Likely to, bound to, sure to кыргызча: англисче ыктымалдыкты кантип айтабыз?
Bound To, Likely To, Sure To: Likelihood
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз бир нерсенин канчалык ыктымал экенин так айта аласыз: be likely / unlikely to, it is likely that, be bound / sure / certain to, the chances are, there's a good chance жана in all likelihood – ошондой эле likely менен probably ортосунан тандай аласыз.
Негизги ой
Will бир нерсе келечекте болорун айтат. May жана might (A2-22) мүмкүн экенин айтат. Бирок турмушта тагыраак сүйлөө керек. 90 % анык беле? 60 %? 10 %?
Аба ырайынын божомолун элестетиңиз. Жакшы синоптик жөн гана «жамгыр болот» же «жамгыр болбойт» деп айтпайт. Ал «90 % ыктымалдык», «60 % ыктымалдык», «аз ыктымалдык» дейт. Бул сабак ошол пайыздар сыяктуу иштеген туруктуу тизмектерди берет: bound to жана sure to 100 %-га жакын, likely to болжол менен 70 %, the chances are «кыязы», ал эми unlikely to эң төмөндө.
Булардын баары сүйлөгөн адамдын баасы. Алар эмне болорун айтпайт; алар сиз канчалык ишенимдүү экениңизди айтат. Туурасын тандасаңыз, сүйлөшүүдө, жаңылыктарда жана баяндамаларда кылдат жана так угуласыз.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча да ыктымалдыктын шкаласы бар. Дээрлик анык нерсе үчүн сөзсүз, шексиз, анык дейбиз; ыктымал нерсе үчүн -ышы ыктымал, кыязы, -са керек; мүмкүн нерсе үчүн -ышы толук мүмкүн; күмөндүү нерсе үчүн -ары күмөн. Демек, ой тааныш. Айырма – түзүлүштө. Кыргызча «ыктымал» этиштен жасалган зат атоочтон кийин келет («көтөрүлүшү ыктымал»), ал эми англисчеде likely – сын атооч: ага be жана to керек (are likely to rise). Кыргызча «сөзсүз» – тактооч, ал эми англисчеде bound жана sure – сын атоочтор: You're bound to pass. Кыргызча «анын келери анык» деп айта алабыз, бирок англисчеде sure жана bound It is… that түзүлүшүн албайт (certain, likely, probable алат).
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Баалар кайра көтөрүлүшү ыктымал. | Prices are likely to rise again next year. | likely сын атооч: be + likely + to + этиштин негизги формасы |
| Жыйналыш алтыга чейин бүтөөрү күмөн. | The meeting is unlikely to finish before six. | «-ары күмөн» → be unlikely to |
| Ал кыязы кечигет. | She'll probably be late. | Бул жерде да ушундай: «кыязы» тактооч = probably (to жок) |
| Сен сөзсүз өтөсүң. | You're bound to pass. | «сөзсүз» тактооч; англисче be bound to |
| Жаңы альбом сөзсүз хит болот. | The new album is sure to be a hit. | ээ + be sure to; It's sure that эмес |
| Мыйзам өзгөрөрү анык. | It's certain that the law will change. | Бул жерде да ушундай: certain менен It is… that болот |
| Кыязы, ал жаңылыкты угуп калган. | The chances are she's already heard the news. | туруктуу тизмек: көптүк chances |
| Эртерээк бүтүрүшүбүз толук мүмкүн. | There's a good chance that we'll finish early. | «толук мүмкүн» → a good chance |
Кыскасы: «сөзсүз / шексиз» → be bound / sure to; «-ышы ыктымал» → be likely to (be жана to менен); «кыязы / -са керек» → probably же the chances are; «-ары күмөн» → be unlikely to. It is… that түзүлүшүн certain, likely, probable алат, ал эми sure жана bound албайт.
Түзүлүшү
Ыктымалдыктын шкаласы
| Канчалык анык? | Тизмек | Мисал |
|---|---|---|
| дээрлик анык | be bound to / be sure to / be certain to + этиштин негизги формасы | It's bound to rain. |
| ыктымал | be likely to + негизги форма; it is likely that…; the chances are (that)…; in all likelihood | Prices are likely to rise. |
| толук мүмкүн | there's a good chance (that)…; (may well / could well: C1-14 караңыз) | There's a good chance we'll win. |
| күмөндүү | be unlikely to + негизги форма; it is unlikely that…; there's little chance… | He's unlikely to agree. |
Likely – сын атооч; probably – тактооч
| Сөз | Үлгү | Мисал |
|---|---|---|
| likely (сын атооч) | ээ + be likely to + негизги форма | She is likely to be late. |
| likely (сын атооч) | It is likely that + багыныңкы сүйлөм | It's likely that she'll be late. |
| likely (сын атооч) | likely + зат атооч | the most likely cause |
| probably (тактооч) | негизги этиштин алдында / be же биринчи көмөкчү этиштен кийин | She'll probably be late. |
| probable (сын атооч) | It is probable that + багыныңкы сүйлөм (адам + probable to эмес) | It's probable that she'll be late. |
Likely күчөтүлүшү же басаңдатылышы мүмкүн: very / highly / quite / more / most likely.
Тануу формалары
- be unlikely to – кадимки тануу формасы: He's unlikely to call. (He isn't likely to call да туура.)
- bound to сөзүнүн «дээрлик сөзсүз болбойт» маанисиндеги кеңири колдонулган тануу формасы жок. be very unlikely to же there's no chance that колдонуңуз. (It isn't bound to happen «сөзсүз боло бербейт» дегенди билдирет.)
Колдонулушу
1Be likely / unlikely to + этиштин негизги формасы
Ыктымалдыкты айтуунун эң кеңири жолу. Ээ адам да, нерсе да боло алат. Ал нейтралдуу, ошондуктан оозеки кепте да, жазууда да колдонулат. Кыргызча «-ышы ыктымал» же «-ары күмөн» дейбиз, бирок англисчеде be жана to унутулбасын.
2It is likely that…; likely жана probably
Андан кийин толук багыныңкы сүйлөм кааласаңыз, It is (un)likely that + багыныңкы сүйлөм колдонуңуз. Likely зат атоочтун алдында да келе алат. Probably – тактооч: ал этиш тобунун ичинде турат жана to албайт. Америка англисчесинде likely тактооч катары да көп колдонулат; британ жана америка англисчесинде тең most likely жана very likely ушундай колдонулушу мүмкүн. Кыргызча «кыязы» жана «-са керек» probably сөзүнө жакын.
3Be bound to / be sure to / be certain to – дээрлик анык
Булар сүйлөгөн адам бир нерсе болоруна абдан ишенерин билдирет. Bound to абдан кеңири колдонулат жана көбүнчө натыйжадан качып кутулуу мүмкүн эмес экенин, кээде жаман маанини берет. Sure to нейтралдуу же жакшы маанини берет. Certain to бир аз расмийирээк. Үчөөнүн ичинен It is… that менен certain гана колдонулат. Кыргызча баарына «сөзсүз», «шексиз», «анык» туура келет.
4The chances are, a good chance, in all likelihood
The chances are (that) «кыязы» дегенди билдирет жана бир аз бейрасмий; абдан бейрасмий кепте the көбүнчө түшүп калат. There's a good / a fair / little / no chance (that) даражаны билдирет. In all likelihood (же in all probability) «абдан ыктымал» дегенди билдирет жана расмий. Кыргызча «мүмкүнчүлүк» жекелик болсо да, the chances are тизмегинде chances дайыма көптүктө.
Эскертүү: may well / might well / could well (= «толук ыктымал»: It may well rain later.) C1-14 сабагында.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «-ышы ыктымал» → is likely + этиш (to жок) же is probable to. Кыргызча «жабылышы ыктымал», «жеңиши ыктымал» деп, «ыктымал» сөзүн этиштен кийин коёбуз жана эч кандай кошумча сөз кошпойбуз. Англисчеде likely сөзүнөн кийин to милдеттүү. Probable болсо адам же нерсе ээси менен to түзүлүшүн албайт: It's probable that… деп гана айтылат.
2. «…ары анык / шексиз» → It's sure that… Кыргызча «Чоң энемдин бешбармак жасары шексиз» сыяктуу сүйлөм абдан табигый. Аны It's sure that… деп которуу оңой, бирок англисчеде sure бул түзүлүштү албайт. Ээни алдыга чыгарып, be sure to колдонуңуз, же адам менен I'm sure (that)… деңиз.
3. «Мүмкүнчүлүгү» → The chance is… Кыргызча «мүмкүнчүлүк» жекелик: «Мүмкүнчүлүгү чоң», «Кыязы, …». Англисче «кыязы» маанисиндеги туруктуу тизмек көптүк формада гана колдонулат: The chances are (that)…
4. «-ышы мүмкүн» → can. Кыргызча «мүмкүн» жалпы мүмкүнчүлүк үчүн да («тоодо июнда да кар жаашы мүмкүн»), белгилүү бир келечектеги окуя үчүн да («бүгүн кечинде учак кечигиши мүмкүн») колдонулат. Англисче can жалпы мүмкүнчүлүк үчүн гана. Белгилүү бир окуяны божомолдосоңуз, might, may же be likely to колдонуңуз.
Чаташтырбаңыз
be likely to жана be bound to – Likely = кыязы, ыктымал; bound = дээрлик анык. Канчалык ишенимдүү экениңизге карап тандаңыз.
She's sure to… (божомол) жана Be sure to… (көрсөтмө) – Ээден кийин sure to божомолдойт. Буйрук катары Be sure to «…ганды унутпа» дегенди билдирет.
bound to жана bound for – Bound for + жер «…га бара жаткан» дегенди билдирет. Анын ыктымалдыкка эч кандай тиешеси жок.
Жазылышы жана айтылышы
- likely /ˈlaɪkli/: басым биринчи муунда. likelihood /ˈlaɪklihʊd/ – үч муун, басым биринчи муунда. Кыргызча адат боюнча басымды аягына жылдырбаңыз.
- bound to тизмегинде /d/ көбүнчө түшүп калат: /ˈbaʊn tə/. Бул тизмектердин баарында to алсыз /tə/ айтылат; аны толук «ту» деп айтпаңыз.
- chances /ˈtʃɑːnsɪz/ (UK), /ˈtʃænsɪz/ (US): британ англисчесинде узун /ɑː/, америка англисчесинде /æ/. Аягындагы /ɪz/ өзүнчө муун болот: chan-ces.
- certain /ˈsɜːtn/ (UK), /ˈsɝːtn/ (US): /ɜː/ кыргыз тилинде жок; ал «ө» эмес, эриндер томолоктолбойт. Экинчи муун абдан кыска.
- sure /ʃɔː/ же /ʃʊə/ (UK), /ʃʊr/ (US): башындагы /ʃ/ кыргыздын ш тыбышына жакын.
- Жазылышы: likelihood сөзүндө y тамгасы i болуп өзгөрөт (likely → likeli-hood).
Алтын эреже
Тизмекти канчалык ишенимдүү экениңизге карап тандаңыз: bound / sure / certain to = дээрлик анык, likely to жана the chances are = кыязы, unlikely to = кыязы, болбойт. Likely көбүнчө сын атооч, ошондуктан ага be керек (She's likely to…); probably – тактооч (She'll probably…). Америка англисчесинде likely тактооч катары да колдонулат. «Анык» маанисиндеги It is… that түзүлүшүн certain алат, sure жана bound албайт.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Толуктаңыз.
-
Prices are likely (rise) again.
-
It's likely the shop will be closed on Sunday.
-
chances are she's already left.
-
There's a good that we'll finish early.
-
In all , the meeting will be cancelled.
-
Probably менен кайра жазыңыз: He is likely to call tonight.
B. Мааниси
Маанисине ылайык жоопту тандаңыз.
-
He's never on time. He's … to be late again.
-
It's sunny and dry. It's … to rain today.
-
Сиздин оюңузча, бул болушу мүмкүн, бирок так билбейсиз: The project … finish in May.
-
Кайсы сүйлөм «дээрлик анык» дегенди билдирет?
-
Кайсы сүйлөм көрсөтмө берет?
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
It's likely snow tonight.
-
She is probable to get the job.
-
Don't worry, you're bound to pass.
-
It's sure that they will win.
D. Текстте
Сөздөр: likely, chance, chances, unlikely, bound. Ар бир сөздү бир жолу колдонуңуз.
"Good evening. Tomorrow is 16 to be another warm day in the south, though nothing is certain yet. In the north there's a good 17 of thunderstorms in the evening, so if you're planning a barbecue there, the 18 are you'll get wet. Snow, of course, is very 19 — it's far too warm. And with the holiday weekend starting, the roads are 20 to be busy. They always are."
E. Сиздин кезегиңиз
Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.
-
Келерки жылыңыз жөнүндө эки божомол жазыңыз: бирөөнү likely же unlikely менен, экинчисин bound to менен.
-
Дем алыш күндөрүңүз жөнүндө «The chances are» деп башталган бир сүйлөм жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A2-22 May, Might жана Could кыргызча: «-ышы мүмкүн» жана «балким» англисче Туура жоопту тандаңыз: It … rain tomorrow — I'm not sure.
-
B1-16 Must be, can't be, might be кыргызча: англисче «… болсо керек» жана «болушу мүмкүн эмес» It's 2 a.m. and she isn't answering her phone. She ___ be asleep. …
-
B2-12 It is said that… жана He is said to… кыргызча: «дешет», «имиш» англисче The minister is thought (resign) last night.
Жооптор
A. Түзүлүшү
- to rise
- that
- The
- chance
- likelihood / probability
- He'll probably call tonight. / He will probably call tonight. / He's probably going to call tonight.
B. Мааниси
- bound
- unlikely
- is likely to
- She's certain to come.
- Be sure to call me.
C. Катаны табыңыз
- It's likely to snow tonight. / It's likely that it will snow tonight.
- She is likely to get the job. / She'll probably get the job. / It's probable that she'll get the job.
- ✓ Don't worry, you're bound to pass.
- They're sure to win. / They are sure to win. / I'm sure that they'll win. / I'm sure they'll win. / It's certain that they'll win.
D. Текстте
- likely
- chance
- chances
- unlikely
- bound
E. Сиздин кезегиңиз
- I'm unlikely to move house next year. My sister is bound to visit — she comes every summer.
- The chances are I'll stay at home and watch films.
F. Аралаш кайталоо
- may not
- must
- to have resigned
