Discourse markers in het Engels: moreover, furthermore, on the other hand en on the contrary
Discourse Markers I: Adding, Contrasting, Comparing
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je punten toevoegen met furthermore, moreover, in addition, what is more, besides en not to mention, contrasteren en vergelijken met on the other hand, in contrast, by comparison, conversely en on the contrary, en deze signaalwoorden op de goede plek en met de goede leestekens gebruiken zonder ze te vaak in te zetten.
Het idee
Een tekst is meer dan een stapel goede zinnen. De lezer moet weten hoe elke zin samenhangt met de vorige: is dit nog een punt in dezelfde richting, of een wending? Discourse markers (signaalwoorden) maken die verbanden zichtbaar en geven een tekst samenhang – het gevoel dat alles bij elkaar hoort.
Zie ze als de handgebaren van een goede spreker. Furthermore en moreover steken nog een vinger op bij het tellen: ‘en nog een punt’. On the other hand is precies wat het zegt: de ene hand houdt de ene kant vast, de andere hand de andere kant, en allebei kloppen ze. In contrast houdt de twee handen ver uit elkaar. Conversely draait de hand om: hetzelfde verband, maar andersom. On the contrary is een stevig hoofdschudden: ‘nee – het tegendeel is waar’.
Twee waarschuwingen. Een gebaar moet bij de woorden passen: moreover vóór een tegengesteld idee brengt de luisteraar in de war. En een spreker die bij elk woord met zijn handen zwaait, is net zo moeilijk te volgen als iemand die nooit beweegt. Gebruik een signaalwoord als het verband niet al duidelijk is.
Nederlands en Engels vergeleken
Het Nederlands heeft voor bijna elk Engels signaalwoord een partner: bovendien, daarnaast, verder, daar komt bij, aan de andere kant, integendeel, daarentegen, omgekeerd. Maar de verdeling is net anders – en daar zitten de valkuilen. Daarentegen klinkt als on the contrary, maar betekent in contrast / by contrast; on the contrary is integendeel. Aan de andere kant wordt on the other hand, niet side. Naast (‘naast haar werk’) is in addition to of besides, niet next to. Behalve dekt twee Engelse woorden: besides (‘bovendien ook’) en except (‘uitgezonderd’). En bovendien is in het Nederlands neutraal, terwijl besides in het Engels informeel klinkt. Ten slotte de leestekens: in het Nederlands mag je twee hoofdzinnen met een komma verbinden (‘De flat is centraal, bovendien is hij goedkoop’); in het Engels moet er een punt of puntkomma staan.
| Nederlands | Engels | Let op |
|---|---|---|
| Bovendien / Daarnaast | Moreover / Furthermore / In addition | in addition neutraal, moreover / furthermore formeel; besides alleen in spreektaal |
| Naast haar werk studeert ze rechten. | In addition to her job, she studies law. | niet: next to |
| …, en dan heb ik het nog niet over de prijs. | …, not to mention the price. | |
| Aan de andere kant is het duur. | On the other hand, it's expensive. | hand, niet side |
| Het noorden is droog; het zuiden daarentegen is nat. | The north is dry; the south, by contrast, is wet. | daarentegen ≠ on the contrary |
| ‘Was het saai?’ ‘Integendeel, het was spannend.’ | On the contrary, it was gripping. | integendeel = on the contrary |
| Omgekeerd geldt hetzelfde. | Conversely, … | formeel |
| Behalve Engels spreekt ze ook Frans. / Iedereen kwam behalve Leo. | Besides English, … / Everyone came except Leo. | twee betekenissen |
Vorm
Toevoegen
| Signaalwoord | Register | Grammatica |
|---|---|---|
| in addition | neutraal | + komma + zin; in addition to + zelfstandig naamwoord / -ing |
| furthermore, moreover | formeel, geschreven | meestal vooraan: Moreover, … |
| what is more / what's more | neutraal / gesproken | + komma + zin |
| besides | spreektaal | voegt een laatste, sterkere reden toe |
| not to mention | neutraal, gesproken | + zelfstandig naamwoord / -ing, midden in de zin |
Contrasteren en vergelijken
| Signaalwoord | Betekenis |
|---|---|
| on the other hand | een andere kant van dezelfde vraag; beide kanten kloppen |
| in contrast / by contrast | twee verschillende dingen lijken totaal niet op elkaar (daarentegen) |
| in contrast to / with + zelfstandig naamwoord | hetzelfde, binnen één zin |
| by comparison | als je het met het andere ding vergelijkt |
| conversely | het omgekeerde verband klopt ook |
| on the contrary | wat net gezegd is, klopt niet; het tegendeel is waar (integendeel) |
Al behandeld: however B1-26; whereas, while, nevertheless, nonetheless B2-23.
Leestekens en plaats
| Plaats | Patroon | Voorbeeld |
|---|---|---|
| begin van de zin | signaalwoord + komma | In contrast, the north is dry. |
| na het onderwerp | , signaalwoord , | The north, in contrast, is dry. |
| twee hoofdzinnen in één zin verbinden | zin; signaalwoord, zin | The south is wet; the north, by contrast, is dry. |
| niet na alleen een komma | — | niet: The south is wet, moreover the north is cold. |
Gebruik
1Een punt toevoegen
In addition is neutraal en past in elke tekst. Furthermore en moreover zijn formeel; moreover voegt vaak een punt toe dat sterker of belangrijker is dan het vorige. What is more is neutraal en gewoon in spreektaal (what's more). In addition to is een voorzetsel en neemt een zelfstandig naamwoord of een -ing-vorm.
2Besides en not to mention
Besides (als signaalwoord) klinkt als spreektaal en voegt vaak een laatste reden toe die de zaak beslist – zoals ‘en trouwens’. Not to mention voegt iets toe wat het punt nog sterker maakt, alsof het nauwelijks gezegd hoeft te worden; daarna volgt een zelfstandig naamwoord of een -ing-vorm.
3On the other hand en on the contrary
On the other hand brengt een tweede kant van een vraag; beide kanten kloppen (aan de andere kant, anderzijds). Vaak gaat on the one hand eraan vooraf. On the contrary verwerpt de vorige bewering en zegt dat het tegendeel waar is (integendeel); vaak is het een antwoord op een ontkenning of een verkeerde aanname.
4In contrast, by comparison, conversely
In contrast / by contrast laten zien dat twee dingen heel verschillend zijn – het Nederlandse daarentegen. In contrast to / with + zelfstandig naamwoord doet hetzelfde binnen één zin (in tegenstelling tot). By comparison meet het ene ding af aan het andere (vaak met een vergrotende trap; in vergelijking daarmee). Conversely zegt dat het omgekeerde verband ook klopt (omgekeerd); het is formeel.
5Plaats, leestekens en te veel signaalwoorden
Aan het begin van een zin volgt na het signaalwoord een komma. Na het onderwerp staat het tussen komma's – dat klinkt soepel in formeel schrijven. Wil je twee volledige hoofdzinnen in één zin verbinden, zet dan een puntkomma vóór het signaalwoord; alleen een komma is niet genoeg – anders dan in het Nederlands. En tot slot: één signaalwoord per verband is genoeg, en veel zinnen hebben er helemaal geen nodig.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. ‘Daarentegen’ → on the contrary. Het klinkt hetzelfde, maar daarentegen betekent ‘in tegenstelling daarmee’: twee dingen die allebei waar zijn en verschillen. Dat is by contrast, in contrast of on the other hand. On the contrary is integendeel: het vorige klopt niet.
2. ‘Aan de andere kant’ → on the other side. Het Nederlandse kant maakt side verleidelijk, maar de vaste uitdrukking is on the other hand. On the other side betekent letterlijk ‘aan de overkant’ (on the other side of the road).
3. ‘Naast’ → next to. ‘Naast haar studie werkt ze in een café’ betekent ‘bovenop haar studie’. Next to betekent in het Engels ‘ernaast’ in de ruimte, of ‘vergeleken met’ (Next to her, I'm tiny). Gebruik in addition to, besides, as well as of alongside.
4. ‘Behalve’ → except. Behalve kan ‘bovendien ook’ betekenen (Behalve de prijs is ook de locatie een probleem) of ‘uitgezonderd’ (Iedereen behalve Leo). Engels maakt dat verschil: besides / apart from voor ‘bovendien ook’, except (for) voor ‘uitgezonderd’. (Apart from kan allebei.)
5. ‘Bovendien’ → besides in formeel schrijven, met alleen een komma. Bovendien is in het Nederlands neutraal en mag na een komma staan. Besides klinkt in het Engels als spreektaal; in een essay of rapport kies je moreover, furthermore of in addition – met een punt of puntkomma ervoor.
Niet verwarren
on the other hand en on the contrary – On the other hand voegt een andere kant toe; beide kloppen (aan de andere kant). On the contrary zegt dat het eerste idee niet klopt (integendeel).
in contrast en whereas – In contrast verbindt twee zinnen; whereas verbindt twee delen binnen één zin (B2-23). In het Nederlands: daarentegen tegenover terwijl.
besides en except – Besides (voorzetsel) = naast, bovenop; except = uitgezonderd. In het Nederlands kan het allebei behalve zijn.
Spelling en uitspraak
- Eén woord: moreover, furthermore, however, nevertheless. Losse woorden: in addition, on the other hand, on the contrary, by contrast.
- Klemtoon: moreover /mɔːrˈəʊvə/ (UK), /mɔːrˈoʊvər/ (US); furthermore /ˌfɜːðəˈmɔː/; conversely /kənˈvɜːsli/ (UK ook conversely). De th in furthermore is een stemhebbende /ð/: tongpunt licht tussen je tanden – geen d.
- contrary /ˈkɒntrəri/ (UK), /ˈkɑːntreri/ (US) heeft de klemtoon op de eerste lettergreep. Bij contrast verschilt de klemtoon: het zelfstandig naamwoord is contrast, het werkwoord contrast.
- besides /bɪˈsaɪdz/ eindigt op een stemhebbende /dz/ – laat hem niet stemloos worden zoals een Nederlandse eindklank.
- In spreektaal heeft een signaalwoord aan het begin van een zin meestal een eigen kleine toongroep, met een korte pauze erna: On the other hand | it's very central.
- Besides (met s) voegt een punt toe; beside (zonder s) betekent ‘naast’: She sat beside me.
Gouden regel
Kies het signaalwoord dat het echte verband noemt – meer van hetzelfde, een andere kant, een groot verschil, het omgekeerde, of ‘dat klopt niet’. Let op de valse vrienden: daarentegen is by contrast, integendeel is on the contrary, aan de andere kant is on the other hand, naast is in addition to. Begint het signaalwoord een nieuwe zin of hoofdzin, zet er dan een punt of puntkomma vóór en een komma achter; alleen een komma kan in het Engels geen twee zinnen verbinden. Gebruik één signaalwoord per verband, en geen als and of but genoeg is.
Oefeningen
A. Vorm
Herschrijf elke zin met het gegeven signaalwoord of op de gegeven plaats. Houd de betekenis gelijk en gebruik de juiste leestekens.
-
Herschrijf met "In addition to": The job pays well, and it also comes with a company car.
-
Herschrijf als twee zinnen en voeg het sterkere punt toe met "Moreover": The plan is very expensive and there is no evidence that it will work.
-
Herschrijf met het signaalwoord na het onderwerp: In contrast, the second group improved steadily.
-
Herschrijf als één zin met een puntkomma en "by contrast" na het onderwerp: The south of the country is wet. By contrast, the north is dry.
-
Herschrijf als één zin met "not to mention": The trip was exhausting. It was also very expensive.
-
Herschrijf als één zin die begint met "In contrast to": Her sister is quiet, but Mia loves being the centre of attention.
-
Herschrijf de tweede zin met "Conversely": When interest rates rise, people save more. When interest rates fall, people spend more.
B. Betekenis
Lees de context en kies de beste zin.
-
Een vriendin vraagt: "Is your new boss difficult?" Welk antwoord past?het antwoord verwerpt het idee dat ze moeilijk is
-
Een artikel weegt het stadsleven af. Welke zin hoort na "City life is exciting."?beide kanten kloppen; er wordt niets verworpen
-
Een los ingesproken berichtje aan een vriend over een feestje. Wat klinkt natuurlijker?register: moreover is te formeel voor losse spreektaal; besides voegt een laatste, beslissende reden toe
-
Een natuurkundeboek. Welke zin benoemt het verband preciezer?conversely = hetzelfde verband, andersom
-
Een productrecensie die twee telefoons vergelijkt. Welke zin gebruikt het signaalwoord goed?on the contrary verwerpt een bewering; hier worden twee dingen met elkaar vergeleken
-
Een korte cursusbeschrijving met drie eenvoudige feiten. Welke versie leest beter?te veel signaalwoorden: een eenvoudige opsomming heeft er geen nodig
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
The museum in the old town is free on Sundays, furthermore it stays open until ten in the evening during the summer.
-
In addition to work full-time at the hospital, Daniel is studying for a master's degree in the evenings.
-
Besides of the high price of the tickets, the train journey takes almost nine hours, so we have decided to fly.
-
On the other side, renting a flat in the centre means that you can walk to work and save on transport costs.
-
The south of the island depends mainly on tourism; the north, in contrast, still lives almost entirely from fishing and farming.
D. In context
Lees het fragment uit een essay en voer de opdrachten bij de genummerde zinnen uit.
Living in a city has clear advantages. (19) Public transport is frequent, moreover jobs are easier to find. (20) Cities offer theatres and museums. They also offer a wide choice of restaurants. For young people starting a career, these are strong arguments.
(21) The countryside offers space, silence and clean air. (22) Some people believe that rural life is boring, but that is not true, because many villagers have a very busy social life. (23) Village life is cheaper. Moreover, the houses are bigger. Furthermore, the schools are smaller. 24___, jobs are harder to find and buses are rare. All things considered, the right choice depends on your stage of life.
-
In zin (19) staat een fout in de leestekens. Herschrijf hem correct.
-
Voeg de twee zinnen van (20) samen tot één zin met "not to mention".
-
Herschrijf (21) zo dat de tweede alinea opent met een duidelijk contrast met de eerste. Gebruik "In contrast" of "By contrast".
-
Herschrijf (22) als twee korte zinnen: ontken dat het plattelandsleven saai is, en begin de tweede zin met "On the contrary".
-
In (23) staan te veel signaalwoorden. Herschrijf het als één zin zonder signaalwoord.
-
Welke zin past bij (24)?de voordelen blijven waar; dit is de andere kant
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels.
-
Een vriend twijfelt of hij een baan in een andere stad zal aannemen. Schrijf 3–4 zinnen advies. Gebruik één signaalwoord om toe te voegen (in addition, what's more of not to mention) en één voor contrast (on the other hand of by contrast), met een punt of puntkomma vóór elk signaalwoord en een komma erna.
-
Schrijf 2–3 zinnen voor een verslag waarin je twee plekken vergelijkt (steden, scholen of kantoren). Gebruik één keer in contrast to + zelfstandig naamwoord, en zet by comparison na het onderwerp, tussen komma's.
-
Iemand zegt: "I suppose you found the course too easy." Antwoord in 2–3 zinnen. Verwerp de aanname met On the contrary, en voeg nog een punt toe met Besides of What's more.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
B2-23 Whereas, nevertheless, much as: tegenstelling en toegeving in het Engels Herschrijf als één zin met "whereas": Tom loves maths. His sister, by contrast, prefers art.
-
B1-26 Although, despite of however? Hoewel, ondanks en echter in het Engels Herschrijf met "Despite": Although it was raining, we went for a walk.
-
C1-11 Nominalisation in het Engels: formeel schrijven met zelfstandige naamwoorden en noun phrases Herschrijf met een noun phrase als onderwerp: The company expanded rapidly, and this put pressure on staff.
Antwoorden
A. Vorm
- In addition to paying well, the job comes with a company car. / In addition to a good salary, the job comes with a company car.
- The plan is very expensive. Moreover, there is no evidence that it will work.
- The second group, in contrast, improved steadily.
- The south of the country is wet; the north, by contrast, is dry.
- The trip was exhausting, not to mention very expensive.
- In contrast to her quiet sister, Mia loves being the centre of attention.
- When interest rates rise, people save more. Conversely, when they fall, people spend more.
B. Betekenis
- On the contrary, she's very supportive.
- On the other hand, it can be very stressful.
- I'd rather not go. Besides, I don't know anyone there.
- Heat makes the gas expand. Conversely, cooling makes it contract.
- My old phone lasted a day. By comparison, the new one lasts three.
- The course is short, cheap and taught online.
C. Vind de fout
- The museum in the old town is free on Sundays. Furthermore, it stays open until ten in the evening during the summer. / The museum in the old town is free on Sundays; furthermore, it stays open until ten in the evening during the summer.
- In addition to working full-time at the hospital, Daniel is studying for a master's degree in the evenings.
- Besides the high price of the tickets, the train journey takes almost nine hours, so we have decided to fly.
- On the other hand, renting a flat in the centre means that you can walk to work and save on transport costs.
- ✓ The south of the island depends mainly on tourism; the north, in contrast, still lives almost entirely from fishing and farming.
D. In context
- Public transport is frequent. Moreover, jobs are easier to find. / Public transport is frequent; moreover, jobs are easier to find.
- Cities offer theatres and museums, not to mention a wide choice of restaurants.
- In contrast, the countryside offers space, silence and clean air. / By contrast, the countryside offers space, silence and clean air.
- Rural life is not boring. On the contrary, many villagers have a very busy social life.
- Village life is cheaper, the houses are bigger and the schools are smaller.
- On the other hand, jobs are harder to find and buses are rare.
E. Jouw beurt
- The salary is much higher, not to mention the chance to work in a bigger team. What's more, the city has a great music scene. On the other hand, you'd be a long way from your family, and rents there are high.
- In contrast to the crowded city campus, the new site has plenty of green space. The library there, by comparison, is small, but it is open until midnight.
- On the contrary, it was the hardest course I've ever taken. What's more, the exams were twice as long as last year's.
F. Gemengde herhaling
- Tom loves maths, whereas his sister prefers art. / Whereas Tom loves maths, his sister prefers art.
- Despite the rain, we went for a walk. / Despite it raining, we went for a walk. / Despite the fact that it was raining, we went for a walk.
- The company's rapid expansion put pressure on staff. / The rapid expansion of the company put pressure on staff.
