help me?
Can maakt zelf vragen – geen do.
❌I don't can come.
✅I can't come.
Can maakt zelf de ontkenning – geen don't.
❌"Can you swim?" "Yes, I do."
✅"Yes, I can."
Antwoord met het hulpwerkwoord uit de vraag.
❌I can speaking English.
✅I can speak English.
Basisvorm, geen -ing-vorm.
❌Where I can buy a ticket?
✅Where can I buy a ticket?
In vragen staat can vóór het onderwerp.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. Can zonder hoofdwerkwoord. ‘Ik kan Engels’, ‘Mijn dochter kan al goed rekenen’ – in het Nederlands kan kunnen soms zonder ander werkwoord, vooral bij talen. In het Engels heeft can altijd een hoofdwerkwoord nodig.

❌My boyfriend can German.
✅My boyfriend can speak German. of My boyfriend speaks German.
❌Can you Spanish?
✅Can you speak Spanish? of Do you speak Spanish?

2. Het hoofdwerkwoord achteraan. ‘Kun je dit woord voor me vertalen?’, ‘Ik kan vrijdag niet komen’ – in het Nederlands staat het hoofdwerkwoord aan het eind. In het Engels staat het direct na can / can't, en de rest komt erachter. Ook not hoort direct bij can: can't.

❌Can you this word for me translate?
✅Can you translate this word for me?
❌I can on Friday not help you.
✅I can't help you on Friday.

3. ‘Dat kan’ en ‘Kan dat?’ Deze korte Nederlandse zinnetjes kun je niet vertalen met can. Can heeft in het Engels altijd een onderwerp én een werkwoord nodig.

❌"Is Tuesday OK for you?" "Yes, that can."
✅"Yes, that's fine." of "Yes, that works."
❌Can that?
✅Is that possible? of Is that OK?

4. ‘Het kan zijn dat…’ → It can be that… Met ‘Het kan zijn dat ze ziek is’ zeg je dat iets misschien zo is. In het Engels zeg je dan maybe of might (zie A2-22). It can be betekent ‘het is soms zo’ (It can be very cold here in winter).

⚠️It can be that she's ill.
✅Maybe she's ill. of She might be ill.
Grammaticaal, maar onnatuurlijk: it can be gaat over wat soms gebeurt, niet over één situatie nu.

Niet verwarren

can en can't als je praat – In snelle spraak hoor je de t van can't vaak nauwelijks. Luister daarom naar de klinker en de klemtoon (zie Spelling en uitspraak).

I can swim.
Ik kan zwemmen.
korte, zwakke can; klemtoon op swim
I can't swim.
Ik kan niet zwemmen.
sterke can't met klemtoon

Can you…? en Do you…? – Can you…? vraagt of je iets kunt; Do you…? vraagt of je het doet, als gewoonte. Zie A1-13.

Can you play the piano?
Kun je piano spelen?
heb je die vaardigheid?
Do you play the piano?
Speel je piano?
is het een van je hobby's?

can en could – Could is de verleden tijd van can voor algemeen kunnen, en een beleefdere vorm voor verzoeken. Zie A2-24 en A2-23.

Can you open the door?
Kun je de deur opendoen?
gewoon verzoek
Could you open the door, please?
Zou je de deur even willen opendoen?
beleefder

Spelling en uitspraak

  • In bevestigende zinnen is can meestal zwak en zonder klemtoon: /kən/, met een korte, doffe klinker – bijna alleen ‘k’ en ‘n’. Het hoofdwerkwoord krijgt de klemtoon: I can swim /aɪ kən ˈswɪm/. Nederlandstaligen zeggen can vaak te vol, als het Nederlandse ken of kan; dan klinkt het al snel als can't.
  • Can't is sterk en krijgt klemtoon: /kɑːnt/ (UK) – een lange, open klank achter in de mond: je mond gaat wijd open en je tong ligt laag en ver naar achteren, dieper dan bij de Nederlandse aa – en /kænt/ (US), met een open /æ/. I can't swim.
  • In korte antwoorden en met nadruk is can sterk: Yes, I can /kæn/. De /æ/ is open: je mond gaat verder open dan bij de e in pet.
  • Aan het begin van een vraag is can meestal zwak: Can you help me? /kən jə ˈhelp miː/.
  • In het Brits-Engels zit het verschil vooral in de klinker: zwak /ə/ tegenover lang /ɑː/. In het Amerikaans-Engels hebben can (met klemtoon) en can't dezelfde klinker /æ/; luister daar naar de klemtoon en naar het korte stopje aan het eind van can't.
  • Cannot /ˈkænɒt/ (UK), /ˈkænɑːt/ (US).

Gouden regel

Can verandert nooit en wordt gevolgd door de basisvorm – direct erachter, niet aan het eind van de zin: I can go, she can go. Can you go? I can't go. Geen -s, geen to, geen do. En mogen is in het Engels meestal ook can.

Oefeningen

A. Vorm

Kies of vul de juiste vorm in, of maak een vraag of ontkenning.

  1. She ___ … play the guitar.
  2. I can ___ … a horse.
  3. Maak er een vraag van: you / can / swim
  4. Maak de zin ontkennend: We can park here.
  5. "Can your brother drive?" "No, he ."
  6. Zet in de goede volgorde: can / where / I / a taxi / get / ?

B. Betekenis

Wat betekent can hier: ability (kunnen), permission (toestemming), request (verzoek) of possibility (mogelijkheid)? Antwoord met het Engelse woord.

  1. Ability, permission, request of possibility? "Can you close the door, please?"
  2. Ability, permission, request of possibility? "You can see the mountains from my window."
  3. Ability, permission, request of possibility? "Can I use your phone?"
  4. Is can weak of strong in "Yes, I can."?

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. He can plays chess.
  2. Do you can help me?
  3. I don't can come tomorrow.
  4. Can you speak Italian?

D. In context

Woorden: can, can't (je mag ze zo vaak gebruiken als nodig)

A job interview
Manager: So, Anna, what languages 15 you speak?
Anna: English and Portuguese. And I 16 speak a little French.
Manager: Great. 17 you drive?
Anna: No, I 18. But I 19 ride a motorbike!
Manager: OK. 20 you start on Monday?
Anna: Yes, I can.

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels over wat je kunt, en over een dag op je werk of school.

  1. Schrijf twee dingen die je kunt en één ding dat je niet kunt.
  2. Schrijf een beleefd verzoek en een vraag om toestemming voor een dag op je werk of school.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. A1-13 Present Simple: ontkenning en vragen met don't, doesn't, do en does
    you play the piano? (gewoonte, niet vermogen)
  2. A1-15 Always, usually, never: zeggen hoe vaak je iets doet in het Engels
    Zet in de goede volgorde: never / find / I / my keys / can
  3. A1-16 Question words: vraagwoorden in het Engels (what, where, who, how…)
    languages do you speak?
Antwoorden

A. Vorm

  1. can
  2. ride
  3. Can you swim?
  4. We can't park here. / We cannot park here.
  5. can't / cannot
  6. Where can I get a taxi?

B. Betekenis

  1. request
  2. possibility
  3. permission
  4. strong

C. Vind de fout

  1. He can play chess.
  2. Can you help me?
  3. I can't come tomorrow. / I cannot come tomorrow.
  4. ✓ Can you speak Italian?

D. In context

  1. can
  2. can
  3. Can
  4. can't / cannot
  5. can
  6. Can

E. Jouw beurt

  1. I can cook. I can speak two languages. I can't swim.
  2. Can you help me with this, please? Can I leave at four today?

F. Gemengde herhaling

  1. Do
  2. I can never find my keys.
  3. What / How many / Which
Android-appLeer onderweg Google Play