SlowingoGramatyka
A2 19 / 38

Present perfect z for i since: jak powiedzieć „od” po angielsku

Present Perfect with For and Since

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji powiesz, jak długo trwa jakaś sytuacja do teraz — I've lived here for six years, I've known her since 2015 — zapytasz How long…? i wybierzesz między for a since.

Główna idea

Wyobraź sobie świecę. Ktoś zapalił ją w przeszłości, a ona wciąż płonie teraz. To sytuacja, która zaczęła się w przeszłości i trwa dziś: mieszkasz tutaj, znasz Sarę, masz ten telefon.

Żeby o niej mówić, angielski używa present perfect, bo ta sytuacja łączy przeszłość z teraźniejszością: I've lived here for six years. Present simple (I live here) opisuje tylko teraz; nie udźwignie części przeszłej.

Świecę można opisać na dwa sposoby. For mierzy, jak długo płonie: for six years, for ten minutes. Since wskazuje moment, w którym ją zapalono: since 2020, since Monday — kiedy to się zaczęło.

A kiedy świeca zgasła — sytuacja się skończyła — użyj past simple: I lived in Rome for three years (teraz już tam nie mieszkam).

Polski a angielski

To jedna z najważniejszych różnic między polskim a angielskim. Po polsku sytuację, która trwa do teraz, opisujemy czasem teraźniejszym + od: „Mieszkam tu od sześciu lat”, „Znam ją od 2015 roku”. Po angielsku czas teraźniejszy tu nie wystarczy — potrzebny jest present perfect. Do tego jedno polskie od to po angielsku dwa słowa: for (jak długo: od sześciu lat) i since (od kiedy: od 2015 roku). Z kolei polskie przez przy zakończonym okresie („Mieszkałam w Rzymie przez trzy lata”) to for z past simple, a temu to ago.

PolskiAngielskiCo się dzieje?
Mieszkam tu od sześciu lat.I've lived here for six years.od + okres → present perfect + for
Znam Sarę od 2015 roku.I've known Sara since 2015.od + początek → present perfect + since
Jestem tu od poniedziałku.I've been here since Monday.„jestem” → have been
Jak długo tu mieszkasz?How long have you lived here?pytanie: present perfect
Nie widziałam Toma od wieków.I haven't seen Tom for ages.przeczenie: present perfect + for
Mieszkałam w Rzymie przez trzy lata.I lived in Rome for three years.sytuacja zakończona → past simple + for
Przyjechałam do Londynu dwa lata temu.I came to London two years ago.temu = ago → past simple

Podpowiedź: jeśli w polskim zdaniu jest czas teraźniejszy + od, po angielsku prawie na pewno będzie present perfect. Potem zadaj pytanie: „od jak dawna?” (→ for) czy „od kiedy?” (→ since)?

Budowa

For i since

Po nim stoiPrzykłady
forokres (jak długo)for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages
sincepunkt początkowy (kiedy się zaczęło)since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas

Schemat zdania

Podmiothave / has (+ not)past participlefor / since
Ihave ('ve)lived herefor six years.
Shehas ('s)worked heresince 2019.
Wehaven'tseen himfor months.

Pytania z How long…?

PytanieOdpowiedzi
How long have you lived here?For six years. / Since 2019.
How long has she known Tom?For a long time. / Since university.
How long have they been married?For ten years.

Uwaga: po since może też stać krótkie zdanie w past simple: since I was a child („odkąd byłam dzieckiem”), since we moved here. Więcej w B1-02.

Użycie

1For + okres

For mówi, jak długo sytuacja trwa do teraz. Po polsku: od + okres („od sześciu lat”) albo już + okres („już dziesięć lat”).

I've lived in this city for six years.
Mieszkam w tym mieście od sześciu lat.
po polsku czas teraźniejszy + od, po angielsku present perfect + for
We've had our dog for ten years.
Mamy psa od dziesięciu lat.
„mamy” → have had
She's been a nurse for a long time.
Od dawna jest pielęgniarką.
„jest” → has been
They've been married for twenty-five years.
Są małżeństwem od dwudziestu pięciu lat.
I've worked here for three months.
Pracuję tu od trzech miesięcy.

2Since + punkt początkowy

Since stoi z godziną, dniem, datą, miesiącem, rokiem albo wydarzeniem — z momentem, w którym sytuacja się zaczęła. Po polsku: od + ten moment.

I've known Sara since 2015.
Znam Sarę od 2015 roku.
„znam… od” → have known since
He's been at work since seven o'clock.
Jest w pracy od siódmej.
„jest… od” → has been since
We've lived here since last summer.
Mieszkamy tu od zeszłego lata.
My sister has been in Canada since March.
Moja siostra jest w Kanadzie od marca.
I've wanted a dog since I was a child.
Odkąd byłam dzieckiem, chcę mieć psa.
since + krótkie zdanie w past simple

3How long…?

O długość sytuacji pytasz: How long + have/has + podmiot + past participle? Odpowiadasz z for albo since albo pełnym zdaniem. Po polsku „Jak długo…?” / „Od kiedy…?” stoi z czasem teraźniejszym — po angielsku z present perfect.

How long have you lived here?
Jak długo tu mieszkasz? / Od kiedy tu mieszkasz?
„mieszkasz” → have you lived
How long has your brother been in hospital?
Od jak dawna twój brat jest w szpitalu?
in hospital (UK); in the hospital (US)
"How long have you known each other?" "Since university."
„Od kiedy się znacie?” „Od studiów.”
"How long have you had that car?" "For about a year."
„Od jak dawna masz ten samochód?” „Od jakiegoś roku.”

4Przeczenia — brak kontaktu albo zmiany przez jakiś czas

Przeczenie w present perfect z for albo since mówi, że coś nie wydarzyło się przez cały ten okres, aż do teraz.

I haven't seen Tom for ages.
Nie widziałam Toma od wieków.
w US także: in ages
We haven't had a holiday since 2022.
Nie byliśmy na urlopie od 2022 roku.
holiday (UK); vacation (US)
She hasn't called me since Monday.
Nie dzwoniła do mnie od poniedziałku.
It hasn't rained for weeks.
Od tygodni nie padało.

5For z past simple — zakończony okres

Jeśli sytuacja się skończyła, użyj past simple z for. Since zwykle tu nie pasuje, bo w tej lekcji since łączy punkt początkowy z teraz. Po polsku mówimy wtedy często przez: „przez trzy lata”.

I lived in Rome for three years.
Mieszkałam w Rzymie przez trzy lata.
już tam nie mieszkam
I've lived in Rome for three years.
Mieszkam w Rzymie od trzech lat.
wciąż tam mieszkam; zobacz, jak zmienia się polski czas
We waited for two hours, and then we went home.
Czekaliśmy dwie godziny, a potem poszliśmy do domu.
He worked in a bank for a long time, but now he's a teacher.
Długo pracował w banku, ale teraz jest nauczycielem.

Z czasownikami czynności, takimi jak live, work, study i wait, angielski ma też present perfect continuous: I've been waiting for an hour. Tę formę omawiamy w B1-01, a porównujemy z formą z tej lekcji w B1-02. Z be, have (= mieć), know i like używaj formy z tej lekcji.

Częste błędy

❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020.
Sytuacja trwa do teraz: użyj present perfect.
❌I know her for ten years.
✅I've known her for ten years.
Od przeszłości do teraz: present perfect.
❌I am here since Monday.
✅I have been here since Monday.
be też potrzebuje present perfect: have/has been.
❌I've lived here since three years.
✅I've lived here for three years.
Okres (jak długo) → for.
❌She's worked here for 2019.
✅She's worked here since 2019.
Punkt początkowy → since.
❌I've worked here from 2019.
✅I've worked here since 2019.
Do teraz: since. (From wymaga to albo until: from 2019 to 2022.)
❌How long do you live here?
✅How long have you lived here?
„Jak długo do teraz” → present perfect.
⚠️I'm here for three years.
✅I've been here for three years.
Poprawne gramatycznie, ale znaczy, że cały zaplanowany pobyt trwa trzy lata, a nie „trzy lata do teraz”. Zob. Nie myl.

Pułapki dla Polaków

1. Czas teraźniejszy + „od”. „Mam ten telefon od dwóch lat”, „Rodzice są małżeństwem od 1990 roku” — po polsku czas teraźniejszy. Po angielsku sytuacja, która trwa od przeszłości do teraz, wymaga present perfect, także z be i have.

❌I have this phone for two years.
✅I've had this phone for two years.
❌My parents are married since 1990.
✅My parents have been married since 1990.

2. Jedno polskie „od” → zawsze since. Polskie od stoi i przed okresem („od miesiąca”), i przed punktem początkowym („od maja”). Angielski je rozdziela: okres → for, początek → since.

❌I haven't eaten meat since a month.
✅I haven't eaten meat for a month.
„od miesiąca” = jak długo → for

3. „Jak długo…?” w czasie teraźniejszym. Polskie „Jak długo jesteście małżeństwem?” ma czas teraźniejszy, ale angielskie How long…? o sytuacji do teraz wymaga present perfect.

❌How long are you married?
✅How long have you been married?

4. „Przez” → during. Polskie przez przy okresie to po angielsku for. During znaczy „w trakcie czegoś” i stoi przed rzeczownikiem (during the film), nie przed liczbą lat czy godzin.

❌I studied in Poznań during five years.
✅I studied in Poznań for five years.

Nie myl

for i since — For podaje długość. Since podaje początek. Po polsku w obu przypadkach: od.

I've been here for two hours.
Jestem tu od dwóch godzin.
długość → for
I've been here since ten o'clock.
Jestem tu od dziesiątej.
początek → since

I'm here for a week i I've been here for a week — Present simple z for mówi o całym zaplanowanym okresie. Present perfect liczy czas do teraz.

I'm here for a week.
Jestem tu na tydzień.
cały pobyt trwa tydzień
I've been here for a week.
Jestem tu od tygodnia.
przyjechałam siedem dni temu i wciąż tu jestem

ago i for — Ago stoi z czasem przeszłym (zwykle past simple), nigdy z present perfect, i mówi, kiedy coś się stało. For mówi, jak długo. Zob. A1-26.

I came to London two years ago.
Przyjechałem do Londynu dwa lata temu.
kiedy przyjechałem → ago
I've been in London for two years.
Jestem w Londynie od dwóch lat.
jak długo, do teraz → for

Pisownia i wymowa

  • for przed określeniem czasu jest zwykle słabe: /fə/ (UK), /fər/ (US), z krótkim, niewyraźnym dźwiękiem: for ages /fər ˈeɪdʒɪz/. Polski nie redukuje samogłosek, więc nie mów pełnego „for”.
  • since /sɪns/ rymuje się z prince. /ɪ/ to krótka, luźna samogłoska, gdzieś między polskim „i” a „y”.
  • been brzmi /biːn/, gdy jest akcentowane, ale w zdaniu często jest słabe: /bɪn/. I've been here for an hour.
  • How long have you… w mowie zlewa się w całość: /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (US). Końcowe /ŋ/ w long wymawiasz bez dodanego „k” ani „g” — nie „lonk”.
  • for ages jest potoczne i znaczy „od bardzo dawna”, „od wieków”.

Złota zasada

Dla sytuacji, która zaczęła się w przeszłości i trwa do teraz, użyj have/has + past participle z for (jak długo) albo since (od kiedy) — nie present simple. Polskie „czas teraźniejszy + od” to po angielsku present perfect. Jeśli sytuacja się skończyła, użyj past simple z for (polskie „przez”).

Ćwiczenia

A. Forma

W zadaniach 1–4 wybierz for albo since. W zadaniach 5–6 wstaw czasownik z nawiasu w odpowiedniej formie.

  1. For czy since? 2018
  2. For czy since? three weeks
  3. For czy since? last Friday
  4. For czy since? a long time
  5. I (know) Ben since we were at school.
  6. She (have) this job for six months.

B. Znaczenie

Wybierz odpowiedź, która pasuje do sytuacji.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: I … here since 2021.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
  3. Wybierz odpowiedź: "How long have you been in Spain?" …
  4. Wybierz zdanie, które znaczy: „Przyjechałam siedem dni temu i nadal tu jestem”:

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. I know Maria for five years.
  2. We've lived here since two years.
  3. How long have you had your car?
  4. He's been ill from Monday.

D. W kontekście

Uzupełnij tekst. Czasowniki z nawiasów wstaw w odpowiedniej formie.

My street
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku o sobie.

  1. Od jak dawna mieszkasz w swoim obecnym domu albo mieszkaniu? Napisz dwa zdania: jedno z for, drugie z since.
  2. Napisz o przyjacielu albo przyjaciółce: od jak dawna się znacie?
  3. Napisz o czymś, co trwało w twoim życiu przez jakiś czas, ale już się skończyło.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A2-17 Present perfect z just, already i yet: właśnie, już, jeszcze nie
    Have you finished your homework ?
  2. A2-16 Present perfect: Have you ever…? Jak mówić o doświadczeniach po angielsku
    She has (be) to Japan three times.
  3. A1-26 Was i were: czasownik to be w czasie przeszłym po angielsku
    I (be) born in 1998.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. since
  2. for
  3. since
  4. for
  5. 've known / have known
  6. 's had / has had

B. Znaczenie

  1. have lived
  2. worked
  3. For two months.
  4. I've been here for a week.

C. Znajdź błąd

  1. I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
  2. We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
  3. ✓ How long have you had your car?
  4. He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.

D. W kontekście

  1. 've lived / have lived / 've been living / have been living
  2. since
  3. 've been / have been
  4. lived / had lived
  5. haven't seen / have not seen
  6. for / in

E. Twoja kolej

  1. I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
  2. I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
  3. I played the piano for five years when I was a child.

F. Powtórka mieszana

  1. yet / already
  2. been
  3. was
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play