Tengiorð á ensku: furthermore, moreover, on the other hand, in contrast, on the contrary
Discourse Markers I: Adding, Contrasting, Comparing
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu bætt við hugmynd með in addition, furthermore, moreover, what's more, besides og not to mention, stillt hlutum upp hvorum á móti öðrum og borið þá saman með on the other hand, in contrast, by comparison og conversely, hafnað fullyrðingu með on the contrary – og sett tengiorðin á réttan stað með réttum greinarmerkjum, án þess að ofnota þau.
Aðalatriðið
Texti er meira en hrúga af góðum setningum. Lesandinn þarf að vita hvernig hver setning tengist þeirri á undan: er þetta enn ein hugmynd í sömu átt, eða beygja? Tengiorð (discourse markers) gera tengslin sýnileg og gefa textanum samhengi – tilfinninguna að hann haldist saman.
Hugsaðu um þau sem handahreyfingar góðs ræðumanns. Furthermore og moreover bæta einum fingri við talninguna: „og ein hugmynd í viðbót“. On the other hand er nákvæmlega það sem það segir: önnur höndin heldur á annarri hliðinni, hin höndin á hinni, og báðar eru sannar. In contrast heldur höndunum langt hvorri frá annarri. Conversely snýr hendinni við: sömu tengsl, en öfug. On the contrary er ákveðinn hristingur á höfði: „nei – hið gagnstæða er satt“.
Tvær viðvaranir. Hreyfingin verður að passa við orðin: moreover á undan andstæðri hugmynd ruglar hlustandann. Og ræðumaður sem veifar höndunum við hvert orð er jafnerfitt að fylgja og sá sem hreyfir sig aldrei. Notaðu tengiorð þegar tengslin eru ekki augljós fyrir.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: íslenskan á gott samsvarandi orð fyrir flest þessara: „auk þess“, „ennfremur“, „þar að auki“, „á hinn bóginn“, „hins vegar“, „aftur á móti“, „til samanburðar“, „þvert á móti“. Merkingin er því auðveld. Erfiðleikarnir liggja á þremur stöðum.
Í fyrsta lagi: tvö íslensk orðasambönd líkjast hvort öðru en merkja ólíkt. „Þvert á móti“ hafnar fullyrðingu – það er on the contrary. „Aftur á móti“ ber bara saman tvo ólíka hluti – það er in contrast, by contrast eða on the other hand, ekki on the contrary. Í öðru lagi: „fyrir utan“ merkir bæði „auk“ („fyrir utan ensku talar hún frönsku“) og „nema“ („allir komu fyrir utan Leo“). Enska except merkir aðeins „nema“; til að bæta við notarðu besides eða apart from. Í þriðja lagi: „öfugt við“ er á ensku in contrast to eða unlike – ekki opposite to, sem lýsir staðsetningu. Og loks: „auk þess að kenna“ er in addition to teaching – á eftir forsetningunni to kemur -ing mynd.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Hótelið var nálægt ströndinni. Auk þess var starfsfólkið hjálpsamt. | The hotel was close to the beach. In addition, the staff were very helpful. | hér er þetta eins |
| Auk þess að kenna rekur hún lítið netfyrirtæki. | In addition to teaching, she runs a small online business. | „auk þess að“ + nafnháttur → in addition to + -ing |
| Fjarvinna sparar tíma. Á hinn bóginn getur hún verið einangrandi. | Working from home saves time. On the other hand, it can feel isolating. | hér er þetta eins |
| „Var myndin leiðinleg?“ „Þvert á móti, hún var æsispennandi.“ | "Was the film boring?" "On the contrary, it was gripping." | hafnar fullyrðingu – hér er þetta eins |
| Salan jókst í Asíu. Í Evrópu dróst hún aftur á móti saman. | Sales rose by 12% in Asia. In contrast, European sales fell slightly. | „aftur á móti“ → in contrast, ekki on the contrary |
| Öfugt við rólegu systur sína elskar Mia athygli. | In contrast to her quiet sister, Mia loves being the centre of attention. | „öfugt við“ → in contrast to / unlike |
| Fyrir utan ensku talar hún frönsku og þýsku. | Besides English, she speaks French and German. | „fyrir utan“ (= auk) → besides, ekki except |
| Allir komu nema Leo. | Everyone came except Leo. | „nema“ → except |
Í stuttu máli: „þvert á móti“ er on the contrary, en „aftur á móti“ er in contrast; „fyrir utan“ sem „auk“ er besides, og „öfugt við“ er in contrast to.
Form
Að bæta við
| Tengiorð | Málsnið | Málfræði |
|---|---|---|
| in addition | hlutlaust | + komma + setning; in addition to + nafnorð / -ing |
| furthermore, moreover | formlegt, ritmál | yfirleitt fremst í setningu: Moreover, … |
| what is more / what's more | hlutlaust / talmál | + komma + setning |
| besides | samtal | bætir við síðustu, sterkari ástæðu |
| not to mention | hlutlaust, talmál | + nafnorð / -ing, inni í setningu |
Andstæður og samanburður
| Tengiorð | Merking |
|---|---|
| on the other hand | hin hlið sama máls; báðar hliðar eru sannar |
| in contrast / by contrast | tveir ólíkir hlutir eru mjög ólíkir |
| in contrast to / with + nafnorð | það sama, innan einnar setningar |
| by comparison | þegar eitt er mælt á móti öðru |
| conversely | öfug tengsl gilda líka |
| on the contrary | það sem var sagt er rangt; hið gagnstæða er satt |
Þegar kennt: however B1-26; whereas, while, nevertheless, nonetheless B2-23.
Greinarmerki og staða
| Staða | Mynstur | Dæmi |
|---|---|---|
| fremst í setningu | tengiorð + komma | In contrast, the north is dry. |
| á eftir frumlagi | , tengiorð , | The north, in contrast, is dry. |
| tvær aðalsetningar í einni málsgrein | setning; tengiorð, setning | The south is wet; the north, by contrast, is dry. |
| ekki aðeins komma | — | ekki: The south is wet, moreover the north is cold. |
Notkun
1Að bæta við hugmynd
In addition er hlutlaust og passar í hvaða texta sem er. Furthermore og moreover eru formleg; moreover bætir oft við hugmynd sem er sterkari eða mikilvægari en sú á undan. What is more er hlutlaust og algengt í tali (what's more). In addition to er forsetning og á eftir henni kemur nafnorð eða -ing mynd. Íslensku „auk þess“, „ennfremur“ og „þar að auki“ ná yfir þessar merkingar.
2Besides og not to mention
Sem tengiorð hljómar besides eins og í samtali og bætir oft við síðustu ástæðunni sem útkljáir málið – eins og íslenska „svo“ eða „enda“. Not to mention bætir við einhverju sem gerir hugmyndina enn sterkari, eins og óþarfi sé að segja það – á íslensku „að ekki sé minnst á“; á eftir því kemur nafnorð eða -ing mynd.
3On the other hand og on the contrary
On the other hand setur fram hina hlið málsins; báðar hliðar eru sannar. Oft kemur on the one hand á undan. Á íslensku: „á hinn bóginn“, „hins vegar“, eða „annars vegar … hins vegar“. On the contrary hafnar fullyrðingunni á undan og segir að hið gagnstæða sé satt; oft svarar það neitun eða rangri forsendu – á íslensku „þvert á móti“.
4In contrast, by comparison, conversely
In contrast / by contrast sýna að tveir hlutir eru mjög ólíkir – á íslensku „aftur á móti“ eða „hins vegar“. In contrast to / with + nafnorð gerir það sama innan einnar setningar – „öfugt við“. By comparison mælir eitt á móti öðru (oft með miðstigi) – „til samanburðar“. Conversely segir að öfug tengsl gildi líka; það er formlegt.
5Staða, greinarmerki og ofnotkun
Fremst í setningu kemur komma á eftir tengiorðinu. Á eftir frumlaginu stendur það milli komma – það hljómar lipurt í formlegum texta. Til að tengja tvær heilar setningar í einni málsgrein seturðu semíkommu á undan tengiorðinu; komma ein dugar ekki á ensku. Og að lokum: eitt tengiorð á hvert samband nægir, og margar setningar þurfa ekkert.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „aftur á móti“ → on the contrary. Á íslensku líkjast „aftur á móti“ og „þvert á móti“ hvort öðru. En „aftur á móti“ ber bara saman tvo ólíka hluti – báðir eru sannir. Enska on the contrary hafnar hins vegar alltaf fullyrðingunni á undan. Í samanburði notarðu by contrast, in contrast eða on the other hand.
2. „…og fyrir utan það…“ (= auk þess) → except that. Á íslensku hefur „fyrir utan“ tvær merkingar: „Fyrir utan það getum við lánað ykkur bátinn“ (= auk þess) og „Allir komu fyrir utan Leo“ (= nema). Enska except merkir aðeins „nema“. Til að bæta við notarðu besides eða apart from.
3. „Öfugt við…“ → Opposite to…. Á íslensku byrjum við samanburð oft á „Öfugt við bróður minn…“. Orð fyrir orð verður til Opposite to my brother. En enska opposite (to) lýsir yfirleitt staðsetningu („á móti, hinum megin við“). Til að bera saman fólk eða hluti notarðu in contrast to eða unlike.
Ekki rugla saman
on the other hand og on the contrary – On the other hand bætir við hinni hliðinni; báðar eru sannar. On the contrary segir að fyrri hugmyndin sé röng. Á íslensku: „á hinn bóginn“ og „þvert á móti“.
in contrast og whereas – In contrast tengir tvær setningar; whereas tengir tvær aðalsetningar innan einnar málsgreinar (B2-23).
besides og except – Besides (forsetning) = auk; except = nema. Íslenska „fyrir utan“ getur merkt hvort tveggja.
Stafsetning og framburður
- Í einu orði: moreover, furthermore, however, nevertheless. Í sundur: in addition, on the other hand, on the contrary, by contrast.
- Áhersla: moreover /mɔːrˈəʊvə/ (UK), /mɔːrˈoʊvər/ (US); furthermore /ˌfɜːðəˈmɔː/; conversely /kənˈvɜːsli/ (UK líka conversely). Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði, svo moreover og furthermore hljóma auðveldlega rangt. Í furthermore er /ð/ – eins og íslenskt ð, hér hefurðu forskot – og /ɜː/, sem er ekki íslenskt ö: varirnar eru ókringdar.
- Í tali hefur tengiorð fremst í setningu yfirleitt sinn eigin tónhóp og stutta pásu á eftir: On the other hand | it's very central.
- Besides (með s) bætir við hugmynd; beside (án s) merkir „við hliðina á“: She sat beside me.
- Á undan tengiorði sem byrjar nýja aðalsetningu kemur punktur eða semíkomma á ensku, ekki komma ein.
Gullna reglan
Veldu tengiorðið sem nefnir raunveruleg tengsl – meira af því sama, hin hliðin, mikill munur, öfug tengsl eða „þetta er rangt“. Þegar tengiorðið byrjar nýja setningu eða aðalsetningu kemur punktur eða semíkomma á undan því og komma á eftir; komma ein getur ekki tengt tvær setningar. Notaðu eitt tengiorð á hvert samband, og ekkert ef and eða but dugar. Og mundu: „þvert á móti“ er on the contrary, en „aftur á móti“ er in contrast; „fyrir utan“ (= auk) er besides, og „öfugt við“ er unlike / in contrast to.
Æfingar
A. Form
Umorðaðu hverja setningu með tengiorðinu eða í stöðunni sem er gefin. Haltu merkingunni og notaðu rétt greinarmerki.
-
Notaðu "In addition to": The job pays well, and it also comes with a company car.
-
Skrifaðu sem tvær setningar og bættu sterkari hugmyndinni við með "Moreover": The plan is very expensive and there is no evidence that it will work.
-
Settu tengiorðið á eftir frumlaginu: In contrast, the second group improved steadily.
-
Skrifaðu sem eina setningu með semíkommu og settu "by contrast" á eftir frumlaginu: The south of the country is wet. By contrast, the north is dry.
-
Skrifaðu sem eina setningu með "not to mention": The trip was exhausting. It was also very expensive.
-
Skrifaðu sem eina setningu og byrjaðu á "In contrast to": Her sister is quiet, but Mia loves being the centre of attention.
-
Umorðaðu seinni setninguna með "Conversely": When interest rates rise, people save more. When interest rates fall, people spend more.
B. Merking
Lestu samhengið og veldu betri setninguna.
-
Vinur spyr: "Is your new boss difficult?" Hvort svarið á við?the reply rejects the idea that she is difficult
-
Grein vegur og metur kosti og galla borgarlífs. Hvor setningin passar á eftir "City life is exciting."?both sides are true; nothing is rejected
-
Óformleg talskilaboð til vinar um partí. Hvor setningin er eðlilegri?register: moreover is too formal for casual speech; besides adds a final, settling reason
-
Kennslubók í náttúrufræði. Hvor setningin nefnir tengslin nákvæmar?conversely = the same relationship the other way round
-
Umsögn sem ber saman tvo síma. Hvor setningin notar tengiorðið rétt?on the contrary rejects a statement; here two things are measured against each other
-
Stutt lýsing á námskeiði með þremur einföldum staðreyndum. Hvor útgáfan er betri aflestrar?overuse: a simple list needs no markers
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
The museum in the old town is free on Sundays, furthermore it stays open until ten in the evening during the summer.
-
In addition to work full-time at the hospital, Daniel is studying for a master's degree in the evenings.
-
Besides of the high price of the tickets, the train journey takes almost nine hours, so we have decided to fly.
-
On the other side, renting a flat in the centre means that you can walk to work and save on transport costs.
-
The south of the island depends mainly on tourism; the north, in contrast, still lives almost entirely from fishing and farming.
D. Í samhengi
Lestu brotið úr ritgerð nemanda og leystu verkefnin við númeruðu setningarnar.
Living in a city has clear advantages. (19) Public transport is frequent, moreover jobs are easier to find. (20) Cities offer theatres and museums. They also offer a wide choice of restaurants. For young people starting a career, these are strong arguments.
(21) The countryside offers space, silence and clean air. (22) Some people believe that rural life is boring, but that is not true, because many villagers have a very busy social life. (23) Village life is cheaper. Moreover, the houses are bigger. Furthermore, the schools are smaller. 24___, jobs are harder to find and buses are rare. All things considered, the right choice depends on your stage of life.
-
Í setningu (19) er villa í greinarmerkjum. Skrifaðu hana rétt.
-
Tengdu tvær setningar í (20) í eina með "not to mention".
-
Umorðaðu setningu (21) þannig að hún byrji seinni efnisgreinina með skýrri andstæðu við þá fyrri. Notaðu "In contrast" eða "By contrast".
-
Umorðaðu setningu (22) sem tvær stuttar setningar: neitaðu því að sveitalífið sé leiðinlegt og byrjaðu seinni setninguna á "On the contrary".
-
Í (23) eru of mörg tengiorð. Skrifaðu það sem eina setningu án tengiorðs.
-
Hvor setningin passar í eyðuna (24)?the advantages remain true; this is the other side
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Vinur eða vinkona veltir fyrir sér hvort taka eigi starfi í annarri borg. Skrifaðu 3–4 setningar með ráðum. Notaðu eitt tengiorð til að bæta við (in addition, what's more eða not to mention) og eitt til að sýna andstæðu (on the other hand eða by contrast), með punkt eða semíkommu á undan hverju tengiorði og kommu á eftir.
-
Skrifaðu 2–3 setningar í skýrslu sem bera saman tvo staði (bæi, skóla eða skrifstofur). Notaðu in contrast to + nafnorð einu sinni og settu by comparison á eftir frumlaginu, milli komma.
-
Einhver segir: "I suppose you found the course too easy." Svaraðu í 2–3 setningum. Hafnaðu forsendunni með On the contrary og bættu við annarri hugmynd með Besides eða What's more.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B2-23 Whereas, nevertheless, much as: andstæður og tilslökun á ensku Skrifaðu sem eina setningu með "whereas": Tom loves maths. His sister, by contrast, prefers art.
-
B1-26 Although, despite og however á ensku: að tjá andstæðu Umorðaðu með "Despite": Although it was raining, we went for a walk.
-
C1-11 Nominalisation á ensku: a sharp rise in prices – nafnorðastíll og nafnliðir í formlegu máli Umorðaðu með nafnlið sem frumlag: The company expanded rapidly, and this put pressure on staff.
Svör
A. Form
- In addition to paying well, the job comes with a company car. / In addition to a good salary, the job comes with a company car.
- The plan is very expensive. Moreover, there is no evidence that it will work.
- The second group, in contrast, improved steadily.
- The south of the country is wet; the north, by contrast, is dry.
- The trip was exhausting, not to mention very expensive.
- In contrast to her quiet sister, Mia loves being the centre of attention.
- When interest rates rise, people save more. Conversely, when they fall, people spend more.
B. Merking
- On the contrary, she's very supportive.
- On the other hand, it can be very stressful.
- I'd rather not go. Besides, I don't know anyone there.
- Heat makes the gas expand. Conversely, cooling makes it contract.
- My old phone lasted a day. By comparison, the new one lasts three.
- The course is short, cheap and taught online.
C. Finndu villuna
- The museum in the old town is free on Sundays. Furthermore, it stays open until ten in the evening during the summer. / The museum in the old town is free on Sundays; furthermore, it stays open until ten in the evening during the summer.
- In addition to working full-time at the hospital, Daniel is studying for a master's degree in the evenings.
- Besides the high price of the tickets, the train journey takes almost nine hours, so we have decided to fly.
- On the other hand, renting a flat in the centre means that you can walk to work and save on transport costs.
- ✓ The south of the island depends mainly on tourism; the north, in contrast, still lives almost entirely from fishing and farming.
D. Í samhengi
- Public transport is frequent. Moreover, jobs are easier to find. / Public transport is frequent; moreover, jobs are easier to find.
- Cities offer theatres and museums, not to mention a wide choice of restaurants.
- In contrast, the countryside offers space, silence and clean air. / By contrast, the countryside offers space, silence and clean air.
- Rural life is not boring. On the contrary, many villagers have a very busy social life.
- Village life is cheaper, the houses are bigger and the schools are smaller.
- On the other hand, jobs are harder to find and buses are rare.
E. Spreyttu þig
- The salary is much higher, not to mention the chance to work in a bigger team. What's more, the city has a great music scene. On the other hand, you'd be a long way from your family, and rents there are high.
- In contrast to the crowded city campus, the new site has plenty of green space. The library there, by comparison, is small, but it is open until midnight.
- On the contrary, it was the hardest course I've ever taken. What's more, the exams were twice as long as last year's.
F. Blönduð upprifjun
- Tom loves maths, whereas his sister prefers art. / Whereas Tom loves maths, his sister prefers art.
- Despite the rain, we went for a walk. / Despite it raining, we went for a walk. / Despite the fact that it was raining, we went for a walk.
- The company's rapid expansion put pressure on staff. / The rapid expansion of the company put pressure on staff.
