Still, yet, already, even, only, also: szyk przysłówków po angielsku
Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji postawisz krótkie przysłówki, takie jak still, already, also, even, only i no longer, w środku zdania, wybierzesz między still, yet i already, powiesz, że coś się skończyło (not… any more, no longer), i użyjesz even oraz only, żeby wskazać właściwe słowo.
Główna idea
Wiele krótkich przysłówków w angielskim lubi siadać na jednym szczególnym miejscu: środkowym siedzeniu zdania. Znasz je już z always, usually, never (A1-15). To miejsce jest:
- przed czasownikiem głównym: She still lives with her parents.
- po be: She's still at work.
- po pierwszym czasowniku posiłkowym albo modalnym: I've already eaten. You can also pay by card.
Jednego przysłówek nigdy nie robi: nie siada między czasownikiem a jego dopełnieniem. Mówimy She also plays the piano, a nie She plays also the piano.
Kilka słów woli inne miejsca. Yet, too, as well i any more zwykle siadają na końcu. A even i only są wyjątkowe: działają jak wskaźnik. Przesuń je, a wskażesz inne słowo — i zmieni się znaczenie: Only I saw her (nikt inny jej nie widział) i I saw only her (nikogo innego nie widziałem).
Polski a angielski
Dzięki odmianie przez przypadki polski szyk jest swobodniejszy, więc „też” czy „jeszcze” możesz postawić w wielu miejscach: „Lubię też jazz”, „Też lubię jazz”. Angielski szyk jest sztywniejszy: między czasownikiem a dopełnieniem nic nie wstawiamy. Druga różnica to znaczenia: polskie jeszcze to raz still („jeszcze śpi”), a raz yet („jeszcze nie przyszedł”), a polskie już nie to nie already, tylko not… any more / no longer. Za to even i only działają podobnie jak „nawet” i „tylko”: stoją przy słowie, które wskazują.
| Polski | Angielski | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Babcia nadal pisze listy ręcznie. | My grandmother still writes letters by hand. | trwa → still, przed czasownikiem |
| On jeszcze śpi. | He's still asleep. | „jeszcze” = wciąż → still |
| Paczka jeszcze nie przyszła. | The parcel hasn't arrived yet. | „jeszcze nie” = oczekujemy → yet na końcu |
| Już jesteśmy spóźnieni. | We're already late. | wcześniej, niż myśleliśmy → already |
| Już nie mieszkamy w Madrycie. | We don't live in Madrid any more. | „już nie” → not… any more, nie already |
| Zaprosiłam też twoją siostrę. | I've also invited your sister. | „też” → also po posiłkowym, nie po czasowniku głównym |
| Nawet nie powiedziała „do widzenia”. | She didn't even say goodbye. | „nawet nie” → didn't even |
| Tylko Maria pije herbatę. | Only Maria drinks tea. | „tylko” wskazuje słowo — tak jak only |
Budowa
Środkowe siedzenie
| Czasownik w zdaniu | Miejsce przysłówka | Przykład |
|---|---|---|
| jeden czasownik główny | przed nim | She still works here. / I also play tennis. |
| be (czasownik główny) | po nim | He's already at the airport. / It's no longer open. |
| posiłkowy / modalny + czasownik główny | po pierwszym posiłkowym | I have already paid. / We can even stay longer. |
| przeczony posiłkowy + still | still przed nim | I still haven't finished. |
Koniec zdania
| Słowo | Przykład |
|---|---|
| yet (przeczenia, pytania) | Have you finished yet? / I haven't finished yet. |
| any more / any longer (przeczenia) | She doesn't live here any more. |
| too / as well | I play tennis too. / I play tennis as well. |
| already (możliwe także na końcu) | Are you leaving already? |
Still, yet, already: znaczenie
| Słowo | Znaczenie | Typ zdania |
|---|---|---|
| still | sytuacja trwa — może dłużej, niż się spodziewaliśmy („wciąż, nadal, jeszcze”) | twierdzące, pytanie; przed przeczonym posiłkowym — zdziwienie albo zniecierpliwienie |
| yet | coś oczekiwanego jeszcze się nie wydarzyło („jeszcze nie”, „już?”) | przeczące, pytanie |
| already | coś wydarzyło się wcześniej, niż się spodziewaliśmy („już”) | twierdzące (w pytaniach: zdziwienie) |
| not… any more / any longer | sytuacja się skończyła („już nie”) | przeczące |
| no longer | sytuacja się skończyła (bardziej oficjalnie) | czasownik twierdzący |
Any more często pisze się anymore, zwłaszcza w amerykańskim angielskim.
Użycie
1Zasada środkowego siedzenia
Krótkie przysłówki, takie jak still, already, also, even, just, only i no longer, stoją przed czasownikiem głównym, po be albo po pierwszym czasowniku posiłkowym. Nie stoją między czasownikiem a dopełnieniem. Przysłówki częstotliwości (A1-15) zajmują to samo miejsce — także rarely i jego bardziej oficjalny odpowiednik seldom.
2still, yet i already
Still = coś trwa. Yet = spodziewamy się czegoś, ale to się jeszcze nie wydarzyło; zwykle stoi na końcu przeczeń i pytań (w oficjalnym angielskim można też powiedzieć I haven't yet decided). Already = wcześniej, niż się spodziewaliśmy. Still przed przeczonym posiłkowym wyraża zdziwienie albo zniecierpliwienie. O already i yet w present perfect zob. A2-17.
3not… any more, not… any longer, no longer
Te wyrażenia mówią, że sytuacja się skończyła — po polsku „już nie”. Not… any more i not… any longer stoją na końcu zdania przeczącego. No longer jest bardziej oficjalne; stoi na środkowym siedzeniu, a czasownik jest twierdzący.
4even — coś zaskakującego
Even pokazuje, że coś jest zaskakujące albo przekracza oczekiwania. Na środkowym siedzeniu zwykle odnosi się do czasownika albo tego, co po nim stoi; przed podmiotem albo innym słowem wskazuje to słowo. Not even / didn't even = nawet nie (ta drobna rzecz, której się spodziewaliśmy).
5only — przesuwamy wskaźnik
Only wskazuje słowo, na którym się skupia, a znaczenie zmienia się razem z jego miejscem. W tekście pisanym stawiaj only tuż przed słowem, o które ci chodzi. W mowie only zwykle siedzi na środkowym siedzeniu, a znaczenie pokazuje akcent.
6also, too, as well
Also stoi na środkowym siedzeniu. Too i as well stoją na końcu zdania i są częstsze w mowie. Wszystkie trzy to polskie „też, także, również”. Zob. A1-29.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Też” zaraz po czasowniku. Po polsku „Zwiedziliśmy też zamek” brzmi naturalnie, więc kusi, żeby wstawić also po czasowniku. Po angielsku also nie może stać między czasownikiem a dopełnieniem: przenieś je przed czasownik albo użyj too / as well na końcu.
2. Jedno „jeszcze” — dwa angielskie słowa. „Jeszcze śpi” to sytuacja, która trwa → still. „Jeszcze nie przyszedł” to coś oczekiwanego, co się nie wydarzyło → yet na końcu. Yet nie pojawia się w zdaniach twierdzących o czymś, co trwa.
3. „Już nie” → already not. Polskie „już nie” wygląda jak already + przeczenie, ale already znaczy „wcześniej, niż się spodziewano”. „Już nie” (coś się skończyło) to not… any more / any longer albo no longer.
4. Podwójne przeczenie z no longer. Po polsku „już nie” zawsze idzie z „nie” przy czasowniku, więc kusi, żeby do no longer dodać drugie przeczenie (don't, isn't). Po angielsku wystarczy jedno przeczenie: albo no longer + czasownik twierdzący, albo not… any longer.
5. „Nawet nie” → even didn't. Po polsku „nawet” stoi przed „nie”. Po angielsku even siada na środkowym siedzeniu, czyli po przeczonym posiłkowym: can't even, didn't even.
Nie myl
still i yet — oba mówią o czasie „do teraz”. Still mówi, że sytuacja trwa; yet, że coś oczekiwanego się nie wydarzyło. Still + przeczenie brzmi bardziej niecierpliwie.
Only I… i I only… — przesunięcie only zmienia znaczenie.
already i all ready — already = już (wcześniej, niż się spodziewano); all ready = wszyscy / całkiem gotowi (all + przymiotnik).
O only, even i also w oficjalnych tekstach zob. C2-06.
Pisownia i wymowa
- already to jedno słowo z jednym l; all ready to dwa słowa.
- any more (dwa słowa) to standard w brytyjskim angielskim; anymore (jedno słowo) jest typowe dla amerykańskiego. Obie wersje są poprawne.
- yet /jet/ zaczyna się jak polskie „j”, ale na końcu jest /t/: odróżniaj od yes /jes/. still /stɪl/: krótkie, luźne /ɪ/ — coś między polskim „i” a „y” — i ciemne l na końcu (tył języka uniesiony). Nie mów „stil” z polskim, jasnym „l”.
- even /ˈiːvn/: długie /iː/, a druga sylaba prawie bez samogłoski. only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US): na początku dwugłoska, a nie polskie „o”.
- W mowie akcent pada na słowo, które wskazuje only albo even: I only had a ticket / Even my grandmother has one.
Złota zasada
Krótkie przysłówki stawiaj na środkowym siedzeniu: przed czasownikiem głównym, po be, po pierwszym posiłkowym — nigdy między czasownikiem a dopełnieniem. Yet, any more, too i as well zwykle stoją na końcu. Only i even stawiaj przy słowie, które chcesz wskazać, zwłaszcza w tekście pisanym. Polskie „jeszcze” to still albo yet, a „już nie” to not… any more albo no longer.
Ćwiczenia
A. Forma
Wstaw podane słowo do zdania albo przekształć zdanie.
-
Wstaw still: She lives in the same flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Wstaw already: I've booked the tickets.
-
Wstaw also: He can play the guitar.
-
Wstaw still: They haven't replied.
-
Przekształć z no longer: She doesn't work here any more.
-
Przekształć z any more: The café is no longer open.
B. Znaczenie
Wybierz poprawną odpowiedź.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: Have you sent the email …?
-
Wybierz poprawną odpowiedź: It's midnight and the neighbours are … having a party.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
-
Które zdanie znaczy „nikt inny nie przyszedł”?
-
Wybierz poprawną odpowiedź: He didn't … say thank you.
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
I like also jazz.
-
I don't work there no longer.
-
My parents still haven't sold their old car.
-
Is the bus yet here?
D. W kontekście
Słowa do wyboru: still, any more, yet, already, too, even (jednego słowa możesz użyć kilka razy).
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o sobie.
-
Napisz dwa zdania o swoim życiu: o czymś, co nadal robisz, i o czymś, czego już nie robisz.
-
Napisz jedno zdanie z even o czymś zaskakującym.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z wcześniejszych lekcji.
-
A1-15 Przysłówki częstotliwości: always, usually, never — jak często? Wstaw never: She is late for work.
-
A2-17 Present perfect z just, already i yet: właśnie, już, jeszcze nie I haven't finished my homework ___. …
-
A2-19 Present perfect czy past simple? Różnica wyjaśniona prosto I (see) that film last week.
Odpowiedzi
A. Forma
- She still lives in the same flat.
- I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
- He can also play the guitar.
- They still haven't replied.
- She no longer works here.
- The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.
B. Znaczenie
- yet
- still
- already
- Only Tom came to the party.
- even
C. Znajdź błąd
- I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
- I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
- ✓ My parents still haven't sold their old car.
- Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?
D. W kontekście
- still
- any more / anymore / any longer
- yet / already
- still
- already / even
- too / as well
- even
E. Twoja kolej
- I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
- My dog is very clever — he can even open the fridge.
F. Powtórka mieszana
- She is never late for work.
- yet
- saw
