Can و Can't در انگلیسی: توانایی، اجازه و درخواست به زبان ساده
Can and Can't
در این صفحه
هدف
بعد از این درس میتوانید بگویید چه کارهایی میتوانید (can) و چه کارهایی نمیتوانید (can't) انجام بدهید، اجازه بگیرید (Can I…?)، از کسی بخواهید کاری بکند (Can you…?)، بگویید چه چیزی ممکن است، و can و can't را طوری تلفظ کنید که شنونده فرقشان را بشنود.
ایدهٔ اصلی
Can یک ایدهٔ بزرگ دارد: چیزی ممکن است. یک چراغ راهنمایی را تصور کنید. Can چراغ سبز است: راه باز است. Can't چراغ قرمز است: راه بسته است.
چراغ میتواند به دلیلهای مختلف سبز باشد. چون مهارتش را دارم (I can swim). چون کسی اجازه میدهد (You can park here). چون دنیا اینطور کار میکند (You can buy tickets online). و Can you help me? در واقع میپرسد: «چراغ برای شما سبز است؟»
Can یک modal verb (فعل وجهی) است: یک فعل کمکی خاص که به فعل اصلی معنا اضافه میکند. فعلهای وجهی مثل can تغییر نمیکنند: نه -s، نه to، نه do. I can، she can، they can، و همیشه بعدش شکل سادهٔ فعل (base form): can swim، can help، can see.
منفیاش can't (یا cannot) است. برای سؤال فقط can را به اول جمله ببرید: Can you drive?
فارسی و انگلیسی
فارسی برای این معنا «توانستن» دارد که مثل هر فعل دیگری صرف میشود («میتوانم، میتواند…»)، و فعل بعدی هم شناسه میگیرد: «میتوانم شنا کنم»، «میتواند شنا کند». در انگلیسی هیچکدام تغییر نمیکند: can همیشه can است و فعل بعدش شکل ساده، بدون to و بدون -s. برای مهارت، فارسی «بلد بودن» را هم زیاد به کار میبرد («شنا بلدم»)؛ انگلیسی اینجا هم can میگوید. و فارسی برای امکان کلی و درخواست، «میشود» بدون فاعل دارد («میشود بلیت را آنلاین خرید»، «میشود کمکم کنید؟»)؛ انگلیسی فاعل میخواهد: You can… و Can you…?
| فارسی | انگلیسی | چه چیزی فرق میکند |
|---|---|---|
| او میتواند سه زبان صحبت کند. | She can speak three languages. | «کند» با شناسه ← speak بدون -s |
| شنا بلدم. | I can swim. | «بلد بودن» برای مهارت ← can |
| نمیتوانم بیایم. | I can't come. | یک کلمهٔ منفی ← can't، بدون don't |
| میتوانید آشپزی کنید؟ | Can you cook? | لحن سؤالی ← can اول جمله، بدون do |
| میتوانم اینجا بنشینم؟ | Can I sit here? | اجازه: مثل فارسی |
| میشود نمک را بدهید؟ | Can you pass the salt, please? | «میشود» ← Can you…? |
| میشود بلیت را آنلاین خرید. | You can buy tickets online. | جملهٔ بدون فاعل ← فاعل you |
| اینجا نمیشود پارک کرد. | You can't park here. | «نمیشود» ← You can't |
ساختار
جملهٔ مثبت و منفی
| فاعل | can / can't | شکل ساده | بقیه |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | can | speak | two languages. |
| he / she / it | can | swim | very well. |
| I / you / we / they | can't (cannot) | come | tonight. |
| he / she / it | can't (cannot) | drive. |
- برای همهٔ فاعلها یک شکل: she can، هیچوقت she cans.
- بعد از can، to نمیآید: can go، هیچوقت can to go.
- Cannot معمولاً سرهم نوشته میشود. Can't شکل عادی در گفتار و نوشتهٔ غیررسمی است.
سؤال بله/خیر و جواب کوتاه
| Can | فاعل | شکل ساده | جواب کوتاه |
|---|---|---|---|
| Can | you | cook? | Yes, I can. / No, I can't. |
| Can | she | come to the party? | Yes, she can. / No, she can't. |
| Can | we | park here? | Yes, you can. / No, you can't. |
سؤال با کلمهٔ پرسشی (Q-A-S-I، ببینید A1-16): can همان فعل کمکی است.
| کلمهٔ پرسشی | can | فاعل | شکل ساده + بقیه |
|---|---|---|---|
| What languages | can | you | speak? |
| Where | can | I | buy a SIM card? |
کاربرد
1توانایی
برای مهارتها و کارهایی که از عهدهشان برمیآیید can / can't بگویید. برای توانایی در گذشته (I could swim when I was five) ببینید A2-24.
2اجازه
برای پرسیدن اینکه کاری مجاز است یا نه، Can I / Can we…? بگویید. برای اجازه دادن یا ندادن، یا گفتن قانونها، You can / You can't.
3درخواست
برای اینکه از کسی بخواهید کاری بکند، Can you…? بگویید. با please دوستانهتر میشود. Could you…? کمی مؤدبانهتر است: ببینید A2-23.
4امکان کلی
برای اینکه بگویید چیزی به طور کلی ممکن است (چیزها چطور کار میکنند، یک جا چه امکاناتی دارد) can بگویید. It can be… یعنی «گاهی … است».
اشتباهات رایج
دامهای فارسیزبانان
1. to یا -s بعد از can. در فارسی فعل دوم هم شناسه میگیرد («میتواند بخواند») و در فرهنگ لغت فعل انگلیسی را با to یاد میگیریم. نتیجه: یا -s به فعل دوم میچسبد، یا to اضافه میشود. بعد از can فقط شکل ساده میآید.
2. «بلد بودن» ← know. «شنا بلدم» را راحت I know swimming یا I know to swim ترجمه میکنیم. در انگلیسی برای مهارت can میگوییم.
3. «میشود…» بدون فاعل. «اینجا میشود دوچرخهسواری کرد» فاعل ندارد. جملهٔ انگلیسی فاعل لازم دارد؛ برای امکان کلی معمولاً you.
4. «میشود…؟» برای درخواست. «میشود خودکارتان را قرض بدهید؟» را گاهی با Is it possible…? ترجمه میکنیم. این عبارت برای درخواست ساده سنگین و ناآشناست؛ انگلیسی میگوید Can you…?
5. «نمیتوانم» با not. «نمیتوانم» یک کلمه است و ذهن ما دنبال یک «نه» قبل از فعل میگردد. منفی can فقط can't / cannot است.
اینها را قاطی نکنید
can و can't در گفتار — در گفتار سریع t آخر can't اغلب بهزحمت شنیده میشود. بهجایش به مصوت و تکیه گوش کنید (ببینید املا و تلفظ).
Can you…? و Do you…? — Can you…? دربارهٔ توانایی میپرسد؛ Do you…? دربارهٔ عادت. ببینید A1-13.
can و could — Could گذشتهٔ can برای توانایی کلی است و برای درخواست، شکل مؤدبانهتر. ببینید A2-24 و A2-23.
املا و تلفظ
- در جملهٔ مثبت، can معمولاً ضعیف و بیتکیه است: /kən/، با مصوت خیلی کوتاه /ə/. تکیه روی فعل اصلی است: I can swim /aɪ kən ˈswɪm/. فارسیزبانها اغلب can را کامل و با مصوت باز /æ/ میگویند؛ آن وقت مخصوصاً برای گوش آمریکایی شبیه can't میشود.
- Can't قوی و با تکیه است: /kɑːnt/ (UK)، با مصوت بلند و باز؛ /kænt/ (US). I can't swim.
- در جواب کوتاه و برای تأکید، can قوی است: Yes, I can /kæn/.
- اول سؤال، can معمولاً ضعیف است: Can you help me? /kən jə ˈhelp miː/.
- در انگلیسی بریتانیایی فرق اصلی در مصوت است: /ə/ ضعیف در برابر /ɑː/ بلند. در انگلیسی آمریکایی can (وقتی تکیه دارد) و can't هر دو /æ/ دارند؛ پس به تکیه و به مکث کوتاه آخر can't گوش کنید.
- Cannot /ˈkænɒt/ (UK)، /ˈkænɑːt/ (US).
- در can swim و can speak، قبل از /s/ مصوت اضافه نکنید: /swɪm/ و /spiːk/ با دو صامت شروع میشوند.
قانون طلایی
Can هیچوقت تغییر نمیکند و بعدش شکل سادهٔ فعل میآید: I can go، she can go. Can you go? I can't go. نه -s، نه to، نه do. برای «بلد بودن» هم can بگویید، و جملهٔ «میشود…» را با فاعل بسازید: You can…
تمرینها
A. ساختار
شکل درست را بنویسید، یا جمله را تغییر بدهید.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: She ___ … play the guitar.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I can ___ … a horse.
-
سؤال بسازید: you / can / swim
-
منفی کنید: We can park here.
-
"Can your brother drive?" "No, he ."
-
به ترتیب درست بچینید: can / where / I / a taxi / get / ?
B. معنا
بگویید هر جمله کدام است: ability (توانایی)، permission (اجازه)، request (درخواست) یا possibility (امکان). جواب را به انگلیسی بنویسید.
-
Ability, permission, request or possibility? "Can you close the door, please?"
-
Ability, permission, request or possibility? "You can see the mountains from my window."
-
Ability, permission, request or possibility? "Can I use your phone?"
-
در "Yes, I can." کلمهٔ can ضعیف (weak) است یا قوی (strong)؟
C. اشتباه را پیدا کنید
اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.
-
He can plays chess.
-
Do you can help me?
-
I don't can come tomorrow.
-
Can you speak Italian?
D. در متن
از کلمههای can و can't (هر چند بار که لازم است) استفاده کنید.
Manager: So, Anna, what languages 15 you speak?
Anna: English and Portuguese. And I 16 speak a little French.
Manager: Great. 17 you drive?
Anna: No, I 18. But I 19 ride a motorbike!
Manager: OK. 20 you start on Monday?
Anna: Yes, I can.
E. نوبت شماست
به انگلیسی بنویسید.
-
دو کار بنویسید که میتوانید انجام بدهید و یک کار که نمیتوانید.
-
برای یک روز در محل کار یا مدرسه، یک درخواست مؤدبانه و یک سؤال برای اجازه گرفتن بنویسید.
F. مرور ترکیبی
درسهای قبلی را مرور کنید.
-
A1-13 منفی و سؤالی Present Simple: کاربرد don't، doesn't، do و does به زبان ساده you play the piano? (habit, not ability)
-
A1-15 قیدهای تکرار در انگلیسی: always، usually، never و جای درستشان در جمله به ترتیب درست بچینید: never / find / I / my keys / can
-
A1-16 کلمههای پرسشی در انگلیسی: What، Where، Who، How و ترتیب درست سؤال languages do you speak?
پاسخنامه
A. ساختار
- can
- ride
- Can you swim?
- We can't park here. / We cannot park here.
- can't / cannot
- Where can I get a taxi?
B. معنا
- request
- possibility
- permission
- strong
C. اشتباه را پیدا کنید
- He can play chess.
- Can you help me?
- I can't come tomorrow. / I cannot come tomorrow.
- ✓ Can you speak Italian?
D. در متن
- can
- can
- Can
- can't / cannot
- can
- Can
E. نوبت شماست
- I can cook. I can speak two languages. I can't swim.
- Can you help me with this, please? Can I leave at four today?
F. مرور ترکیبی
- Do
- I can never find my keys.
- What / How many / Which
