SlowingoDilbilgisi
A2 19 / 38

İngilizce Present Perfect ile For ve Since Kullanımı: -dır ve -den beri

Present Perfect with For and Since

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda bir durumun şimdiye kadar ne kadar sürdüğünü söyleyebileceksiniz: I've lived here for six years (altı yıldır burada yaşıyorum), I've known her since 2015 (onu 2015'ten beri tanıyorum). How long…? diye sorabilecek ve for ile since arasında seçim yapabileceksiniz.

Temel Fikir

Bir mum düşünün. Onu geçmişte yaktınız ve hâlâ yanıyor. İşte bu, geçmişte başlayıp bugün de süren bir durumdur: burada yaşıyorsunuz, Sara'yı tanıyorsunuz, bu telefon sizde.

İngilizce bunu anlatmak için present perfect (şimdiye kadarki zaman) kullanır, çünkü durum geçmişle şimdiyi birleştirir: I've lived here for six years. Present simple (I live here) yalnızca şimdiyi anlatır; geçmiş kısmını taşıyamaz.

Mumu anlatmanın iki yolu vardır. For ne kadar süredir yandığını ölçer: for six years, for ten minutes. Since ise mumu yaktığınız anı gösterir: since 2020, since Monday — ne zaman başladığını.

Mum söndüyse, yani durum bittiyse, past simple (-dı'lı geçmiş zaman) kullanın: I lived in Rome for three years (artık orada yaşamıyorum).

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede geçmişte başlayıp hâlâ süren durumları şimdiki zamanla anlatırız: "Altı yıl-dır burada yaşı-yorum." İngilizcede ise bu cümle present perfect ister. Süre için for (Türkçedeki -dır), başlangıç noktası için since (Türkçedeki -den beri) kullanılır.

Türkçeİngilizce
Bu şehirde altı yıl-dır yaşı-yorum.I've lived in this city for six years.
Sara'yı 2015'-ten beri tanı-yorum.I've known Sara since 2015.
Pazartesi-den beri burada-yım.I've been here since Monday.
Ne zaman-dır burada yaşıyorsun?How long have you lived here?
Tom'u uzun zaman-dır gör-medim.I haven't seen Tom for ages.
Roma'da üç yıl yaşa-dım.I lived in Rome for three years. — artık orada değilim

Türkçedeki şimdiki zaman ("yaşıyorum", "tanıyorum", "buradayım") sizi I live, I know, I am demeye iter. Kural basit: Cümlede -dır ya da -den beri varsa ve durum hâlâ sürüyorsa, İngilizcede have/has + fiilin 3. hali gelir.

Yapı

For ve since

Arkasından gelenÖrnekler
forbir süre (ne kadar)for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages
sincebir başlangıç noktası (ne zaman başladı)since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas

Cümle kalıbı

Öznehave / has (+ not)3. halfor / since
Ihave ('ve)lived herefor six years.
Shehas ('s)worked heresince 2019.
Wehaven'tseen himfor months.

How long…? soruları

SoruCevaplar
How long have you lived here?For six years. / Since 2019.
How long has she known Tom?For a long time. / Since university.
How long have they been married?For ten years.

Not: since arkasından past simple ile kısa bir cümle de alabilir: since I was a child (çocukluğumdan beri), since we moved here (buraya taşındığımızdan beri). Ayrıntısı B1-02 dersinde.

Kullanımlar

1For + süre

Durumun şimdiye kadar ne kadar sürdüğünü söylemek için for kullanın. Türkçedeki "-dır" ekinin karşılığıdır.

I've lived in this city for six years.
Altı yıldır bu şehirde yaşıyorum.
Türkçede şimdiki zaman, İngilizcede present perfect
We've had our dog for ten years.
Köpeğimiz on yıldır bizimle.
She's been a nurse for a long time.
Uzun zamandır hemşire.
They've been married for twenty-five years.
Yirmi beş yıldır evliler.
I've worked here for three months.
Üç aydır burada çalışıyorum.

2Since + başlangıç noktası

Bir saat, gün, tarih, ay, yıl ya da olayla, yani durumun başladığı anla since kullanın. Türkçedeki "-den beri" ifadesinin karşılığıdır.

I've known Sara since 2015.
Sara'yı 2015'ten beri tanıyorum.
He's been at work since seven o'clock.
Saat yediden beri iş yerinde.
We've lived here since last summer.
Geçen yazdan beri burada yaşıyoruz.
My sister has been in Canada since March.
Kız kardeşim marttan beri Kanada'da.
I've wanted a dog since I was a child.
Çocukluğumdan beri bir köpek istiyorum.
since + past simple ile kısa bir cümle

3How long…?

Bir durumun süresini How long + have/has + özne + 3. hal? ile sorun. For ya da since ile, ya da tam bir cümleyle cevap verin.

How long have you lived here?
Ne zamandır burada yaşıyorsun?
How long has your brother been in hospital?
Kardeşin ne zamandır hastanede?
in hospital (UK); in the hospital (US)
"How long have you known each other?" "Since university."
"Ne zamandır tanışıyorsunuz?" "Üniversiteden beri."
"How long have you had that car?" "For about a year."
"O araba ne zamandır sende?" "Bir yıl kadar oldu."

4Olumsuz cümleler: bir süredir hiç olmayan şeyler

For ya da since ile kurulan olumsuz present perfect, bir şeyin şimdiye kadarki sürenin tamamında olmadığını söyler.

I haven't seen Tom for ages.
Tom'u uzun zamandır görmedim.
US'de: in ages
We haven't had a holiday since 2022.
2022'den beri tatile çıkmadık.
holiday (UK); vacation (US)
She hasn't called me since Monday.
Pazartesiden beri beni aramadı.
It hasn't rained for weeks.
Haftalardır yağmur yağmadı.

5Past simple ile for: bitmiş bir süre

Durum bittiyse for ile past simple kullanın. Burada since normalde kullanılmaz, çünkü bu derste since bir başlangıç noktasını şimdiye bağlar.

I lived in Rome for three years.
Roma'da üç yıl yaşadım.
artık orada yaşamıyorum
I've lived in Rome for three years.
Üç yıldır Roma'da yaşıyorum.
hâlâ orada yaşıyorum
We waited for two hours, and then we went home.
İki saat bekledik, sonra eve gittik.
He worked in a bank for a long time, but now he's a teacher.
Uzun süre bir bankada çalıştı, ama şimdi öğretmen.

Live, work, study ve wait gibi eylem fiilleriyle İngilizcede present perfect continuous da vardır: I've been waiting for an hour. (Bir saattir bekliyorum.) Bu yapı B1-01 dersinde öğretilir ve B1-02 dersinde bu dersteki yapıyla karşılaştırılır. Be, have (= sahip olmak), know ve like ile bu dersteki yapıyı kullanın.

Sık Yapılan Hatalar

❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020.
Durum şimdiye kadar sürüyor: present perfect kullanın.
❌I know her for ten years.
✅I've known her for ten years.
Geçmişten şimdiye: present perfect.
❌I am here since Monday.
✅I have been here since Monday.
be de present perfect ister: have/has been.
❌I've lived here since three years.
✅I've lived here for three years.
Süre (ne kadar) for alır.
❌She's worked here for 2019.
✅She's worked here since 2019.
Başlangıç noktası since alır.
❌I've worked here from 2019.
✅I've worked here since 2019.
Şimdiye kadar: since. (from, to ya da until ister: from 2019 to 2022.)
❌How long do you live here?
✅How long have you lived here?
Şimdiye kadarki süre: present perfect.
⚠️I'm here for three years.
✅I've been here for three years.
Dilbilgisi açısından doğru, ama "planlanan kalışın tamamı üç yıl" demektir, "üç yıldır buradayım" değil. Bkz. Karıştırılmasın.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "-dır" ve "-den beri" cümlelerinde şimdiki zaman kullanmak. Türkçede "2015'ten beri hastanede çalışıyor", "Annemle babam komşularımızı yıllardır tanıyor" deriz; fiil şimdiki zamandadır. Bu yüzden İngilizcede de present simple kullanmak çok doğal gelir. Ama durum geçmişte başlayıp sürüyorsa İngilizce present perfect ister. Bu, Türkçe konuşanların en sık yaptığı hatalardan biridir.

❌She works at the hospital since 2015.
✅She's worked at the hospital since 2015.
❌My parents know our neighbours for decades.
✅My parents have known our neighbours for decades.

2. "Buradayım" için "I am" demek. "Kız kardeşim geçen yıldan beri Kanada'da" cümlesindeki "-da" (yani "-dadır") akla is getirir. Ama be fiili de bu kalıpta present perfect olur: have/has been.

❌My sister is in Canada since last year.
✅My sister has been in Canada since last year.
❌He is a teacher for twenty years.
✅He's been a teacher for twenty years.

3. "-dır" için "since" demek. "Üç yıldır" ve "2020'den beri" Türkçede benzer duyulur, ikisinde de "beri" anlamı vardır. İngilizcede ise seçimi arkadan gelen kelime belirler: süre (üç yıl, iki saat) → for; başlangıç anı (2020, pazartesi, saat yedi) → since.

❌I've had this phone since two years.
✅I've had this phone for two years.

4. "-den beri" için "from" demek. "2019'dan beri" ifadesindeki "-dan" eki akla from getirir. Ama şimdiye kadar süren bir durumda since kullanılır. From tek başına kalmaz; to ya da until ister.

❌She's studied French from 2019.
✅She's studied French since 2019.

5. "Ne zamandır?" sorusunu şimdiki zamanla sormak. "Ne zamandır burada yaşıyorsun?" sorusu da İngilizcede present perfect ister. Since when…? de doğal bir soru değildir; çoğu zaman şaşkınlık ya da itiraz bildirir.

❌How long do you live here?
✅How long have you lived here?

Karıştırılmasın

for ve since — For süreyi verir. Since başlangıcı verir.

I've been here for two hours.
İki saattir buradayım.
süre
I've been here since ten o'clock.
Saat ondan beri buradayım.
başlangıç

I'm here for a week ve I've been here for a week — Present simple ile for, planlanan sürenin tamamını anlatır. Present perfect ise şimdiye kadar geçen süreyi sayar.

I'm here for a week.
Bir haftalığına buradayım.
ziyaretimin tamamı bir hafta
I've been here for a week.
Bir haftadır buradayım.
yedi gün önce geldim ve hâlâ buradayım

ago ve for — Ago geçmiş zamanla (genellikle past simple ile) kullanılır, present perfect ile asla kullanılmaz ve bir şeyin ne zaman olduğunu söyler. For ne kadar sürdüğünü söyler. Bkz. A1-26.

I came to London two years ago.
İki yıl önce Londra'ya geldim.
ne zaman geldiğim
I've been in London for two years.
İki yıldır Londra'dayım.
şimdiye kadar ne kadar süredir

Yazım ve Telaffuz

  • Bir zaman ifadesinden önce for genellikle zayıf okunur: /fə/ (UK), /fər/ (US) — "fı" gibi: for ages /fər ˈeɪdʒɪz/ "fır EYCİZ".
  • since /sɪns/ "sins" gibi okunur; prince ile kafiyelidir.
  • been vurgulandığında /biːn/ "biin", cümle içinde ise çoğu zaman zayıf /bɪn/, yani "bin" gibi okunur: I've been here for an hour.
  • How long have you… konuşmada birleşir: /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (US), "hau LONG ıv yu" gibi.
  • for ages gündelik bir ifadedir ve "çok uzun zamandır" demektir.

Altın Kural

Geçmişte başlayıp şimdi de süren bir durum için present simple değil, have/has + fiilin 3. hali kullanın; süre için for (-dır), başlangıç için since (-den beri). Durum bittiyse for ile past simple kullanın. Türkçedeki "yaşıyorum, tanıyorum, buradayım" sizi yanıltmasın.

Alıştırmalar

A. Yapı

1–4. maddelerde for mu since mi, karar verin. 5–6. maddelerde fiili present perfect ile yazın.

  1. For mu, since mi? 2018
  2. For mu, since mi? three weeks
  3. For mu, since mi? last Friday
  4. For mu, since mi? a long time
  5. I (know) Ben since we were at school.
  6. She (have) this job for six months.

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: I … here since 2021.
  2. Doğru olanı seçin: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
  3. Doğru cevabı seçin: "How long have you been in Spain?" …
  4. "Yedi gün önce geldim ve hâlâ buradayım" anlamına gelen cümleyi seçin:

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. I know Maria for five years.
  2. We've lived here since two years.
  3. How long have you had your car?
  4. He's been ill from Monday.

D. Bağlam İçinde

Metni parantezdeki fiillerle ya da for / since ile tamamlayın.

Sokağım
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.

E. Sıra Sende

  1. Ne zamandır evinizde yaşıyorsunuz? İki cümle yazın: biri for, biri since ile.
  2. Bir arkadaşınızı anlatın: onu ne zamandır tanıyorsunuz?
  3. Artık bitmiş bir dönemde yaptığınız bir şeyi yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-17 İngilizce Present Perfect ile Just, Already ve Yet Kullanımı
    Have you finished your homework ?
  2. A2-16 İngilizce Present Perfect Tense: Have You Ever…? ile Deneyimler
    She has (be) to Japan three times.
  3. A1-26 İngilizce Was ve Were Kullanımı: To Be Fiilinin Geçmiş Zamanı
    I (be) born in 1998.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. since
  2. for
  3. since
  4. for
  5. 've known / have known
  6. 's had / has had

B. Anlam

  1. have lived
  2. worked
  3. For two months.
  4. I've been here for a week.

C. Hatayı Bul

  1. I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
  2. We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
  3. ✓ How long have you had your car?
  4. He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.

D. Bağlam İçinde

  1. 've lived / have lived / 've been living / have been living
  2. since
  3. 've been / have been
  4. lived / had lived
  5. haven't seen / have not seen
  6. for / in

E. Sıra Sende

  1. I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
  2. I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
  3. I played the piano for five years when I was a child.

F. Karışık Tekrar

  1. yet / already
  2. been
  3. was
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play