Present Perfect, for և since. «հինգ տարի է՝ այստեղ եմ ապրում» անգլերենով
Present Perfect with For and Since
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք ասել, թե որքան ժամանակ է շարունակվում ինչ-որ իրավիճակ մինչև հիմա՝ I've lived here for six years, I've known her since 2015, հարցնել How long…? և ընտրել for-ի և since-ի միջև։
Հիմնական գաղափար
Պատկերացրեք մոմ։ Այն վառել եք անցյալում, և այն դեռ հիմա էլ վառվում է։ Սա իրավիճակ է, որը սկսվել է անցյալում և շարունակվում է այսօր. ապրում եք այստեղ, ճանաչում եք Սարային, ունեք այս հեռախոսը։
Դրա մասին խոսելու համար անգլերենն օգտագործում է Present Perfect (ներկա կատարյալ), որովհետև իրավիճակը միացնում է անցյալն ու ներկան. I've lived here for six years. Present Simple-ը (պարզ ներկա)՝ I live here, նկարագրում է միայն հիմա. այն չի կարող իր հետ տանել անցյալի մասը։
Մոմը նկարագրելու երկու ձև կա։ For-ը չափում է, թե որքան ժամանակ է այն վառվում՝ for six years, for ten minutes։ Since-ը ցույց է տալիս այն պահը, երբ վառել եք այն՝ since 2020, since Monday. երբ է սկսվել։
Իսկ երբ մոմը հանգել է, այսինքն՝ իրավիճակն ավարտվել է, օգտագործեք Past Simple (պարզ անցյալ). I lived in Rome for three years (հիմա այնտեղ չեմ ապրում)։
Հայերեն և անգլերեն
Սա հայախոսների ամենատարածված սխալներից մեկն է։ Հայերենում մինչև հիմա շարունակվող իրավիճակի մասին խոսում ենք ներկա ժամանակով. «Վեց տարի է՝ այս քաղաքում եմ ապրում», «2015-ից Սարային ճանաչում եմ», «Երկուշաբթիից այստեղ եմ»։ Բառացի թարգմանելիս ստացվում է I live here for six years, I know Sara since 2015 ❌։ Անգլերենում այստեղ պարտադիր է Present Perfect՝ I've lived, I've known, I've been։ Հայերեն բայաձևը չի որոշում անգլերեն ժամանակը. որոշում է իմաստը՝ «սկսվել է անցյալում և դեռ շարունակվում է»։
Երկու փոքր բառն էլ թակարդ ունեն։ «-ից» վերջավորությունը («2015-ից», «ամառվանից») մեզ թվում է from, բայց մինչև հիմա շարունակվող իրավիճակի համար անգլերենում since է։ Իսկ «վեց տարի է, ինչ…» կառույցը անգլերենում It's six years that… չի դառնում. ասում ենք for six years։
Լավ լուր էլ կա։ Գործողության բայերով ժխտական նախադասություններում հայերենն էլ է հաճախ «-ել» ձևն օգտագործում՝ «Վաղուց չեմ տեսել Թոմին» = I haven't seen Tom for ages։ Իսկ «մեկ շաբաթով եմ այստեղ» և «մեկ շաբաթ է՝ այստեղ եմ» տարբերությունը ճիշտ համապատասխանում է I'm here for a week և I've been here for a week տարբերությանը։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Վեց տարի է՝ այս քաղաքում եմ ապրում։ | I've lived in this city for six years. | հայերենում ներկա, անգլերենում Present Perfect |
| Սարային 2015-ից եմ ճանաչում։ | I've known Sara since 2015. | «-ից» → since, ոչ թե from |
| Որքա՞ն ժամանակ է՝ այստեղ ես ապրում։ | How long have you lived here? | How long + Present Perfect |
| Վաղուց չեմ տեսել Թոմին։ | I haven't seen Tom for ages. | այստեղ նույնն է. «-ել» ձև |
| Երեք տարի Հռոմում ապրեցի։ | I lived in Rome for three years. | ավարտված է → Past Simple. այստեղ նույնն է |
| Մեկ շաբաթով եմ այստեղ։ | I'm here for a week. | ամբողջ այցը |
| Մեկ շաբաթ է՝ այստեղ եմ։ | I've been here for a week. | մինչև հիմա |
Կարճ ասած՝ «… տարի է՝ ապրում եմ», «…-ից ճանաչում եմ» = have/has + past participle + for (որքան) կամ since (երբվանից)։ Present Simple այստեղ չի լինում։
Կառուցվածք
For և since
| Ինչ է գալիս հետո | Օրինակներ | |
|---|---|---|
| for | ժամանակահատված (որքան) | for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages |
| since | սկզբնակետ (երբ է սկսվել) | since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas |
Նախադասության կաղապար
| Ենթակա | have / has (+ not) | past participle | for / since |
|---|---|---|---|
| I | have ('ve) | lived here | for six years. |
| She | has ('s) | worked here | since 2019. |
| We | haven't | seen him | for months. |
How long…? հարցեր
| Հարց | Պատասխաններ |
|---|---|
| How long have you lived here? | For six years. / Since 2019. |
| How long has she known Tom? | For a long time. / Since university. |
| How long have they been married? | For ten years. |
Ուշադրություն. since-ից հետո կարող է գալ նաև կարճ նախադասություն Past Simple-ով՝ since I was a child, since we moved here։ Մանրամասները B1-02 դասում են։
Գործածություն
1For + ժամանակահատված
For-ով ասում ենք, թե որքան ժամանակ է շարունակվում իրավիճակը մինչև հիմա։ Հայերենում՝ «… տարի է», «… ամիս է»։
2Since + սկզբնակետ
Since-ը օգտագործեք ժամի, օրվա, ամսաթվի, ամսվա, տարվա կամ իրադարձության հետ՝ այն պահի, երբ իրավիճակը սկսվել է։ Հայերենում՝ «…-ից», «…-ից ի վեր»։
3How long…?
Իրավիճակի տևողության մասին հարցրեք How long + have/has + ենթակա + past participle? կառույցով։ Պատասխանեք for-ով կամ since-ով, կամ ամբողջական նախադասությամբ։ Հայերենում՝ «Որքա՞ն ժամանակ է…», «Ե՞րբվանից…»։
4Ժխտական. շփում կամ փոփոխություն չի եղել որոշ ժամանակ
Ժխտական Present Perfect-ը for-ով կամ since-ով ասում է, որ ինչ-որ բան չի պատահել ամբողջ ժամանակահատվածում՝ մինչև հիմա։ Այստեղ հայերենն էլ է «-ել» ձևն օգտագործում։
5For՝ Past Simple-ով. ավարտված ժամանակահատված
Եթե իրավիճակն ավարտված է, օգտագործեք Past Simple for-ով։ Since-ը այստեղ սովորաբար չի օգտագործվում, որովհետև այս դասում since-ը սկզբնակետը կապում է հիմիկվա հետ։
Live, work, study, wait տիպի գործողության բայերի հետ անգլերենն ունի նաև Present Perfect Continuous (շարունակական ներկա կատարյալ)՝ I've been waiting for an hour. Այդ ձևը B1-01 դասում է, իսկ այս ձևի հետ համեմատությունը՝ B1-02 դասում։ Be, have (= ունենալ), know և like բայերի հետ օգտագործեք այս դասի ձևը։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Թոշակի անցնելուց ի վեր մեղու է պահում» → Present Simple. Հայերենում մինչև հիմա շարունակվող իրավիճակը ներկայով ենք ասում. «Մեր հարևանը թոշակի անցնելուց ի վեր այգում մեղուներ է պահում»։ Անգլերենում since-ի հետ գլխավոր նախադասությունը Present Perfect է։
2. «Երեք տարի է, ինչ…» → It's three years that…. Հայերենում հաճախ ասում ենք «Երեք տարի է, ինչ Տիգրանը Երևանում է աշխատում»։ Բառացի ստացվում է It's three years that… և ներկա բայ։ Անգլերենում այս կառույցը չկա. ասեք has worked … for three years։
3. «Ամառվանից» → from. «-ից» վերջավորությունը մեզ թվում է from. «Ամառվանից չենք հանդիպել»։ Մինչև հիմա շարունակվող ժամանակահատվածի սկզբնակետի համար անգլերենում since է։ From-ին պետք է to կամ until։
4. «Հունվարից … չկա» → isn't … since. «Լինել», «կա / չկա» բայերով հայերենում ներկան ենք դնում նաև ժխտականում. «Հունվարից Անին սոցիալական ցանցերում չկա»։ Անգլերենում since-ի հետ be-ն էլ է Present Perfect՝ hasn't been։
Մի՛ շփոթեք
for, թե since – For-ը տալիս է տևողությունը։ Since-ը՝ սկիզբը։
I'm here for a week, թե I've been here for a week – Present Simple-ը for-ով խոսում է ամբողջ ծրագրված ժամանակահատվածի մասին։ Present Perfect-ը հաշվում է ժամանակը մինչև հիմա։ Հայերենում էլ տարբերությունը կա՝ «մեկ շաբաթով», թե «մեկ շաբաթ է»։
ago, թե for – Ago-ն գալիս է անցյալ ժամանակի հետ (սովորաբար Past Simple), երբեք Present Perfect-ի հետ, և ասում է, թե երբ է ինչ-որ բան պատահել։ For-ը ասում է, թե որքան։ Հայերեն «առաջ»-ը before չէ. տե՛ս A1-26։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- for-ը ժամանակի արտահայտությունից առաջ սովորաբար թույլ է՝ /fə/ (UK), /fər/ (US). for ages /fər ˈeɪdʒɪz/։ Թույլ /ə/-ն մոտ է հայերեն «ը»-ին. մի՛ ասեք լրիվ «ֆոր»։
- since /sɪns/-ը հանգավորվում է prince-ի հետ։ Ձայնավորը կարճ /ɪ/ է. մի՛ կարդացեք «սինսե», ինչպես գրված է. վերջի e-ն չի արտասանվում։
- been-ը շեշտված լինելիս /biːn/ է, բայց նախադասության մեջ հաճախ թույլ է՝ /bɪn/. I've been here for an hour.
- How long have you… խոսքում միաձուլվում է՝ /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (US)։ long-ի վերջում /ŋ/ է. «գ» մի՛ ավելացրեք։
- I've lived-ում I've-ի /v/-ն փոքր է, բայց կարևոր. առանց դրա ստացվում է I lived՝ ավարտված իրավիճակ։
- for ages ոչ պաշտոնական է և նշանակում է «շատ վաղուց, շատ երկար ժամանակ»։
Ոսկե կանոն
Անցյալում սկսված և դեռ հիմա էլ շարունակվող իրավիճակի համար օգտագործեք have/has + past participle՝ for-ով (որքան) կամ since-ով (երբվանից), ոչ թե Present Simple։ Եթե իրավիճակն ավարտված է, օգտագործեք Past Simple for-ով։ Եվ հիշեք. «Հինգ տարի է՝ այստեղ եմ ապրում» = I've lived here for five years։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
1–4 առաջադրանքներում գրեք for կամ since, 5–6 առաջադրանքներում փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։
-
For or since? 2018
-
For or since? three weeks
-
For or since? last Friday
-
For or since? a long time
-
I (know) Ben since we were at school.
-
She (have) this job for six months.
B. Իմաստ
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I … here since 2021.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: "How long have you been in Spain?" …
-
Ընտրեք այն նախադասությունը, որը նշանակում է «յոթ օր առաջ եմ եկել և դեռ այստեղ եմ»:
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
I know Maria for five years.
-
We've lived here since two years.
-
How long have you had your car?
-
He's been ill from Monday.
D. Համատեքստում
Կարդացեք պատմությունը։ Փակագծերում տրված բայերը դրեք ճիշտ ձևով և լրացրեք for կամ since։
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Որքա՞ն ժամանակ է՝ ապրում եք ձեր տանը։ Գրեք երկու նախադասություն՝ մեկը for-ով, մյուսը՝ since-ով։
-
Գրեք ընկերոջ մասին. որքա՞ն ժամանակ է՝ ճանաչում եք նրան։
-
Գրեք մի բանի մասին, որ անում էիք որոշ ժամանակ, բայց հիմա այն ավարտված է։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
A2-17 Present Perfect. just, already, yet հայերենով Have you finished your homework ?already = զարմանք
-
A2-16 Present Perfect. Have you ever…? կյանքի փորձառությունը անգլերենում She has (be) to Japan three times.
-
A1-26 Was և were հայերենով. be բայի անցյալը, there was / there were, I was born I (be) born in 1998.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- since
- for
- since
- for
- 've known / have known
- 's had / has had
B. Իմաստ
- have lived
- worked
- For two months.
- I've been here for a week.
C. Գտեք սխալը
- I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
- We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
- ✓ How long have you had your car?
- He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.
D. Համատեքստում
- 've lived / have lived / 've been living / have been living
- since
- 've been / have been
- lived / had lived
- haven't seen / have not seen
- for / in
E. Ձեր հերթն է
- I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
- I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
- I played the piano for five years when I was a child.
F. Խառը կրկնություն
- yet / already
- been
- was
