Likely to, bound to, sure to қазақша: «ықтимал», «екіталай», «сөзсіз» ағылшынша
Bound To, Likely To, Sure To: Likelihood
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз бір нәрсенің қаншалықты ықтимал екенін be likely / unlikely to, it is likely that, be bound / sure / certain to, the chances are, there's a good chance және in all likelihood арқылы дәл айта аласыз, сондай-ақ likely пен probably арасынан дұрысын таңдай аласыз.
Негізгі идея
Will бір нәрсенің келешекте болатынын айтады. May мен might (A2-22) оның мүмкін екенін айтады. Бірақ өмірде одан да дәлдік керек. 90 % сенімдісіз бе? 60 % па? 10 % па?
Ауа райы болжамын елестетіңіз. Жақсы синоптик жай ғана «жаңбыр жауады» не «жаумайды» демейді. Ол «90 % ықтималдық», «60 % ықтималдық», «аздаған ықтималдық» дейді. Бұл сабақ сол пайыздар сияқты жұмыс істейтін тұрақты тіркестерді береді: bound to мен sure to 100 %-ға жақын, likely to шамамен 70 %, the chances are «сірә», ал unlikely to шкаланың төменгі жағында.
Бұлардың бәрі сөйлеушінің бағасы туралы. Олар не болатынын айтпайды; сіздің қаншалықты сенімді екеніңізді айтады. Дұрысын таңдасаңыз, әңгімеде, жаңалықта және баяндамада абайлап, дәл сөйлейтін адам болып естілесіз.
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Қазақ тілінде де ықтималдықтың толық шкаласы бар: сөзсіз / міндетті түрде (almost certain), -атыны анық («жеңетіні анық»), -уы ықтимал (likely), сірә, шамасы (probably), -уы мүмкін (may / might), -уы екіталай (unlikely). Демек, ойлау жағынан сізге жаңа ештеңе жоқ. Қиындық құрылымда. Қазақша «Ертең жаңбыр жаууы ықтимал» деп, «ықтимал» сөзін етістіктен кейін қоямыз. Ағылшыншада бастауыш алға шығады да, одан кейін be likely to + етістік келеді: It's likely to rain tomorrow. Тағы бір айырмашылық: «Жеңетіні анық», «Жеңеді, бұл анық» деген құрылымдар It's sure… болып аударыла береді, бірақ ағылшыншада They're sure to win немесе I'm sure (that) they'll win дейміз. Ал «-уы керек» болжам мағынасында келгенде («Сәлемдеме ертең келуі керек»), ағылшыншада must емес, should / is likely to қолданылады.
| Қазақша | Мағынасы | Ағылшынша |
|---|---|---|
| Келесі жылы баға тағы өсуі ықтимал. | сірә | Prices are likely to rise again next year. |
| Жиналыстың алтыдан бұрын бітуі екіталай. | сірә, жоқ | The meeting is unlikely to finish before six. |
| Ол сірә, кешігеді. | сірә (үстеу) | She'll probably be late. |
| Уайымдама. Емтиханнан сөзсіз өтесің. | дерлік сенімді | You're bound to pass. |
| Жаңа альбом хит болатыны анық. | дерлік сенімді, жағымды | The new album is sure to be a hit. |
| Ерте бітіруіміздің мүмкіндігі зор. | әбден мүмкін | There's a good chance that we'll finish early. |
Құрылым
Ықтималдық шкаласы
| Қаншалықты сенімдісіз? | Тіркес | Мысал |
|---|---|---|
| дерлік сенімді | be bound to / be sure to / be certain to + етістіктің негізгі түрі | It's bound to rain. |
| ықтимал | be likely to + негізгі түрі; it is likely that…; the chances are (that)…; in all likelihood | Prices are likely to rise. |
| әбден мүмкін | there's a good chance (that)…; (may well / could well: C1-14 қараңыз) | There's a good chance we'll win. |
| екіталай | be unlikely to + негізгі түрі; it is unlikely that…; there's little chance… | He's unlikely to agree. |
Likely — сын есім; probably — үстеу
| Сөз | Үлгі | Мысал |
|---|---|---|
| likely (сын есім) | бастауыш + be likely to + негізгі түрі | She is likely to be late. |
| likely (сын есім) | It is likely that + бағыныңқы | It's likely that she'll be late. |
| likely (сын есім) | likely + зат есім | the most likely cause |
| probably (үстеу) | негізгі етістіктің алдында / be не бірінші көмекші етістіктен кейін | She'll probably be late. |
| probable (сын есім) | It is probable that + бағыныңқы (адам + probable to емес) | It's probable that she'll be late. |
Likely сөзін күшейтуге не әлсіретуге болады: very / highly / quite / more / most likely.
Болымсыз түрі
- be unlikely to — қалыпты болымсыз түрі: He's unlikely to call. (He isn't likely to call де дұрыс.)
- bound to тіркесінің «сөзсіз болмайды» деген жиі қолданылатын болымсыз түрі жоқ. be very unlikely to немесе there's no chance that қолданыңыз. (It isn't bound to happen «міндетті түрде болады деп айта алмаймыз» дегенді білдіреді.)
Қолданылуы
1Be likely / unlikely to + негізгі түрі
Ықтималдықты айтудың ең жиі тәсілі. Бастауыш адам да, зат та бола алады. Бейтарап тіркес, сондықтан ауызша да, жазбаша да жарайды.
2It is likely that…; likely және probably
Одан кейін толық бағыныңқы келсін десеңіз, It is (un)likely that + бағыныңқы қолданыңыз. Likely зат есімнің алдында да тұра алады. Probably — үстеу: ол етістік тіркесінің ішінде тұрады, to қажет емес. Американ ағылшынында likely үстеу ретінде де жиі қолданылады; британ және американ ағылшынында most likely пен very likely осылай қолданыла береді.
3Be bound to / be sure to / be certain to: дерлік сенімді
Бұл тіркестер сөйлеушінің бір нәрсенің болатынына өте сенімді екенін көрсетеді. Bound to өте жиі қолданылады және көбіне нәтижеден қашып құтыла алмайтынымызды меңзейді, кейде жағымсыз мағынада. Sure to бейтарап не жағымды. Certain to сәл ресмирек. Үшеуінің ішінде тек certain сөзі ғана It is… that құрылымымен де келеді.
4The chances are, a good chance, in all likelihood
The chances are (that) «сірә» дегенді білдіреді және сәл бейресми; өте бейресми сөйлеуде the көбіне түсіп қалады. There's a good / a fair / little / no chance (that) ықтималдықтың дәрежесін береді. In all likelihood (немесе in all probability) «әбден ықтимал» дегенді білдіреді және ресми.
Ескерту: may well / might well / could well (= «әбден мүмкін»: It may well rain later.) C1-14 сабағында.
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «… -уы ықтимал» → is likely + етістік. Қазақшада етістік «-уы» арқылы «ықтимал» сөзімен тікелей байланысады, to сияқты бөлек сөз керек емес. Сондықтан ағылшыншада likely сөзінен кейін to түсіп қалады.
2. «Ықтимал» → probable. Сөздікте «ықтимал = probable» деп тұр, сондықтан оны likely сияқты қолданамыз. Бірақ probable сөзінен кейін бастауыш + to келмейді: тек It's probable that…
3. «…, бұл анық» → it's sure. Қазақша «Асқар шахмат турнирінде бірінші орын алады, бұл анық» деп, «анық» сөзін соңына қоямыз. Сөзбе-сөз аударсақ, …, it's sure шығады. Ағылшыншада бастауыш + is sure to немесе I'm sure (that)… деңіз.
4. «-уы керек» (болжам) → must. «Сәлемдеме ертең келуі керек» деген сөйлемдегі «керек» міндет емес, күтілетін нәрсе. Ағылшыншада must мұнда міндет не бұйрық сияқты естіледі. Болжам үшін should немесе is likely to қолданыңыз.
Шатастырмаңыз
be likely to және be bound to — Likely = сірә; bound = дерлік сөзсіз. Қаншалықты сенімді екеніңізге қарай таңдаңыз.
She's sure to… (болжам) және Be sure to… (нұсқау) — Бастауыштан кейін sure to болжайды. Бұйрық райында Be sure to «ұмытпаңыз» дегенді білдіреді.
bound to және bound for — Bound for + орын «бағыт алған» дегенді білдіреді. Оның ықтималдыққа еш қатысы жоқ.
Жазылуы мен айтылуы
- Likely /ˈlaɪkli/: екпін бірінші буынға түседі. Likelihood /ˈlaɪklihʊd/ үш буыннан тұрады, екпін бірінші буында. Қазақша дағдымен екпінді соңғы буынға қоймаңыз.
- bound to тіркесінде /d/ көбіне айтылмай қалады: /ˈbaʊn tə/. Осы тіркестердің бәрінде to әлсіз айтылады: /tə/.
- Chances /ˈtʃɑːnsɪz/ (UK), /ˈtʃænsɪz/ (US): британ ағылшынында дауысты ұзақ әрі ауыз кең ашылады, американ ағылшынында қысқа /æ/, ол қазақтың ә дыбысына жақын. Соңындағы -es /ɪz/ — бөлек буын.
- Certain /ˈsɜːtn/ (UK), /ˈsɝːtn/ (US): /ɜː/ дыбысы үшін ерінді домалақтамай, тілді ортада ұстаңыз. Екінші буын өте қысқа: /t/ мен /n/ арасында дауысты жоқ.
- Жазылуы: likelihood сөзінде y әрпі i болып өзгереді (likely → likeli-hood).
Алтын ереже
Тіркесті қаншалықты сенімді екеніңізге қарай таңдаңыз: bound / sure / certain to = дерлік сөзсіз, likely to және the chances are = сірә, unlikely to = сірә, жоқ (екіталай). Likely әдетте сын есім, сондықтан оған be керек (She's likely to…); probably — үстеу (She'll probably…). Американ ағылшынында likely үстеу ретінде де қолданылады. «Ықтимал» және «анық» сөзі сөйлем соңында тұрса да, ағылшыншада бастауыш + be likely / sure to + етістік деңіз.
Жаттығулар
A. Құрылым
Әр сөйлемді толықтырыңыз немесе нұсқау бойынша қайта жазыңыз.
-
Prices are likely (rise) again.
-
It's likely the shop will be closed on Sunday.
-
chances are she's already left.
-
There's a good that we'll finish early.
-
In all , the meeting will be cancelled.
-
«probably» арқылы қайта жазыңыз: He is likely to call tonight.
B. Мағына
Мағынасына қарай дұрыс жауапты таңдаңыз.
-
He's never on time. He's … to be late again.
-
It's sunny and dry. It's … to rain today.
-
Сіз мұны ықтимал деп ойлайсыз, бірақ сенімді емессіз: The project … finish in May.
-
Қай сөйлем «дерлік сөзсіз» дегенді білдіреді?
-
Қай сөйлем нұсқау?
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
It's likely snow tonight.
-
She is probable to get the job.
-
Don't worry, you're bound to pass.
-
It's sure that they will win.
D. Мәтін ішінде
Ауа райы болжамын оқып, әр орынға қораптағы сөздердің бірін қойыңыз. Word box (use each word once): likely, chance, chances, unlikely, bound
"Good evening. Tomorrow is 16 to be another warm day in the south, though nothing is certain yet. In the north there's a good 17 of thunderstorms in the evening, so if you're planning a barbecue there, the 18 are you'll get wet. Snow, of course, is very 19 — it's far too warm. And with the holiday weekend starting, the roads are 20 to be busy. They always are."
E. Сіздің кезегіңіз
Ағылшынша жазыңыз.
-
Келесі жылыңыз туралы екі болжам жазыңыз: біреуі likely не unlikely арқылы, екіншісі bound to арқылы.
-
Демалыс күндеріңіз туралы «The chances are» деп басталатын бір сөйлем жазыңыз.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
A2-22 May, Might, Could қазақша: «-уы мүмкін» ағылшынша қалай айтылады? Дұрыс жауапты таңдаңыз: It … rain tomorrow — I'm not sure.
-
B1-16 Must be, can't be, might be қазақша: «болуы керек», «болуы мүмкін емес», «болуы мүмкін» It's 2 a.m. and she isn't answering her phone. She ___ be asleep. …
-
B2-12 It is said that… және He is said to… қазақша: «дейді», «екен», «деп есептеледі» The minister is thought (resign) last night.
Жауаптар
A. Құрылым
- to rise
- that
- The
- chance
- likelihood / probability
- He'll probably call tonight. / He will probably call tonight. / He's probably going to call tonight.
B. Мағына
- bound
- unlikely
- is likely to
- She's certain to come.
- Be sure to call me.
C. Қатені табыңыз
- It's likely to snow tonight. / It's likely that it will snow tonight.
- She is likely to get the job. / She'll probably get the job. / It's probable that she'll get the job.
- ✓ Don't worry, you're bound to pass.
- They're sure to win. / They are sure to win. / I'm sure that they'll win. / I'm sure they'll win. / It's certain that they'll win.
D. Мәтін ішінде
- likely
- chance
- chances
- unlikely
- bound
E. Сіздің кезегіңіз
- I'm unlikely to move house next year. My sister is bound to visit — she comes every summer.
- The chances are I'll stay at home and watch films.
F. Аралас қайталау
- may not
- must
- to have resigned
