Question tags oʻzbekcha: «…, isn't it?» — «shunday emasmi?» inglizcha
Question Tags: …, Isn't It?
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz gap oxiriga isn't it?, didn't you? va can she? kabi question tag (qoʻshimcha savol) qoʻshib, maʼlumotni tekshira olasiz yoki suhbatdoshni rozi boʻlishga undaysiz. Ularni toʻgʻri ohang bilan aytasiz.
Asosiy gʻoya
Question tag bu darak gap oxiridagi kichkina savol: It's cold, isn't it? U darak gapni taklifga aylantiradi: «Toʻgʻrimi? Qoʻshilasizmi?»
A2-32 dagi aks-sadoni eslaysizmi? So do I va Neither can she da birinchi gapdagi yordamchi feʼl aks-sado kabi qaytib kelgan edi. Question tag ham xuddi shu aks-sado, faqat u oʻz gapingiz oxirida keladi. U yordamchi feʼlni yoki be ni (is, have, can, will, did) olmosh bilan takrorlaydi va odatda teskarisiga aylantiradi: tasdiq gapga inkor tag, inkor gapga tasdiq tag.
You can swim, can't you? You can't swim, can you?
Asl maʼno ovozda. Ohang pasaysa, gapiruvchi deyarli ishonchli va faqat rozilikni kutadi: Lovely day, isn't it? Ohang koʻtarilsa, bu haqiqiy savol, gapiruvchi ishonchi komil emas: You've paid, haven't you?
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbekchada bunday savol uchun oʻzgarmas soʻzlar ishlatiladi: «shunday emasmi?», «toʻgʻrimi?» yoki gap oxiridagi -a yuklamasi. Gap qaysi zamonda boʻlishidan, ega kimligidan qatʼi nazar, ular bir xil qoladi. Inglizchada esa tag har safar gapga moslashadi: yordamchi feʼl, zamon va olmosh gapdagidek boʻlishi, tasdiq yoki inkor esa teskari boʻlishi kerak. Yana bir farq: oʻzbekchada «ha» suhbatdoshning gapini tasdiqlaydi («Charchamadingizmi?» «Ha, charchamadim»), inglizchada esa yes tasdiq faktni, no inkor faktni bildiradi.
| Oʻzbekcha | Usul | Inglizcha |
|---|---|---|
| Bugun sovuq, shunday emasmi? | oʻzgarmas savol | It's cold today, isn't it? |
| Shu yaqinda yashaysiz, toʻgʻrimi? | oʻzgarmas savol | You live near here, don't you? |
| Ular uyga erta ketishdi-a? | -a yuklamasi | They went home early, didn't they? |
| U mashina hayday olmaydi-a? | inkor gap + -a | She can't drive, can she? |
| Pitsa buyurtma qilaylik, a? | taklif + a | Let's order a pizza, shall we? |
| «Band emassiz-a?» «Ha, band emasman.» | ha = gapingiz toʻgʻri | "You aren't busy, are you?" "No, I'm not." |
Tuzilish
Tasdiq gap → inkor tag; inkor gap → tasdiq tag
| Gap | Tag |
|---|---|
| It is expensive, | isn't it? |
| It isn't expensive, | is it? |
| You have finished, | haven't you? |
| She can't drive, | can she? |
| They will be there, | won't they? |
| We should leave, | shouldn't we? |
Oddiy zamonlar → do / does / did — gapda yordamchi feʼl ham, be ham boʻlmasa, inkor yoki soʻroq shaklidagi yordamchi feʼlni oling.
| Gap | Tag |
|---|---|
| You live near here, | don't you? |
| He works at the airport, | doesn't he? |
| They went home early, | didn't they? |
| She doesn't like fish, | does she? |
Maxsus holatlar
| Gap | Tag | Izoh |
|---|---|---|
| I'm late, | aren't I? | amn't I emas; am I not? juda rasmiy |
| I'm not late, | am I? | odatdagidek |
| Let's go, | shall we? | taklif |
| Open the window, | will you / would you / can you / could you? | iltimos |
| Don't forget, | will you? | inkor buyruq |
| There's a problem, | isn't there? | there tagda ham qoladi |
| Nobody called, | did they? | nobody = inkor → tasdiq tag; olmosh they |
| Everyone's here, | aren't they? | everyone / someone → they |
| Nothing happened, | did it? | nothing / everything → it |
| This is yours, | isn't it? | this / that → it |
| You never call me, | do you? | never / hardly / rarely = inkor → tasdiq tag |
Qoʻllanish
1Rozilikka undash — pasayuvchi ohang
Ishonchingiz komil boʻlsa va suhbatdosh faqat rozi boʻlishini yoki suhbat boshlanishini xohlasangiz, tagni pasayuvchi ohang bilan ayting. Ob-havo, ovqat va voqealar haqidagi gaplarda juda koʻp ishlatiladi.
2Maʼlumotni tekshirish — koʻtariluvchi ohang
Biror narsa toʻgʻri deb oʻylasangiz-u, ishonchingiz komil boʻlmasa, koʻtariluvchi ohangni ishlating. Bu deyarli ha / yoʻq savoli kabi ishlaydi.
3Yordamchi feʼl va zamonni moslash
Gapdagi yordamchi feʼlni (yoki be ni) takrorlang. Agar u boʻlmasa, asosiy feʼl qaysi zamonda boʻlsa, oʻsha zamondagi do / does / did ni ishlating.
4Maxsus egalar
I am → aren't I; there is / are da there qoladi; everyone, somebody, nobody → they; everything, nothing, this, that → it.
5not siz inkor soʻzlar
Never, hardly, rarely, no one, nobody, nothing gapni inkor qiladi, shuning uchun tag tasdiq boʻladi.
6Takliflar va iltimoslar — Let's va buyruq gaplar
Let's dan keyin tag shall we?. Buyruqdan keyin will you?, would you? yoki could you? buyruqni samimiy iltimosga aylantiradi. Inkor buyruqdan keyin will you? ishlating.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Shunday emasmi?» → har doim isn't it? Oʻzbekchada «shunday emasmi?» yoki «toʻgʻrimi?» har qanday gapga mos keladi. Shuning uchun inglizchada ham bitta isn't it? ni hamma joyda ishlatib yuboramiz. Inglizcha tag gapdagi yordamchi feʼlni, zamonni va egani takrorlashi kerak.
2. «Ha, kelmaydi» → Yes, she isn't. Oʻzbekchada «ha» suhbatdoshning gapini tasdiqlaydi: «Malika kelmaydi-a?» «Ha, kelmaydi». Inglizchada yes yoki no tag ga emas, faktga qarab tanlanadi: fakt inkor boʻlsa, no.
3. «U» → he yoki she. Oʻzbekchada «u» erkakni ham, ayolni ham bildiradi, inglizcha tagda esa olmoshni tanlash kerak. Tag tez aytilgani uchun bu xato juda oson chiqib ketadi.
Adashtirmang
Pasayuvchi va koʻtariluvchi ohang — Soʻzlar bir xil, maʼno har xil.
Question tag va qisqa javoblar — Tag oʻz gapingiz oxiriga qoʻyiladi. So do I yoki Are you? kabi javoblar esa birovning gapiga munosabat A2-32.
Tagga javob berish — Tagga emas, faktga qarab javob bering: yes = tasdiq fakt, no = inkor fakt (inkor savollardagidek A2-33).
Bir xil yoʻnalishdagi taglar — So you're the new manager, are you? (tasdiq + tasdiq) hayrat yoki qiziqishni bildiradi. Bu xato emas; u C2-03 da oʻrgatiladi.
Imlo va talaffuz
- Tagdan oldin vergul, undan keyin soʻroq belgisi qoʻying: It's late, isn't it?
- Taglar tez va gapga qoʻshib aytiladi: isn't it /ˈɪznt ɪt/, didn't you /ˈdɪdntʃuː/, won't you /ˈwəʊntʃuː/ (UK), /ˈwoʊntʃuː/ (US). isn't da /z/, /n/, /t/ orasiga unli qoʻshmang. didn't you da /t/ va /j/ qoʻshilib /tʃ/ boʻladi.
- Pasayuvchi ohang ↘ = ishonchli, rozilikka undash. Koʻtariluvchi ohang ↗ = haqiqiy savol, tekshirish.
- aren't I /ˈɑːnt aɪ/ (UK), /ˈɑːrnt aɪ/ (US). /ɑː/ uzun va ogʻiz keng ochiq; Britaniya talaffuzida r aytilmaydi.
- Urgʻu tagdagi yordamchi feʼlga tushadi: You're coming, AREN'T you?
Oltin qoida
Yordamchi feʼlni (yoki be ni) takrorlang va teskarisiga aylantiring: tasdiq gap → inkor tag, inkor gap → tasdiq tag, odatda olmosh bilan. Yordamchi feʼl ham, be ham yoʻqmi? do / does / did ishlating. Pasayuvchi ohang = «rozi boʻling»; koʻtariluvchi ohang = «toʻgʻrimi?». Esda tuting: «shunday emasmi?» oʻzgarmaydi, isn't it? esa oʻzgaradi.
Mashqlar
A. Tuzilish
Tagni yozing.
-
You're a nurse, ?
-
He can't swim, ?
-
They live in Rome, ?
-
She didn't call, ?
-
I'm late, ?
-
Let's take a break, ?
-
There's some milk in the fridge, ?
-
You've never been here before, ?
B. Maʼno
Toʻgʻri javobni tanlang.
-
Ishonchingiz komil boʻlmagan narsani tekshirmoqchisiz. Tagdagi ohangni tanlang: …
-
Doʻstingiz bilan ajoyib quyosh botishini tomosha qilyapsiz. "Beautiful, isn't it?" deysiz. Ohangni tanlang: …
-
"You didn't lock the door, did you?" ", I did." (Eshikni qulflagansiz.)
-
Samimiy iltimos uchun tagni tanlang: Open the window, …?
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
Your parents went to Peru, wasn't it?
-
Tom is a chef, isn't Tom?
-
Nobody saw you, didn't they?
-
Everyone's ready, aren't they?
D. Kontekstda
Suhbatni toʻldiring. Har bir boʻsh oʻringa tag yozing.
Amy: It's freezing in here today, 17?
Dan: It is! The heating isn't working, 18?
Amy: No. You told the manager, 19?
Dan: Yes, this morning. Let's make some hot tea, 20?
Amy: Good idea. You don't take sugar, 21?
Dan: No, thanks. Pass me the milk, 22?
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Qoʻshningiz bilan suhbat boshlash uchun tagli ikkita gap yozing.
-
Aniq bilmagan biror faktni tekshirish uchun tagli bitta gap yozing.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too oʻzbekcha: «Men ham» inglizcha qanday aytiladi? "I can't swim." "Neither I."
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too oʻzbekcha: «Men ham» inglizcha qanday aytiladi? "I'm moving to Rome." " you? That's exciting!"
-
B1-14 Indirect questions oʻzbekcha: «Could you tell me where…?» — xushmuomala savollar Do you know where (Tom / live)?
-
A2-33 Who called you? Who did you call? Ega va toʻldiruvchi haqidagi savollar oʻzbekcha (you / not / like) coffee? I thought you loved it!
