It is said that / He is said to: si thuhet «thuhet se» dhe «besohet se» në anglisht
It Is Said That… / He Is Said To…: The Reporting Passive
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të raportoni çfarë thonë, besojnë ose presin njerëzit në përgjithësi, pa i përmendur – It is believed that…, She is said to be…, He is thought to have left…, There are reported to be… – dhe t'i përdorni këto struktura në lajme dhe në shkrimin akademik.
Ideja kryesore
Shpesh duam të ndajmë një informacion pa thënë kush e tha. Burimi janë «njerëzit në përgjithësi», ose nuk dihet, ose nuk duam të marrim përgjegjësi personale për pohimin. Krahasoni:
People say that the house is haunted. – jozyrtare; people është e paqartë. It is said that the house is haunted. / The house is said to be haunted. – asnjanëse, jopersonale, e kujdesshme.
Pësorja raportuese e mban pohimin në një farë largësie. Ajo thotë: «Kjo është ajo që thuhet ose besohet – unë po e raportoj, nuk po garantoj që është e vërtetë.» Prandaj gazetarët, shkencëtarët dhe historianët e përdorin vazhdimisht.
Ka dy modele. Modeli 1 nis me një it bosh dhe mban një fjali të plotë me that. Modeli 2 e çon në fillim personin ose sendin për të cilin flitet dhe përdor një to-infinitive. Forma e to-infinitive tregon pastaj kohën e veprimit të raportuar.
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja ka një formë shumë të ngjashme me modelin 1: thuhet se, besohet se, mendohet se, pritet që – foljet me -het. Kuptimi është i njëjtë, por në shqip kryefjala është vetë fjalia me «se», dhe para foljes nuk vihet asnjë përemër. Anglishtja do një kryefjalë të dukshme para foljes: It – It is said that….
Edhe modeli 2 ekziston pjesërisht në shqip: «Ministri pritet të japë dorëheqjen» = The minister is expected to resign, «Hajdutët mendohet të kenë hyrë nga dritarja» = The thieves are thought to have entered… – këtu keni avantazh. Por në shqip shpesh i përziejmë: «Ai thuhet se është shumë i pasur». Në anglisht zgjidhni njërin model: It is said that he is… ose He is said to be…, kurrë He is said that….
Dhe «ka» si «there is» («Thuhet se në Berat ka një mijë dritare») kthehet lehtë në has. Në anglisht: There are said to be….
| Shqip | Kuptimi | Anglisht |
|---|---|---|
| Thuhet se lisi i vjetër është mbi 800 vjeç. | modeli 1 | It is said that the old oak tree is over 800 years old. |
| Besohet gjerësisht se kompania do të shitet. | modeli 1 | It is widely believed that the company will be sold. |
| Ajo besohet të jetë një nga gratë më të pasura. | modeli 2, tani | She is believed to be one of the richest women. |
| I dyshuari besohet të ketë ikur nga vendi. | modeli 2, më parë | The suspect is believed to have left the country. |
| Filmi pritet të thyejë rekordet. | e ardhmja | The film is expected to break records. – këtu është njësoj |
| Thuhet se ka një fantazmë në krahun lindor. | ekzistencë | There is said to be a ghost in the east wing. |
| Mendohej se Dielli rrotullohej rreth Tokës. | besim i kaluar | It was once thought that the sun went around the earth. |
Shkurt: «thuhet se…» = It is said that… (mos e harroni it); «X thuhet se është…» = X is said to be… (pa that); «besohet të ketë bërë» = is believed to have done; «thuhet se ka…» = there is said to be….
Forma
Modeli 1: It + folje raportuese në pësore + fjali me that
| It | be + past participle | fjalia me that |
|---|---|---|
| It | is said | that the castle is haunted. |
| It | is believed | that the suspect has left the country. |
| It | was thought | that the disease was spread by insects. |
| It | is expected | that prices will rise. |
Foljet e zakonshme: say, believe, think, report, know, expect, claim, consider, understand, allege, estimate.
Modeli 2: Kryefjalë + folje raportuese në pësore + to-infinitive
| Koha e veprimit të raportuar | Forma e to-infinitive | Shembull |
|---|---|---|
| e njëjta kohë (gjendje / zakon) | to + forma bazë | She is said to be very rich. |
| e njëjta kohë (në zhvillim) | to be + -ing | He is believed to be hiding in the mountains. |
| më parë | to have + past participle | The thieves are thought to have escaped by car. |
| më parë, për një periudhë | to have been + -ing | She is reported to have been living abroad for years. |
| më vonë (me expect) | to + forma bazë | The minister is expected to resign. |
There + folje raportuese në pësore + to be
| Shembull | |
|---|---|
| njëjës | There is said to be a hidden tunnel under the city. |
| shumës | There are believed to be over 2,000 species in the park. |
| e kaluar | There were thought to be no survivors. |
Folja raportuese në të kaluarën
| Modeli | Shembull |
|---|---|
| It was + past participle + that… | It was believed that the earth was flat. |
| Kryefjalë + was / were + past participle + to-infinitive | The ship was thought to have sunk near the coast. |
Përdorimi
1It is said / believed / thought that…
Përdorni it + folje raportuese në pësore + that për të raportuar një mendim, besim ose pohim të përgjithshëm pa e përmendur burimin. Fjalia me that e mban kohën e saj normale. Në shqip: «thuhet se», «besohet se» – pa përemër para foljes; në anglisht me it.
2Subject + is said to + forma bazë – gjendje dhe zakone të tanishme
Vendoseni personin ose sendin në fillim dhe përdorni to + forma bazë kur situata e raportuar është e vërtetë tani ose në përgjithësi. Përdorni to be + -ing për diçka në zhvillim tani. Me expect, to-infinitive i referohet së ardhmes. Në shqip: «thuhet se…», «besohet të jetë…».
3Subject + is said to have + past participle – veprime më të hershme
Përdorni to have + past participle kur veprimi i raportuar ndodhi para kohës kur raportohet. Për një veprim pësor përdorni to have been + past participle; për një veprimtari të gjatë, to have been + -ing. Në shqip: «besohet të ketë…».
4There is said to be…
Përdorni there + folje raportuese në pësore + to be për të raportuar se çfarë ekziston, sipas njerëzve, raporteve ose vlerësimeve. Be përshtatet me emrin që vjen pas. Në shqip: «thuhet se ka…».
5Folja raportuese në të kaluarën
Kur besimi ose pohimi i përket së kaluarës, vendoseni foljen raportuese në të kaluarën. Zgjidhni formën e to-infinitive duke e krahasuar veprimin e raportuar me atë kohë të kaluar.
6Në lajme dhe në shkrimin akademik
Këto struktura janë tipike për shkrimin zyrtar dhe asnjanës. U lejojnë autorëve të raportojnë pohime me kujdes, pa bërë deklarata personale të pambështetura.
Jo çdo folje raportuese punon në të dyja modelet. Suggest dhe propose, për shembull, përdorin vetëm modelin 1: It was suggested that the meeting should be postponed (jo The meeting was suggested to be postponed). Kur nuk jeni të sigurt, modeli 1 është zgjedhja më e sigurt.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Besohet se…» → is believed that, pa it. «Besohet se ullinjtë pranë Vlorës janë mbi një mijë vjeç». Në shqip kryefjala është fjalia me «se» dhe para «besohet» nuk vihet asgjë, prandaj del Is believed that…. Në anglisht vendi para foljes nuk mbetet bosh: modeli 1 nis gjithmonë me It.
2. «Fqinjët thuhet se…» → are said that. Në shqip përzierja e dy modeleve është e zakonshme: «Fqinjët e rinj thuhet se janë nga Korça». Prandaj del Our new neighbours are said that…. Në anglisht pas is said / reported / believed me një kryefjalë personale vjen to-infinitive, jo that.
3. «Besohet se ka…» → has. «Besohet se në liqenin e Ohrit ka peshq që nuk jetojnë askund tjetër». «Ka» = has dhe there is, prandaj del in Lake Ohrid has. Për ekzistencën anglishtja do there is / there are, edhe pas it is believed that.
Mos i ngatërroni
People say… apo It is said… apo He is said to… – i njëjti mesazh, regjistër i ndryshëm.
to be (tani) apo to have been (më parë)
be supposed to – This café is supposed to be very good mund të thotë edhe «thuhet se», por te B2-07 mësuat kuptimin e tij më të zakonshëm: një pritshmëri ose një rregull.
Strukturat e ngjashme me seem dhe appear (He seems to have left) nuk janë pësore; mësohen bashkë me gjuhën e kujdesshme te C1-08.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- said shqiptohet /sed/, jo «sejd». Në shqip lexojmë ashtu siç shkruajmë – këtu ai zakon ju gënjen.
- It is shpesh shkurtohet në tekste asnjanëse dhe në të folur (It's said that…), por në shkrimin zyrtar format e plota janë normale.
- to have është e dobët: is thought to have left → /ɪz ˈθɔːt tə həv ˈleft/ (UK), /ɪz ˈθɑːt tə həv ˈleft/ (US). /θ/ te thought është «th» e shqipes – këtu keni avantazh. /ə/ e dobët është afër «ë»-së.
- Drejtshkrimi i pjesoreve të zakonshme: believed, thought, known, expected, reported, alleged (me dy l), understood. Te known k nuk shqiptohet.
- Theksi bie te pjesorja dhe te informacioni kryesor: She is SAID to be very RICH.
Rregulli i artë
Dy modele: It is said that + fjali (me it, edhe pse në shqip themi thjesht «thuhet se»), ose Kryefjalë + is said + to-infinitive (pa that). Te modeli 2 zgjidhni formën e to-infinitive sipas kohës: to do / to be doing (e njëjta kohë), to have done / to have been doing (më parë). «Thuhet se ka…» = there is said to be….
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
-
It (believe) that the treasure is still buried on the island.
-
The singer is said (be) very shy in real life.
-
The robbers are thought (escape) through the back door last night.
-
There (think) to be about a million words in English.
-
The team is expected (win) easily on Saturday.
-
The suspect is believed (stay) with friends at the moment.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: The pilot is believed … the crash last night.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: The castle is said … haunted — people still see a ghost there today.
-
Zgjidhni fjalinë më zyrtare dhe jopersonale:
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: There … reported to be several injuries.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: It … that the lake has no bottom.
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
She is said that she speaks five languages.
-
The pilot is believed to survive the crash.
-
There is reported to be several injuries.
-
The bridge is thought to have been built by the Romans.
D. Në kontekst
Lexoni lajmin dhe vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
A rare painting has disappeared from the City Museum. The painting 16 (believe) to be worth over two million euros. The thieves 17 (think) to 18 (enter) the building through a window on Sunday night. It 19 (report) that the alarm system was not working. There 20 (say) to be no witnesses. Police are 21 (expect) to release more information tomorrow.
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani për një vend në qytetin tuaj, me is said to ose is believed to.
-
Shkruani një fjali të shkurtër në stil lajmi për diçka që ndodhi më parë, me is thought to have + past participle.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B1-11 Diateza pësore në të gjitha kohët dhe me foljet modale: is being done, has been done, must be done The results (announce) tomorrow.
-
B1-12 Reported Speech në anglisht: ligjërata e zhdrejtë, «tha se…» dhe ndryshimi i kohëve Raportojeni me zhvendosje të kohës: "I'm tired," she said.
-
B2-11 Have something done: si thuhet «i preva flokët» në anglisht (causative) I (have / my eyes / test) last week.
-
B2-09 Reduced relative clauses: fjalitë përcaktore të shkurtuara në anglisht (the man standing there) Shkurtojeni: The house which was built in 1900 is for sale.
Përgjigjet
A. Forma
- is believed
- to be
- to have escaped
- are thought
- to win
- to be staying
B. Kuptimi
- to have survived
- to be
- The CEO is expected to resign.
- are
- is said
C. Gjeni gabimin
- She is said to speak five languages. / It is said that she speaks five languages.
- The pilot is believed to have survived the crash. / It is believed that the pilot survived the crash.
- There are reported to be several injuries.
- ✓ The bridge is thought to have been built by the Romans.
D. Në kontekst
- is believed
- are thought
- have entered
- is reported / has been reported / was reported
- are said
- expected
E. Radha juaj
- The old bridge in my town is said to be over 500 years old.
- The fire is thought to have started in a restaurant kitchen.
F. Përsëritje e përzier
- will be announced / are going to be announced / are being announced
- She said that she was tired. / She said she was tired.
- had my eyes tested
- The house built in 1900 is for sale.
