Discourse markers po angielsku: moreover, on the other hand, on the contrary — łączenie myśli
Discourse Markers I: Adding, Contrasting, Comparing
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji dodasz kolejny argument za pomocą furthermore, moreover, in addition, what is more, besides i not to mention, przeciwstawisz i porównasz myśli za pomocą on the other hand, in contrast, by comparison, conversely i on the contrary, a także postawisz te wyrażenia we właściwym miejscu, z właściwą interpunkcją — i bez przesady.
Główna idea
Tekst to coś więcej niż stos dobrych zdań. Czytelnik musi wiedzieć, jak każde zdanie łączy się z poprzednim: czy to kolejny argument w tę samą stronę, czy zwrot? Discourse markers (wyrażenia łączące) pokazują te relacje i nadają tekstowi spójność (cohesion) — poczucie, że wszystko trzyma się razem.
Pomyśl o nich jak o gestach dobrego mówcy. Furthermore i moreover dokładają kolejny palec do wyliczanki: „i jeszcze jedno”. On the other hand jest dosłownie tym, co mówi: jedna ręka trzyma jedną stronę, druga ręka drugą, i obie są prawdziwe. In contrast rozsuwa ręce daleko od siebie. Conversely obraca dłoń: ta sama zależność, tylko w drugą stronę. On the contrary to stanowcze pokręcenie głową: „nie — jest wręcz odwrotnie”.
Dwie przestrogi. Gest musi pasować do słów: moreover przed myślą przeciwną wprowadza słuchacza w błąd. A mówca, który macha rękami przy każdym słowie, jest tak samo trudny do śledzenia jak ten, który w ogóle się nie rusza. Używaj wyrażenia łączącego wtedy, gdy relacja nie jest oczywista.
Polski a angielski
Polski ma odpowiedniki niemal wszystkich tych wyrażeń: ponadto, co więcej, poza tym, nie mówiąc już o, z drugiej strony, wręcz przeciwnie, natomiast, w przeciwieństwie do, dla porównania, i odwrotnie. Pułapki są trzy. Po pierwsze, dosłowne tłumaczenia: „z drugiej strony” to on the other hand, a „oprócz / poza tym” nie łączy się z of. Po drugie, polskie „przeciwnie” bywa używane w znaczeniu „natomiast”, a angielskie on the contrary zawsze odrzuca wcześniejsze stwierdzenie. Po trzecie, interpunkcja: po polsku „Mieszkanie jest w centrum, ponadto jest tanie” z przecinkiem jest w porządku, a po angielsku przed moreover łączącym dwa zdania potrzebujesz kropki albo średnika. Odwrotnie po wyrażeniu: po polsku po „Ponadto” na początku zdania zwykle nie ma przecinka, a po angielsku jest.
| Polski | Angielski | Uwaga |
|---|---|---|
| Ponadto jest dużo łatwiejszy w instalacji. | Furthermore, it is much easier to install. | po angielsku przecinek po wyrażeniu |
| Co więcej, czynsz ciągle rósł. | What's more, the rent kept going up. | |
| Poza tym nie mam co na siebie włożyć. | Besides, I've got nothing to wear. | swobodny ton |
| …, nie mówiąc już o kosztach. | …, not to mention the cost. | + rzeczownik / -ing |
| Z drugiej strony praca z domu bywa samotna. | On the other hand, … | nie on the other side |
| „Nudny film?” „Wręcz przeciwnie, trzymał w napięciu.” | On the contrary, it was gripping. | odrzuca stwierdzenie |
| Sprzedaż w Azji wzrosła. W Europie natomiast lekko spadła. | In contrast, European sales fell slightly. | nie on the contrary |
| W przeciwieństwie do cichej siostry Mia… | In contrast to her quiet sister, … | nie in opposite to |
| Dla porównania nowy jest bardzo lekki. | By comparison, the new one feels very light. | |
| …, i odwrotnie: niskie stopy zachęcają do wydawania. | Conversely, lower rates encourage them to spend. | formalnie |
| Oprócz angielskiego zna francuski. | Besides English, she speaks French. | bez of |
Budowa
Dodawanie
| Wyrażenie | Rejestr | Gramatyka |
|---|---|---|
| in addition | neutralny | + przecinek + zdanie; in addition to + rzeczownik / -ing |
| furthermore, moreover | formalny, pisany | zwykle na początku: Moreover, … |
| what is more / what's more | neutralny / mówiony | + przecinek + zdanie |
| besides | swobodny, rozmowa | dodaje ostatni, mocniejszy powód |
| not to mention | neutralny, mówiony | + rzeczownik / -ing, w środku zdania |
Przeciwstawianie i porównywanie
| Wyrażenie | Znaczenie |
|---|---|
| on the other hand | inna strona tej samej sprawy; obie strony są prawdziwe |
| in contrast / by contrast | dwie rzeczy bardzo się od siebie różnią |
| in contrast to / with + rzeczownik | to samo, w jednym zdaniu |
| by comparison | gdy zmierzyć jedno drugim |
| conversely | odwrotna zależność też jest prawdziwa |
| on the contrary | to, co właśnie padło, jest nieprawdą; prawda jest odwrotna |
Już omówione: however B1-26; whereas, while, nevertheless, nonetheless B2-23.
Interpunkcja i miejsce w zdaniu
| Miejsce | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| początek zdania | wyrażenie + przecinek | In contrast, the north is dry. |
| po podmiocie | , wyrażenie , | The north, in contrast, is dry. |
| łączenie dwóch zdań w jedno | zdanie; wyrażenie, zdanie | The south is wet; the north, by contrast, is dry. |
| nie po samym przecinku | — | nie: The south is wet, moreover the north is cold. |
Użycie
1Dodawanie argumentu
In addition jest neutralne i pasuje do każdego tekstu. Furthermore i moreover są formalne; moreover często dodaje argument mocniejszy albo ważniejszy od poprzedniego — jak polskie „co więcej”. What is more jest neutralne i częste w mowie (what's more). In addition to to przyimek, więc łączy się z rzeczownikiem albo formą -ing — jak polskie „oprócz” + rzeczownik.
2Besides i not to mention
Besides (jako wyrażenie łączące) brzmi swobodnie i często dodaje ostatni powód, który zamyka sprawę — jak polskie „poza tym”, „zresztą”. Not to mention („nie mówiąc już o”) dodaje coś, co jeszcze wzmacnia argument, jakby było oczywiste; po nim stoi rzeczownik albo forma -ing.
3On the other hand i on the contrary
On the other hand („z drugiej strony”) przedstawia drugą stronę sprawy; obie strony są prawdziwe. Często poprzedza je on the one hand („z jednej strony”). On the contrary („wręcz przeciwnie”) odrzuca poprzednie stwierdzenie i mówi, że prawda jest odwrotna; często odpowiada na przeczenie albo błędne założenie.
4In contrast, by comparison, conversely
In contrast / by contrast pokazują, że dwie rzeczy bardzo się różnią — po polsku często „natomiast” albo „z kolei”. In contrast to / with + rzeczownik robi to samo w jednym zdaniu („w przeciwieństwie do”). By comparison („dla porównania”) mierzy jedno drugim, często ze stopniem wyższym. Conversely („i odwrotnie”) mówi, że odwrotna zależność też jest prawdziwa; to słowo formalne.
5Miejsce, interpunkcja i nadużywanie
Na początku zdania po wyrażeniu stawiasz przecinek. Po podmiocie wyrażenie stoi między przecinkami — w formalnym tekście brzmi to płynnie. Żeby połączyć dwa pełne zdania w jedno, postaw przed wyrażeniem średnik; sam przecinek nie wystarczy — inaczej niż po polsku. I wreszcie: jedno wyrażenie na jedno połączenie wystarczy, a wiele zdań nie potrzebuje żadnego.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Z drugiej strony” → on the other side. Dosłowne tłumaczenie „strony” daje zwrot, który po angielsku znaczy po prostu „po drugiej stronie” (ulicy, rzeki). Wyrażenie łączące to on the other hand.
2. „Oprócz tego / poza tym” → besides of. Polskie „oprócz” łączy się z dopełniaczem, więc kusi besides of. Po angielsku besides łączy się bezpośrednio z rzeczownikiem, a samo Besides, wystarczy zamiast „poza tym”.
3. Przecinek przed „ponadto”. Po polsku „Hostel jest tani, ponadto obsługa mówi po polsku” jest poprawne. Po angielsku moreover, furthermore, in addition, however nie łączą dwóch zdań po samym przecinku — potrzebna jest kropka albo średnik, a po wyrażeniu przecinek.
4. „W przeciwieństwie do” → in opposite to. Polskie „przeciwieństwo” podsuwa opposite. Poprawne wyrażenia to in contrast to / with albo krótkie unlike.
5. „Przeciwnie” w znaczeniu „natomiast”. W polszczyźnie „przeciwnie” bywa używane po prostu do zestawienia dwóch różnych rzeczy. Angielskie on the contrary zawsze odrzuca wcześniejsze stwierdzenie jako nieprawdziwe. Do zestawienia dwóch faktów służy in contrast / by contrast.
Nie myl
on the other hand i on the contrary — On the other hand dodaje inną stronę; obie są prawdziwe. On the contrary mówi, że pierwsza myśl jest fałszywa.
in contrast i whereas — In contrast łączy dwa zdania; whereas łączy dwie części jednego zdania (B2-23).
besides i except — Besides (przyimek) = oprócz, w dodatku do; except = z wyjątkiem.
Pisownia i wymowa
- Łącznie: moreover, furthermore, however, nevertheless. Osobno: in addition, on the other hand, on the contrary, by contrast.
- Akcent: moreover /mɔːrˈəʊvə/ (UK), /mɔːrˈoʊvər/ (US) — akcent na drugiej sylabie, a w środku dwugłoska /əʊ/, nie polskie „o”; furthermore /ˌfɜːðəˈmɔː/ — akcent na końcu, a th to /ð/: czubek języka lekko między zębami, z głosem, nie „d” ani „w”; conversely /kənˈvɜːsli/ (w UK także conversely).
- contrast: rzeczownik ma akcent na pierwszej sylabie (in CONtrast), czasownik — na drugiej (to conTRAST). (Wielkie litery pokazują tylko akcent.)
- W mowie wyrażenie na początku zdania zwykle tworzy osobną małą frazę, z krótką pauzą po nim: On the other hand | it's very central.
- Besides (z s) dodaje argument; beside (bez s) znaczy „obok”: She sat beside me. Końcowe s w besides to dźwięczne /z/ — nie ubezdźwięczniaj go.
Złota zasada
Wybierz wyrażenie, które nazywa prawdziwą relację — więcej tego samego, druga strona, wyraźna różnica, odwrotność albo „to nieprawda”. Gdy wyrażenie zaczyna nowe zdanie albo jego część, postaw przed nim kropkę albo średnik, a po nim przecinek; sam przecinek nie połączy dwóch zdań, nawet jeśli po polsku by wystarczył. Jedno wyrażenie na jedno połączenie — i żadnego tam, gdzie wystarczy and albo but.
Ćwiczenia
A. Forma
Przekształć każde zdanie, używając podanego wyrażenia albo miejsca w zdaniu. Zachowaj znaczenie i zadbaj o interpunkcję.
-
Przekształć, używając „In addition to”: The job pays well, and it also comes with a company car.
-
Przekształć w dwa zdania, dodając mocniejszy argument za pomocą „Moreover”: The plan is very expensive and there is no evidence that it will work.
-
Przekształć, stawiając wyrażenie po podmiocie: In contrast, the second group improved steadily.
-
Przekształć w jedno zdanie ze średnikiem i z „by contrast” po podmiocie: The south of the country is wet. By contrast, the north is dry.
-
Przekształć w jedno zdanie, używając „not to mention”: The trip was exhausting. It was also very expensive.
-
Przekształć w jedno zdanie zaczynające się od „In contrast to”: Her sister is quiet, but Mia loves being the centre of attention.
-
Przekształć drugie zdanie, używając „Conversely”: When interest rates rise, people save more. When interest rates fall, people spend more.
B. Znaczenie
Przeczytaj opis sytuacji i wybierz lepsze zdanie.
-
Znajomy pyta: „Is your new boss difficult?” Która odpowiedź pasuje?odpowiedź odrzuca założenie, że szefowa jest trudna
-
Artykuł waży wady i zalety życia w mieście. Które zdanie powinno nastąpić po „City life is exciting.”?obie strony są prawdziwe; nic nie zostaje odrzucone
-
Luźna wiadomość głosowa do znajomego o imprezie. Co brzmi naturalniej?rejestr: moreover jest zbyt formalne w luźnej rozmowie; besides dodaje ostatni, rozstrzygający powód
-
Podręcznik do fizyki. Które zdanie precyzyjniej nazywa relację?conversely = ta sama zależność w drugą stronę
-
Recenzja porównująca dwa telefony. Które zdanie poprawnie używa wyrażenia?on the contrary odrzuca stwierdzenie; tu dwie rzeczy są mierzone jedna drugą
-
Krótki opis kursu z trzema prostymi faktami. Która wersja czyta się lepiej?nadużywanie: proste wyliczenie nie potrzebuje żadnych wyrażeń
C. Znajdź błąd
Każde zdanie zawiera jeden błąd albo jest poprawne. Napisz poprawione zdanie albo napisz correct.
-
The museum in the old town is free on Sundays, furthermore it stays open until ten in the evening during the summer.
-
In addition to work full-time at the hospital, Daniel is studying for a master's degree in the evenings.
-
Besides of the high price of the tickets, the train journey takes almost nine hours, so we have decided to fly.
-
On the other side, renting a flat in the centre means that you can walk to work and save on transport costs.
-
The south of the island depends mainly on tourism; the north, in contrast, still lives almost entirely from fishing and farming.
D. W kontekście
Przeczytaj fragment eseju i wykonaj zadania do zdań oznaczonych numerami.
Living in a city has clear advantages. (19) Public transport is frequent, moreover jobs are easier to find. (20) Cities offer theatres and museums. They also offer a wide choice of restaurants. For young people starting a career, these are strong arguments.
(21) The countryside offers space, silence and clean air. (22) Some people believe that rural life is boring, but that is not true, because many villagers have a very busy social life. (23) Village life is cheaper. Moreover, the houses are bigger. Furthermore, the schools are smaller. 24___, jobs are harder to find and buses are rare. All things considered, the right choice depends on your stage of life.
-
W zdaniu (19) jest błąd interpunkcyjny. Przepisz je poprawnie.
-
Połącz dwa zdania z (20) w jedno, używając „not to mention”.
-
Przepisz (21) tak, żeby otwierało drugi akapit wyraźnym kontrastem do pierwszego. Użyj „In contrast” albo „By contrast”.
-
Przepisz (22) jako dwa krótkie zdania: zaprzecz, że życie na wsi jest nudne, a drugie zdanie zacznij od „On the contrary”.
-
W (23) jest za dużo wyrażeń łączących. Przepisz to jako jedno zdanie bez żadnego wyrażenia.
-
Które zdanie pasuje do (24)?zalety nadal są prawdziwe; to druga strona sprawy
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku własne zdania.
-
Znajoma osoba zastanawia się, czy przyjąć pracę w innym mieście. Napisz 3–4 zdania z radą. Użyj jednego wyrażenia dodającego (in addition, what's more albo not to mention) i jednego wyrażenia kontrastu (on the other hand albo by contrast), z kropką albo średnikiem przed każdym wyrażeniem i przecinkiem po nim.
-
Napisz 2–3 zdania do raportu porównującego dwa miejsca (miasta, szkoły albo biura). Użyj raz in contrast to + rzeczownik i postaw by comparison po podmiocie, między przecinkami.
-
Ktoś mówi: „I suppose you found the course too easy.” Odpowiedz w 2–3 zdaniach. Odrzuć to założenie za pomocą On the contrary, a potem dodaj jeszcze jeden argument z Besides albo What's more.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
B2-23 Whereas, nevertheless, much as: zaawansowane wyrażanie kontrastu po angielsku Przekształć w jedno zdanie, używając „whereas”: Tom loves maths. His sister, by contrast, prefers art.
-
B1-26 Although, despite czy however? Spójniki przeciwstawne (contrast linkers) po angielsku Przekształć, używając „Despite”: Although it was raining, we went for a walk.
-
C1-11 Nominalizacja po angielsku: a sharp rise in prices — jak pisać formalnie i zwięźle Przekształć, używając grupy rzeczownikowej jako podmiotu: The company expanded rapidly, and this put pressure on staff.
Odpowiedzi
A. Forma
- In addition to paying well, the job comes with a company car. / In addition to a good salary, the job comes with a company car.
- The plan is very expensive. Moreover, there is no evidence that it will work.
- The second group, in contrast, improved steadily.
- The south of the country is wet; the north, by contrast, is dry.
- The trip was exhausting, not to mention very expensive.
- In contrast to her quiet sister, Mia loves being the centre of attention.
- When interest rates rise, people save more. Conversely, when they fall, people spend more.
B. Znaczenie
- On the contrary, she's very supportive.
- On the other hand, it can be very stressful.
- I'd rather not go. Besides, I don't know anyone there.
- Heat makes the gas expand. Conversely, cooling makes it contract.
- My old phone lasted a day. By comparison, the new one lasts three.
- The course is short, cheap and taught online.
C. Znajdź błąd
- The museum in the old town is free on Sundays. Furthermore, it stays open until ten in the evening during the summer. / The museum in the old town is free on Sundays; furthermore, it stays open until ten in the evening during the summer.
- In addition to working full-time at the hospital, Daniel is studying for a master's degree in the evenings.
- Besides the high price of the tickets, the train journey takes almost nine hours, so we have decided to fly.
- On the other hand, renting a flat in the centre means that you can walk to work and save on transport costs.
- ✓ The south of the island depends mainly on tourism; the north, in contrast, still lives almost entirely from fishing and farming.
D. W kontekście
- Public transport is frequent. Moreover, jobs are easier to find. / Public transport is frequent; moreover, jobs are easier to find.
- Cities offer theatres and museums, not to mention a wide choice of restaurants.
- In contrast, the countryside offers space, silence and clean air. / By contrast, the countryside offers space, silence and clean air.
- Rural life is not boring. On the contrary, many villagers have a very busy social life.
- Village life is cheaper, the houses are bigger and the schools are smaller.
- On the other hand, jobs are harder to find and buses are rare.
E. Twoja kolej
- The salary is much higher, not to mention the chance to work in a bigger team. What's more, the city has a great music scene. On the other hand, you'd be a long way from your family, and rents there are high.
- In contrast to the crowded city campus, the new site has plenty of green space. The library there, by comparison, is small, but it is open until midnight.
- On the contrary, it was the hardest course I've ever taken. What's more, the exams were twice as long as last year's.
F. Powtórka mieszana
- Tom loves maths, whereas his sister prefers art. / Whereas Tom loves maths, his sister prefers art.
- Despite the rain, we went for a walk. / Despite it raining, we went for a walk. / Despite the fact that it was raining, we went for a walk.
- The company's rapid expansion put pressure on staff. / The rapid expansion of the company put pressure on staff.
