Likely to, bound to, sure to: hvernig segirðu hversu líklegt eitthvað er á ensku
Bound To, Likely To, Sure To: Likelihood
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt nákvæmlega hversu líklegt eitthvað er með be likely / unlikely to, it is likely that, be bound / sure / certain to, the chances are, there's a good chance og in all likelihood – og valið á milli likely og probably.
Aðalatriðið
Will segir að eitthvað gerist í framtíðinni. May og might (A2-22) segja að það sé mögulegt. En í raunveruleikanum þurfum við meiri nákvæmni. Er það 90% öruggt? 60%? 10%?
Hugsaðu um veðurspána. Góður veðurfræðingur segir ekki bara „rigning“ eða „engin rigning“. Hann segir „90% líkur“, „60% líkur“, „litlar líkur“. Í þessari kennslustund lærirðu föst orðasambönd sem virka eins og þessar prósentutölur: bound to og sure to eru nálægt 100%, likely to er í kringum 70%, the chances are merkir „líklega“, og unlikely to er neðarlega á kvarðanum.
Öll lýsa þau mati þess sem talar. Þau segja ekki hvað gerist; þau segja hversu viss þú ert. Rétt orðasamband lætur þig hljóma vandvirkan og nákvæman – í samtali, fréttum og skýrslum.
Íslenska og enska
Á íslensku tjáum við líkur oft með atviksorðum: „líklega“, „sennilega“, „örugglega“, „varla“. Þau passa inn í setninguna án þess að sögnin breytist: „Verðið hækkar líklega.“ Á ensku er líka til atviksorðið probably, en mjög algeng eru mynstur með lýsingarorði: be likely to, be bound to, be sure to – þau þurfa be og to.
Góðu fréttirnar: „Hún er líkleg til að fá starfið“ er byggt nákvæmlega eins og She's likely to get the job, og „Það er líklegt að…“ hefur frumlagið „það“, eins og It's likely that… Munurinn liggur annars staðar. Í fyrsta lagi segjum við oft „Það er öruggt að…“ eða „Það er víst að…“, en á ensku getur sure ekki staðið í It's… that. Í öðru lagi notum við „hlýtur að“ líka um framtíðina („Þú hlýtur að ná prófinu“), en must hljómar þá eins og skylda – á ensku er það bound to. Í þriðja lagi er „líkur“ fleirtöluorð („góðar líkur á…“), en á ensku er það oftast eintala: a good chance of / that…
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Verðið hækkar líklega aftur á næsta ári. | Prices are likely to rise again next year. | íslenskt atviksorð, enska be likely to |
| Það er líklegt að vextir hækki. | It's likely that interest rates will go up. | „það“ → it – hér er þetta eins |
| Hún verður líklega sein. | She'll probably be late. | „líklega“ → probably, ekkert to |
| Hún er mjög líkleg til að fá starfið. | She's very likely to get the job. | „líklegur til að“ → likely to – hér er þetta eins |
| Hafðu ekki áhyggjur. Þú hlýtur að ná. | Don't worry about the exam. You're bound to pass. | „hlýtur að“ um framtíð → bound to, ekki must |
| Fundinum lýkur varla fyrir sex. | The meeting is unlikely to finish before six. | „varla“ → be unlikely to |
| Allar líkur eru á að hún hafi þegar frétt þetta. | The chances are she's already heard the news. | „allar líkur eru á“ → the chances are |
| Það eru góðar líkur á að við klárum snemma. | There's a good chance that we'll finish early. | „góðar líkur“ (ft.) → a good chance (et.) |
Í stuttu máli: „líklega“ er probably eða be likely to, „hlýtur að“ um framtíð er be bound to, „varla“ er be unlikely to, og „góðar líkur“ er a good chance í eintölu.
Form
Líkindakvarðinn
| Hversu öruggt? | Orðasamband | Dæmi |
|---|---|---|
| nánast öruggt | be bound to / be sure to / be certain to + grunnmynd | It's bound to rain. |
| líklegt | be likely to + grunnmynd; it is likely that…; the chances are (that)…; in all likelihood | Prices are likely to rise. |
| vel mögulegt | there's a good chance (that)…; (may well / could well: sjá C1-14) | There's a good chance we'll win. |
| ólíklegt | be unlikely to + grunnmynd; it is unlikely that…; there's little chance… | He's unlikely to agree. |
Likely er lýsingarorð, probably er atviksorð
| Orð | Mynstur | Dæmi |
|---|---|---|
| likely (lýsingarorð) | frumlag + be likely to + grunnmynd | She is likely to be late. |
| likely (lýsingarorð) | It is likely that + setning | It's likely that she'll be late. |
| likely (lýsingarorð) | likely + nafnorð | the most likely cause |
| probably (atviksorð) | á undan aðalsögninni / á eftir be eða fyrstu hjálparsögninni | She'll probably be late. |
| probable (lýsingarorð) | It is probable that + setning (ekki manneskja + probable to) | It's probable that she'll be late. |
Likely má styrkja eða veikja: very / highly / quite / more / most likely.
Neitun
- be unlikely to er venjulega neitunarmyndin: He's unlikely to call. (He isn't likely to call er líka rétt.)
- Bound to hefur enga algenga neitunarmynd í merkingunni „nánast örugglega ekki“. Notaðu be very unlikely to eða there's no chance that. (It isn't bound to happen merkir „það þarf ekki endilega að gerast“.)
Notkun
1Be likely / unlikely to + grunnmynd
Þetta er algengasta leiðin til að tjá líkur. Frumlagið getur verið manneskja eða hlutur. Orðasambandið er hlutlaust, svo það passar bæði í tal og ritmál. Á íslensku segjum við oft með atviksorði: „líklega“, „varla“ – eða „líklegur til að“.
2It is likely that…; likely og probably
Notaðu It is (un)likely that + setning þegar þú vilt heila setningu á eftir. Hér er íslenskan eins: „Það er líklegt að…“ Likely getur líka staðið á undan nafnorði. Probably er atviksorð: það fer inn í sagnliðinn, og á eftir því kemur ekkert to. Í bandarískri ensku er likely algengt sem atviksorð; bæði í breskri og bandarískri ensku má nota most likely og very likely þannig.
3Be bound to / be sure to / be certain to: nánast öruggt
Þessi orðasambönd segja að sá sem talar sé mjög viss um að eitthvað gerist – á íslensku „örugglega“, „hlýtur að“, „pottþétt“. Bound to er mjög algengt og gefur oft til kynna að niðurstaðan verði ekki umflúin, stundum neikvæð. Sure to er hlutlaust eða jákvætt. Certain to er örlítið formlegra. Af þessum þremur getur aðeins certain staðið í It is… that.
4The chances are, a good chance, in all likelihood
The chances are (that) merkir „líklega“ og er örlítið óformlegt – eins og „allar líkur eru á að…“; í mjög óformlegu tali er the oft sleppt. There's a good / a fair / little / no chance (that) gefur stig. In all likelihood (eða in all probability) merkir „að öllum líkindum“ og er formlegt. Taktu eftir: íslenska „líkur“ er fleirtöluorð, en a chance er eintala – nema í fasta orðasambandinu the chances are.
Tilvísun: may well / might well / could well (= „vel getur verið“: It may well rain later.) eru í C1-14.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Það er ekki víst að…“ → It's not sure that…. Á íslensku segjum við eðlilega „Það er öruggt að…“ og ekki síður „Það er ekki víst að…“ eða „Það er alls ekki víst að…“. Á ensku getur sure ekki staðið í mynstrinu It is… that – hvorki í játandi né neitandi setningu. Notaðu It's not certain that…, manneskju + sure (We're not sure that…) eða háttarsögn (may not).
2. „Hún hlýtur að vinna“ → must um framtíðina. Á íslensku notum við „hlýtur að“ bæði um ályktanir („Hann hlýtur að vera heima“) og um framtíð sem við erum viss um („Hún hlýtur að vinna keppnina“). Enska must um framtíð hljómar eins og skylda eða skipun. Þegar þú spáir af öryggi notarðu be bound to eða be sure to.
3. „Góðar líkur á“ → good chances, chance on. Á íslensku er „líkur“ fleirtöluorð og fær „á“: „góðar líkur á norðurljósum“, „litlar líkur á að…“. Á ensku er chance venjulega í eintölu – a good chance, little chance – og fær of eða that.
Ekki rugla saman
be likely to og be bound to – Likely = líklega; bound = nánast örugglega. Veldu eftir því hversu viss þú ert.
She's sure to… (spá) og Be sure to… (fyrirmæli) – Á eftir frumlagi spáir sure to. Í boðhætti merkir Be sure to „mundu að“.
bound to og bound for – Bound for + staður merkir „á leið til“. Það hefur ekkert með líkur að gera.
Stafsetning og framburður
- likely /ˈlaɪkli/: áherslan er á fyrsta atkvæði, eins og á íslensku. Tvíhljóðið /aɪ/ er mjög líkt íslensku æ. likelihood /ˈlaɪklihʊd/ er þrjú atkvæði með áherslu á því fyrsta; h er létt útöndun, slepptu því ekki.
- Í bound to hverfur /d/ oft: /ˈbaʊn tə/. Tvíhljóðið /aʊ/ í bound er mjög líkt íslensku á. To er veikt /tə/ í öllum þessum orðasamböndum – stutt og slakt, ekki skýrt ú.
- chances /ˈtʃɑːnsɪz/ (UK), /ˈtʃænsɪz/ (US): upphafshljóðið /tʃ/ er ekki íslenskt hljóð – byrjaðu á t og renndu beint yfir í sh-hljóð. Í bandarískri ensku er /æ/, sem er ekki íslenska æ. /z/ í lokin er raddað.
- certain /ˈsɜːtn/ (UK), /ˈsɝːtn/ (US): /ɜː/ er ekki íslenska ö – varirnar eru ókringdar. Seinna atkvæðið er mjög stutt.
- Stafsetning: í likelihood verður y að i (likely → likeli-hood).
Gullna reglan
Veldu orðasambandið eftir því hversu viss þú ert: bound / sure / certain to = nánast öruggt, likely to og the chances are = líklega, unlikely to = líklega ekki. Likely er yfirleitt lýsingarorð og þarf því be (She's likely to…); probably er atviksorð (She'll probably…). Í bandarískri ensku er likely líka notað sem atviksorð. Og mundu: „Það er (ekki) víst að…“ er ekki It's (not) sure that, „hlýtur að“ um framtíð er bound to, og „góðar líkur“ er a good chance.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttri mynd.
-
Prices are likely (rise) again.
-
It's likely the shop will be closed on Sunday.
-
chances are she's already left.
-
There's a good that we'll finish early.
-
In all , the meeting will be cancelled.
-
Umorðaðu með "probably": He is likely to call tonight.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
He's never on time. He's … to be late again.
-
It's sunny and dry. It's … to rain today.
-
Þér finnst þetta líklegt, en þú ert ekki viss: The project … finish in May.
-
Hvor setningin merkir „nánast öruggt“?
-
Hvor setningin eru fyrirmæli?
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
It's likely snow tonight.
-
She is probable to get the job.
-
Don't worry, you're bound to pass.
-
It's sure that they will win.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í veðurspánni. Notaðu likely, chance, chances, unlikely og bound (hvert orð einu sinni).
"Good evening. Tomorrow is 16 to be another warm day in the south, though nothing is certain yet. In the north there's a good 17 of thunderstorms in the evening, so if you're planning a barbecue there, the 18 are you'll get wet. Snow, of course, is very 19 — it's far too warm. And with the holiday weekend starting, the roads are 20 to be busy. They always are."
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu tvær spár um næsta ár hjá þér: aðra með likely eða unlikely og hina með bound to.
-
Skrifaðu eina setningu um helgina þína sem byrjar á "The chances are".
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-22 May, might og could: hvernig á að segja „kannski“ á ensku Veldu rétta svarið: It … rain tomorrow — I'm not sure.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: ályktanir um nútíðina á ensku It's 2 a.m. and she isn't answering her phone. She ___ be asleep. …
-
B2-12 It is said that og he is said to: „sagt er að“ og „hann er sagður“ á ensku The minister is thought (resign) last night.
Svör
A. Form
- to rise
- that
- The
- chance
- likelihood / probability
- He'll probably call tonight. / He will probably call tonight. / He's probably going to call tonight.
B. Merking
- bound
- unlikely
- is likely to
- She's certain to come.
- Be sure to call me.
C. Finndu villuna
- It's likely to snow tonight. / It's likely that it will snow tonight.
- She is likely to get the job. / She'll probably get the job. / It's probable that she'll get the job.
- ✓ Don't worry, you're bound to pass.
- They're sure to win. / They are sure to win. / I'm sure that they'll win. / I'm sure they'll win. / It's certain that they'll win.
D. Í samhengi
- likely
- chance
- chances
- unlikely
- bound
E. Spreyttu þig
- I'm unlikely to move house next year. My sister is bound to visit — she comes every summer.
- The chances are I'll stay at home and watch films.
F. Blönduð upprifjun
- may not
- must
- to have resigned
