Question Tags azərbaycanca: «…, elə deyilmi?» ingiliscə necə deyilir?
Question Tags: …, Isn't It?
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz cümlənin sonuna isn't it?, didn't you?, can she? kimi question tag (cümlənin sonundakı qısa sual) əlavə edə, onlarla məlumatı yoxlaya və ya həmsöhbətinizi razılaşmağa dəvət edə, həm də onları düzgün intonasiya ilə deyə biləcəksiniz.
Əsas fikir
Question tag təsdiq cümləsinin sonundakı balaca sualdır: It's cold, isn't it? O, cümləni dəvətə çevirir: «Düz deyirəm? Razısınız?»
A2-32 dərsindəki əks-sədanı xatırlayırsınız? So do I və Neither can she cümlələrində birinci cümlənin köməkçi feili əks-səda kimi geri qayıdırdı. Question tag da həmin əks-sədadır, sadəcə öz cümlənizin sonunda. O, köməkçi feili və ya be feilini (is, have, can, will, did) əvəzliklə birlikdə təkrarlayır və adətən onu çevirir: təsdiq cümləsinə inkar tag, inkar cümləsinə təsdiq tag gəlir.
You can swim, can't you? You can't swim, can you?
Əsl məna isə səsdədir. Səs enəndə danışan təxminən əmindir və sadəcə razılıq gözləyir: Lovely day, isn't it? Səs qalxanda isə bu, əsl sualdır, danışan əmin deyil: You've paid, haven't you?
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycancada da cümlənin sonuna qısa sual əlavə edirik: elə deyilmi?, deyilmi?, hə?, düzdür? Amma bu sözlər heç vaxt dəyişmir: «Gözəl gündür, elə deyilmi?», «İngiliscə bilirsən, elə deyilmi?», «Dünən zəng etdilər, hə?». İngiliscədə isə tag hər dəfə cümləyə görə qurulur: köməkçi feil, zaman, mübtəda və təsdiq / inkar ona uyğun olmalıdır. Universal isn't it? yoxdur.
Bir də cavab fərqlidir. Azərbaycancada «Hə / yox» sualın özü ilə razılaşır: «Məşğul deyilsən, hə?» «Hə, məşğul deyiləm». İngiliscədə isə yes və no faktı göstərir: "You aren't busy, are you?" "No, I'm not."
| Azərbaycanca | Mənası | İngiliscə |
|---|---|---|
| Gözəl gündür, elə deyilmi? | be → be | It's a beautiful day, isn't it? |
| Bacın Lissabonda yaşayır, deyilmi? | Present Simple → does | Your sister lives in Lisbon, doesn't she? |
| Dünən sənə zəng etdilər, hə? | Past Simple → did | They called you yesterday, didn't they? |
| Gəl pizza sifariş edək, hə? | Let's → shall we | Let's order a pizza, shall we? |
| «Məşğul deyilsən, hə?» «Hə, məşğul deyiləm.» | cavab faktı göstərir | "You aren't busy, are you?" "No, I'm not." |
Quruluş
Təsdiq cümlə → inkar tag; inkar cümlə → təsdiq tag
| Cümlə | Tag |
|---|---|
| It is expensive, | isn't it? |
| It isn't expensive, | is it? |
| You have finished, | haven't you? |
| She can't drive, | can she? |
| They will be there, | won't they? |
| We should leave, | shouldn't we? |
Sadə zamanlar → do / does / did — cümlədə köməkçi feil də, be də yoxdursa, inkar və ya sual formasındakı köməkçi feili işlədin.
| Cümlə | Tag |
|---|---|
| You live near here, | don't you? |
| He works at the airport, | doesn't he? |
| They went home early, | didn't they? |
| She doesn't like fish, | does she? |
Xüsusi hallar
| Cümlə | Tag | Qeyd |
|---|---|---|
| I'm late, | aren't I? | amn't I yox; am I not? çox rəsmidir |
| I'm not late, | am I? | qaydalı |
| Let's go, | shall we? | təklif |
| Open the window, | will you / would you / can you / could you? | xahiş |
| Don't forget, | will you? | inkar əmr |
| There's a problem, | isn't there? | there tagda qalır |
| Nobody called, | did they? | nobody inkardır → təsdiq tag; əvəzlik they |
| Everyone's here, | aren't they? | everyone / someone → they |
| Nothing happened, | did it? | nothing / everything → it |
| This is yours, | isn't it? | this / that → it |
| You never call me, | do you? | never / hardly / rarely inkardır → təsdiq tag |
İstifadə
1Razılığa dəvət: enən ton
Əminsinizsə və sadəcə qarşı tərəfin razılaşmasını istəyirsinizsə və ya söhbətə başlayırsınızsa, tagı enən tonla deyin. Bu, hava, yemək və hadisələr haqqında danışanda çox işlənir.
2Məlumatı yoxlamaq: qalxan ton
Bir şeyin doğru olduğunu düşünürsünüz, amma əmin deyilsinizsə, qalxan tonla deyin. Bu, demək olar ki, «Hə / yox sualı» kimi işləyir.
3Köməkçi feil və zaman uyğun gəlməlidir
Cümlədəki köməkçi feili (və ya be feilini) təkrarlayın. Yoxdursa, əsas feilin zamanına uyğun do / does / did işlədin.
4Xüsusi mübtədalar
I am üçün aren't I; there is / are üçün tagda there qalır; everyone, somebody, nobody üçün they; everything, nothing, this, that üçün it.
5not olmadan inkar sözlər
Never, hardly, rarely, no one, nobody, nothing cümləni inkar edir, ona görə tag təsdiq olur. Azərbaycancada bu cümlələrdə feil də inkardır («heç kim görmədi»), ingiliscədə isə feil təsdiq formasındadır.
6Təklif və xahiş: Let's və əmr cümlələri
Let's sözündən sonra tag shall we? olur. Əmr cümləsindən sonra will you?, would you? və ya could you? əmri dostyana xahişə çevirir. İnkar əmrdən sonra will you? işlədin.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. «Elə deyilmi?» → hər yerdə isn't it? Azərbaycancada «elə deyilmi?» hər cümləyə uyğun gəlir: «Aysel üç dil bilir, elə deyilmi?». Ona görə ingiliscədə də hər yerə isn't it? qoymaq istəyirik. Amma ingilis tagı cümlədəki köməkçi feili, zamanı və mübtədanı təkrarlayır: speaks → doesn't she?
2. «Hə, gəlmir» → Yes, he isn't. Azərbaycancada inkar suala razılıq bildirəndə «hə» deyirik: «Kamran bu axşam gəlmir, hə?» «Hə, gəlmir». İngiliscədə isə yes və no sualla yox, faktla razılaşır: fakt inkardırsa, No.
3. «Heç kim zəng etmədi» → Nobody didn't… Azərbaycancada «heç kim», «heç vaxt» ilə feil də inkar olur. İngiliscədə nobody, never özü inkardır, feil təsdiq formasında qalır, tag isə təsdiq olur.
Qarışdırmayın
Enən və qalxan intonasiya — Sözlər eynidir, məna fərqlidir.
Question tag və qısa cavablar — Tag öz cümlənizin sonuna gəlir. So do I və ya Are you? kimi cavablar isə başqasının cümləsinə reaksiyadır A2-32.
Taga cavab — Taga yox, fakta cavab verin: yes = təsdiq fakt, no = inkar fakt (inkar suallarda olduğu kimi A2-33).
Eyni istiqamətli taglar — So you're the new manager, are you? (təsdiq + təsdiq) təəccüb və ya maraq bildirir. Bu, səhv deyil; C2-03 dərsində öyrədilir.
Yazılış və tələffüz
- Tagdan əvvəl vergül, ondan sonra sual işarəsi qoyun: It's late, isn't it?
- Tag tez deyilir və cümləyə bitişik səslənir: isn't it /ˈɪznt ɪt/, didn't you /ˈdɪdntʃuː/, won't you /ˈwəʊntʃuː/ (UK), /ˈwoʊntʃuː/ (US). didn't you və won't you sözlərində /t/ və /j/ birləşib /tʃ/ olur.
- Enən ton ↘ = əminəm, razılaşın. Qalxan ton ↗ = əsl sual, yoxlayıram. Eyni sözlər, amma fərqli məna: tonu mütləq eşidin və işlədin.
- aren't I: /ˈɑːnt aɪ/ (UK), /ˈɑːrnt aɪ/ (US). Britaniya variantında r səslənmir.
- Vurğu tagdakı köməkçi feilin üstünə düşür: You're coming, AREN'T you? doesn't sözündə sait /ʌ/ səsidir: /ˈdʌznt/; onu «o» kimi deməyin.
Qızıl qayda
Köməkçi feili (və ya be feilini) əks-səda kimi təkrarlayın və çevirin: təsdiq cümlə → inkar tag, inkar cümlə → təsdiq tag, adətən əvəzliklə. Köməkçi feil də, be də yoxdur? do / does / did işlədin. Enən ton = «razılaşın»; qalxan ton = «düzdür?»
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Hər cümləyə tag əlavə edin.
-
You're a nurse, ?
-
He can't swim, ?
-
They live in Rome, ?
-
She didn't call, ?
-
I'm late, ?
-
Let's take a break, ?
-
There's some milk in the fridge, ?
-
You've never been here before, ?
B. Məna
Düzgün cavabı seçin və ya yazın.
-
Əmin olmadığınız bir şeyi yoxlamaq istəyirsiniz. Tagdakı tonu seçin: …
-
Siz və dostunuz gözəl gün batımına baxırsınız. Deyirsiniz: "Beautiful, isn't it?" Tonu seçin: …
-
"You didn't lock the door, did you?" ", I did." (Qapını kilidləmisiniz.)
-
Dostyana xahiş üçün tag seçin: Open the window, …?
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
Your parents went to Peru, wasn't it?
-
Tom is a chef, isn't Tom?
-
Nobody saw you, didn't they?
-
Everyone's ready, aren't they?
D. Mətndə
Dialoqu tamamlayın: hər yerə uyğun tag yazın.
Amy: It's freezing in here today, 17?
Dan: It is! The heating isn't working, 18?
Amy: No. You told the manager, 19?
Dan: Yes, this morning. Let's make some hot tea, 20?
Amy: Good idea. You don't take sugar, 21?
Dan: No, thanks. Pass me the milk, 22?
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Qonşunuzla söhbətə başlamaq üçün tagla iki cümlə yazın.
-
Əmin olmadığınız bir faktı yoxlamaq üçün tagla bir cümlə yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too azərbaycanca: ingiliscə «mən də» necə deyilir? "I can't swim." "Neither I."
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too azərbaycanca: ingiliscə «mən də» necə deyilir? "I'm moving to Rome." " you? That's exciting!"
-
B1-14 Indirect Questions azərbaycanca: «Could you tell me where…?» ilə nəzakətli sual Do you know where (Tom / live)?
-
A2-33 Who called you, yoxsa Who did you call? Mübtəda və tamamlıq sualları sadə dillə (you / not / like) coffee? I thought you loved it!
Cavablar
A. Quruluş
- aren't you
- can he
- don't they
- did she
- aren't I
- shall we
- isn't there
- have you
B. Məna
- rising
- falling
- Yes
- will you
C. Səhvi tapın
- Your parents went to Peru, didn't they?
- Tom is a chef, isn't he?
- Nobody saw you, did they?
- ✓ Everyone's ready, aren't they?
D. Mətndə
- isn't it
- is it
- didn't you
- shall we
- do you
- will you / would you / can you / could you
E. Sizin növbəniz
- It's really quiet today, isn't it? You've just moved in, haven't you?
- The shop doesn't open on Sundays, does it?
F. Qarışıq təkrar
- can
- Are
- Tom lives
- Don't you like / Do you not like
