SlowingoГрамматика
B1 16 / 39

Question Tags кыргызча: isn't it, don't you – англисче «туурабы?» кантип айтылат?

Question Tags: …, Isn't It?

Бул бетте
  1. Максат
  2. Негизги ой
  3. Кыргыз тили жана англис тили
  4. Түзүлүшү
  5. Колдонулушу
  6. Көп кездешкен каталар
  7. Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
  8. Чаташтырбаңыз
  9. Жазылышы жана айтылышы
  10. Алтын эреже
  11. Көнүгүүлөр

Максат

Бул сабактан кийин сиз сүйлөмдүн аягына isn't it?, didn't you?, can she? сыяктуу question tag (кыска суроо) кошуп, маалыматты текшере аласыз же маектешиңизди макул болууга чакыра аласыз – жана аларды туура интонация менен айта аласыз.

Негизги ой

Question tag – ырастоо сүйлөмдүн аягындагы кичинекей суроо: It's cold, isn't it? Ал сүйлөмдү чакырууга айлантат: «Мен туура айтып жатамбы? Макулсузбу?»

A2-32 сабагындагы жаңырыкты эстейсизби? So do I жана Neither can she тизмектеринде биринчи сүйлөмдүн көмөкчү этиши жаңырыктай кайтып келген. Question tag – ошол эле жаңырык, бирок өзүңүздүн сүйлөмүңүздүн аягында. Ал көмөкчү этишти же be этишин – is, have, can, will, did – ат атооч менен кайталайт жана адатта аны тескери кылат: ырастоо сүйлөмгө тануу tag, тануу сүйлөмгө ырастоо tag.

You can swim, can't you? You can't swim, can you?

Чыныгы маани үндө. Үн төмөндөсө, сүйлөөчү дээрлик ишенет жана жөн гана макулдук күтөт: Lovely day, isn't it? Үн көтөрүлсө, бул чыныгы суроо – сүйлөөчү так билбейт: You've paid, haven't you?

Кыргыз тили жана англис тили

Кыргызча мындай кыска суроо үчүн бир нече даяр бөлүкчө жана сөз бар: туурабы?, ээ?, го?, туура эмеспи?, да? Алар сүйлөмдүн этишине, чагына же ээсине карабай, бардык сүйлөмгө бирдей кошула берет: «Сен Ошто жашайсың, туурабы?», «Кечээ чалдың, ээ?». Англисчеде андай бир даяр сөз жок: tag ар бир сүйлөмдүн өзүнүн көмөкчү этишин жана ээсин ат атооч менен кайталайт. Экинчи айырма: кыргызча ал he да, she да, ал эми tag-те экөөнүн бирин тандоо керек. Үчүнчүсү: тануу сүйлөмгө жооп бергенде кыргызча ооба «сенин айтканың туура» дегенди билдирет («Келген жоксуңбу?» «Ооба, келген жокмун»), англисчеде болсо yes / no фактыга жараша тандалат.

КыргызчаАнглисчеЭмнеси айырмаланат?
Сен Ошто жашайсың, туурабы?You live in Osh, don't you?«туурабы?» дайыма бирдей; англисче Present Simple → don't
Кечээ ага чалдың го?You called him yesterday, didn't you?«го» – бөлүкчө; англисче өткөн чак → didn't
Ал тамак жасай алат, туура эмеспи?She can cook, can't she?сүйлөмдөгү көмөкчү этиш кайталанат: can't
Ал келген жок, ээ?She didn't come, did she?тануу сүйлөм → ырастоо tag
Ал мугалим, туурабы?She's a teacher, isn't she?«ал» = he / she; tag-те ээге ылайык ат атооч
«Келген жоксуңбу?» «Ооба, келген жокмун.»"You didn't come, did you?" "No, I didn't."кыргызча «ооба» суроого макул болот; англисче тануу факт → No
Кеттик, макулбу?Let's go, shall we?Let's → shall we
Эшикти жаап койчу.Close the door, will you?«-чы / -чу» менен сылык өтүнүч ≈ will you / could you

Кыскасы: кыргызча «туурабы?», «ээ?», «го?» бардык сүйлөмгө бирдей; англисче tag – сүйлөмдүн көмөкчү этиши + ат атооч, адатта тескери формада; he / she тандаңыз; tag-ке «ооба / жок» деп эмес, фактыга жараша yes / no деп жооп бериңиз.

Түзүлүшү

Ырастоо сүйлөм → тануу tag; тануу сүйлөм → ырастоо tag

СүйлөмTag
It is expensive,isn't it?
It isn't expensive,is it?
You have finished,haven't you?
She can't drive,can she?
They will be there,won't they?
We should leave,shouldn't we?

Жөнөкөй чактар → do / does / did – сүйлөмдө көмөкчү этиш да, be да жок болсо, тануу же суроо формасындагы көмөкчү этишти алыңыз.

СүйлөмTag
You live near here,don't you?
He works at the airport,doesn't he?
They went home early,didn't they?
She doesn't like fish,does she?

Өзгөчө учурлар

СүйлөмTagЭскертүү
I'm late,aren't I?amn't I эмес; am I not? абдан расмий
I'm not late,am I?кадимки
Let's go,shall we?сунуш
Open the window,will you / would you / can you / could you?өтүнүч
Don't forget,will you?тануу буйрук
There's a problem,isn't there?there tag-те сакталат
Nobody called,did they?nobody = тануу → ырастоо tag; ат атооч they
Everyone's here,aren't they?everyone / someone → they
Nothing happened,did it?nothing / everything → it
This is yours,isn't it?this / that → it
You never call me,do you?never / hardly / rarely = тануу → ырастоо tag

Колдонулушу

1Макулдукка чакыруу – төмөндөгөн үн

Абдан ишенип, маектешиңиздин жөн гана макул болушун же маек баштоону кааласаңыз, tag-те үндү төмөндөтүңүз. Бул аба ырайы, тамак жана окуялар жөнүндө сөздөрдө абдан көп колдонулат. Кыргызча бул жерде «ээ?», «туурабы?» дейбиз.

It's a beautiful day, isn't it?
Күн сонун экен, ээ?
↘ макулдук күтөбүз
That was a great match, wasn't it?
Абдан жакшы оюн болду, туурабы?
↘ was → wasn't
The food here is amazing, isn't it?
Бул жердин тамагы укмуш экен, ээ?
↘
Your kids have grown so much, haven't they?
Балдарыңыз абдан чоңоюп калышыптыр, ээ?
↘ have → haven't they

2Маалыматты текшерүү – көтөрүлгөн үн

Бир нерсе туура деп ойлосоңуз, бирок так билбесеңиз, үндү көтөрүңүз. Бул дээрлик «ооба / жок» суроосундай иштейт.

You've sent the invoice, haven't you?
Эсеп-кагазды жибергенсиз, туурабы?
↗ так билбейм
The meeting isn't today, is it?
Жыйын бүгүн эмес го, ээ?
↗ тануу сүйлөм → ырастоо tag
She works from home on Fridays, doesn't she?
Ал жума күндөрү үйдөн иштейт, туурабы?
↗ works → doesn't
We don't need tickets, do we?
Бизге билет кереги жок го, ээ?
↗ don't → do

3Көмөкчү этишке жана чакка ылайыкташтыруу

Сүйлөмдөгү көмөкчү этишти (же be этишин) кайталаңыз. Андай жок болсо, негизги этиш кайсы чакта болсо, ошол чактагы do / does / did колдонуңуз. Кыргызча «туурабы?» эч качан өзгөрбөйт, англисче tag ар дайым сүйлөмгө карап өзгөрөт.

You're coming to the party, aren't you?
Кечеге келесиң, ээ?
are → aren't
He's been to Kenya, hasn't he?
Ал Кенияда болгон, туурабы?
he's = he has → hasn't
Your sister lives in Lisbon, doesn't she?
Эжең Лиссабондо жашайт, туурабы?
lives → doesn't; sister → she
They called you yesterday, didn't they?
Алар сага кечээ чалышты го?
called → didn't
You'd tell me if something was wrong, wouldn't you?
Бир нерсе туура эмес болсо, мага айтмаксың, ээ?
would → wouldn't

4Өзгөчө ээлер

I am → aren't I; there is / are → there сакталат; everyone, somebody, nobody → they; everything, nothing, this, that → it.

I'm on the list, aren't I?
Мен тизмеде бармын, туурабы?
I am → aren't I
There aren't any eggs left, are there?
Жумуртка такыр калган жок го, ээ?
there сакталат
Everybody enjoyed the show, didn't they?
Шоу баарына жакты, туурабы?
everybody → they
Nothing was broken, was it?
Эч нерсе сынган жок го?
nothing → it; ырастоо tag

5not жок тануу сөздөр

Never, hardly, rarely, no one, nobody, nothing сүйлөмдү тануу кылат, ошондуктан tag ырастоо формасында болот. Кыргызча мындай сүйлөмдө этиш да тануу формасында турат («эч ким байкаган жок»), англисчеде болсо этиш ырастоо формасында, бирок сүйлөм баары бир тануу.

He never listens, does he?
Ал эч качан укпайт, ээ?
never → ырастоо tag
You hardly ate anything, did you?
Дээрлик эч нерсе жеген жоксуң го?
hardly → ырастоо tag
No one noticed, did they?
Эч ким байкаган жок, туурабы?
no one → they; ырастоо tag

6Сунуштар жана өтүнүчтөр – Let's жана буйрук

Let's сөзүнөн кийин tag – shall we?. Буйруктан кийин will you?, would you? же could you? буйрукту достук өтүнүчкө айлантат. Тануу буйруктан кийин will you? колдонуңуз. Кыргызча бул жерде «макулбу?» же «-чы» бөлүкчөсү окшош иш аткарат.

Let's order a pizza, shall we?
Пицца алдыралы, макулбу?
Let's → shall we
Pass me the salt, will you?
Тузду берип койчу.
«-чы» ≈ will you
Close the door behind you, could you?
Чыгып баратып эшикти жаап коюңузчу.
сылык өтүнүч
Don't tell anyone, will you?
Эч кимге айтпагын, макулбу?
тануу буйрук → will you

Көп кездешкен каталар

❌You like coffee, isn't it?
✅You like coffee, don't you?
Tag көмөкчү этишти жана ээни кайталайт; ал дайыма бирдей «isn't it» эмес.
❌She went out, wasn't she?
✅She went out, didn't she?
Past Simple → did.
❌She can drive, doesn't she?
✅She can drive, can't she?
Сүйлөмдөгү көмөкчү этишти кайталаңыз: can.
❌I'm right, amn't I?
✅I'm right, aren't I?
I am → aren't I.
❌Your brother is a doctor, isn't your brother?
✅Your brother is a doctor, isn't he?
Tag-те ат атооч колдонулат.
❌Nobody came, didn't they?
✅Nobody came, did they?
nobody – тануу сөз → ырастоо tag.
❌Let's go, don't we?
✅Let's go, shall we?
Let's → shall we.
❌There's a bank near here, isn't it?
✅There's a bank near here, isn't there?
there is → isn't there.
❌You never call, don't you?
✅You never call, do you?
never – тануу сөз → ырастоо tag.

Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар

1. «Туурабы?» → дайыма isn't it. Кыргызча «туурабы?», «ээ?», «туура эмеспи?» каалаган сүйлөмгө кошула берет: «Агаң Кореяга кетип калды, туурабы?», «Чолпон-Атага автобустар саат сайын жүрөт, ээ?». Ошондуктан англисчеде да бардык сүйлөмгө бир эле isn't it? колдонуу оңой. Англисче tag сүйлөмдүн көмөкчү этишин жана ээсин кайталайт: адегенде этишти таап, анан tag түзүңүз.

❌Your cousin Nurbek has already found a room near the Polytech for his first year, isn't it?
✅Your cousin Nurbek has already found a room near the Polytech for his first year, hasn't he?
❌In summer the minibuses to Cholpon-Ata leave from the Western bus station every hour, isn't it?
✅In summer the minibuses to Cholpon-Ata leave from the Western bus station every hour, don't they?

2. «Ал» → he же she. Кыргызча «ал» эркекти да, аялды да билдирет, ошондуктан тез айтылган tag-те he менен she оңой алмашып калат. Tag-теги ат атооч сүйлөмдүн ээсине туура келиши керек.

⚠️Your grandmother still makes kymyz every summer on the jailoo near Naryn, doesn't he?
✅Your grandmother still makes kymyz every summer on the jailoo near Naryn, doesn't she?
Грамматикалык жактан туура, бирок grandmother – аял, ошондуктан she.
⚠️Aizhan teaches English to the younger classes at the village school in Talas, doesn't he?
✅Aizhan teaches English to the younger classes at the village school in Talas, doesn't she?
Грамматикалык жактан туура, бирок Айжан – аялдын аты, ошондуктан she.

3. «Ооба, алган жок» → Yes, he didn't. Кыргызча тануу суроого «ооба» деп жооп берсек, «сенин айтканың туура» дегенди билдиребиз: «Агаң Кореяга виза алган жок, ээ?» «Ооба, алган жок». Англисчеде yes / no суроого эмес, фактыга жараша тандалат: факт тануу болсо – No, ырастоо болсо – Yes.

❌"Your brother didn't get the work visa for Korea in the end, did he?" "Yes, he didn't, so he's still working in Osh."
✅"Your brother didn't get the work visa for Korea in the end, did he?" "No, he didn't, so he's still working in Osh."
❌"You aren't coming to Meerim's wedding on Saturday, are you?" "Yes, I'm not. My boss at the hotel in Cholpon-Ata gave me two extra shifts."
✅"You aren't coming to Meerim's wedding on Saturday, are you?" "No, I'm not. My boss at the hotel in Cholpon-Ata gave me two extra shifts."

Чаташтырбаңыз

Төмөндөгөн жана көтөрүлгөн үн – Сөздөр бирдей, мааниси башка.

You're from Leeds, aren't you?
Сиз Лидстенсиз, туурабы?
↘ ишенем, жөн гана тастыктап жатам
You've locked the door, haven't you?
Эшикти кулпулап койдуң, ээ?
↗ ошондой деп ойлойм, бирок так эмес

Question tag жана кыска жооп – Tag өзүңүздүн сүйлөмүңүздүн аягында турат. So do I же Are you? сыяктуу жооптор башка адамдын сүйлөмүнө жооп берет A2-32.

You love jazz, don't you?
Сен джазды жакшы көрөсүң, туурабы?
tag
"I love jazz." "So do I."
«Мен джазды жакшы көрөм.» «Мен да.»
жооп

Tag-ке жооп берүү – tag-ке эмес, фактыга жооп бериңиз: yes = ырастоо факт, no = тануу факт (тануу суроолордогудай A2-33).

"You aren't busy, are you?" "No, I'm not."
«Азыр алек эмессиң го, ээ?» «Ооба, алек эмесмин.»
кыргызча «ооба», англисче No: алек эмесмин
"You aren't busy, are you?" "Yes, I am, actually."
«Азыр алек эмессиң го, ээ?» «Жок, чынында алекмин.»
кыргызча «жок», англисче Yes: алекмин

Бир багыттагы tag – So you're the new manager, are you? (ырастоо + ырастоо) таң калууну же кызыгууну билдирет. Бул ката эмес; ал C2-03 сабагында.

Жазылышы жана айтылышы

  • Tag-тин алдына үтүр, андан кийин суроо белгиси коюлат: It's late, isn't it?
  • Tag тез жана сүйлөм менен бирге айтылат: isn't it /ˈɪznt ɪt/, didn't you /ˈdɪdntʃuː/ (t менен y кошулуп, /tʃ/ болот), won't you /ˈwəʊntʃuː/ (UK), /ˈwoʊntʃuː/ (US). isn't сөзүндө /z/ менен /n/ ортосуна үндүү кошпоңуз.
  • Төмөндөгөн үн ↘ = ишенем, макулдук күтөм. Көтөрүлгөн үн ↗ = чыныгы суроо, текшерип жатам. Кыргызча суроону көбүнчө бөлүкчө көрсөтөт; англисче tag-те мааниси үндөн көз каранды, ошондуктан муну атайын машыктырыңыз.
  • aren't I /ˈɑːnt aɪ/ (UK), /ˈɑːrnt aɪ/ (US).
  • Tag-теги көмөкчү этиш басым алат: You're coming, AREN'T you?

Алтын эреже

Көмөкчү этишти (же be) жаңырыктай кайталап, тескери кылыңыз: ырастоо сүйлөм → тануу tag, тануу сүйлөм → ырастоо tag, адатта ат атооч менен. Көмөкчү этиш да, be да жокпу? do / does / did колдонуңуз. Төмөндөгөн үн = «макул бол»; көтөрүлгөн үн = «ушундайбы?». Эсиңизде болсун: «туурабы?» бардык сүйлөмгө бирдей, англисче tag ар бир сүйлөмгө өзүнчө.

Көнүгүүлөр

A. Түзүлүшү

Сүйлөмгө tag кошуңуз.

  1. You're a nurse, ?
  2. He can't swim, ?
  3. They live in Rome, ?
  4. She didn't call, ?
  5. I'm late, ?
  6. Let's take a break, ?
  7. There's some milk in the fridge, ?
  8. You've never been here before, ?

B. Мааниси

Кырдаалга ылайык жоопту тандаңыз.

  1. Так билбеген нерсени текшергиңиз келет. Tag-тин тонун тандаңыз: …
  2. Досуңуз экөөңүз кооз күндүн батышын карап турасыздар. Сиз "Beautiful, isn't it?" дейсиз. Тонду тандаңыз: …
  3. "You didn't lock the door, did you?" ", I did." (Эшикти кулпулагансыз.)
  4. Достук өтүнүч үчүн tag тандаңыз: Open the window, …?

C. Катаны табыңыз

Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.

  1. Your parents went to Peru, wasn't it?
  2. Tom is a chef, isn't Tom?
  3. Nobody saw you, didn't they?
  4. Everyone's ready, aren't they?

D. Текстте

Диалогду толуктаңыз.

At the office kitchen
Amy: It's freezing in here today, 17?
Dan: It is! The heating isn't working, 18?
Amy: No. You told the manager, 19?
Dan: Yes, this morning. Let's make some hot tea, 20?
Amy: Good idea. You don't take sugar, 21?
Dan: No, thanks. Pass me the milk, 22?

E. Сиздин кезегиңиз

Англисче жазыңыз.

  1. Кошунаңыз менен маек баштоо үчүн tag менен эки сүйлөм жазыңыз.
  2. Так билбеген бир фактыны текшерүү үчүн tag менен бир сүйлөм жазыңыз.

F. Аралаш кайталоо

Мурунку сабактарды кайталаңыз.

  1. A2-32 So do I, Neither do I, Me too кыргызча: англисче «мен да» кантип айтылат?
    "I can't swim." "Neither I."
  2. A2-32 So do I, Neither do I, Me too кыргызча: англисче «мен да» кантип айтылат?
    "I'm moving to Rome." " you? That's exciting!"
  3. B1-14 Indirect Questions кыргызча: Could you tell me where…? Англисче сылык суроо
    Do you know where (Tom / live)?
  4. A2-33 Who called you? же Who did you call? Ээге жана толуктоочко суроо кыргызча
    (you / not / like) coffee? I thought you loved it!
Жооптор

A. Түзүлүшү

  1. aren't you
  2. can he
  3. don't they
  4. did she
  5. aren't I
  6. shall we
  7. isn't there
  8. have you

B. Мааниси

  1. rising
  2. falling
  3. Yes
  4. will you

C. Катаны табыңыз

  1. Your parents went to Peru, didn't they?
  2. Tom is a chef, isn't he?
  3. Nobody saw you, did they?
  4. ✓ Everyone's ready, aren't they?

D. Текстте

  1. isn't it
  2. is it
  3. didn't you
  4. shall we
  5. do you
  6. will you / would you / can you / could you

E. Сиздин кезегиңиз

  1. It's really quiet today, isn't it? You've just moved in, haven't you?
  2. The shop doesn't open on Sundays, does it?

F. Аралаш кайталоо

  1. can
  2. Are
  3. Tom lives
  4. Don't you like / Do you not like
Android тиркемесиЖолдо үйрөнүңүз Google Play