SlowingoSarufi
B2 28 / 30

Likely To, Bound To na Sure To kwa Kiswahili: Kuna Uwezekano au Ni Hakika?

Bound To, Likely To, Sure To: Likelihood

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kusema kwa usahihi jambo lina uwezekano kiasi gani kwa be likely / unlikely to, it is likely that, be bound / sure / certain to, the chances are, there's a good chance na in all likelihood — na kuchagua kati ya likely na probably.

Wazo Kuu

Will inasema jambo liko wakati ujao. May na might (A2-22) zinasema linawezekana. Lakini maisha halisi yanahitaji usahihi zaidi. Je, ni asilimia 90 ya uhakika? 60? 10?

Fikiria utabiri wa hali ya hewa. Mtabiri mzuri hasemi tu "mvua" au "hakuna mvua". Anasema "uwezekano wa asilimia 90", "uwezekano wa asilimia 60", "uwezekano mdogo". Somo hili linakupa misemo maalum inayofanya kazi kama asilimia hizo: bound to na sure to ziko karibu na asilimia 100, likely to karibu 70, the chances are ni "huenda sana", na unlikely to iko karibu chini kabisa.

Misemo hii yote inahusu maoni ya msemaji. Haisemi kitakachotokea; inasema una uhakika kiasi gani. Ukichagua sahihi, unasikika makini na sahihi — katika mazungumzo, katika habari na katika ripoti.

Kiswahili kina kipimo kama hiki: bila shaka, ni hakika (karibu 100), kuna uwezekano mkubwa, inaelekea (huenda sana), huenda, labda (inawezekana), ni vigumu, haielekei (huenda isiwe). Tofauti iko katika muundo: Kiingereza huweka maneno haya katika umbo maalum (be likely to, be bound to), na hutofautisha kivumishi (likely) na kielezi (probably).

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili mara nyingi huanza na maneno ya jumla — kuna uwezekano, inaelekea, bila shaka, huenda — kisha kitenzi kamili chenye -ta-. Kiingereza kinaweza kufanya hivyo pia (It's likely that…), lakini kwa kawaida zaidi huanza na mtu au kitu: She is likely to…. Pia, lazima ya Kiswahili inaweza kuwa utabiri (lazima atachelewa), lakini must ya Kiingereza kwa wakati ujao husikika kama wajibu — kwa utabiri wenye uhakika, tumia bound to.

KiswahiliUhakikaKiingereza
Bila shaka utafaulu. / Lazima utafaulu.karibu hakikaYou're bound to pass.
Albamu mpya hakika itapendwa sana.karibu hakikaThe new album is sure to be a hit.
Kuna uwezekano mkubwa bei zitapanda.huenda sanaPrices are likely to rise.
Huenda atachelewa.huenda sana (kielezi)She'll probably be late.
Kuna nafasi nzuri tutamaliza mapema.inawezekana kabisaThere's a good chance we'll finish early.
Haielekei mkutano utaisha kabla ya saa kumi na mbili.huenda isiweThe meeting is unlikely to finish before six.

Angalia safu ya kwanza: lazima ya utabiri haiwi must, inakuwa bound to. Na safu ya nne: huenda inaweza kuwa probably (kielezi, bila to), wakati kuna uwezekano inakuwa be likely to (kivumishi, pamoja na be na to).

Muundo

Kipimo cha uwezekano

Una uhakika kiasi gani?MsemoMfano
karibu hakikabe bound to / be sure to / be certain to + base formIt's bound to rain.
huenda sanabe likely to + base form; it is likely that…; the chances are (that)…; in all likelihoodPrices are likely to rise.
inawezekana kabisathere's a good chance (that)…; (may well / could well: tazama C1-14)There's a good chance we'll win.
huenda isiwebe unlikely to + base form; it is unlikely that…; there's little chance…He's unlikely to agree.

Likely ni kivumishi (adjective); probably ni kielezi (adverb)

NenoMuundoMfano
likely (kivumishi)kiima + be likely to + base formShe is likely to be late.
likely (kivumishi)It is likely that + kishaziIt's likely that she'll be late.
likely (kivumishi)likely + nominothe most likely cause
probably (kielezi)kabla ya kitenzi kikuu / baada ya be au kitenzi kisaidizi cha kwanzaShe'll probably be late.
probable (kivumishi)It is probable that + kishazi (si mtu + probable to)It's probable that she'll be late.

Likely inaweza kuimarishwa au kudhoofishwa: very / highly / quite / more / most likely.

Hasi

  • be unlikely to ndiyo hasi ya kawaida: He's unlikely to call. (He isn't likely to call pia ni sahihi.)
  • bound to haina hasi ya kawaida yenye maana ya "karibu hakika hapana". Tumia be very unlikely to au there's no chance that. (It isn't bound to happen inamaanisha "si hakika kwamba litatokea".)

Matumizi

1Be likely / unlikely to + base form

Hii ndiyo njia ya kawaida zaidi ya kutoa uwezekano. Kiima kinaweza kuwa mtu au kitu. Haina upande, kwa hiyo inafaa katika mazungumzo na maandishi — kama kuna uwezekano mkubwa au inaelekea.

Prices are likely to rise again next year.
Kuna uwezekano mkubwa bei zitapanda tena mwaka ujao.
kuna uwezekano … zitapanda → are likely to rise
The meeting is unlikely to finish before six.
Haielekei mkutano utaisha kabla ya saa kumi na mbili jioni.
huenda isiwe → is unlikely to
She's very likely to get the job.
Kuna uwezekano mkubwa sana atapata kazi hiyo.
very / highly / quite likely
Traffic is likely to be heavy over the holiday weekend.
Inaelekea kutakuwa na msongamano mkubwa wa magari wikendi ya sikukuu.
Young drivers are more likely to have accidents.
Madereva vijana wako katika hatari kubwa zaidi ya kupata ajali.
more / most likely

2It is likely that…; likely vs probably

Tumia It is (un)likely that + kishazi unapotaka kishazi kamili baada yake. Likely inaweza pia kuja kabla ya nomino. Probably ni kielezi: huingia ndani ya kitenzi na haina to — kama huenda au pengine. Katika American English, likely pia hutumika sana kama kielezi; katika UK na US, most likely na very likely zinaweza kutumika hivyo.

It's likely that interest rates will go up.
Kuna uwezekano mkubwa kwamba viwango vya riba vitapanda.
It's likely that + kishazi chenye will
It is unlikely that the factory will reopen.
Haielekei kwamba kiwanda kitafunguliwa tena.
kitafunguliwa (-w-) → will reopen
Stress is the most likely cause of your headaches.
Msongo wa mawazo ndio chanzo kinachowezekana zaidi cha maumivu yako ya kichwa.
likely kabla ya nomino
She'll probably be late.
Huenda atachelewa.
probably = kielezi, bila to
She'll likely be late.
Huenda atachelewa.
likely kama kielezi: kawaida katika US English
He'll most likely call you tonight.
Yaelekea sana atakupigia simu leo usiku.
most likely kama kielezi: UK na US; yeye ni mwanamume → he

3Be bound to / be sure to / be certain to — almost certain

Hizi zinasema msemaji ana uhakika mkubwa kwamba jambo litatokea — kama bila shaka au lazima ya utabiri. Bound to ni ya kawaida sana na mara nyingi huonyesha kwamba matokeo hayaepukiki, wakati mwingine kwa maana mbaya. Sure to haina upande au ni chanya. Certain to ni rasmi kidogo. Kati ya hizi tatu, certain peke yake inaweza pia kutumika na It is… that.

Don't worry about the exam. You're bound to pass.
Usiwe na wasiwasi kuhusu mtihani. Bila shaka utafaulu.
lazima / bila shaka → bound to, si must
If you leave your bike unlocked, it's bound to get stolen.
Ukiiacha baiskeli yako bila kufuli, lazima itaibiwa.
itaibiwa (-w-) → get stolen
The new album is sure to be a hit.
Albamu mpya hakika itapendwa sana.
sure to: chanya
The decision is certain to cause controversy.
Uamuzi huo bila shaka utazua mabishano.
rasmi
It's certain that the law will change.
Ni hakika kwamba sheria itabadilika.
kati ya hizi tatu, certain tu huchukua It is… that

4The chances are, a good chance, in all likelihood

The chances are (that) inamaanisha "huenda sana" na si rasmi sana; katika mazungumzo yasiyo rasmi kabisa, the mara nyingi huachwa. There's a good / a fair / little / no chance (that) hutoa kiwango (kuna nafasi nzuri / ndogo). In all likelihood (au in all probability) inamaanisha "kwa uwezekano mkubwa sana" na ni rasmi.

The chances are she's already heard the news.
Huenda sana tayari ameshasikia habari hizo.
ameshasikia (-me-) → has heard; yeye ni mwanamke → she
Chances are, nobody will even notice.
Yaelekea hakuna mtu atakayegundua hata kidogo.
si rasmi: bila the
There's a good chance that we'll finish early.
Kuna nafasi nzuri kwamba tutamaliza mapema.
There's little chance of the strike ending soon.
Kuna uwezekano mdogo kwamba mgomo utaisha hivi karibuni.
chance of + nomino / -ing
In all likelihood, the match will be postponed.
Kwa uwezekano mkubwa, mechi itaahirishwa.
rasmi; itaahirishwa (-w-) → will be postponed

Kumbuka: may well / might well / could well (= "huenda kabisa": It may well rain later.) zinafundishwa katika C1-14.

Makosa ya Kawaida

❌It's likely rain later.
✅It's likely to rain later.
be likely + to-infinitive.
❌He is probable to win.
✅He is likely to win. au It's probable that he'll win.
probable haichukui kiima cha mtu + to.
❌She'll likely to be late.
✅She's likely to be late. au She'll probably be late.
Kivumishi: be likely to; kielezi: bila to.
❌It's bound that prices will rise.
✅Prices are bound to rise.
bound haina muundo wa It is… that.
❌It's sure that they will win.
✅They're sure to win. au I'm sure (that) they'll win.
Tumia kiima + sure to, au mtu + sure (that).
❌He's bound to passing.
✅He's bound to pass.
to + base form.
❌The chance is that she's forgotten.
✅The chances are that she's forgotten.
msemo maalum: chances kwa wingi.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Inawezekana aje → "He is possible to come". Kwa Kiswahili tunasema inawezekana akaja au anaweza kuja. Wengi huhamisha hili kuwa "mtu + is possible to". Kwa Kiingereza, possible (kama probable) haichukui mtu + to. Tumia be likely to, may / might, au It's possible that….

❌My uncle is possible to visit us in December.
✅My uncle is likely to visit us in December. au My uncle may visit us in December. au It's possible that my uncle will visit us in December.
Kosa hili ni la kawaida sana katika mazungumzo.

2. Lazima atachelewa → "must" kwa utabiri. Kwa Kiswahili, lazima ina kazi mbili: wajibu (lazima uvae sare) na utabiri wenye uhakika (lazima atachelewa, huwa anachelewa). Kwa Kiingereza, must + wakati ujao husikika kama wajibu au amri. Kwa utabiri, tumia bound to au sure to.

⚠️(Unatabiri tu.) Juma must come late to the meeting tomorrow — he always does.
✅Juma is bound to come late to the meeting tomorrow — he always does.
Sarufi ni sahihi, lakini must hapa inasikika kama "ni lazima achelewe", yaani amri.

3. Kuna nafasi kubwa → "There are high chances that…". Kwa Kiswahili tunasema kuna nafasi kubwa au kuna uwezekano mkubwa. Katika Kiingereza cha Afrika Mashariki, There are high chances that… husikika sana. Kimataifa, misemo ya kawaida ni There's a good chance that…, The chances are (that)… au Chances are high that….

⚠️There are high chances that the rains will start early this year.
✅There's a good chance that the rains will start early this year. au The chances are that the rains will start early this year.
Husikika sana Kenya na Tanzania, lakini si ya kawaida kimataifa.

4. Mvua zinaelekea kuanza → "likely" bila "be". Kwa Kiswahili, inaelekea au zinaelekea ni kitenzi kamili. Kwa Kiingereza, likely ni kivumishi, kwa hiyo kinahitaji be kabla yake. (Vichwa vya habari huacha be, lakini katika sentensi ya kawaida haiwezekani.)

❌The new bridge likely to open before Christmas.
✅The new bridge is likely to open before Christmas. au The new bridge will probably open before Christmas.

Usichanganye

be likely to na be bound to — Likely = huenda sana; bound = karibu hakika. Chagua kulingana na uhakika wako.

It's likely to be busy.
Kuna uwezekano mkubwa kutakuwa na watu wengi.
huenda sana
It's bound to be busy on a public holiday.
Bila shaka kutakuwa na watu wengi siku ya sikukuu.
karibu hakika

She's sure to… (utabiri) na Be sure to… (maelekezo) — Baada ya kiima, sure to hutabiri. Kama amri, Be sure to inamaanisha "usisahau ku-".

She's sure to like the present.
Hakika ataipenda zawadi hiyo.
utabiri
Be sure to lock the door when you leave.
Hakikisha unafunga mlango unapoondoka.
maelekezo = make sure you

bound to na bound for — Bound for + mahali inamaanisha "inaelekea" (safari). Haihusiani na uwezekano.

The train is bound for Glasgow.
Treni hii inaelekea Glasgow.
safari kuelekea Glasgow

Tahajia na Matamshi

  • Likely /ˈlaɪkli/ — "LIKE-lee", silabi mbili; irabu ya kwanza ni /aɪ/, a na i zikiteleza pamoja kwa silabi moja. Likelihood /ˈlaɪklihʊd/ — "LIKE-lee-hood", silabi tatu, msisitizo kwenye ya kwanza. Usitamke e ya katikati ("laikeli").
  • Katika bound to, /d/ mara nyingi hupotea: /ˈbaʊn tə/ — "BOWN-tuh". To ni dhaifu katika misemo hii yote.
  • Chances /ˈtʃɑːnsɪz/ (UK), /ˈtʃænsɪz/ (US) — irabu ni "ah" ndefu katika British English na "a" fupi iliyo wazi katika American English. Mwisho ni /ɪz/, silabi moja fupi.
  • Certain /ˈsɜːtn/ (UK), /ˈsɝːtn/ (US) — "SUR-tn"; irabu ya kwanza ni /ɜː/ kama katika bird, si "sa" wala "se", na silabi ya pili ni fupi sana — si "sate-ini".
  • Probably /ˈprɒbəbli/ — msisitizo kwenye silabi ya kwanza; katika mazungumzo ya haraka husikika kama "PROB-lee".
  • Tahajia: likelihood hubadilisha y kuwa i (likely → likeli-hood).

Kanuni ya Dhahabu

Chagua msemo kulingana na uhakika wako: bound / sure / certain to = karibu hakika, likely to na the chances are = huenda sana, unlikely to = huenda isiwe. Likely kwa kawaida ni kivumishi, kwa hiyo kinahitaji be (She's likely to…); probably ni kielezi (She'll probably…). Katika US English, likely pia hutumika kama kielezi. Lazima ya utabiri → bound to, si must.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha sentensi kwa neno au umbo sahihi.

  1. Prices are likely (rise) again.
  2. It's likely the shop will be closed on Sunday.
  3. chances are she's already left.
  4. There's a good that we'll finish early.
  5. In all , the meeting will be cancelled.
  6. Andika upya kwa "probably": He is likely to call tonight.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. He's never on time. He's … to be late again.
  2. It's sunny and dry. It's … to rain today.
  3. Unadhani inawezekana sana, lakini huna uhakika: The project … finish in May.
  4. Ni sentensi gani inamaanisha "karibu hakika"?
  5. Ni sentensi gani ni maelekezo?

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. It's likely snow tonight.
  2. She is probable to get the job.
  3. Don't worry, you're bound to pass.
  4. It's sure that they will win.

D. Katika Muktadha

Kamilisha utabiri huu wa hali ya hewa kwa maneno yaliyo kwenye kisanduku. Tumia kila neno mara moja. Word box (use each word once): likely, chance, chances, unlikely, bound

Tomorrow's weather
"Good evening. Tomorrow is 16 to be another warm day in the south, though nothing is certain yet. In the north there's a good 17 of thunderstorms in the evening, so if you're planning a barbecue there, the 18 are you'll get wet. Snow, of course, is very 19 — it's far too warm. And with the holiday weekend starting, the roads are 20 to be busy. They always are."

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Andika utabiri miwili kuhusu mwaka wako ujao: mmoja kwa likely au unlikely, mwingine kwa bound to.
  2. Andika sentensi moja kuhusu wikendi yako inayoanza na "The chances are".

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-22 May, Might na Could kwa Kiswahili: Huenda, Labda na Inawezekana
    Chagua jibu sahihi: It … rain tomorrow — I'm not sure.
  2. B1-16 Must Be, Can't Be, Might Be kwa Kiswahili: Kubashiri kwa Ushahidi
    It's 2 a.m. and she isn't answering her phone. She ___ be asleep. …
  3. B2-12 It Is Said That na He Is Said To kwa Kiswahili: Inasemekana, Inaaminika (Reporting Passive)
    The minister is thought (resign) last night.
Majibu

A. Muundo

  1. to rise
  2. that
  3. The
  4. chance
  5. likelihood / probability
  6. He'll probably call tonight. / He will probably call tonight. / He's probably going to call tonight.

B. Maana

  1. bound
  2. unlikely
  3. is likely to
  4. She's certain to come.
  5. Be sure to call me.

C. Tafuta Kosa

  1. It's likely to snow tonight. / It's likely that it will snow tonight.
  2. She is likely to get the job. / She'll probably get the job. / It's probable that she'll get the job.
  3. ✓ Don't worry, you're bound to pass.
  4. They're sure to win. / They are sure to win. / I'm sure that they'll win. / I'm sure they'll win. / It's certain that they'll win.

D. Katika Muktadha

  1. likely
  2. chance
  3. chances
  4. unlikely
  5. bound

E. Zamu Yako

  1. I'm unlikely to move house next year. My sister is bound to visit — she comes every summer.
  2. The chances are I'll stay at home and watch films.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. may not
  2. must
  3. to have resigned
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play