Discourse Markers I: Adding, Contrasting, Comparing – нэмэх, эсрэгцүүлэх холбоос үгсийг монголоор тайлбарлав
Discourse Markers I: Adding, Contrasting, Comparing
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та furthermore, moreover, in addition, what is more, besides, not to mention-оор санаа нэмж, on the other hand, in contrast, by comparison, conversely, on the contrary-гоор эсрэгцүүлж, харьцуулж, эдгээр холбоос үгийг хэт олон хэрэглэлгүйгээр зөв цэг таслал, байрлалтай бичиж чадна.
Гол санаа
Бичвэр бол зүгээр л сайн өгүүлбэрүүдийн овоо биш. Уншигч өгүүлбэр бүр өмнөхтэйгээ ямар холбоотойг мэдэх хэрэгтэй: энэ ижил чиглэлийн бас нэг санаа юу, эсвэл эргэлт үү? Discourse markers (холбоос үг, хэллэг) эдгээр харилцааг харагдуулж, бичвэрт уялдаа – бүхэлдээ нэгдмэл гэсэн мэдрэмж – өгнө.
Тэднийг сайн илтгэгчийн гарын хөдөлгөөн гэж бодоорой. Furthermore, moreover тоолж буй хуруун дээр нэгийг нэмнэ: «бас нэг санаа». On the other hand яг хэлж байгаа шигээ: нэг гар нэг талыг, нөгөө гар нөгөө талыг барина, хоёулаа бодит. In contrast хоёр гараа хол зайтай барина. Conversely гараа эргүүлнэ: ижил харилцаа, гэхдээ эсрэгээр. On the contrary бол толгойгоо хатуу сэгсрэх: «үгүй – эсрэгээрээ үнэн».
Хоёр анхааруулга. Хөдөлгөөн үгтэйгээ таарах ёстой: эсрэг санааны өмнө moreover тавибал сонсогчийг төөрөгдүүлнэ. Мөн үг болгондоо гараа савчдаг илтгэгч огт хөдөлдөггүй илтгэгч шиг л дагахад хэцүү. Харилцаа аль хэдийн тодорхой биш үед л холбоос үг хэрэглээрэй.
Монгол хэл ба англи хэл
Монгол хэлэнд ч ийм холбоос үг олон, ихэнх нь англитай сайн таардаг – энд адилхан: «Түүнчлэн», «Мөн», «Үүнээс гадна» = in addition, furthermore; «Нөгөө талаар» = on the other hand; «Харин» = whereas, in contrast. Гэхдээ хоёр ялгаа бий.
Нэгдүгээрт, монгол «эсрэгээрээ» нь англиар гурван өөр хэллэгт ордог: on the contrary («үгүй, эсрэгээрээ үнэн»), conversely («харилцаа эсрэгээр ч үнэн»), in contrast («хоёр зүйл огт өөр»). Англиар эдгээрийг андуурвал утга өөрчлөгдөнө. Хоёрдугаарт, монгол «тал» = side учраас «нөгөө талаар»-ыг on the other side гэх нь элбэг; тогтмол хэллэг нь on the other hand. Мөн «-аас гадна» гэсэн гарах тийн ялгалыг дагаад besides-ийн араас from / of нэмдэг; англиар besides шууд нэр үг авна.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Шинэ програм хямд. Түүнчлэн суулгахад хамаагүй амар. | The new software is cheaper. Furthermore, it is much easier to install. | энд адилхан: нэмэлт санаа |
| Гэрээсээ ажиллах цаг хэмнэдэг. Нөгөө талаар ганцаардмал санагдаж болно. | Working from home saves time. On the other hand, it can feel isolating. | «тал» → hand, side биш |
| Кино уйтгартай байсан уу? – Эсрэгээрээ, их сонирхолтой байсан. | Was the film boring? On the contrary, it was gripping. | үгүйсгэж байна → on the contrary |
| Хүү өндөр бол хүмүүс хадгална. Эсрэгээрээ хүү бага бол илүү зарцуулна. | Higher interest rates encourage people to save. Conversely, lower rates encourage them to spend. | харилцаа эсрэгээр → conversely |
| Азид борлуулалт 12%-иар өссөн. Харин Европт бага зэрэг буурсан. | Sales rose by 12% in Asia. In contrast, European sales fell slightly. | хоёр зүйл огт өөр → in contrast |
| Англи хэлнээс гадна тэр франц, герман хэлээр ярьдаг. | Besides English, she speaks French and German. | «-аас гадна» → besides + нэр үг, from / of-гүй |
Товчхондоо: олон холбоос үг монголтой шууд таарна. Харин «эсрэгээрээ»-г утгаар нь ялгаарай: үгүйсгэх бол on the contrary, эсрэг харилцаа бол conversely, хоёр зүйлийн ялгаа бол in contrast. «Нөгөө талаар» = on the other hand.
Бүтэц
Нэмэх
| Холбоос үг | Хэв маяг | Дүрэм |
|---|---|---|
| in addition | саармаг | + таслал + өгүүлбэр; in addition to + нэр үг / -ing |
| furthermore, moreover | албан, бичгийн | ихэвчлэн эхэнд: Moreover, … |
| what is more / what's more | саармаг / ярианы | + таслал + өгүүлбэр |
| besides | ярианы | эцсийн, илүү хүчтэй шалтгааныг нэмнэ |
| not to mention | саармаг, ярианы | + нэр үг / -ing, өгүүлбэр дотор |
Эсрэгцүүлэх, харьцуулах
| Холбоос үг | Утга |
|---|---|
| on the other hand | нэг асуудлын өөр тал; хоёр тал хоёулаа үнэн |
| in contrast / by contrast | хоёр өөр зүйл бие биеэсээ огт ялгаатай |
| in contrast to / with + нэр үг | мөн адил, нэг өгүүлбэр дотор |
| by comparison | нөгөө зүйлтэй харьцуулж хэмжвэл |
| conversely | эсрэг харилцаа ч бас үнэн |
| on the contrary | саяын хэлсэн зүйл худал; эсрэгээрээ үнэн |
Аль хэдийн заасан: however B1-26; whereas, while, nevertheless, nonetheless B2-23.
Цэг таслал ба байрлал
| Байрлал | Загвар | Жишээ |
|---|---|---|
| өгүүлбэрийн эхэнд | холбоос үг + таслал | In contrast, the north is dry. |
| өгүүлэгдэхүүний ард | , холбоос үг , | The north, in contrast, is dry. |
| нэг өгүүлбэрт хоёр хэсгийг холбох | өгүүлбэр; холбоос үг, өгүүлбэр | The south is wet; the north, by contrast, is dry. |
| зөвхөн таслалын ард болохгүй | — | The south is wet, moreover the north is cold. биш |
Хэрэглээ
1Санаа нэмэх
In addition саармаг, ямар ч бичвэрт тохирно. Furthermore, moreover албан; moreover ихэвчлэн өмнөхөөсөө хүчтэй эсвэл чухал санааг нэмнэ. What is more саармаг, ярианд түгээмэл (what's more). In addition to бол угтвар үг тул нэр үг эсвэл -ing хэлбэр авна. Монголоор «түүнчлэн», «мөн», «үүнээс гадна», «тэр ч байтугай».
2Besides ба not to mention
Besides (холбоос үг болохдоо) ярианы өнгөтэй бөгөөд асуудлыг шийддэг эцсийн шалтгааныг ихэвчлэн нэмнэ. Not to mention санааг улам хүчтэй болгох, хэлэх ч хэрэггүй мэт зүйлийг нэмнэ; араас нь нэр үг эсвэл -ing хэлбэр ирнэ. Монголоор «тэгээд ч», «… нь бүр ч яах вэ».
3On the other hand ба on the contrary
On the other hand асуудлын хоёр дахь талыг танилцуулна; хоёр тал хоёулаа үнэн. Ихэвчлэн on the one hand-аар бэлтгэгдэнэ. On the contrary өмнөх хэлсэн зүйлийг үгүйсгэж, эсрэгээрээ үнэн гэж хэлнэ; ихэвчлэн сөрөг өгүүлбэр эсвэл буруу таамаглалд хариулна. Монголоор «нөгөө талаар» ба «эсрэгээрээ», «харин ч».
4In contrast, by comparison, conversely
In contrast / by contrast хоёр зүйл их ялгаатайг харуулна. In contrast to / with + нэр үг нэг өгүүлбэр дотор мөн адил. By comparison нэг зүйлийг нөгөөтэй нь харьцуулж хэмжинэ (ихэвчлэн харьцуулсан зэрэгтэй). Conversely эсрэг харилцаа ч бас үнэн гэж хэлнэ; албан. Монголоор эдгээрийг ихэвчлэн «харин», «эсрэгээрээ», «харьцуулбал» гэдэг.
5Байрлал, цэг таслал, хэт хэрэглээ
Өгүүлбэрийн эхэнд холбоос үгийн ард таслал. Өгүүлэгдэхүүний ард бол хоёр таслалын дунд – албан бичвэрт уран сонсогдоно. Хоёр бүтэн өгүүлбэрийг нэг өгүүлбэрт холбохдоо холбоос үгийн өмнө цэгтэй таслал; ганц таслал хангалтгүй. Эцэст нь нэг холбоонд нэг холбоос үг хангалттай, олон өгүүлбэрт огт хэрэггүй. Монголоор «мөн» нь таслалын ард «бас» шиг ирж болдог ч англиар moreover нэг өгүүлбэрийг нөгөөтэй холбодог тул цэг эсвэл цэгтэй таслал хэрэгтэй.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Эсрэгээрээ» → on the contrary хоёр зүйлийн ялгаанд. Монголоор «Улаанбаатарт өвөл утаатай. Эсрэгээрээ Хөвсгөлд агаар цэвэр» гэж хоёр газрыг харьцуулахдаа «эсрэгээрээ» хэрэглэдэг. Үүнийг on the contrary гэж орчуулах нь маш түгээмэл. Гэхдээ on the contrary өмнөх санааг үгүйсгэнэ; хоёр зүйлийн ялгаанд in contrast / by contrast.
2. «Нөгөө талаар» → on the other side. Монгол «тал» нь side гэж орчуулагддаг тул «Нэг талаар малчин хүн чөлөөтэй, нөгөө талаар өвөл нь их хүнд» гэдгийг on the one hand… on the other side гэж орчуулах нь элбэг. Тогтмол хэллэг нь on the other hand.
3. «… хэлнээс гадна» → besides from. Монгол «-аас гадна» гарах тийн ялгалтай тул англиар besides-ийн араас from (эсвэл of) нэмэх нь түгээмэл. Besides угтвар үг болохдоо нэр үгийг шууд авна.
Бүү андуураарай
on the other hand эсвэл on the contrary – On the other hand өөр тал нэмнэ; хоёулаа үнэн. On the contrary эхний санаа худал гэж хэлнэ.
in contrast эсвэл whereas – In contrast хоёр өгүүлбэрийг холбоно; whereas нэг өгүүлбэр доторх хоёр хэсгийг холбоно (B2-23).
besides эсвэл except – Besides (угтвар үг) = «-аас гадна»; except = «-аас бусад», оруулахгүй. Монголоор «-аас гадна», «-аас бусад» ялгаатай – энд адилхан.
Зөв бичих ба дуудлага
- Нэг үг: moreover, furthermore, however, nevertheless. Тусдаа үгс: in addition, on the other hand, on the contrary, by contrast.
- Өргөлт: moreover /mɔːrˈəʊvə/ (UK), /mɔːrˈoʊvər/ (US); furthermore /ˌfɜːðəˈmɔː/; conversely /kənˈvɜːsli/ (UK-д conversely ч бий). Монголоор өргөлт эхний үе дээр байдаг тул moreover-ийг «МОРовер» гэж бүү дуудаарай – өргөлт хоёр дахь үе дээр. Furthermore дахь /ð/-д хэлний үзүүрээ шүдний хооронд гаргана; /ɜː/ бол монгол «өр» ч биш, «эр» ч биш, уруулаа дугуйлахгүй тайван авиа. R нь монгол «р» шиг чичирдэггүй.
- Ярианд өгүүлбэрийн эхэн дэх холбоос үг ихэвчлэн өөрийн гэсэн жижиг аялгатай бөгөөд ард нь богино завсарлага: On the other hand | it's very central.
- Besides (s-тэй) санаа нэмнэ; beside (s-гүй) «хажууд» гэсэн утгатай: She sat beside me.
Алтан дүрэм
Жинхэнэ харилцааг нэрлэх холбоос үгийг сонгоорой – ижил чиглэлийн нэмэлт, өөр тал, их ялгаа, эсрэг харилцаа, эсвэл «тэр худлаа». Монгол «эсрэгээрээ»-г утгаар нь ялга: үгүйсгэх – on the contrary, ялгаа – in contrast, эсрэг харилцаа – conversely. Холбоос үг шинэ өгүүлбэр эсвэл хэсгийг эхлүүлж байвал өмнө нь цэг эсвэл цэгтэй таслал, ард нь таслал тавина; ганц таслал хоёр өгүүлбэрийг холбож чадахгүй. Нэг холбоонд нэг холбоос үг, and эсвэл but хангалттай газар огт хэрэггүй.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэр бүрийг өгөгдсөн холбоос үг эсвэл байрлалаар дахин бичнэ үү. Утгыг хадгалж, цэг таслалыг зөв тавина уу.
-
"In addition to"-г хэрэглэж дахин бичнэ үү: The job pays well, and it also comes with a company car.
-
Хоёр өгүүлбэр болгож, илүү хүчтэй санааг "Moreover"-оор нэмж дахин бичнэ үү: The plan is very expensive and there is no evidence that it will work.
-
Холбоос үгийг өгүүлэгдэхүүний ард тавьж дахин бичнэ үү: In contrast, the second group improved steadily.
-
Цэгтэй таслал болон өгүүлэгдэхүүний ард "by contrast"-ыг тавьж нэг өгүүлбэр болгоно уу: The south of the country is wet. By contrast, the north is dry.
-
"not to mention"-ийг хэрэглэж нэг өгүүлбэр болгоно уу: The trip was exhausting. It was also very expensive.
-
"In contrast to"-гоор эхэлсэн нэг өгүүлбэр болгоно уу: Her sister is quiet, but Mia loves being the centre of attention.
-
Хоёр дахь өгүүлбэрийг "Conversely"-г хэрэглэж дахин бичнэ үү: When interest rates rise, people save more. When interest rates fall, people spend more.
B. Утга
Нөхцөл байдлыг уншаад илүү тохирох өгүүлбэрийг сонгоно уу.
-
Найз тань "Is your new boss difficult?" гэж асуулаа. Аль хариулт тохирох вэ?хариулт түүнийг хэцүү гэсэн санааг үгүйсгэж байна
-
Нийтлэлд хотын амьдралыг дэнслэж байна. "City life is exciting." гэсний дараа аль өгүүлбэр ирэх ёстой вэ?хоёр тал хоёулаа үнэн; юу ч үгүйсгээгүй
-
Үдэшлэгийн тухай найздаа илгээсэн энгийн дуут мессеж. Аль нь илүү байгалийн вэ?хэв маяг: энгийн ярианд moreover хэт албан; besides эцсийн, шийдвэрлэх шалтгааныг нэмнэ
-
Шинжлэх ухааны сурах бичиг. Аль өгүүлбэр харилцааг илүү нарийн нэрлэж байна вэ?conversely = ижил харилцаа эсрэгээр
-
Хоёр утсыг харьцуулсан бүтээгдэхүүний сэтгэгдэл. Аль нь холбоос үгийг зөв хэрэглэсэн бэ?on the contrary мэдэгдлийг үгүйсгэнэ; энд хоёр зүйлийг хэмжиж харьцуулж байна
-
Гурван энгийн баримттай сургалтын богино тайлбар. Аль хувилбар илүү уншигдах вэ?хэт хэрэглээ: энгийн жагсаалтад холбоос үг хэрэггүй
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
The museum in the old town is free on Sundays, furthermore it stays open until ten in the evening during the summer.
-
In addition to work full-time at the hospital, Daniel is studying for a master's degree in the evenings.
-
Besides of the high price of the tickets, the train journey takes almost nine hours, so we have decided to fly.
-
On the other side, renting a flat in the centre means that you can walk to work and save on transport costs.
-
The south of the island depends mainly on tourism; the north, in contrast, still lives almost entirely from fishing and farming.
D. Нөхцөл байдалд
Эссэний хэсгийг уншаад дугаарласан өгүүлбэрүүдийн даалгаврыг гүйцэтгэнэ үү.
Living in a city has clear advantages. (19) Public transport is frequent, moreover jobs are easier to find. (20) Cities offer theatres and museums. They also offer a wide choice of restaurants. For young people starting a career, these are strong arguments.
(21) The countryside offers space, silence and clean air. (22) Some people believe that rural life is boring, but that is not true, because many villagers have a very busy social life. (23) Village life is cheaper. Moreover, the houses are bigger. Furthermore, the schools are smaller. 24___, jobs are harder to find and buses are rare. All things considered, the right choice depends on your stage of life.
-
(19)-р өгүүлбэрт цэг таслалын алдаа байна. Зөв болгож дахин бичнэ үү.
-
(20)-р хоёр өгүүлбэрийг "not to mention"-ийг хэрэглэж нэг өгүүлбэр болгоно уу.
-
(21)-р өгүүлбэр хоёр дахь догол мөрийг эхний догол мөртэй тод эсрэгцүүлж эхлүүлэхээр дахин бичнэ үү. "In contrast" эсвэл "By contrast"-ыг хэрэглээрэй.
-
(22)-р өгүүлбэрийг хоёр богино өгүүлбэр болгоно уу: хөдөөний амьдрал уйтгартай гэдгийг үгүйсгээд, хоёр дахь өгүүлбэрийг "On the contrary"-гоор эхлүүлээрэй.
-
(23)-т хэт олон холбоос үг байна. Холбоос үггүй нэг өгүүлбэр болгож дахин бичнэ үү.
-
(24)-т аль өгүүлбэр тохирох вэ?давуу тал үнэн хэвээр; энэ бол нөгөө тал
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
Найз тань өөр хотод ажилд орох эсэхээ шийдэж байна. 3–4 өгүүлбэр зөвлөгөө бичнэ үү. Нэг нэмэх холбоос үг (in addition, what's more эсвэл not to mention), нэг эсрэгцүүлэх холбоос үг (on the other hand эсвэл by contrast) хэрэглэж, холбоос үг бүрийн өмнө цэг эсвэл цэгтэй таслал, ард нь таслал тавиарай.
-
Хоёр газрыг (хот, сургууль эсвэл оффис) харьцуулсан тайланд 2–3 өгүүлбэр бичнэ үү. In contrast to + нэр үгийг нэг удаа, by comparison-ийг өгүүлэгдэхүүний ард хоёр таслалын дунд тавьж хэрэглээрэй.
-
Нэг хүн "I suppose you found the course too easy." гэжээ. 2–3 өгүүлбэрээр хариулна уу. On the contrary-гоор таамаглалыг үгүйсгээд, Besides эсвэл What's more-оор бас нэг санаа нэмээрэй.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B2-23 Whereas, Nevertheless, Much As: англиар ялгаа, эсрэг санааг илэрхийлэх ахисан арга "whereas"-ийг хэрэглэж нэг өгүүлбэр болгоно уу: Tom loves maths. His sister, by contrast, prefers art.
-
B1-26 Although, despite, however: эсрэг санааг англиар холбох – монголоор тайлбарлав "Despite"-ийг хэрэглэж дахин бичнэ үү: Although it was raining, we went for a walk.
-
C1-11 Nominalisation and Noun Phrases – үйл үгийг нэр үг болгох албан хэв маягийг монголоор тайлбарлав Нэр үгийн хэллэгийг өгүүлэгдэхүүн болгож дахин бичнэ үү: The company expanded rapidly, and this put pressure on staff.
Хариулт
A. Бүтэц
- In addition to paying well, the job comes with a company car. / In addition to a good salary, the job comes with a company car.
- The plan is very expensive. Moreover, there is no evidence that it will work.
- The second group, in contrast, improved steadily.
- The south of the country is wet; the north, by contrast, is dry.
- The trip was exhausting, not to mention very expensive.
- In contrast to her quiet sister, Mia loves being the centre of attention.
- When interest rates rise, people save more. Conversely, when they fall, people spend more.
B. Утга
- On the contrary, she's very supportive.
- On the other hand, it can be very stressful.
- I'd rather not go. Besides, I don't know anyone there.
- Heat makes the gas expand. Conversely, cooling makes it contract.
- My old phone lasted a day. By comparison, the new one lasts three.
- The course is short, cheap and taught online.
C. Алдааг олоорой
- The museum in the old town is free on Sundays. Furthermore, it stays open until ten in the evening during the summer. / The museum in the old town is free on Sundays; furthermore, it stays open until ten in the evening during the summer.
- In addition to working full-time at the hospital, Daniel is studying for a master's degree in the evenings.
- Besides the high price of the tickets, the train journey takes almost nine hours, so we have decided to fly.
- On the other hand, renting a flat in the centre means that you can walk to work and save on transport costs.
- ✓ The south of the island depends mainly on tourism; the north, in contrast, still lives almost entirely from fishing and farming.
D. Нөхцөл байдалд
- Public transport is frequent. Moreover, jobs are easier to find. / Public transport is frequent; moreover, jobs are easier to find.
- Cities offer theatres and museums, not to mention a wide choice of restaurants.
- In contrast, the countryside offers space, silence and clean air. / By contrast, the countryside offers space, silence and clean air.
- Rural life is not boring. On the contrary, many villagers have a very busy social life.
- Village life is cheaper, the houses are bigger and the schools are smaller.
- On the other hand, jobs are harder to find and buses are rare.
E. Таны ээлж
- The salary is much higher, not to mention the chance to work in a bigger team. What's more, the city has a great music scene. On the other hand, you'd be a long way from your family, and rents there are high.
- In contrast to the crowded city campus, the new site has plenty of green space. The library there, by comparison, is small, but it is open until midnight.
- On the contrary, it was the hardest course I've ever taken. What's more, the exams were twice as long as last year's.
F. Холимог давталт
- Tom loves maths, whereas his sister prefers art. / Whereas Tom loves maths, his sister prefers art.
- Despite the rain, we went for a walk. / Despite it raining, we went for a walk. / Despite the fact that it was raining, we went for a walk.
- The company's rapid expansion put pressure on staff. / The rapid expansion of the company put pressure on staff.
