Weak forms และ connected speech: ฟังภาษาอังกฤษให้ทัน schwa, gonna, wanna และการออกเสียงแบบเชื่อมคำ
Weak Forms and Connected Speech
ในหน้านี้
เป้าหมาย
หลังจบบทเรียนนี้ คุณจะได้ยินและพูดเสียงสั้น ๆ เบา ๆ ของคำไวยากรณ์ได้ (can, was, to, of, and) เข้าใจคำย่อ รวมถึงคำย่อซ้อน (I'd've) จำรูปย่อแบบไม่เป็นทางการอย่าง gonna และ dunno ได้ ตามทันคำที่เชื่อมกันในการพูดเร็ว และวางเสียงเน้นได้ถูกที่
แนวคิดหลัก
ภาษาอังกฤษมีจังหวะที่ชัดมาก คำสำคัญ คือคำนาม กริยาหลัก คำคุณศัพท์ และ adverb จะได้รับ เสียงเน้น (stress): ดังกว่า ยาวกว่า และชัดกว่า ส่วนคำไวยากรณ์ คือกริยาช่วย article บุพบท และสรรพนาม มักจะ ไม่ได้รับเสียงเน้น จึงกลายเป็นเสียงสั้นและเบา
ลองนึกภาพประโยคเป็นเสาสูงเรียงกัน มีเชือกขึงระหว่างเสา เสาคือคำเนื้อความ เชือกคือไวยากรณ์ เวลาพูดเร็ว เชือกจะหย่อนลงจนเกือบแตะพื้น: What do you want to do? ฟังคล้าย "wotcha wanna do?" ไวยากรณ์ยังอยู่ครบ แค่คุณได้ยินมันเป็นเสียงเร็ว ๆ เบา ๆ ไม่กี่เสียง
นี่คือเหตุผลที่ผู้เรียนที่รู้ไวยากรณ์ดีมักฟังหนังหรือบทสนทนาไม่ทัน เพราะรอฟังเสียงแบบในพจนานุกรมของ was, to และ have แต่ในการพูดปกติ แทบไม่มีใครออกเสียงแบบนั้น เสียงเบาส่วนใหญ่ใช้สระเดียวกัน คือเสียงสั้น ๆ ผ่อนคลาย ปากเปิดครึ่งเดียว ลิ้นวางสบาย ๆ ตรงกลางปาก ชื่อของมันคือ schwa และเป็นเสียงที่พบบ่อยที่สุดในภาษาอังกฤษ
ภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ
ภาษาไทยเป็นภาษาที่มีวรรณยุกต์ ทุกพยางค์มีวรรณยุกต์ของตัวเองและออกเสียงสระเต็ม ๆ แม้แต่คำไวยากรณ์อย่าง ได้ ของ ที่ ก็ยังรักษาวรรณยุกต์ไว้ เพราะถ้าเสียงเปลี่ยน ความหมายก็เปลี่ยน ภาษาอังกฤษไม่มีวรรณยุกต์ แต่มีเสียงเน้นของคำและของประโยค คำไวยากรณ์จึงหดเหลือเสียง schwa ได้โดยความหมายไม่เปลี่ยน อีกเรื่องคือพยัญชนะท้าย ภาษาไทยมีตัวสะกดไม่กี่เสียงและไม่ปล่อยลม (เสียง /v/ /z/ /s/ /l/ ไม่มีเป็นตัวสะกดในภาษาไทย) แต่ภาษาอังกฤษต้องออกเสียงเหล่านี้ และมักต่อเสียงท้ายเข้ากับสระของคำถัดไป
แต่ภาษาไทยก็มีรูปย่อในภาษาพูดและภาษาแชตเหมือนกัน และนี่คือคู่เทียบที่ดีของ gonna หรือ dunno: ใช้ได้เวลาพูดกับเพื่อน แต่ไม่ใช้ในงานเขียนทางการ
| ภาษาไทย | สิ่งที่เกิดขึ้น | ภาษาอังกฤษ |
|---|---|---|
| ฉันว่ายน้ำได้ | คำไวยากรณ์ยังมีวรรณยุกต์เต็ม | I can swim. (can เบา: "kn") |
| ชาหนึ่งถ้วย | ออกเสียงทุกพยางค์ | a cup of tea (a และ of เบา: "uh") |
| อย่างไร → ยังไง | รูปย่อในภาษาพูด | going to → gonna |
| ไปด้วยกันหรือเปล่า → ป่ะ | รูปย่อในภาษาแชต | Do you want to…? → Do you wanna…? |
| ไม่รู้สิ | พูดเต็มคำ | Dunno. (= I don't know) |
| ปิดมันซะ | ทุกพยางค์ชัด หยุดที่ตัวสะกด ไม่ต่อเสียง | Turn it off → "tur-ni-toff" (ต่อเสียง) |
สรุปคือ สิ่งที่คนไทยต้องฝึกไม่ใช่ไวยากรณ์ใหม่ แต่เป็นการ "ปล่อย" คำไวยากรณ์ให้เบาลง ไม่ใส่วรรณยุกต์ให้มัน และต่อพยัญชนะท้ายเข้ากับคำถัดไป
โครงสร้าง
Weak forms ของคำไวยากรณ์ (IPA อยู่ในหัวข้อการสะกดและการออกเสียง)
| คำ | เสียงเต็ม (strong) ฟังคล้าย | เสียงเบา (weak) ฟังคล้าย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| can | "kan" | "kn" | I can swim. |
| was | "woz" (UK), "wuz" (US) | "wz" สั้นมาก | She was late. |
| were | "wur" | "wuh" (UK), "wer" (US) | They were tired. |
| have | "hav" | "uv" | Where have you been? |
| do | "doo" | "duh" | What do you think? |
| to | "too" | "tuh" | I want to go. |
| of | "ov" (UK), "uv" (US) | "uv" หรือ "uh" | a cup of tea |
| for | "for" | "fuh" (UK), "fer" (US) | It's for you. |
| and | "and" | "un" หรือ "n" | fish and chips |
| a / an | "ay" / "an" | "uh" / "un" | a cup, an apple |
| the | "thee" | "thuh"; หน้าเสียงสระเป็น "thi" สั้น ๆ | the cup, the apple |
| at / from | "at" / "from" | "ut" / "frum" | at home, from London |
หน้าเสียงสระ the ฟังคล้าย "thi" สั้น ๆ (the apple) และ to ฟังคล้าย "tu" สั้น ๆ (to eat) ไม่ใช่ "thuh" และ "tuh"
คำย่อ รวมถึงคำย่อซ้อน
| รูปเต็ม | คำย่อ | เขียนได้ไหม |
|---|---|---|
| it will | it'll | ได้ (ไม่เป็นทางการ) |
| there will | there'll | ได้ (ไม่เป็นทางการ) |
| should have / could have / would have | should've / could've / would've | ได้ (ไม่เป็นทางการ) |
| I would have | I'd've | น้อยมาก ส่วนใหญ่ใช้พูด |
| would not have | wouldn't've | น้อยมาก ส่วนใหญ่ใช้พูด |
รูปย่อแบบไม่เป็นทางการ
| รูปเต็ม | รูปย่อ | เขียนได้ไหม |
|---|---|---|
| going to (อนาคต) | gonna | เฉพาะข้อความที่ไม่เป็นทางการมาก เนื้อเพลง บทพูด |
| want to | wanna | เหมือนข้างบน |
| (have) got to | gotta | เหมือนข้างบน |
| have to | hafta | แทบไม่เขียน |
| let me | lemme | ข้อความไม่เป็นทางการเท่านั้น |
| I don't know | dunno | ข้อความไม่เป็นทางการเท่านั้น |
| kind of | kinda | ข้อความไม่เป็นทางการเท่านั้น |
| should have / could have | shoulda / coulda | ข้อความไม่เป็นทางการเท่านั้น |
การใช้
1Weak forms ของคำไวยากรณ์
ในการพูดปกติ กริยาช่วย article บุพบท และสรรพนามใช้เสียงเบา ซึ่งมักมี schwa คำไวยากรณ์จะใช้เสียงเต็มเมื่อได้รับเสียงเน้น: ในคำตอบสั้น เวลาเปรียบต่าง (A1-17) และสำหรับกริยาช่วยกับบุพบท เมื่ออยู่ท้ายประโยค (Yes, I can. Where are you from?) ส่วนสรรพนามรูปกรรม (him, her, them, us) และ article มักยังเบาอยู่ แม้จะอยู่ท้ายประโยค: I asked him.
2คำย่อ รวมถึงคำย่อซ้อน
คำย่อคือรูปปกติในภาษาพูดของกริยาช่วยและ not คำย่อซ้อนอย่าง I'd've และ wouldn't've พบบ่อยมากในภาษาพูด โดยเฉพาะใน third conditional (B1-07) และกับ should have / could have (B1-09) แต่คนมักเขียนเป็นรูปเต็ม ไวยากรณ์ของมันคุณจะได้เรียนทีหลัง ตรงนี้ให้ฝึกจำเสียงก่อน
3รูปย่อแบบไม่เป็นทางการ: gonna, wanna, gotta และอื่น ๆ
นี่คือรูปพูดแบบสบาย ๆ ตามปกติของวลีที่ใช้บ่อย พูดในบทสนทนาได้เลย แต่ในงานเขียน ใช้เฉพาะข้อความที่ไม่เป็นทางการมาก เนื้อเพลง หรือบทพูด เหมือนที่เราพิมพ์ "ป่ะ" กับเพื่อนแต่ไม่เขียนในรายงาน Gonna ใช้แทนได้เฉพาะ going to + กริยา (อนาคต) ไม่ใช่ going to + สถานที่ Wanna ส่วนใหญ่แทน want to ในภาษาพูดที่สบาย ๆ มาก ๆ อาจแทน want a ได้ด้วย (I wanna coffee) หมายเหตุขั้นสูง: ถ้า want กับ to อยู่คนละส่วนของประโยค จะไม่ใช้ wanna — Who do you want to win? (= คุณอยากให้คนนั้นชนะ) ไม่กลายเป็น wanna (B1-18)
4การเชื่อมเสียง เสียงที่หายไป และเสียงที่เปลี่ยน
เวลาพูดเร็ว คำต่าง ๆ จะเชื่อมกัน การเชื่อมเสียง (linking): พยัญชนะท้ายคำต่อเข้ากับสระของคำถัดไป (an apple ฟังคล้าย "a-napple") เสียงที่หายไป: t หรือ d ที่อยู่ระหว่างพยัญชนะมักหายไป (next week ฟังคล้าย "neks week") เสียงที่เปลี่ยน: d หรือ t + you มักกลายเป็นเสียง "j" หรือ "ch" (did you ฟังคล้าย "didja") กระบวนการเหล่านี้มักซ่อนคำไวยากรณ์ไว้ คนไทยคุ้นกับการหยุดเสียงที่ตัวสะกดทุกคำ จึงต้องฝึก "ปล่อย" พยัญชนะท้ายไปแปะกับสระของคำถัดไป
5เสียงเน้นในประโยค: คำเนื้อความ คำไวยากรณ์ และการเปรียบต่าง
ในประโยคปกติ คำเนื้อความได้รับเสียงเน้น คำไวยากรณ์ไม่ได้รับ และเสียงเน้นที่หนักที่สุดมักตกที่คำเนื้อความคำสุดท้าย ถ้าย้ายเสียงเน้นหลักไปที่คำอื่น แม้แต่คำไวยากรณ์ ก็จะเกิด การเปรียบต่าง หรือการเน้นย้ำ ภาษาไทยมักเน้นด้วยการเติมคำ (คืนนี้ต่างหาก ล็อกแล้วจริง ๆ นะ) แต่ภาษาอังกฤษเน้นด้วยเสียงอย่างเดียวก็ได้
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
กับดักสำหรับคนไทย
1. can กับ can't ฟังเหมือนกัน ตัวสะกดไทยไม่ปล่อยลม คนไทยจึงมักทิ้งเสียง t ท้าย can't และพูดสระสั้นเท่ากับ can ผู้ฟังจะได้ยินความหมายตรงข้าม ให้จำว่า can ในประโยคบอกเล่าเบาและสั้น ("kn") ส่วน can't ได้รับเสียงเน้น สระยาวและชัด
2. 'll หายไปทั้งเสียงและไวยากรณ์ ภาษาไทยมักละ "จะ" ได้ (เดี๋ยวโทรกลับนะ) และตัว l ท้ายพยางค์ก็ไม่มีในภาษาไทย (ล สะกดออกเสียงเป็น /n/) คนไทยจึงมักพูดหรือเขียนโดยไม่มี 'll ถ้าเป็นคำสัญญาหรือการตัดสินใจตอนนั้น ต้องมี 'll แม้จะออกเสียงเบามากก็ตาม
3. หยุดทุกคำ ไม่เชื่อมเสียง คนไทยพูดภาษาไทยแบบหยุดที่ตัวสะกดของแต่ละพยางค์ได้ แต่ถ้าพูดภาษาอังกฤษแบบนั้น ประโยคจะฟังแข็งและช้า และคำไวยากรณ์จะดังเกินไป ให้ต่อพยัญชนะท้ายเข้ากับสระที่ตามมา และพูดคำไวยากรณ์ให้เบา
4. ใช้ gonna, wanna ในงานเขียนจริงจัง คนไทยเจอ gonna และ wanna บ่อยในเพลงและโซเชียลมีเดีย จึงเผลอใช้ในอีเมลหรือรายงานงาน ซึ่งเหมือนการพิมพ์ "ป่ะ" ในจดหมายถึงลูกค้า
อย่าสับสน
gonna (อนาคต) กับ going to (การเคลื่อนที่) — ย่อได้เฉพาะรูปอนาคต
weak form กับ strong form — คำเดียวกันออกเสียงได้สองแบบ ตำแหน่งและเสียงเน้นเป็นตัวตัดสิน กริยาช่วยและบุพบทใช้เสียงเต็มที่ท้ายประโยคและในคำตอบสั้น: Yes, I can ไม่มีวันจบด้วยเสียงเบา "kn" ส่วนสรรพนามรูปกรรมยังเบา: I asked him.
's = is กับ 's = has — คำย่อออกเสียงเหมือนกัน คำที่ตามมาบอกว่าเป็นตัวไหน (A1-14, A2-16)
การสะกดและการออกเสียง
- Schwa /ə/ เป็นเสียงสั้น ผ่อนคลาย ปากเปิดครึ่งเดียว ริมฝีปากไม่ห่อและไม่ฉีก ลิ้นวางสบาย ๆ ตรงกลางปาก ไม่มีวรรณยุกต์และไม่หยุดลมในลำคอ เป็นเสียงที่พบบ่อยที่สุดในภาษาอังกฤษ และ weak form ส่วนใหญ่มีเสียงนี้: about /əˈbaʊt/, banana /bəˈnɑːnə/ (UK), /bəˈnænə/ (US)
- เสียงเต็มและเสียงเบา: can /kæn/ → /kən/; was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US) → /wəz/; were /wɜː/ (UK), /wɜːr/ (US) → /wə/ (UK), /wər/ (US); have /hæv/ → /həv/, /əv/; do /duː/ → /də/; to /tuː/ → /tə/; of /ɒv/ (UK), /ʌv/ (US) → /əv/, /ə/; for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US) → /fə/ (UK), /fər/ (US); and /ænd/ → /ən/, /n/; at /æt/ → /ət/; from /frɒm/ (UK), /frʌm/ (US) → /frəm/; a /eɪ/ → /ə/; an /æn/ → /ən/; the /ðiː/ → /ðə/ แต่เป็น /ði/ หน้าเสียงสระ (the apple); to หน้าเสียงสระเป็น /tu/ (to eat)
- เสียง /v/ ใน of และ have ต้องให้ฟันบนแตะริมฝีปากล่างแล้วให้เสียงสั่น ไม่ใช่ปิดปากเป็นเสียง /p/ แบบตัวสะกด ฟ ในภาษาไทย และเสียง /z/ ใน was ต้องสั่นที่ลำคอ ไม่ใช่เสียง ซ หรือ /t/
- คำย่อ: it'll /ˈɪtl/ ("it-l"); I'd've /ˈaɪdəv/ ("eyed-uv"); wouldn't've /ˈwʊdntəv/ ("wood-n-tuv")
- เสียงที่เปลี่ยน: did you /ˈdɪdʒə/ ("didja"); would you /ˈwʊdʒə/ ("wouldja"); want to /ˈwɒnə/ (UK), /ˈwɑːnə/ (US) ("wanna"); got to /ˈɡɒtə/ (UK), /ˈɡɑːtə/ (US) ("gotta")
- Can't ไม่มีเสียงเบา: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US) ในการพูดเร็วแบบ US เสียง t ท้ายอาจเบามาก สระยาวที่ได้รับเสียงเน้นจึงเป็นตัวบอกหลัก: "kn" เบา = can ส่วน "kant" ที่เน้น = can't
- อย่าใส่วรรณยุกต์ไทยลงในคำไวยากรณ์ เช่น ทำให้ to ฟังเหมือนมีเสียงตรีหรือจัตวา คำไวยากรณ์ที่ไม่ได้รับเสียงเน้นควรเบา ต่ำ และเร็ว
- อะพอสทรอฟีในคำย่อซ้อน: หนึ่งตัวต่อหนึ่งส่วนที่หายไป — I'd've, wouldn't've
กฎทอง
คำเนื้อความคือเสา คำไวยากรณ์คือเชือกที่หย่อนอยู่ระหว่างเสา ฟังหาเสียงเบา ๆ เร็ว ๆ อย่าง "uh", "uv", "tuh", gonna และใช้เสียงเต็มเมื่อคำนั้นได้รับเสียงเน้น: ในคำตอบสั้น เวลาเปรียบต่าง และสำหรับกริยาช่วยกับบุพบทที่ท้ายประโยค พูดรูปย่อได้ตามสบาย แต่เขียนเฉพาะในข้อความที่ไม่เป็นทางการมาก ๆ และอย่าทิ้ง t ของ can't
แบบฝึกหัด
A. รูปแบบ
เขียนรูปเต็มหรือคำย่อตามที่ถาม
-
รูปเต็มของ "I'd've" คืออะไร
-
รูปเต็มของ "dunno" คืออะไร
-
เขียนเป็นรูปเต็ม: Do you wanna come?
-
เขียนเป็นรูปเต็ม: I've gotta go.
-
เขียนเป็นคำย่อ: should have
-
เขียนเป็นรูปเต็ม: It'll be cold tomorrow.
B. ความหมาย
ฟังแต่ละประโยคบนเว็บไซต์ก่อน แล้วตอบ
-
เสียงเบาหรือเสียงเต็ม: "can" ใน "Yes, I can." …
-
เสียงเบาหรือเสียงเต็ม: "him" ใน "I asked him." …สรรพนามรูปกรรมยังเบาแม้อยู่ท้ายประโยค
-
คุณได้ยินเสียง "kn" สั้น ๆ เบา ๆ: "I kn come on Friday." คำนี้คือคำไหน …can't ยาวและได้รับเสียงเน้น
-
's ใน "She's got two brothers." หมายถึงอะไร …
-
ในประโยคปกติ คำไหนได้รับเสียงเน้นหลัก: "I bought a new laptop." …
-
คำไหนได้รับเสียงเน้นเพื่อเปรียบต่าง: "I said Tuesday, not Thursday." …
C. หาข้อผิดพลาด
แก้ข้อผิดพลาด ถ้าประโยคถูกแล้ว ให้เขียนว่า correct
-
She's gonna to call you later.
-
We're gonna the beach tomorrow.
-
He wanna play football.
-
I'm gonna miss you.
D. ในบริบท
เขียนรูปเต็มของรูปย่อที่เป็นตัวหนา
Leo: Hey, what are you 17gonna do tonight?
Ana: 18Dunno . I'm 19kinda tired. Why?
Leo: Do you 20wanna see a film? It starts at eight.
Ana: OK, but I've 21gotta finish some work first. 22Lemme call you back.
Leo: Sure. I 23hafta cook dinner anyway.
E. ตาคุณแล้ว
พูดออกเสียงและเขียนเป็นภาษาอังกฤษ
-
พูดและเขียนหนึ่งประโยคเกี่ยวกับแผนของคุณด้วย "going to" แล้วเขียนว่าในการพูดแบบสบาย ๆ ฟังเป็นอย่างไร
-
เขียนคำตอบสั้นให้คำถาม "Can you cook?" แล้วบอกว่าคุณใช้ "can" เสียงแบบไหน
-
เขียนประโยคที่แก้ข้อมูลผิด พูดออกเสียง แล้วเขียนว่าคุณเน้นเสียงคำไหน
F. ทบทวนรวม
ทบทวนบทเรียนก่อนหน้า
-
A1-17 Can กับ can't ใช้อย่างไร บอกความสามารถ ขออนุญาต และขอร้อง เติมคำ: " you drive?" "Yes, I can."
-
A2-03 Be Going To คืออะไร ใช้พูดถึงแผนและสิ่งที่กำลังจะเกิด อธิบายแบบเข้าใจง่าย Look at those clouds! It (rain).
-
A2-20 Must กับ have to ต่างกันอย่างไร และ mustn't กับ don't have to ใช้ต่างกันยังไง เลือกคำตอบที่ถูกต้อง: You … bring food — there's plenty here.
เฉลย
A. รูปแบบ
- I would have
- I don't know
- Do you want to come?
- I've got to go.
- should've
- It will be cold tomorrow.
B. ความหมาย
- strong
- weak
- can
- has
- laptop
- Tuesday and Thursday
C. หาข้อผิดพลาด
- She's gonna call you later. / She's going to call you later.
- We're going to the beach tomorrow.
- He wants to play football.
- ✓ I'm gonna miss you.
D. ในบริบท
- going to
- I don't know
- kind of
- want to
- got to
- Let me
- have to
E. ตาคุณแล้ว
- I'm going to visit my grandmother on Sunday. Relaxed speech: I'm gonna visit my grandmother on Sunday.
- Yes, I can. — strong "can", because it is stressed at the end of a short answer.
- My birthday is in June, not July. — stress on "June" and "July".
F. ทบทวนรวม
- Can
- 's going to rain / is going to rain
- don't have to
