Slowingoგრამატიკა
B1 16 / 39

Question Tags ქართულად: isn't it, don't you, didn't she – ინგლისური „ხომ“

Question Tags: …, Isn't It?

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ წინადადების ბოლოს დაამატოთ question tag – isn't it?, didn't you?, can she? – რომ ინფორმაცია შეამოწმოთ ან თანხმობა ითხოვოთ, და სწორი ინტონაციით თქვათ.

მთავარი იდეა

Question tag პატარა კითხვაა თხრობითი წინადადების ბოლოს: It's cold, isn't it? ის წინადადებას მოწვევად აქცევს: „ხომ მართალი ვარ? ხომ ეთანხმებით?“

გახსოვთ ექო A2-32-დან? So do I-სა და Neither can she-ში პირველი წინადადების დამხმარე ზმნა ექოსავით ბრუნდებოდა. Question tag იგივე ექოა, ოღონდ თქვენივე წინადადების ბოლოს. ის იმეორებს დამხმარე ზმნას ან be-ს – is, have, can, will, did – ნაცვალსახელით, და ჩვეულებრივ „აბრუნებს“: დადებით წინადადებას უარყოფითი tag აქვს, უარყოფითს – დადებითი.

You can swim, can't you? You can't swim, can you?

ნამდვილი მნიშვნელობა ხმაშია. დაღმავალი ტონით მოლაპარაკე თითქმის დარწმუნებულია და უბრალოდ თანხმობას ელის: Lovely day, isn't it? აღმავალი ტონით კი ეს ნამდვილი კითხვაა – მოლაპარაკე დარწმუნებული არ არის: You've paid, haven't you?

ქართული და ინგლისური

ქართულს ამისთვის ერთი უცვლელი სიტყვა აქვს: „ხომ“ (ან „არა?“). ის არ იცვლება არც დროით, არც პირით: „ბათუმში ცხოვრობ, ხომ?“, „გუშინ დარეკა, ხომ?“, „ცურვა შეგიძლია, ხომ?“ ამიტომ ქართველები ინგლისურშიც ერთ „უნივერსალურ“ tag-ს ეძებენ – isn't it?, no? ან yes?. ინგლისურ tag-ს კი თავისი ქვემდებარე და დამხმარე ზმნა სჭირდება, რომელიც წინადადების დროსა და პირს ემთხვევა: don't you, did she, can't you.

კიდევ ორი განსხვავება. ქართულად ამინდზე ქვემდებარის გარეშე ვამბობთ („ცივა, არა?“), ინგლისურს კი it სჭირდება – წინადადებაშიც და tag-შიც. და ქართულში ორმაგი უარყოფა ჩვეულებრივია („არავინ არ მოსულა“); ინგლისურში nobody, never, nothing თავად უარყოფაა, ამიტომ მეორე not არ ემატება და tag დადებითია. ინტონაცია კი ქართულსაც ეხმარება: „ხომ?“ შეიძლება დარწმუნებითაც ითქვას და ეჭვითაც – აქ ერთნაირია, მხოლოდ ინგლისურში tag-ის ბოლოს ხმის მიმართულებაა გადამწყვეტი.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ბათუმში ცხოვრობ, ხომ?You live in Batumi, don't you?„ხომ“ უცვლელია; ინგლისურში do + ქვემდებარე
გუშინ დარეკა, ხომ?She called yesterday, didn't she?Past Simple (მარტივი წარსული) → did
ცურვა შეგიძლია, ხომ?You can swim, can't you?წინადადების დამხმარე ზმნა ბრუნდება: can
ცივა, არა?It's cold, isn't it?ქართულად ქვემდებარე არ არის; ინგლისურში it ორჯერ
არავინ არ მოსულა, ხომ?Nobody came, did they?ქართულად ორმაგი უარყოფა; ინგლისურში nobody საკმარისია → დადებითი tag
მშვენიერი დღეა, ხომ? ↘ / ხომ გადაიხადე? ↗Lovely day, isn't it? ↘ / You've paid, haven't you? ↗აქ ერთნაირია: ინტონაცია წყვეტს, დარწმუნებული ხართ თუ კითხულობთ

მოკლედ: „ხომ“ ერთია, ინგლისურ tag-ს კი წინადადებიდან დამხმარე ზმნა + ნაცვალსახელი სჭირდება, ჩვეულებრივ საპირისპირო ნიშნით.

ფორმა

დადებითი წინადადება → უარყოფითი tag; უარყოფითი წინადადება → დადებითი tag

წინადადებაTag
It is expensive,isn't it?
It isn't expensive,is it?
You have finished,haven't you?
She can't drive,can she?
They will be there,won't they?
We should leave,shouldn't we?

მარტივი დროები → do / does / did – როცა წინადადებაში არც დამხმარე ზმნაა და არც be, გამოიყენეთ ის, რაც უარყოფით ან კითხვით ფორმაში იქნებოდა.

წინადადებაTag
You live near here,don't you?
He works at the airport,doesn't he?
They went home early,didn't they?
She doesn't like fish,does she?

განსაკუთრებული შემთხვევები

წინადადებაTagშენიშვნა
I'm late,aren't I?არა amn't I; am I not? ძალიან ოფიციალურია
I'm not late,am I?ჩვეულებრივი
Let's go,shall we?შეთავაზება
Open the window,will you / would you / can you / could you?თხოვნა
Don't forget,will you?უარყოფითი ბრძანება
There's a problem,isn't there?there tag-შიც რჩება
Nobody called,did they?nobody = უარყოფა → დადებითი tag; ნაცვალსახელი they
Everyone's here,aren't they?everyone / someone → they
Nothing happened,did it?nothing / everything → it
This is yours,isn't it?this / that → it
You never call me,do you?never / hardly / rarely = უარყოფა → დადებითი tag

გამოყენება

1თანხმობის თხოვნა – დაღმავალი ტონი

როცა თითქმის დარწმუნებული ხართ და უბრალოდ გინდათ, რომ თანამოსაუბრე დაგეთანხმოთ ან საუბარი დაიწყოთ, tag დაღმავალი ტონით თქვით. ძალიან ხშირია ამინდზე, საჭმელსა და მოვლენებზე საუბრისას.

It's a beautiful day, isn't it?
მშვენიერი დღეა, არა?
დაღმავალი ↘
That was a great match, wasn't it?
რა კარგი მატჩი იყო, არა?
დაღმავალი ↘
The food here is amazing, isn't it?
აქ საჭმელი საოცარია, არა?
დაღმავალი ↘
Your kids have grown so much, haven't they?
შენი ბავშვები რა გაზრდილან, არა?
დაღმავალი ↘

2ინფორმაციის შემოწმება – აღმავალი ტონი

როცა გგონიათ, რომ რაღაც მართალია, მაგრამ დარწმუნებული არ ხართ, აღმავალი ტონი გამოიყენეთ. ეს თითქმის დიახ/არა კითხვასავით მუშაობს.

You've sent the invoice, haven't you?
ანგარიშ-ფაქტურა ხომ გააგზავნე?
აღმავალი ↗
The meeting isn't today, is it?
შეხვედრა დღეს ხომ არ არის?
აღმავალი ↗
She works from home on Fridays, doesn't she?
პარასკევობით სახლიდან მუშაობს, ხომ?
აღმავალი ↗
We don't need tickets, do we?
ბილეთები ხომ არ გვჭირდება?
აღმავალი ↗

3დამხმარე ზმნა და დრო უნდა დაემთხვეს

გაიმეორეთ წინადადების დამხმარე ზმნა (ან be). თუ ის არ არის, გამოიყენეთ do / does / did იმავე დროში, რომელშიც მთავარი ზმნაა. ქართულ „ხომ“-ს ეს არ სჭირდება – ინგლისურში აუცილებელია.

You're coming to the party, aren't you?
წვეულებაზე ხომ მოდიხარ?
He's been to Kenya, hasn't he?
კენიაში ნამყოფია, ხომ?
he's = he has
Your sister lives in Lisbon, doesn't she?
შენი და ლისაბონში ცხოვრობს, ხომ?
ქართულად „ხომ“; ინგლისურში doesn't she
They called you yesterday, didn't they?
გუშინ ხომ დაგირეკეს?
Past Simple → didn't
You'd tell me if something was wrong, wouldn't you?
რამე რომ ყოფილიყო, ხომ მეტყოდი?

4განსაკუთრებული ქვემდებარეები

I am → aren't I; there is / are → there რჩება; everyone, somebody, nobody → they; everything, nothing, this, that → it.

I'm on the list, aren't I?
სიაში ხომ ვარ?
aren't I
There aren't any eggs left, are there?
კვერცხი აღარ დარჩა, ხომ?
Everybody enjoyed the show, didn't they?
შოუ ყველას მოეწონა, არა?
everybody → they
Nothing was broken, was it?
არაფერი ხომ არ გატეხილა?
ქართულად ორმაგი უარყოფა; ინგლისურში nothing უკვე უარყოფაა

5უარყოფითი სიტყვები not-ის გარეშე

Never, hardly, rarely, no one, nobody, nothing წინადადებას უარყოფითს ხდის, ამიტომ tag დადებითია. ქართულად ასეთ სიტყვასთან „არ“ ჩვეულებრივ რჩება – ინგლისურში მეორე უარყოფა არ ემატება.

He never listens, does he?
არასოდეს არ უსმენს, ხომ?
never = უარყოფა → does he
You hardly ate anything, did you?
თითქმის არაფერი შეგიჭამია, ხომ?
hardly = უარყოფა → did you
No one noticed, did they?
ვერავინ შეამჩნია, ხომ?

6შეთავაზება და თხოვნა – Let's და ბრძანებითი

Let's-ის შემდეგ tag არის shall we?. ბრძანებითის შემდეგ will you?, would you? ან could you? ბრძანებას მეგობრულ თხოვნად აქცევს. უარყოფითი ბრძანების შემდეგ – will you?

Let's order a pizza, shall we?
მოდი, პიცა შევუკვეთოთ, რას იტყვი?
Pass me the salt, will you?
მარილი მომაწოდე, თუ შეიძლება.
Close the door behind you, could you?
გასვლისას კარი მიხურე, კარგი?
Don't tell anyone, will you?
არავის უთხრა, კარგი?

ხშირი შეცდომები

❌You like coffee, isn't it?
✅You like coffee, don't you?
tag იმეორებს დამხმარე ზმნას და ქვემდებარეს; ეს უცვლელი „isn't it“ არ არის.
❌She went out, wasn't she?
✅She went out, didn't she?
Past Simple → did.
❌She can drive, doesn't she?
✅She can drive, can't she?
გაიმეორეთ ის დამხმარე ზმნა, რომელიც წინადადებაშია: can.
❌I'm right, amn't I?
✅I'm right, aren't I?
I am → aren't I.
❌Your brother is a doctor, isn't your brother?
✅Your brother is a doctor, isn't he?
tag-ში ნაცვალსახელი დგას.
❌Nobody came, didn't they?
✅Nobody came, did they?
nobody უარყოფაა → დადებითი tag.
❌Let's go, don't we?
✅Let's go, shall we?
Let's → shall we.
❌There's a bank near here, isn't it?
✅There's a bank near here, isn't there?
there is → isn't there.
❌You never call, don't you?
✅You never call, do you?
never უარყოფაა → დადებითი tag.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ბიძაშვილებს ყაზბეგში სასტუმრო აქვთ, ხომ?“ → isn't it ყველგან. „ხომ“ არასოდეს იცვლება, ამიტომ ქართველები isn't it-ს ყველა წინადადებას უმატებენ. ინგლისურ tag-ში ქვემდებარე და დამხმარე ზმნა წინადადებას ემთხვევა: your cousins run → don't they.

❌Your cousins run a guesthouse in Kazbegi, isn't it?
✅Your cousins run a guesthouse in Kazbegi, don't they?
they + Present Simple → don't they

2. „დამ ბილეთები უკვე გადაიხადა, არა?“ → no? ქართული „არა?“ სიტყვასიტყვით no? გამოდის. ინგლისურ მეტყველებაში ასეთი დაბოლოება უცხოურ აქცენტად ისმის; ბუნებრივი ფორმა ნამდვილი tag-ია.

⚠️Your sister has already paid for the tickets, no?
✅Your sister has already paid for the tickets, hasn't she?
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ „no?“ ინგლისურში არაბუნებრივად ჟღერს; has → hasn't she

3. „დღეს მეტროში რა ცხელა, არა?“ → it აკლია. „ცხელა“, „ცივა“, „გვიანია“ ქართულად ქვემდებარის გარეშე ითქმის. ინგლისურ წინადადებას it სჭირდება, და tag-იც მას იმეორებს.

❌Is so hot in the metro today, isn't it?
✅It's so hot in the metro today, isn't it?
ქვემდებარე it აუცილებელია

4. „ტორტი ჯერ არავის არ უჭამია, ხომ?“ → ორმაგი უარყოფა. ქართულად „არავინ… არ“ ჩვეულებრივია, ამიტომ ინგლისურ წინადადებაშიც hasn't ჩნდება. No one თავად უარყოფაა: წინადადებაში მეორე not არ არის, tag კი დადებითია.

❌No one hasn't eaten the cake yet, have they?
✅No one has eaten the cake yet, have they?
no one + დადებითი ზმნა; tag-ში they

არ აგერიოთ

დაღმავალი თუ აღმავალი ინტონაცია – სიტყვები იგივეა, მნიშვნელობა სხვა.

You're from Leeds, aren't you?
ლიდსიდან ხარ, ხომ?
დაღმავალი ↘: დარწმუნებული ვარ, უბრალოდ ვადასტურებ
You've locked the door, haven't you?
კარი ხომ ჩაკეტე?
აღმავალი ↗: მგონია, მაგრამ დარწმუნებული არ ვარ

Question tag თუ მოკლე რეაქცია – tag თქვენივე წინადადების ბოლოსაა. So do I ან Are you? სხვის ნათქვამზე რეაქციაა A2-32.

You love jazz, don't you?
ჯაზი გიყვარს, ხომ?
tag
"I love jazz." "So do I."
„ჯაზი მიყვარს.“ „მეც.“
რეაქცია

როგორ ვუპასუხოთ tag-ს – უპასუხეთ ფაქტზე და არა tag-ის ფორმაზე: yes = დადებითი ფაქტი, no = უარყოფითი ფაქტი (როგორც უარყოფით კითხვებზე A2-33).

"You aren't busy, are you?" "No, I'm not."
„ხომ არ ხარ დაკავებული?“ „არა, არ ვარ.“
არ ვარ დაკავებული
"You aren't busy, are you?" "Yes, I am, actually."
„ხომ არ ხარ დაკავებული?“ „სინამდვილეში, კი, ვარ.“
დაკავებული ვარ

ერთი მიმართულების tag – So you're the new manager, are you? (დადებითი + დადებითი) გაკვირვებას ან ინტერესს გამოხატავს. ეს შეცდომა არ არის; მას C2-03-ში ვისწავლით.

მართლწერა და გამოთქმა

  • tag-ის წინ მძიმე დასვით, შემდეგ – კითხვის ნიშანი: It's late, isn't it?
  • tag სწრაფად და წინადადებასთან ერთად ითქმის: isn't it /ˈɪznt ɪt/, didn't you /ˈdɪdntʃuː/, won't you /ˈwəʊntʃuː/ (UK), /ˈwoʊntʃuː/ (US). t + you ერთად ქართულ ჩ-ს ჰგავს – ეს ბუნებრივია.
  • დაღმავალი ტონი ↘ = დარწმუნებული ხართ, თანხმობას ელით. აღმავალი ტონი ↗ = ნამდვილი კითხვა, ამოწმებთ.
  • aren't I /ˈɑːnt aɪ/ (UK), /ˈɑːrnt aɪ/ (US). ბრიტანულ ვარიანტში r არ ისმის; ამერიკულში r რბილია – ქართული რ-სავით ნუ აჟღერებთ.
  • მახვილი tag-ის დამხმარე ზმნაზეა: You're coming, AREN'T you? ქართულ „ხომ“-ს სუსტად ვამბობთ, ინგლისურ tag-ს კი მკაფიოდ.

ოქროს წესი

გაიმეორეთ დამხმარე ზმნა (ან be) და „გადააბრუნეთ“: დადებითი წინადადება → უარყოფითი tag, უარყოფითი → დადებითი, ჩვეულებრივ ნაცვალსახელით. არც დამხმარე ზმნაა და არც be? გამოიყენეთ do / does / did. დაღმავალი ტონი = „დამეთანხმეთ“; აღმავალი = „ასეა?“ „ხომ“ ერთია – ინგლისური tag ყოველთვის წინადადებას ერგება.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

დაამატეთ tag.

  1. You're a nurse, ?
  2. He can't swim, ?
  3. They live in Rome, ?
  4. She didn't call, ?
  5. I'm late, ?
  6. Let's take a break, ?
  7. There's some milk in the fridge, ?
  8. You've never been here before, ?

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი ან შეავსეთ.

  1. გინდათ შეამოწმოთ რაღაც, რაშიც დარწმუნებული არ ხართ. აირჩიეთ tag-ის ტონი: …
  2. თქვენ და მეგობარი მშვენიერ მზის ჩასვლას უყურებთ. ამბობთ: "Beautiful, isn't it?" აირჩიეთ ტონი: …
  3. "You didn't lock the door, did you?" ", I did." (ჩავკეტე.)
  4. აირჩიეთ tag მეგობრული თხოვნისთვის: Open the window, …?

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. Your parents went to Peru, wasn't it?
  2. Tom is a chef, isn't Tom?
  3. Nobody saw you, didn't they?
  4. Everyone's ready, aren't they?

D. კონტექსტში

შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები.

At the office kitchen
Amy: It's freezing in here today, 17?
Dan: It is! The heating isn't working, 18?
Amy: No. You told the manager, 19?
Dan: Yes, this morning. Let's make some hot tea, 20?
Amy: Good idea. You don't take sugar, 21?
Dan: No, thanks. Pass me the milk, 22?

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ორი წინადადება tag-ით, რომ მეზობელთან საუბარი დაიწყოთ.
  2. დაწერეთ წინადადება tag-ით, რომ შეამოწმოთ ფაქტი, რომელშიც დარწმუნებული არ ხართ.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: „მეც“ და „არც მე“ ინგლისურად
    "I can't swim." "Neither I."
  2. A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: „მეც“ და „არც მე“ ინგლისურად
    "I'm moving to Rome." " you? That's exciting!"
  3. B1-14 Indirect Questions ქართულად: Could you tell me where the station is? – თავაზიანი კითხვა ინგლისურად
    Do you know where (Tom / live)?
  4. A2-33 Who Called You? თუ Who Did You Call? კითხვები ქვემდებარესა და დამატებაზე ინგლისურად
    (you / not / like) coffee? I thought you loved it!
პასუხები

A. ფორმა

  1. aren't you
  2. can he
  3. don't they
  4. did she
  5. aren't I
  6. shall we
  7. isn't there
  8. have you

B. მნიშვნელობა

  1. rising
  2. falling
  3. Yes
  4. will you

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. Your parents went to Peru, didn't they?
  2. Tom is a chef, isn't he?
  3. Nobody saw you, did they?
  4. ✓ Everyone's ready, aren't they?

D. კონტექსტში

  1. isn't it
  2. is it
  3. didn't you
  4. shall we
  5. do you
  6. will you / would you / can you / could you

E. თქვენი ჯერი

  1. It's really quiet today, isn't it? You've just moved in, haven't you?
  2. The shop doesn't open on Sundays, does it?

F. შერეული გამეორება

  1. can
  2. Are
  3. Tom lives
  4. Don't you like / Do you not like
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play